Кіріспе

Мастен Грегори (29 ақпан 1932 жыл – 8 қараша 1985 жыл) – американдық жарыс машинасының жүргізушісі. Ол 1957 және 1965 жылдар аралығында Формула-1 жарыстарында өнер көрсетіп, 43 Әлем Чемпионаты жарысына және көптеген Чемпионатқа қатыспаған жарыстарға қатысты. Ол сонымен қатар спорттық автомобильдер жарысында да табысқа жетті, 1965 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысын (Жохен Риндтпен бірге) жеңіп алды.

Мансап

"Канзас-Сити Флэш" деп аталатын Мастен Грегори Миссури штатының Канзас-Сити қаласында үш баланың кенжесі болып дүниеге келді. Оның ағасы Ридделл Л. Грегори-младший, ол да жарыс жүргізуші, ал үлкен әпкесі Нэнси Ли Грегори екінші күйеуі ретінде ағылшын-американдық сәнгер Чарльз Джеймске үйленді. Грегори мұрагерлік ақшаға ие болғандықтан, жас келгендегі келбетімен және қалың көзілдірігімен танымал болды, себебі көзі нашар көріп тұрды. Канзас-Ситидегі Пембрук ауылдық күндізгі мектебінде оқығанмен, ол жоғары сыныпты бітірмей мектептен шығып, 19 жасында Луэлла Симпсонға үйленді. Оның ата-анасы ол өте кішкентай кезінде ажырасып, үш жасында әкесі қайтыс болды. Ересек болғаннан кейін Грегори мұра ақшасын Меркурий қозғалтқышы бар Allard көлігін сатып алуға пайдаланды, осы көлікпен 1952 жылдың қараша айында Техас штатының Каддо Миллс қаласында өткен 80 шақырымдық SCCA жарысына қатысты. Бас тығыздауы істен шыққандықтан жарыстан шығып қалды, бірақ 1953 жылы Себрингте жарыс үшін көлігіне жаңа Chrysler hemi қозғалтқышын орнатты, алайда ол да жарыстан шығып қалды, бұл жолы артқы серікпе істен шыққандықтан. Грегоридің алғашқы жеңісі үшінші жарысында, Оклахома штатының Стиллвотер қаласында болды. Jaguar көлігіне ауысқаннан кейін Грегори Америкада бірнеше жарыста жеңіске жетті, соның ішінде Сан-Францискодағы Голден Гейт паркіндегі Guardsmans Trophy және Небраска штатының Омаха қаласындағы Offutt әуе күштері базасында өткен жарыста. 1953 жылдың соңында Грегори алғашқы халықаралық спорттық автокөлік жарысына шақырылды – 1954 жылғы Аргентинадағы 1000 км Буэнос-Айрес жарысына қатысты, бірақ су насосының бұзылуына байланысты 14-орынды иеленді.

