Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Британдық жарыс жүргізушісі (1932–2022)
British racing driver (1932–2022)
Чарльз Энтони Стэндиш Брукс (25 ақпан 1932 – 3 мамыр 2022) – британдық жарыс жүргізушісі. "Жарыс стоматологы" деп те белгілі, ол 39 Формула-1 Әлем Чемпионатының Гран-присіне қатысып, 1956 жылдың 14 шілдесінде тұңғыш рет жарысқа қатысты, алты жеңіс, 10 мәнерлеп оқу тұғырына көтерілу және 75 мансаптық ұпайға қол жеткізді. 1958 жылы Ванвалл командасымен F1 жүргізушілер чемпионатында үшінші орын алды, ал 1959 жылы Феррари командасымен F1 жүргізушілер чемпионатында екінші орын алды. Ол сондай-ақ 1923 жылдан бері британдық пилоттың британдық машинада Гран-приде алғашқы жеңісін одда, 1955 жылы Сиракузадағы чемпионаттан тыс жарыста Connaught көлігін жүргізіп. Стирлинг Мосс 2020 жылы қайтыс болғаннан кейін және 2022 жылы өзі қайтыс болғанға дейін Брукс 1950-жылдардағы соңғы тірі Гран-при жеңімпазы болды.
Charles Anthony Standish Brooks (25 February 1932 – 3 May 2022) was a British racing driver. Also known as the "Racing Dentist", he participated in 39 Formula One World Championship Grands Prix, competing for the first time on 14 July 1956, and achieved six wins, 10 podium finishes and 75 career points. He was third in the World Drivers' Championship in F1 season of 1958 with Vanwall and second in F1 season of 1959 with Ferrari. He also scored the first win by a British driver in a British car in a Grand Prix since 1923, driving a Connaught at Syracuse in 1955 in a non championship race. After the death of Stirling Moss in 2020 and before his own death in 2022, Brooks was the last surviving Grand Prix winner from the 1950s.
Мансап
Брукс 1932 жылғы 25 ақпанда Чеширдегі Дукинфилд қаласында дүниеге келді және Маунт-Сент-Мэри колледжінде білім алды. Ол тіс дәрігері Чарльз Стэндиш Брукстің ұлы болды және өзі де осы мамандықты оқыды. Сонымен қатар, ол бұрынғы британдық олимпиадалық жүзуші Норман Стэндиш Брукске туыс болды. 1952 жылы жарыспен айналыса бастады және 1955 жылға дейін клубтық жарыстарда Healey және Frazer Nash көліктерін жүргізді. Сол жылы Брукс «Кристал-Палас» трассасында «Формула-2» жарысына қатысып, төртінші орынды иеленді. 1955 жылы Брукс алғашқы «Формула-1» стартын чемпионатқа кірмейтін Сиракуза Гран-присінде жеңіспен аяқтады. Бұл 1924 жылғы Сан-Себастьян Гран-присінен бері британдық автомобиль үшін алғашқы халықаралық Гран-при жеңісі болды. 1957 жылы Брукс Айнтридегі Британ Гран-присінде әлем чемпионатының жарысында британдық құрастырылған автомобильдің алғашқы жеңісін қамтиды, осы жеңісті Стерлинг Мосспен бөлісті. Мосспен бірге Брукс әлем чемпионы атанбаған ең үздік жүргізушілердің бірі саналады, ал Мосс пен үш дүркін әлем чемпионы Джек Брэбхэм оның қабілетін жоғары бағалаған. 1959 жылы Брукс, Брэбхэм және Мосс Майк Хоторнның зейнеткерлікке шығуы мен жол апатынан қаза табуы және өткен маусымда Питер Коллинстің қайтыс болуына байланысты титул үшін күресу мүмкіндігіне ие болды. Брукс Монако Гран-присінде Брэбхэмнан кейін екінші орын алып, жақсы старт берді. Голландия Гран-присінде финиш сызығына жетпесе, Реймстегі Франция Гран-присінде үлкен басымдықпен жеңіске жетті. Италиядағы «Феррари» командасының жұмыскерлерінің ереуіліне байланысты «Британ Гран-присінде» «Ванволл» көлігін жүргізген ол AVUS трассасында өткен «Формула-1» Германия Гран-присінде жеңіске жетті. Жарыс ерекше түрде екі кезеңге бөлінді, ол екеуінде де жеңіске жетті. Португалияда ол 10-шы орынға ие болып, бес айналым артта қалды. Монцада старт алғаннан кейін көп ұзамай жарыстан шықты, бірақ әлі де чемпионатта жеңіске үміткер болды. Себрингте өткен «Формула-1» АҚШ Гран-присінде неміс әріптесі Вольфганг фон Трипспен соқтығысып, көлігіне зақым келмегенін тексеру үшін пит-стоп жасады, нәтижесінде екі минут уақыт жоғалтты. Бұл бекер болды, бірақ ол үшінші орынды иеленді. Чемпионатта 27 ұпаймен екінші орынды иеленді, Брэбхэмнан жеті ұпай артта қалды, ал Мосстан бір жарым ұпай басымдықпен озып кетті. Брукс «Ванволл» және «Феррари» командалары үшін алты жарыста жеңіске жетті, төрт поул-позицияны иеленді, он рет марапаттау тұғырына көтерілді және барлығы 75 чемпионат ұпайы жинады. Ол «British Racing Motors» командасы үшін жарысты, бірақ 1961 жылдың соңында, ең табысты маусымынан бұрын командадан кетіп қалды. Өзінің мансабын Уоткинс-Глендегі тұңғыш АҚШ Гран-присінде үшінші орынмен аяқтады. Ол сонымен қатар шебер спорттық автомобильдер жүргізушісі болды, 1957 жылы 1000 км Нюрбургринг және 1958 жылы RAC Tourist Trophy жарыстарында жеңіске жетті, оның серігі Мосс Aston Martin DBR1 көлігімен жарысты. 