Кіріспе

Неміс жарыс жүргізушісі (1946 жылы туған)

Йохен Рихард Масс (30 қыркүйек 1946 жылы туған) – неміс бұрынғы жарыс жүргізушісі.

Өмір және мансап

Баварияның Дорфен қаласында дүниеге келген, Мюнхеннен 50 км жерде, Масс 114 Формула-1 әлем чемпионатының Гран-присіне қатысып, 1973 жылғы 14 шілдеде Ұлыбритания Гран-присінде дебют жасады. Ол бір Гран-при жарысында (1975 жылғы Испания Гран-приі) жеңіске жетті, поул-позиция алған жоқ, 8 мәрте тұғырға көтерілді және барлығы 71 чемпионат ұпайын жинады. Масс ең танымал оқиғасы Жилль Вильнёвпен болған оқиғасы, ол соңғысының өліміне әкелді. 1982 жылғы 8 мамырда, Золдердегі 1982 жылғы Бельгия Гран-приінің біліктілік сеансының соңына 10 минут қалғанда, Вильнёв оны басып озуға тырысқанда Масспен соқтығысты. Вильнёв Масс-тың артынан келіп, өте тез бұрылыстан шығып жатқанда, Масс Вильнёвке жол беру үшін жолдың оң жағына жылжиды. Вильнёв бұрылып, екі машина дөңгелектеріне тиісіп, канадалық көкке көтерілді. Вильнёвтің машинасы алдымен жерге соғылып, содан кейін зор күшпен бұрқалып, бөліктерге айналды. Оның креслосы орыннан жылжып, ол машинасынан ұшып шығып, жолдың қарама-қарсы жағындағы қоршауға ауыр құлады. Масс машинасынан секіріп шығып, Вильнёвтің апатқа ұшыраған машинасына қарай жүгірді. Вильнёв ауруханаға жеткізіліп, сол күні кешке тіршілік көмегінен айырылды. Формула-1 жарысынан шыққаннан кейін Масс спорттық автомобильдер жарыстарында үлкен жетістікке қол жеткізді, 1970 жылдардың басында Еуропалық туристік автомобиль чемпионатында халықаралық деңгейде танымал болды. 1972 жылы ол Ханс Йоахим Стукпен бірлесіп, Форд Капри RS2600 машинасымен Бельгиядағы Спа 24 сағаттық төзімділік жарысында жеңіске жетті. Сол жылы ол спорттық автомобильдердің әлем чемпионатында жеңіске жетті. Ол 1972 жылғы қарашада Оңтүстік Африканың Йоханнесбург қаласындағы Kyalami Circuit-те өткен 9 сағаттық жарыста Клей Регаццони мен Артуро Мерзариодан кейін екінші орын алды. Масс Chevron B21 машинасының қосалқы жүргізушісі Джерри Биррелл болды. Масс Surtees TS 15 машинасымен 1973 жылғы сәуірде Хоккенхаймда өткен Джим Кларк Мемориал Формула-2 автожарысына қатысты, онда ол Жан-Пьер Бельтуазбен бірге 2 минут 2,8 секундтық уақытты көрсетіп, сағатына орташа есеппен 124,3 миль жылдамдықпен өнер көрсетті. Масс 1973 жылғы маусымда Нивельде өткен Формула-2 жарысында Жан-Пьер Жариерден кейін екінші орын алды. Ол бірінші жарыста екінші, екінші жарыста үшінші орын алды. Ол өзінің алғашқы Формула-1 жарысын 1973 жылы Нюрбургрингте өткен Германия Гран-присінде аяқтады. Масс Surtees машинасымен жетінші орын алды. Ол 1975 жылы Интерлагоста өткен Бразилия Гран-присінде McLaren Ford машинасымен үшінші орын алды. 1975 жылы Масс Испания Гран-присінде жеңіске жетті, бірақ жетекші Ролф Стоммеленнің машинасы қорғаныш кедергісіне соқтығып, жалынға айналып, Монжуиктегі көрермендерге ұшып кірді. Төрт көрермен қаза тауып, он екісі жарақат алды. Стоммелен бірнеше сүйек сынықтарынан зардап шекті және апаттан кейін ауыр халде болды. Масс өзінің Texaco McLaren Ford машинасымен жарыстың жеңімпазы деп жарияланды, өйткені жарыс апаттан кейін бірден тоқтатылды. Мерзарио мен Масс 1975 жылы Пергузада өткен Копа Флорио өндірушілер чемпионатының алғашқы екі позициясын жеңіп алу үшін Alfa Romeo командасын бастап кетті. Масс 1975 жылы Ле-Кастельдегі Франция Гран-присінде үшінші орын алды. 44-айналымда ол Денни Хулмнің рекордты бұзды, 3,61 мильдік трассада 1:50,60 уақытты көрсетті. Масс пен Жакки Икс Порше машинасымен Дижон алты сағаттық жарысында жеңіске жетті. Масс 1976 жылғы спорттық автомобильдердің әлем чемпионатының сегізінші және соңғы жарысында жеңіске жетті. Ол 4,2 шақырымдық Зальцбург трассасын 1 сағат 28 минут 25,24 секундта, сағатына орташа есеппен 125 км жылдамдықпен аяқтады. Масс пен Икс 1977 жылы Дайтонадағы 24 сағаттық төзімділік жарысында Porsche 935 машинасымен қатысты. Масс 3,84 мильдік Дайтона трассасында сағатына 126,477 км жылдамдықпен жүрді. Масс 1977 жылы Хоккенхаймда өткен Джим Кларк мемориалдық жарысының 20 айналымдық жарысында жеңіске жетті. Ол BMW маркалы машинамен жүрді. Масс машинасы 1980 жылы Австрияның Зелтвегтегі Гран-приде бірнеше рет аударылды. Ол мойнын жаралап, омыртқасын бұзып алды, бірақ ауруханадан шыға алды. Масс 1982 жылы Поль Рикардта өткен Франция Гран-присінде Мауро Балдимен болған апаттан кейін Формула-1 машиналарын жарыстыруды тоқтатуға көндірілді. Оның March машинасы мен Балдидің Arrows машинасы максималды жылдамдықпен соқтығысып, екі машина да жолдан шығып, қоршаудан өтті. Масс машинасы дөңгелекті қоршауға соқтығып, жалғастырды. March машинасы көрермендер аймағына жақын жерде аударылып, өртеніп кетті. Бір таңғаларлығы, ол жеңіл күйіктермен ғана құтылды, ал Балди жарақат алмады. Көптеген жеңістерінің ішінде 1985 жылы Италияда өткен Муджелло трассасындағы 1000 км жарысын Porsche 962C машинасымен жеңіп алды, ал 1987 жылы Бобби Рахалмен бірге 1987 жылғы Себрингтегі 12 сағаттық жарыста жеңіске жетті. Масс пен Бобби Рахал Огайо штатының Лексингтон қаласындағы Mid-Ohio Sports Car Course трассасында өткен Champion Spark Plug Grand Prix жарысын жеңіп алды. Porsche 962 машинасымен олар жарыс аяқталуға 18 айналым қалғанда көшбасшылыққа ие болды. Масс 1989 жылы Sauber Mercedes C9 машинасымен баршаға танымал төзімділік жарысы – Ле-Манның 24 сағаттық жарысын жеңіп алды. Бұл Mercedes Benz үшін Ле-Мандағы екінші жеңіс болды, ал бұрынғысы 1952 жылы тіркелген. Йошен Масс қазір Mercedes Benz мұражайының тарихи машиналарын жүргізеді. 2004 жылғы Mille Miglia жарысында ол Стирлинг Мосс 1955 жылғы жарыста жеңіске жеткен оригинальды Mercedes Benz 300 SLR машинасымен жүрді. Қайырымдылыққа қаражат жинау үшін оның жанындағы орын ең көп ұсыныс бергенге сатылды. 1994 жылдан 1998 жылға дейін ол неміс телеарнасы RTL үшін Формула-1 жарыстарын комментарийледі. Масс Рон Ховардтың 2013 жылғы Rush фильмінде өзін-өзі сомдады.