Еуропаға келу

1954 және 1955 жылдары Грегори Еуропа жарыстарында, көбінесе Ferrari машинасын айдап қатысты. Оның жетістіктеріне Дундродтағы Турист Трофи және Ле-Манның 24 сағаттық жарысы кіреді (дегенмен, оның серігі Майк Спаркен Грегориге рульге отыру мүмкіндігін бермей, жарыстан шықты). Сондай-ақ, ол 1954 жылы Багам аралдарында өткен жылдамдық апталығында тұңғыш Нассау кубогын жеңіп алды. 1956 жылы Америкаға оралған Грегори бірнеше SCCA жарыстарына қатысып, көбінесе жеңіске жетті. 1957 жылы Аргентинаның 1000 км жарысында да жеңіске қол жеткізді. Бұл жетістігі оған Гульельмо Деидің Scuderia Centro Sud командасымен, Maserati 250F машинасымен Формула-1 жеке командасында орын берді. Оның алғашқы жарысы 1957 жылғы Монако Гран-приі болды, онда ол әсерлі үшінші орынды иеленді – F1 Гран-приінде американдық пилоттың тұңғыш подиумы. Одан кейін Германия Гран-приінде сегізінші, ал Пескара және Италия Гран-прилерінде төртінші орындарды алып, жақсы нәтижелер көрсетті. Жарыстардың жартысына ғана қатысқанына қарамастан, Грегори 1957 жылғы маусымды чемпионатта алтыншы орында аяқтады. 1958 жылы Грегори төрт Гран-приде ғана қатысты, себебі Англиядағы Сильверстоундағы спорттық автомобильдер жарысында машинасы апатқа ұшырағанда, әдеттегідей, қауіпсіздік үшін машинадан секіріп шығуы салдарынан жарақат алды. Ол Италия Гран-приінде төртінші орынды, ал Марокко Гран-приінде жылдың соңғы жарысында алтыншы орынды иеленді. 1959 жылы Джек Брэбхэм және Брюс Макларенмен бірге Cooper Climax командасына қосылып, Голландия Гран-приінде үшінші орын алып, Португалия Гран-приінде мансабындағы ең жақсы екінші орынға ие болды. Алайда, ол маусымның соңғы екі жарысынан қалысты, себебі машинасы апатқа ұшырамас бұрын тағы да секіріп шығу салдарынан жарақат алды. Чемпионатта сегізінші орынды иеленді, ал командаласы Брэбхэм әлем чемпионатында жеңіске жетті, Cooper алғашқы Конструкторлар чемпионатында жеңіске қол жеткізді. Грегори Aintree трассасында Чемпионатқа кірмейтін жарыста поул-позицияны иеленді және трасса рекордын жаңартты, бірақ Cooper командасымен келісімшарты келесі жылға жаңартылмады. Грегоридің жарыс жолының алғашқы жылдары көптеген апаттармен және нашар машиналарды олардың мүмкіндігінен артық жүргізумен байланысты болды. 1957 жылы Венесуэла Гран-приінде Maserati машинасы аударылып кетті (әлдебір қорғау құрылғысы болғандықтан қауіпсіздік сақталды), 1958 жылы екі спорттық автомобиль, ал 1959 жылы тағы екеуі (Lister Jaguar және Tojeiro Jaguar) жарамсыз күйге келді. Соңғы оқиғада ол аяғы мен иығын сындырып, Формула-1 міндеттемелерін орындай алмады. 1960 жылы Нюрбургрингте ескірген Cooper Maserati машинасымен жарысқа қатысқанда трассадан шығып, машинадан лақтырылып кетті. Алайда, осы оқиғадан кейін оның жүргізу стилі жетілді және ол сыпайы және сақ пилот ретінде танылды. Грегори 1965 жылға дейін Формула-1-де қатысты, бірақ көбінесе бәсекеге қабілетсіз тәуелсіз командалармен. Ол мансабының басында көрсеткен нәтижелерін қайталай алмады, ең жақсы нәтижесі 1962 жылы Уоткинс-Глендегі АҚШ Гран-приінде UDT Laystall командасымен Lotus 24 машинасымен алтыншы орын болды. Франция Гран-приінде төртінші орында келе жатып, ақыры жеңіске жеткен Дэн Гурниден кейін тұтану проблемасынан жарыстан шығып қалды, бұл оның тұңғыш Гран-при жеңісіне мүмкіндік болған еді. Грегори Швециядағы Карлскога қаласында өткен 1962 жылғы Kanonloppet жарысында жеңіске жетті, бірақ бұл жарыста үздік командалар қатыспады.

Формула 1-ден кейін

Куперден босағаннан кейін Грегори спорттық автокөлік жарыстарына қайта оралды, 1960 жылы Ле-Манның 24 сағатында ең жылдам уақытты көрсетті. Ол 1961 жылы 1000 км Нюрбургрингте жеңіске жетті, Ллойд "Лакки" Каснермен бірге Америка Camoradi Racing командасы үшін Maserati Tipo 61 машинасымен жүрді. Сол жылы Грегори 24 сағаттық Ле-Манда Porsche RS61 Spyder-де бесінші орын алды. 1962 жылы Грегори Lotus 19 Climax-пен Моспорт Парктегі Канада Гран-приінің спорттық автокөлік жарысында жеңіске жетті. 1964 жылы Грегори бұл жолы Ford GT40 машинасымен Ле-Манның 24 сағаттық жарысына қатысты. Бесінші сағатта беріліс қорабындағы ақауларға байланысты жарыстан шықты. Келесі жылы Грегори 1970 жылы Формула-1 әлем чемпионы атанған австриялық Йохен Риндтпен бірлесіп, North American Racing Team-нің Ferrari 250 LM машинасымен жарыста жеңіске жетті. 1965 жылы Грегори Индианаполис 500 жарысына қатысты, жарыстың соңғы қатарынан бастап, қозғалтқыштағы мәселе туындағаннан кейін бесінші орынға дейін көтерілді, бірақ жарыстан шығуға мәжбүр болды. Содан кейін Грегори автожарыстар мансабын аяқтауға кірісті, халықаралық спорттық автожарыстарда жақсы нәтижелер көрсетті, оның ішінде Джон Уитмормен бірге 1966 жылы Монцада өткен 1000 км жарыста екінші орын алды. 1972 жылы Ле-Ман жарысында жақын досы Джо Бонье қайтыс болғаннан кейін Грегори жарыстардан қол үзді және Амстердамға зейнеткерлікке кетті, онда алмаз саудасымен айналысты, кейін әйнек тауарымен сауда жасады. 8 қараша 1985 жылы Грегори Италияның Порто-Эрколь қаласындағы қыстағы үйінде жүрек талмасынан ұйқыда қайтыс болды. Оның төрт баласы болды: Мастен кіші, Дебби, Скотт және Майкл. Грегори 2005 жылы Миссури Спорт Даңқына, 2007 жылы Kansas City C. A. R. B. (Central Auto Racing Boosters) Даңқына және 2012 жылы Watkins Glen Даңқ аллеясына енгізілді. 2013 жылы Америка Моторспорт Даңқына енгізілді. Грегори автоспорттың ерекше клубында, автоспорттың үш кезеңіне (Индианаполис 500, Ле-Манның 24 сағаты және Монако Гран-приі) қатысқан және кем дегенде бір жарыста жеңіске жеткен он тоғыз жүргізушінің бірі. Басқалары: Луи Широн, Джек Брэбхэм, Джим Кларк, Грэм Хилл (үшеуін де жеңіп алды), Дэн Гурни, Йохен Риндт (екі жеңімпаз), Марио Андретти, Марк Донохью, Джеки Стюарт, Денни Хулм, Дэнни Салливан, Верн Шуппан, Стефан Йоханссон, Мишель Альборето, Эдди Чивер, Жак Вильнёв, Хуан Пабло Монтойя (екі жеңімпаз) және Фернандо Алонсо (екі жеңімпаз).

