Кіріспе
Француздық жарыс жүргізушісі (1944–1980)
Патрик Андре Евгений Жозеф Депайлер (patʁik ɑ̃dʁe øʒɛn ʒozɛf dəpaje; 9 тамыз 1944 – 1 тамыз 1980) – Франциядан шыққан жарыс жүргізушісі. Ол 95 Formula One Grand Prix әлем чемпионатына қатысып, 2 шілде 1972 жылы тұңғыш рет жарысқа қатысты. Сонымен қатар, ол бірнеше чемпионатқа кірмейтін Formula One жарыстарына да қатысты. Депайлер Пю-де-Дом департаментіндегі Клермон-Ферран қаласында дүниеге келген. Бала кезінде Жан Бера оған үлгі болып қызмет етті. Formula One-де ол ұзақ және баяу құлдырап келе жатқан Tyrrell командасына қосылды, соңынан 1980 жылы қайта жаңғырған Alfa Romeo командасына дейін Ligier командасына ауысты. Депайлер осы команданың жарыс жолында көтерілуіне көмектесіп жатқан кезде 1 тамыз 1980 жылы Хоккенхаймдағы жеке сынақ кезінде апатқа ұшырап қаза тапты. Ол кезде оның жасы 35-ке толыпты. Ол екі жарыста жеңіске жетіп, бір рет поул позициясын иеленді, 19 рет мәнерлеп сырғанаудан (подиум) орын алды және барлығы 141 чемпионат ұпайы жинады. 2024 жылғы мәліметтер бойынша, Депайлер төрт жүргізушімен (Ландо Норрис, Мика Хаккинен, Жан Алези және Эдди Ирвин) бірге Гран-приде жеңіске жетпестен бұрын ең көп мәнерлеп сырғанаудан (подиум) орын алған рекордты бөліседі (15 рет).
Спорттық автокөліктер мен Формула-2
Депайлер 1972 жылы Формула 2 Пау Гран-присінде Питер Гетиннен 0,9 секундқа қалып қойды. Ол француз қаласы арқылы өтетін 70 айналымдық трассада March 722 көлігімен Геттинмен шайқасты. Екі жүргізуші де трассаны екі рет айналып өтті. Депайлер 1973 жылғы сәуір айында Нюрбургрингте өткен Формула 2 жарысында 3-орынды иеленді. Ол Ford Alpine көлігін айдады. 1974 жылдың мамыр айында Депайлер Формула 2 Пау Гран-присінде іліктесу кезеңінде бірінші орын алды. Маусым айында ол Зальцбургрингте Формула 2 жарысының уақыт сынағы кезінде March 742 көлігімен қоршау рельсіне соқтығысты. Депайлер жарақат алмады, бірақ жұмысшылар апаттан жыртылған рельстің бөлігін ауыстыру үшін іліктесу тоқтатылды. 1976 жылғы сәуірде Renault спорт командасы Депайлерді үш жарысқа қатысудан шеттетуге мәжбүр болды, себебі ол апатқа ұшырап, өзінің көлігімен қатар командаласы Жан Пьер Джабуйльдің Renault көлігі де жарыстан шығып қалды. Оқиға Нюрбургрингтегі 180 мильдік (290 км) жарыстың басталысынан кейін екінші бұрышта болды. Депайлер басқаруды жоғалтып, апатқа ұшырады, ал Джабуилл оның командаласын болдырмауға тырысып, соқтығысты. Жүргізушілер бір-бірімен көшбасшылыққа таласпау туралы ескерту алған еді. Депайлер 1976 жылғы Швеция Формула 1 Гран-присінде 2-орын алды. Ол жеңімпаз Джоди Шектерден 19 секундқа қалып қойды. Депайлер 1978 жылдың қыркүйек айында Риверсайд халықаралық трассасында өткен Чемпиондар жарысына қатысты. 1978 жылғы қазан айында Калифорния Гран-присінде ол Пол Ньюманның "Спайдер Шеви" көлігін жүргізді.
