Кіріспе

Харальд Эртль (31 тамыз 1948 – 7 сәуір 1982) – австриялық автожарысшы және автоспорт журналисі. Ол Зель-ам-Зе қаласында дүниеге келді және Гран-при жүргізушілері Йохен Риндт, Хельмут Марко және Ники Лаудамен бірге оқыды. Эртль "империялық" стильдегі мұрт пен толық сақал таққан. Ол Германияның Formula Vee және Super Vee сыныптарында, содан кейін Formula Three және Touring Cars жарыстарына қатысты. Осы кезеңде ол 1975-1980 жылдар аралығында Формула-1-ге қатысу үшін жеткілікті қаржылық қолдау алды, онда ол әртүрлі командалармен жарысты. Эртль 1976 жылғы Германия Гран-приінде Ники Лауданы өртенген Ferrari көлігінен құтқаруға көмектескен төрт жүргізушінің бірі болды. 1982 жылы ұшақ апатында қаза тапты, ол ұшып бара жатқан шағын ұшақтың қозғалтқышы істен шықты.

Жарыстардағы алғашқы мансабы

1969 жылы ол Формула V машинасын (Austro Vau) сатып алып, алты жарыста жеңіске жетті, бірақ Нюрбургрингте апатқа да ұшырады. 1970 жылы Kaimann шассиімен Еуропа кубогында екінші орын алды, сондай-ақ Aéroport Dijon Longvic трассасында March Ford 703 машинасымен Франция чемпионатының бір кезеңіне қатысты. Ол келесі маусымда F3 жарыстарын жалғастырды, Англияда бірнеше жарысқа қатысып, ең жақсы нәтижесі Брэндс-Хатчта тоғызыншы орын болды. 1971 жылы ол Еуропалық Туристік Автомобиль Чемпионатына көшті, Alfa Romeo машинасымен жүргізіп, Монцадағы Монца 4 сағаттық жарыста үшінші орын алды. 1972 жылы ол Deutsche Rennsport Meisterschaft командасына ауысты. Маусымның ең жақсы нәтижесі – бірінші жарыста төртінші орын, Нюрбургринг Солтүстік тізбегінде өткен Internationale ADAC Eifelrennen жарысында. 1973 жылы Ertl Formula Three және Туристік Автомобильдер жарыстарын араластыра берді, қыркүйекке дейін айтарлықтай сәттілікке жете алмады, содан кейін Дерек Беллмен бірге RAC Tourist Trophy жарысын жеңіп алды, екі жүргізуші де өздерінің кезеңдерінде жеңіске жетіп, жалпы есеп бойынша жеңіс тойлады. 1974 жылы оның басты мақсаты Deutsche Formel 3 Polifac Trophy болды. Ол тағы да Нюрбургрингте төртінші орынға ие болды. Сонымен қатар, ол Formal Super Vee Gold Pokal жарысына қатысып, соңғы турнирлік кестеде 19-шы орын алды. Осы маусымда Эртл F2 дебютін жасады, Хоккенхаймда өткен F2 жүргізушілерінің Еуропа чемпионатында жарысқа қатысты. 1975 жылы Эртл F2 жарыстарын жалғастыру үшін Fred Opert Racing командасымен келісім жасады. Команда үшін үшінші жарыста ол жүлделі үштіктің қатарына ілесіп кірді. Нюрбургринг Солтүстік тізбегінде өткен Internationales ADAC Eifelrennen жарысында үшінші орын алғаннан кейін, ол Warsteiner спонсорлығының көмегімен F1 жарысына қатысу үшін жеткілікті қаражат жинады.

