Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Венгр жазушысы және театр режиссері (1914–2007)
Hungarian writer and theatre director (1914–2007)
Джордж Табори (Дьёрдь Табори; 24 мамыр 1914 – 23 шілде 2007) – венгр жазушысы және театр режиссері.
George Tabori ( György Tábori; 24 May 1914 – 23 July 2007) was a Hungarian writer and theatre director.
Өмір және мансап
Табори Будапештте Корнелл мен Эльза Таборидің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол католик дінінде тәрбиеленді, ал оның еврей тегі туралы жеті жасында ғана айтылды. Оның әкесі Корнел 1944 жылы Аушвиц концлагерінде қаза болды, бірақ анасы мен ағасы Пол Табори (жазушы және психикалық зерттеуші) нацистерден қашып құтыла алды. Жас шағында Табори Берлинге сапар жасады, бірақ еврей тегіне байланысты 1935 жылы нацистік Германиядан кетуге мәжбүр болды. Ол алдымен Лондонға барып, BBC телерадиокомпаниясында жұмыс істеді және Ұлыбритания азаматтығын алды. 1947 жылы ол Америка Құрама Штаттарына эмиграциялады, онда аудармашы (әсіресе Бертольд Брехт пен Макс Фриштің шығармаларын аударды) және сценарист болды, соның ішінде Альфред Хичкоктың «Мен мойындадым» (1953) фильмі үшін сценарий жазды. Оның «Тастың астында» атты тұңғыш романы 1945 жылы Америкада жарық көрді. 1960 жылдардың соңында Табори өзінің және Брехттің туындыларын көптеген колледждер мен университеттерге таныстырды. Пенсильвания университетінде ол драмалық жазу бойынша сабақтар берді, нәтижесінде Вернер Лиепольттің «Жас шебер Данте» және Рон Коуэннің «Саммертри» романдары жарық көрді. Оның «The Niggerlovers» пьесасы 1967 жылы Морган Фримен мен Стейси Кичтің қатысуымен сахналанды. Таборидің «Каннибальдар» және «Пинквилл» атты екі ағылшын тіліндегі пьесасы 1968 жылдан 1970 жылға дейін Нью-Йорктегі «Американ Плейс» театрында Уинн Хэндмен қойылды. Оның «Принц» пьесасы Джон Бурман тарапынан «Соңғы Лео» (1970) фильмі түрінде бейімделді, онда Марчелло Мастроянни мен Билли Уайтлоу түсті; бұл фильм сол жылы Канн кинофестивалінде режиссерлік жүлдеге ие болды. Америкада тұрған кезінде Табори Вивека Линдфорсқа үйленді. Линдфорспен бірге өзінің қызы Ленадан басқа, Табори Линдфорстың екі ұлын (фильм режиссері Дон Сигелмен некесінен туған) – Джон мен Кристофферді де өрбітті. Кристоффер кейіннен актер, ал Лена – баспагер болды. 1971 жылы Табори Германияға көшіп, театр өнеріне баса назар аударды, көбінесе Берлин, Мюнхен және Вена қалаларында жұмыс істеді. Оның 1991 жылғы «Гольдберг вариациялары» – Киелі кітап сюжеттеріне негізделген сатирикалық фарс, ол апатты соңымен аяқталады. Ол 93 жасында Берлинде дүние салды.
Tabori was born in Budapest as György Tábori, a son of Kornél (Cornelius) and Elsa Tábori. He was raised as a Catholic, and was only told about his Jewish origin when he was seven years old. His father Kornél was murdered in Auschwitz in 1944, but his mother and his brother Paul Tabori (writer and psychical researcher), managed to escape the Nazis. As a young man, Tabori travelled to Berlin but was forced to leave Nazi Germany in 1935 because of his Jewish background. He first went to London, where he worked for the BBC and received British citizenship. In 1947 he emigrated to the United States, where he became a translator (mainly of works by Bertolt Brecht and Max Frisch) and a screenwriter including Alfred Hitchcock's movie I Confess (1953). His first novel, Beneath The Stone, was published in America in 1945. In the late 1960s, Tabori brought his own and the work of Brecht to many colleges and universities. At the University of Pennsylvania he taught classes in dramatic writing which resulted in Werner Liepolt's The Young Master Dante and Ron Cowen's Summertree. His play The Niggerlovers debuted in 1967 starring Morgan Freeman and Stacy Keach. Two of Tabori's plays in English The Cannibals and Pinkville—were produced by Wynn Handman at the American Place Theatre in New York City from 1968 through 1970. His play The Prince was filmed by John Boorman as Leo the Last (1970) with Marcello Mastroianni and Billie Whitelaw; the film won the Director's Prize at the Cannes Film Festival in that year. During his period in America, Tabori married Viveca Lindfors. In addition to his own child, Lena, with Lindfors, Tabori adopted Lindfors' two sons (from her marriage to film director Don Siegel), John and Kristoffer. Kristoffer later became an actor and Lena a publisher. In 1971, Tabori moved to Germany, where his new emphasis was theater work, and mainly worked in Berlin, Munich, and Vienna. His 1991 Goldberg Variations is a satirical farce based on Biblical stories which end in disaster. He died in Berlin, aged 93.