in a March 722 over the 70 lap course which curved through the French city. Both drivers lapped the field twice. Depailler came in 3rd in an April 1973 Formula Two race at the Nürburgring. He was driving a Ford Alpine. In May 1974 Depailler qualified his March in 1st position in qualifying for the Formula Two Pau Grand Prix. In June he crashed his March 742 through a guard rail during time trials for a Formula Two race in Salzburgring. Depailler was uninjured but qualifying was stopped so that workmen could replace a section of railing which was torn off in the accident. In April 1976 the Renault sports car team suspended Depailler for three races after he was involved in a crash which knocked out both his car and the Renault of teammate Jean Pierre Jabouille. The incident occurred on the second turn, slightly more than a mile after the beginning of a 180 mile (290 km) race at the Nürburgring. Depailler lost control and crashed, after which Jabouille also crashed while attempting to avoid his teammate. The drivers had been instructed not to contest the lead with each other. Depailler placed 2nd in the 1976 Swedish Formula One Grand Prix. He was 19 seconds behind winner Jody Scheckter. Depailler drove in the
International Race of Champions event at Riverside International Raceway in September 1978. He was behind the wheel of the Paul Newman entered Spyder Chevy in the October 1978 California Grand Prix.
Тиррелл (1972-1978)
Тирелл 1972 жылы Франция және Уоткинс Гленде Депайеге жарысқа қатысу мүмкіндігін берді. Депайе ескі машиналардың бірін пайдаланып, соңғы жарыста жетінші орынды иеленді. 1973 жылдың желтоқсан айында Депайе, қайтыс болған Франсуа Северт пен зейнеткер Джеки Стюартты алмастырып, Шектермен бірге Тиррелл үшін жүргізуші болып таңдалды. Депайе Формула-1 жүргізушісі ретінде 9-шы жарысы болған 1974 жылғы Швеция Гран-присінде поул-позицияны жеңіп алды. Ол 4 шақырымдық Андерсторп трассасын 1 минут 24,758 секунд ішінде, сағатына 105,8 миль жылдамдықпен аяқтады. Депайе жарыста командаласы Джоди Шектерден кейін екінші орынды иеленді, бұл оның жылдың жалғыз подиумы болды. 1975 жылдың қаңтар айында Депайеге 1975 жылғы Формула-1 әлем чемпионы болуға 25:1 коэффициент берілді. Ол 1975 жылғы Аргентина Гран-присінде Буэнос-Айресте бесінші орынды алды. 1975 жылғы Оңтүстік Африка Гран-присінде Кьяламиде үшінші орынды алды. Депайе 78 айналым бойы екінші орын алған Карлос Рейтеманнан артта қалды. 1975 жылғы АҚШ Гран-приінің бірінші күні Депайе Уоткинс Глендегі қоршауға Тиррелін соғып алды. Ол жарақат алмады. Депайе 1976 жылғы Бразилия Гран-присінде Интерлагоста екінші орынды иеленді. Ол екінші күні Клей Регаццониден кейін екінші орынды алды. Депайе жылдамдық арқасында үшінші орынды алды, бірақ төртінші айналымда жарыстан шыққан қарсыласы Джеймс Ханттың наразылығын тудырды. Хант Депайені трассадан шығарып тастағанын және жарыстан шыққаннан кейін оған ашуын білдіргенін мәлімдеді. Тежегіш мәселесімен күрескен Депайе ағылшын жүргізушісін айналарында көрмегенін айтты. Депайе 1976 жылғы Монако Гран-приінің бастауында алты дөңгелекті Тиррелін үшінші орынға қойды. Шектер мен Депайенің Тиррельдері Лауданың Ferrari-імен бірге бір айналымда қалуға қабілетті жалғыз машиналар болды, ол поул-позициядан жеңіске жетті. Депайе 1976 жылғы Франция Гран-присінде Ле-Кастельде Ханттан екінші орынды иеленді. 1976 жылғы Канада Гран-присінде Хант Моспорт паркінде табандылықпен қарсы тұрды. Жарыс аяқталғаннан кейін екі жүргізуші де ауырып қалды, Депайе жарыстың соңғы үштен бір бөлігінде түтінді жұтып алды. Ол финиш сызығынан кейін алғашқы бұрышта машинасын тоқтатып, есінен таныды. Ол бір сәт есін жинады. Депайе 1976 жылғы Жапон Гран-присінде, Фудзи спидвеі қатты жаңбырдан құрғап қалған кезде дөңгелек проблемаларына тап болғанына қарамастан, Ханттан (оған қарамастан 1976 жылғы жүргізушілер чемпионатында үшінші орынды иеленді) екінші орынды иеленді. Ол 1977 жылғы Бразилия Гран-присінде Сан-Паулудағы Интерлагос трассасынан сырғып кетті. Ол аяғына жарақат алып, ауруханаға жатқызылды. Депайе 1977 жылғы АҚШ Гран-присіне 6-шы қатарда, 12-ші орында қатысты. 