Кіріспе

Богемияда туған американдық пианист (1903–1991)

Рудольф Серкин (28 наурыз 1903 – 8 мамыр 1991) – Богемияда туған австриялық-американдық пианист. Ол 20 ғасырдың ең ұлы Бетховен орындаушыларының бірі деп кеңінен мойындалған.

Ерте өмір, балалық шақтағы танысуы және білімі

Серкин сол кездегі Эгер қаласында, Богемия Корольдігі, Австро-Венгрия империясында (қазіргі Чехия) орыс еврей отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Мордко Серкин "орыс басы болған және ол сөздерді оқып үйренбес бұрын музыка оқуға үйреткен". Бала кезінде дарынды бала ретінде танылған ол 9 жасында Венаға жіберілді, онда Ричард Роберттан фортепиано, ал кейіннен Жозеф Маркстан композицияны оқыды. 12 жасында Вена филармониясымен алғашқы рет сахнаға шықты. 1918 жылдан 1920 жылға дейін ол Арнольд Шёнбергпен композицияны оқыды және Шёнбергтің жеке музыкалық орындау қоғамының жұмысына белсенді қатысты.

Мансап

Серкин 1920 жылы тұрақты концерттік мансабын бастады, ол Берлинде неміс скрипачисі Адольф Буш пен оның отбасымен бірге тұрды, оның ішінде үш жасар қызы Ирен болды, оған Серкин 15 жылдан кейін үйленді. 1921 жылы, 17 жасында, ол Буш ансамблінде Бранденбург концертінің 5-ші нөмірін клавиш аспабында орындау арқылы Берлинде алғаш рет өнер көрсетті. Концерт аяқталған соң Буш Серкинге қуанған тыңдаушыларға бис ойнауды бұйырды. Серкин кейіннен Буштан: "Не ойнауым керек?" деп сұрағанын айтты, ал Буш оған "әзілдеп" Голдберг вариацияларын ойнауды айтты. "Мен оны қабылдадым. Аяқтаған кезде тек төртеуміз қалдық: Адольф Буш, Артур Шнабель, Альфред Эйнштейн және мен." 1937 жылы Серкин Нью-Йорктегі Карнеги залында алғашқы жеке концертін берді, ол да сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Даунз: "Серкин мырза орасан зор өнерді көрсетті, ол ең жоғары идеалдық мақсаттарға арналған" деп жазды.

АҚШ-қа көшіп кету

1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Серкиндер мен Буштар АҚШ-қа көшіп барды, онда Серкин Филадельфиядағы Кёртис музыка институтында бірнеше буын пианисттерді оқытты. 1968-1976 жылдары ол институттың директоры қызметін атқарды. Ол өсіп келе жатқан отбасымен бірге алдымен Нью-Йоркте, содан кейін Филадельфияда, сондай-ақ Вермонт штатының Гилфорд ауылындағы сүт фермасында тұрды. 1951 жылы Серкин мен Адольф Буш АҚШ-та камералық музыкаға қызығушылықты арттыру және оны орындау мақсатымен Вермонт штатының Марлборо қаласында Марлборо музыка мектебі мен фестивалін құрды. Ол 1940-жылдардан 1980-жылдарға дейін көптеген жазбалар жасады, соның ішінде 1944 жылы Тосканини жетекшілігімен NBC симфониялық оркестрімен Бетховеннің 4-фортепиано концертін жазды. Оның көптеген жазбалары Columbia Masterworks үшін жасалды, бірақ 1980-жылдары Deutsche Grammophon және Telarc үшін де жазды. Серкин Адольф Бушпен жұмыс істеген кезде ашқан Макс Регердің музыкасына жоғары баға берді. 1959 жылы ол Регердің фортепиано концерті, Op. 114-ті Юджин Орманди мен Филадельфия оркестрімен бірінші болып жазды. Серкин 1963 жылы Президенттік бостандық медалімен марапатталды және 1972 жылғы наурыз айында Нью-Йорк филармониясымен 100-ші өнер көрсетуін Йоханнес Брамстың 1-фортепиано концертін орындау арқылы атап өтті. Оркестр мен директорлар кеңесі Серкинге Нью-Йорк филармониялық симфониялық қоғамының құрметті мүшесі атағын берді, бұл құрмет Аарон Копланд, Игорь Стравинский және Пол Хиндемит сияқтыларға да берілді. 1986 жылы ол оркестрмен қонақ әртіс ретінде өзінің 50 жылдығын тойлады. Ол 20 ғасырда Бетховен музыкасының маңызды интерпретаторларының бірі саналады. Музыканттардың музыканты, Марлборо мектебі мен фестиваліне келген көптеген жас музыканттарға әкелік тұлға және зор музыкалық адалдығымен танылған пианист ретінде ол бүкіл әлемді аралап, 1989 жылы денсаулығы нашарлағанға дейін жеке өнерін және жазбаларын жасауды жалғастырды.

Жеке өмір

Серкин 1935 жылы неміс скрипкашысы Адольф Буштың қызы Ирен Бушка үйленді. Олар Ирэнмен жеті бала сүйді (олардың бірі нәресте шағында қайтыс болды), соның ішінде пианист Питер Серкин және виолончельші Джудит Серкин. Олардың 15 немересі болды, олардың арасында композитор Дэвид Людвиг және фаготшы Наталья Роза Врбский бар. Серкин 1991 жылғы 8 мамырда 88 жасында Вермонт штатындағы Гилфорд шаруа қожалығында қатерлі ісіктен қайтыс болды. Оның әйелі Ирен Буш Серкин 1998 жылы дүние салды.