Ле-Манның 24 сағаттық жарысының нәтижелері

Жыл Командасы Co Жүргізушілер Автомобиль Класы Айналымдар 1955 Майк Спаркен Майк Спаркен Ferrari 750 Monza S3.0 23 DNF DNF 1957 Д. Гамильтон Дункан Гамильтон Jaguar D Type S5.0 299 6-шы 6-шы 1958 Ecurie Ecosse Джек Фэйрман Jaguar D Type S3.0 7 DNF DNF 1959 Ecurie Ecosse Иннес Ирландия Jaguar D Type S3.0 78 DNF DNF 1960 Camoradi U. S. A. RT Чак Даи Maserati Tipo 61 S3.0 82 DNF DNF 1961 Porsche System Engineering Боб Холберт Porsche 718 RS 61 S2.0 309 5-ші 1-ші 1962 UTD Laystall Racing Team Иннес Ирландия Ferrari 250 GTO GT3.0 165 DNF DNF 1963 North American Racing Team Дэвид Пайпер Ferrari 250 GTO GT3.0 312 6-шы 3-ші 1964 Ford Motor Company Ричи Гинтер Ford GT40 Mk. I P5.0 63 DNF DNF 1965 North American Racing Team Джохен Риндт Ferrari 250LM P5.0 348 1-ші 1-ші 1966 North American Racing Team Боб Бондюрант Ferrari 365 P2 P5.0 88 DNF DNF 1968 North American Racing Team Чарли Колб Ferrari 250LM S5.0 209 DNF DNF 1969 Scuderia Filipinetti Jo Bonnier Lola T70 Chevrolet S5.0 134 DNF DNF 1970 Autodelta S. P. A. Toine Hezemans Alfa Romeo T33/3 P3.0 5 DNF DNF 1971 North American Racing Team Джордж Этон Ferrari 512S S5.07 DNF DNF 1972 North American Racing Team Luigi Chinetti Jr. Ferrari 365 GTB/4 GT5.0 226 DNF DNF

Формула 1 чемпионатынан тыс толық нәтижелер

(key) (Қаралы әріппен жазылған жарыстар pole position-ді көрсетеді; көлбеу әріппен жазылған жарыстар ең жылдам айналымды көрсетеді.) Жыл Кәсіпкер Шасси Қозғалтқыш 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 1957 Scuderia Centro Sud Maserati 250F Maserati 250F1 2.5 L6 SYR PAU GLV NAP RMS CAE INT MOD MOR 1958 Scuderia Centro Sud Maserati 250F Maserati 250F1 2.5 L6 GLV SYR AIN INT CAE 1959 Cooper Car Company Cooper T51 Climax FPF 2.5 L4 GLV AIN INT OUL SIL 1960 Scuderia Centro Sud Cooper T51 Maserati 250S 2.5 L4 GLV INT SIL LOM OUL 1961 Camoradi International Cooper T53 Climax FPF 1.5 L4 LOM GLV PAU BRX VIE AIN SYR NAP LON SIL SOL KAN UDT Laystall Racing Team Lotus 18/21 Climax FPF 1.5 L4 DAN MOD FLG OUL LEW VAL RAN NAT RSA 1962 UDT Laystall Racing Team Lotus 18/21 Climax FPF 1.5 L4 CAP BRX LOM LAV GLV PAU AIN MAL CLP Lotus 24 Climax FWMV 1.5 V8 INT NAP BRM P56 1.5 V8 RMS SOLDNA KAN MED DAN OUL MEX RAN NAT 1963 Reg Parnell Racing Lotus 24 BRM P56 1.5 V8 LOM GLV PAU IMO SYR AIN INT ROM SOL KAN MED AUT OUL RAN 1964 Scuderia Centro Sud BRM P57 BRM P56 1.5 V8 DMT NWT SYR AIN INT SOL MED RAN 1965 Scuderia Centro Sud BRM P57 BRM P56 1.5 V8 ROC SYR SMT INT MED RAN