Ле-Манның 24 сағаттық жарысының нәтижелері

Жыл Командасы Жүргізушілер Автомобиль Сыныбы Айналымдар 1972 Ford Motor Company Deutschland Ханс Йоахим Стук Ford Capri 2600RS S3.0 152 Аяқталмады Аяқталмады 1978 Martini Racing Porsche System Джеки Иккс Генри Пескароло Porsche 936/78 S+2.0 255 Аяқталмады Аяқталмады 1981 Porsche System Верн Шуппан Хёрли Хейвуд Porsche 936 S+2.0 312 12-ші 2-ші 1982 Rothmans Porsche System Верн Шуппан Porsche 956 C 356 2-ші 2-ші 1983 Rothmans Porsche Стефан Беллоф Porsche 956 C 281 Аяқталмады Аяқталмады 1985 Rothmans Porsche Джеки Иккс Porsche 962C C1 348 10-шы 10-шы 1986 Rothmans Porsche Боб Вольлек Верн Шуппан Porsche 962C C1 180 Аяқталмады Аяқталмады 1987 Rothmans Porsche AG Боб Вольлек Верн Шуппан Porsche 962C C1 16 Аяқталмады Аяқталмады 1988 Team Sauber Mercedes Мауро Бальди Джеймс Уивер Sauber C9 Mercedes Benz C1 – Стартқа шықпады Стартқа шықпады 1989 Team Sauber Mercedes Мануэль Ройтер Стенли Дикенс Sauber C9 Mercedes Benz C1 389 1-ші 1-ші 1991 Team Sauber Mercedes Жан Луи Шлессер Ален Ферте Mercedes Benz C11 C2 319 Аяқталмады Аяқталмады 1995 West Competition David Price Racing Джон Нильсен Доктор Томас Бшер McLaren F1 GTR GT1 131 Аяқталмады Аяқталмады