1957 жылы Ле-Мандағы апат салдарынан оның жарыс философиясы өзгерді. 1956 жылғы Британ Гран-присіндегі апат пен одан кейінгі Ле-Мандағы апат екеуі де механикалық проблемалары бар автомобильдерде болды, ол туралы білген, ал Брукс, діншіл католик болғандықтан, ешқашан өмірін жағдайы нашар автомобильде қауіпке тікпейтініне уәде берді. Оның өзінің жағдайына қатысты алаңдаушылығы аз болды, ол: «Ле-Мандағы соқтығыста ештеңе сынбағаным үшін бақытты болдым, бірақ менде өте ауыр сызаттар болды. Менің жамбасымның бір жағында мен әдейі қолымды салып тексеруге болатын тесік болды» деді. Нәтижесінде, 2020 жылдың сәуірінде Мосс қайтыс болғаннан кейін Брукс 1950-ші жылдардағы соңғы тірі Гран-при жеңімпазы болды, ал үш дүркін әлем чемпионы Джеки Стюарт (алғаш 1960-шы жылдары жарысқа қатысқан) қазір «Формула-1» Гран-присінің ең тәжірибелі жеңімпазы атанды.
Brooks was born on 25 February 1932, in Dukinfield, Cheshire, and educated at Mount St Mary's College. He was the son of a dental surgeon, Charles Standish Brooks, and studied the practice himself. He was also a cousin of Norman Standish Brooks, a former British Olympic swimmer. He took up racing in 1952 and drove a Healey and a Frazer Nash at club events until 1955. In that same year, Brooks drove in Formula Two a Connaught at Crystal Palace and finished fourth. Later in 1955, Brooks made his first Formula One start at the non championship Syracuse Grand Prix, winning the race. This was the first international Grand Prix win for a British car since 1924 at the San Sebastián Grand Prix. In 1957, Brooks claimed the first victory for a British constructed car in a World Championship race in the British Grand Prix at Aintree, which he shared with Stirling Moss. Along with Moss, Brooks is considered one of the best drivers never to have been World Champion and both Moss and three time World Champion Jack Brabham were known to have thought highly of his ability. In 1959, Brooks, together with Brabham and Moss, had a chance to win the title due to the retirement and subsequent death in a road accident of Mike Hawthorn and the death in the previous season of Peter Collins. Brooks started well, with a second place at the Monaco Grand Prix, behind Brabham. He failed to finish at the Dutch Grand Prix but dominantly won the French Grand Prix at Reims. Having failed to finish in a Vanwall at the British Grand Prix, which he drove due to Ferrari workers in Italy being on strike, he won the only German Grand Prix of Formula One to be held at AVUS. The race was split unusually into two heats, and he won both. He had a slow car in Portugal, qualifying 10th and finishing five laps down. He retired shortly after the start at Monza but was still in contention to win the championship. At the first ever United States Grand Prix for Formula One at Sebring, he was hit by German teammate Wolfgang von Trips and pitted to check for any damage, losing two minutes. It proved to be a waste of time but still finished in third place. He finished second in the championship with 27 points, seven behind Brabham, and one and a half ahead of Moss. Brooks won six races for Vanwall and Ferrari, secured four pole positions, achieved ten podiums, and scored a total of 75 championship points. He drove for British Racing Motors but retired from the team at the end of 1961, just before their most successful season. He ended his career with a third place at the first ever United States Grand Prix at Watkins Glen. He was also an accomplished sports car driver, winning both the 1957 1000 km Nürburgring and the 1958 RAC Tourist Trophy, with co driver, Moss, racing an Aston Martin DBR1. He was less successful at Le Mans in 1957 due again to an accident which occurred while racing an Aston Martin DBR1 at that year's 24 hour race, which brought about a change in his racing philosophy. A crash in the 1956 British Grand Prix and the subsequent Le Mans crash both occurred in cars with mechanical problems, of which he was aware, and Brooks, being a devout Catholic, vowed he would never again risk his life in a car that was in less than sound condition. He had fewer qualms when it came to his own condition, saying: "I was lucky in the Le Mans shunt in that I didn't break anything, but I did have very severe abrasions – there was a hole in the side of my thigh I could literally have put my fist into." As a result, in addition to Brooks becoming the last surviving Grand Prix winner from the 1950s after the death of Moss in April 2020, three time World Champion Jackie Stewart (who first raced in the 1960s) was now the oldest Formula One Grand Prix winner.