Тіндің жасуша көбеюінен үлғайып өсуі – гиперплазия. Бұл жақсы ұры немесе ісік емес, бірақ алғышарт болуы мүмкін. Микроскопиялық деңгейде жасушалар қалыпты көрінеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тіннің жасушалардың көбеюінен ұлғаюы
Enlargement of tissue due to cell proliferation
Гиперплазия (көне грекше ὑπέρ huper 'артық' + πλάσις plasis 'қалыптасу'), немесе гипергенез – жасушалардың көбеюі нәтижесінде пайда болған органикалық тіндердің мөлшерінің артуынан туындаған орган немесе тіннің ұлғаюы. Бұл органның айқын үлкейуіне алып келуі мүмкін, және бұл термин кейде қатерсіз неоплазия немесе қатерсіз ісікпен шатастырылады. Гиперплазия – стимулға жауап ретінде жиі кездесетін, ісік алдындағы жағдай. Микроскоппен қарағанда, жасушалар қалыпты жасушаларға ұқсас, бірақ олардың саны артады. Кейде жасушалардың мөлшері де ұлғаюы мүмкін (гипертрофия). Гиперплазия гипертрофиядан тікелей өзгеше, себебі гипертрофияда жасушалардың бейімделуі олардың мөлшерінің ұлғаюымен байланысты, ал гиперплазия жасушалардың санының артуын қамтиды.
Hyperplasia (from ancient Greek ὑπέρ huper 'over' + πλάσις plasis 'formation'), or hypergenesis, is an enlargement of an organ or tissue caused by an increase in the amount of organic tissue that results from cell proliferation. It may lead to the gross enlargement of an organ, and the term is sometimes confused with benign neoplasia or benign tumor. Hyperplasia is a common preneoplastic response to stimulus. Microscopically, cells resemble normal cells but are increased in numbers. Sometimes cells may also be increased in size (hypertrophy). Hyperplasia is different from hypertrophy in that the adaptive cell change in hypertrophy is an increase in the size of cells, whereas hyperplasia involves an increase in the number of cells.
Себептер
Гиперплазияның себептері көптеген факторларға байланысты болуы мүмкін, оның ішінде терінің жоғалуын өтеу үшін эпидермистің базальдық қабатының көбеюі, созылмалы қабыну реакциясы, гормональды бұзылыстар немесе денедегі басқа зақымдардың орнын толтыру. Гиперплазия зиянсыз болуы мүмкін және белгілі бір тіндерде пайда болуы мүмкін. Гиперпластикалық реакцияның бір мысалы – жүктілік кезінде сүт шығаратын бездік жасушалардың өсуі мен көбеюі, бұл болашақ балаға сүт беруге дайындық. Инсулинге ұқсас өсу факторының (IGF) адам организміне ең қызықты және күшті әсері – гиперплазияны тудыру қабілеті, яғни жасушалардың бөлінуі. Ал гипертрофия – мысалы, салмақ көтеру кезінде қаңқа бұлшық еттерінің жасушаларында болатын, жасушалардың ғана көлемінің ұлғаюы. IGF қолдану арқылы гиперплазияны тудыруға болады, бұл тіндердегі бұлшық ет жасушаларының санын арттырады. Салмақ көтеру жаттығулары осы жаңа жасушалардың өлшемін және күшін арттыруға мүмкіндік береді. Гиперплазия спорттық көрсеткіштерді арттыру үшін белгілі бір күшпен жаттығу арқылы да туындауы мүмкін, бұл бір талшықтың мөлшерін ұлғайтудың орнына бұлшық ет талшықтарының санын арттырады.
Hyperplasia may be due to any number of causes, including proliferation of basal layer of epidermis to compensate skin loss, chronic inflammatory response, hormonal dysfunctions, or compensation for damage or disease elsewhere. Hyperplasia may be harmless and occur on a particular tissue. An example of a normal hyperplastic response would be the growth and multiplication of milk secreting glandular cells in the breast as a response to pregnancy, thus preparing for future breast feeding. Perhaps the most interesting and potent effect insulin like growth factor 1 (IGF) has on the human body is its ability to cause hyperplasia, which is an actual splitting of cells. By contrast, hypertrophy is what occurs, for example, to skeletal muscle cells during weight training and is simply an increase in the size of the cells. With IGF use, one is able to cause hyperplasia which actually increases the number of muscle cells present in the tissue. Weight training enables these new cells to mature in size and strength. It is theorized that hyperplasia may also be induced through specific power output training for athletic performance, thus increasing the number of muscle fibers instead of increasing the size of a single fiber.
Механизм
Гиперплазия белгілі бір тітіркендіргішке физиологиялық (қалыпты) жауап деп есептеледі, ал гиперпластикалық өсудегі жасушалар қалыпты реттеу механизмдеріне бағынышты болып қалады. Бұл неоплазиядан (қатерлі және қажетсіз ісіктердің пайда болу процесі) өзгеше, онда генетикалық аномалиясы бар жасушалар қалыпты тітіркендіргіштерге жауап бермейтін, физиологиялық емес жолмен көбейеді. Алайда, патологиялық гиперплазияның салдары неопластикалық жасушалардың дамуы үшін қолайлы жағдай тудыруы мүмкін.
Hyperplasia is considered to be a physiological (normal) response to a specific stimulus, and the cells of a hyperplastic growth remain subject to normal regulatory control mechanisms. This differs from neoplasia (the process underlying cancer and benign tumors), in which genetically abnormal cells manage to proliferate in a non physiological manner which is unresponsive to normal stimuli. That being said, the effects caused by pathologic hyperplasia can provide a suitable foundation from which neoplastic cells may develop.