1977 жылдың желтоқсан айында Ронни Петерсон Лотусқа кеткенде Депайе Тиррелл үшін бірінші жүргізуші болып тағайындалды. Сонымен қатар Тиррелл алты дөңгелекті Формула-1 машиналарымен экспериментін тоқтатып отырғанын мәлімдеді. Депайе 1978 жылғы Аргентина Гран-присінде Elf Tyrrell-де үшінші орынды алды. Питерсон 1978 жылғы Оңтүстік Африка Гран-приін жеңіп алу үшін Кьяламидегі соңғы айналымның соңғы бұрылысында Депайеден өтті. Депайенің машинасы жанармай жетіспей, Питерсон жеңіске жету үшін 9 секундтық айырманы жойды. Депайе 1978 жылғы АҚШ Гран-присінде 12-ші орыннан үшінші орынға көтерілді. Депайе 1978 жылғы Монако Гран-присінде жеңіске жетіп, өзінің алғашқы Формула-1 жеңісін тойлады. "Тиррелл Форд 008" машинасын басқарған Депайе 36-шы жыл сайынғы жарысқа қатысты. Бұл оның 69 чемпионаттағы алғашқы жеңісі болды, бірақ ол сегіз рет екінші орынды иеленген.
Lotus. At the same time Tyrrell revealed that it was quitting its experiment with six wheeled Formula One cars. Depailler was 3rd in the 1978 Argentine Grand Prix in an Elf Tyrrell. Peterson passed Depailler on the last turn of the last lap at Kyalami, to claim the 1978 South African Grand Prix. Depailler's car was running short of fuel, allowing Peterson to erase a 9 second gap to win. Depailler climbed from 12th starting place to end in 3rd position in the 1978 United States Grand Prix West. Depailler gained his first Formula One triumph by winning the 1978 Monaco Grand Prix. Piloting a Tyrrell Ford 008, Depailler secured the 36th annual event. It was his first victory in 69 championship races, although he had been 2nd eight times.
Лижье (1979)
Депайлер 1979 жылы «Лижие» командасына ауысты. Команда 1978 жылы француздық «Matra» V12 қозғалтқыштарының орнына V8 «Ford Cosworth» қозғалтқыштарымен жарыс машиналарын жабдықтауды бастады. 1979 жылғы Аргентина Гран-присінде қозғалтқышында мәселе туғанша Депайлер алғашқы 10 айналымда көш бастады. Ол пит-стоп жасауға мәжбүр болды, бірақ 4-орынды жеңіп алды. 1979 жылғы Бразилия Гран-присінде Депайлер жеңімпаз болған әріптесі Жак Лаффитке екінші орынды иеленді. Жарыс соңында Лаффит 5 секундтан астам алда болды. 1979 жылғы Оңтүстік Африка Гран-присінде Депайлер «Барбекю Бенд» айналымында қоршауға соқтығысты. «Лижие» командасының менеджері Жерар Дукаруж «Лижие JS 11» бірнеше уақыттан бері жоспарланып келе жатқанын мәлімдеді. 1978 жылғы АҚШ-тың Батыс Гран-присінен кейін «JS 9» «қанатты машина» ретінде сынақтан өтті, бірақ жел тоннеліндегі сынақтар қанағаттандырмай шықты. «JS 11» 1978 жылғы желтоқсанда құрастырылып, сынақтан өтті, нәтижелері жағымды болды. V8 қозғалтқышы жеңіл болды, ал «Cosworth» эгзосты жүйесі өзгертілді, соның нәтижесінде ол ескі «Matra» қозғалтқышының ерекше дыбысына ұқсас болды. «JS 11» моделінің жаңа ерекшеліктері 1979 жылғы АҚШ-тың Батыс Гран-присінде таныстырылды. Депайлер 1979 жылғы Монако Гран-присінде кезеңдік стартта үшінші орынды иеленді. 3 маусымда аспалы шаңғымен ұшу кезінде екі аяғын сындырғаннан кейін 1979 жылғы маусымда Депайлер «Лижие» командасымен ауыстырылды. Ол жазылуы жақсы болып жатқанда, тамыздың басында аурухана төсегінен құлап, біреуін қайтадан сындырып алды. 29 тамызда Депайлер «келесі жылға дейін жарысқа қатыспауға дайын екенін» айтты, бірақ апта соңына дейін Париж ауруханасынан шығуды күтіп отырды. Ол аяқтарына бірнеше операция жасады, бірақ күзде Солтүстік Америкадағы Монреаль және Уоткинс Глендегі жарыстарға көрермен ретінде қатысуға үміттенді.