F1 мансабы

1975 жылы Warsteiner-ден алынған демеушілік оған Формула-1-де Hesketh 308 машинасымен жүргізуге мүмкіндік берді, оны Hesketh Racing Warsteiner-дің алтын түсімен дайындады. Германия Гран-присіндегі дебютінде ол 8-орынды иеленді. Өзінің туған жеріндегі Гран-приде жарыстан шықты, содан кейін Монцада 9-орынды алды. Осы нәтижелерге қанағаттанып, 1976 жылы Hesketh командасымен толық маусым жоспарланды. Оңтүстік Африка Гран-присінде ол соңғы қатардан старт алып, 15-орынды иеленді. Келесі жарыстарда ол біліктілікке өте алмады немесе жарысқа соңғы қатардан қатысты, сонымен қатар механикалық бұзылуларға байланысты ерте жарыстан шықты. Команданың оған көрсеткен құндылығына қанағаттанбаса да, ол 1976 жылғы Ұлыбритания Гран-присінде 7-орынды алып, үш айналым қалып қойса да, ұпайға жақын келді. Екі аптадан кейін 1976 жылғы Германия Гран-присінде Эртл жарыстың екінші айналымындағы апаттан кейін Ники Лауданы өртенген Ferrari-ден құтқаруға көмектескен төрт жүргізушінің бірі болды. Маусымның қалған бөлігінде ол туған жерінде және ылғалды Жапон Гран-присінде тағы екі рет 8-орынды иеленді. BMW тәжірибесіне сүйене отырып, Schnitzer Motorsport 1977 жылы Эртл үшін Toyota Celica LB Turbo әзірледі. 1978 жылғы маусымда Schnitzer BMW-ға қайта оралды және Эртлдің қызметін сақтап қалды. Бұл қадам оны титулға басты үміткерлердің біріне айналдырды. Боб Воллектің Kremer Racing Porsche-і қарқынын жоғалтты, ал Ford командасы, Zakspeed-тің Escort машинасы ескірген, ал олардың Ford Capri Turbo-сы сенімсіз болды. Эртл маусым ішінде 11 жарыстың бесеуінде жеңіске жетті, маусымның соңғы жарысында екінші орынды алып, Нюрбургрингте өткен Super Sprint жарысында чемпион атанды. Schnitzer командасымен чемпиондық атақты жеңгеніне қарамастан, Эртл келесі екі маусымда Zakspeed командасына ауысты. 1979 жыл Золдердегі ашылу кезеңінде жеңіспен басталды, содан кейін Хоккенхаймдағы келесі жарыста 3-орынды иеленді. Ол Майнц-Финтенде тағы бір рет жеңіске жеткенімен, маусым Zakspeed-тің Ford Capri Turbo-сында 11 жарыстың алтысында жарыстан шығумен аяқталды. Сонымен қатар, Zakspeed 1000 км Нюрбургринг үшін орта моторлы Lotus Europa әзірледі, бірақ ол да жарысты аяқтамады. Келесі маусым да бұрынғысына ұқсас болды, Эртл қайтадан бақытсыздыққа ұшырады: 8 поул, 4 жеңіс және 6 жарыстан шығу.

Өлім

Ертл 1981 жылы халықаралық жарыстарда қатыспады, бірақ 1982 жылы Renault 5 Turbo Cup-қа қайта оралуды жоспарлаған. Алайда, бұл жоспарлары іске аспай тұрып, ол 33 жасында ұшақ апатында қаза тапты. Ол қайын інісі Йорг Беккер Хоэнзе басқаратын "Бичкрафт Бонанза" ұшағымен Мангеймнен Солтүстік Германиядағы Сильттегі демалыс үйіне Пасха демалысына бара жатқан. Қосылған ұшу қашықтығының төрттен бір бөлігінен де аз өткенде, қозғалтқыштың бұзылуы салдарынан ұшақ Гизен қаласының жанындағы Хохеннахр маңында құлады. Ертлдің әйелі Вера мен ұлы Себастьян жарақат алды, ал Беккер Хоэнзе, Ертл және оның қызы қаза тапты.

Карьерасының ерекшеліктері

Маусым Жарыс Орыны Команда Автомобиль 1971 Еуропалық Түрки Тур Чемпионаты 31-ші Alfa Romeo HähnAutodelta SpA Alfa Romeo GTAm 1972 Deutsche Rennsport Meisterschaft 27-ші BMW Alpina BMW 2002 1973 Formula Super Vee Europe 12-ші Maco Volkswagen Deutsche Rennsport Meisterschaft 40-шы Auto Fox Racing Team Alfa Romeo 2000 GTAm British Saloon Car Championship 20-шы BMW Alpina BMW 3.0 CSL 1974 Polifac Formel 3 Trophy 13-ші Caravanbau Günther HennericiHannen Alt Racing Team Rheinland Toyota 374 Formal Super Vau Gold Pokal 19-шы Horag Volkswagen Formula Super Vee Europe 21-ші Horag Volkswagen 1975 Еуропалық Формула 2 Жүргізушілер Чемпионаты 19-шы Fred Opert Racing Chevron BMW B27 Interserie 25-ші Rex Auto Racing Team Rex Cosworth SP1 1976 Еуропалық Формула 2 Жүргізушілер Чемпионаты 15-ші Motor Racing CompanyFred Opert Racing March BMW 752Chevron BMW B35 1977 Deutsche Rennsport Meisterschaft 25-ші Optische Werke RodenstockToyota Deutschland BMW 2002 Turbo Toyota Celica LB Turbo 1978 Deutsche Rennsport Meisterschaft 1-ші Sachs Sporting BMW 320 Turbo 1979 Deutsche Rennsport Meisterschaft 10-шы Sachs Sporting Ford Capri Turbo Interserie – Div. 2 18-ші Minolta Camera Team Lotus Europa Turbo 1980 Deutsche Rennsport Meisterschaft 7-ші Сакс Спорттық Форд Капри Турбо

Британдық лилондар чемпионатының толық нәтижелері

(key) (Қаралы әріппен жазылған жарыстар pole position-ді көрсетеді; көлбеу әріппен жазылған жарыстар ең жылдам айналымды көрсетеді.) Жыл Команда Автомобиль Сыныбы 1 2 3 4 5 6 7 8 9 DC Ұпай Сыныбы 1973 BMW Alpina BMW 3.0 CSL BRH SIL THR THR SIL ING BRH SIL1 BRH 20-шы 9 4-ші