He had been healing well when he fell out of his hospital bed in early August, rebreaking one of the fractures. On 29 August, Depailler said that he was "resigned not to race again until next year", although he expected to leave his Paris hospital by the end of the week. He had undergone a number of operations on his legs, but had hopes to attend both autumn North American rounds, at Montreal and the Watkins Glen, as a spectator.
Альфа Ромео (1980)
1980 жылы Депайлер жаңа құрылған Альфа Ромео командасына қосылды, ол қайта оралу жолында еді: Депайлер өткен жылы параплан апатынан кейін қайта қалыпқа келген болатын, және аяқ бұлшықтарын нығайтуға арналған арнайы тежегіштермен жабдықталған көлігімен жүрді, бірақ өлімге әкелген апатқа дейін де ауырсынып жүрді. Көлік жылдам болды (ол 1980 жылғы АҚШ Гран-присінің батыс кезеңінде 3-орынға іліккен), бірақ жарысты аяқтау үшін жеткілікті сенімді емес еді.
Өлім
Депайлер 1980 жылғы Германия Гран-приісіне он күн қалғанда Хоккенхайм трассасында сынақ жүргізу кезінде қаза тапты. Көлігінің суспензиясы бұзылып, Alfa Romeo жоғары жылдамдықтағы Ostkurve бұрылысында Armco қоршауына соқтығып, аударылып кеткенде басына қазыққан жарақат алды. Көлік күзет рельсінің үстімен бірнеше жүз метрге сырғып, содан кейін аударылып, төңкерілді.
Мұра
Депайлердің құрметіне радиобасқарылатын автомобильдер жарысы трассасы аталған. Mini Circuit Patrick Depailler Франциядағы ең көне трассалардың бірі және 1999 жылы Халықаралық модельдік автожарыс федерациясының (IFMAR) жарысын қабылдаған. Оның қаза болған апатынан кейін Хоккенхайм трассасының Ostkurve бұрышына жаңа шикан салынды, бұл бұрыштағы жылдамдықты төмендету үшін жасалды – бұрын ол тік қисық оң жаққа бұрылыс болатын. Жаңа Ostkurve Schikane алғаш рет 1982 жылғы Германия Гран-приінде пайдаланылды. 2013 жылы Рон Говард режиссерлік еткен Rush фильмінде Депайлер рөлін Ксавье Лоран сомдады.
Ле-Манның 24 сағаттық жарысының нәтижелері
Жыл Командасы Пилоттар Автомобиль Классы Айналымдар Société des Automobiles Alpine Gérard Larrousse Alpine A210 Renault P1.15 204 DNF DNF Ecurie Savin Calberson Mauro Bianchi Alpine A220 Renault P3.0 257 DNF DNF Société des Automobiles Alpine Jean Pierre Jabouille Alpine A220 Renault P3.0 209 DNF DNF Équipe Matra Simca Jean Pierre Jabouille Tim Schenken Matra Simca MS650 P3.0 70 DNF DNF Automobiles Ligier Guy Ligier Ligier JS3 Ford Cosworth P3.0 270 NC NC Équipe Matra Simca Shell Bob Wollek Matra Simca MS670B S3.0 84 DNF DNF Équipe Renault Elf Jacques Laffite Renault Alpine A442 S+2.0 289 DNF DNF Équipe Renault Elf Sport Jean Pierre Jabouille Renault Alpine A443 S+2.0 279 DNF DNF