Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейлік және американдық пианист (1903–1989)
Russian and American pianist (1903–1989)
Владимир Самойлович Хоровиц (1 қазан 1903 [ескі стиль бойынша 18 қыркүйек 1903] 5 қараша 1989) – ресейлік және американдық пианист. Барлық уақыттағы ең ұлы пианисттердің бірі саналатын ол, виртуоздық техникасымен, тембрімен және оның ойнауынан туындаған көпшіліктің әсерімен танымал болды.
Vladimir Samoylovich Horowitz (October 1 1903 [O. S. September 18 1903]November 5, 1989) was a Russian and American pianist. Considered one of the greatest pianists of all time, he was known for his virtuoso technique, timbre, and the public excitement engendered by his playing.
Өмір және ертедегі мансап
Хоровиц 1903 жылғы 1 қазанда Киевте, сол кездегі Ресей империясында (қазіргі Украина) дүниеге келген. Николас Слонимскийдің айтуынша, Хоровиц Волын губерниясының Житомир қаласына жақын Бердичев қаласында туған. Дегенмен, оның туу туралы куәлігінде Киев оның туған жері екені нақты көрсетілген. Ол ассимиляцияланған еврейлер Самуил Хоровиц пен София Бодиктің төрт баласының кенжесі болды. Әкесі электр инженері және неміс өндірушілері үшін электр моторларын таратқан. Әкесінің әкесі Жоахим 1-ші гильдияға жататын саудагер (және өнерді қолдаушы) болды, бұл оны Жерсіздік аймағында тұрудан босатты. Самуил ұлының қолына зиян келтірмеу үшін, әскерге шақыруға тым жас көрінуі үшін, оның жасын бір жыл кемітіп, 1904 жылы туған деп мәлімдеді. 1904 жылғы дата Хоровицтің өмірінде көптеген анықтамалық еңбектерде кездеседі. Оның інісі Александр Александр Скрябиннің шәкірті және жақын досы болды. Хоровиц 10 жасқа келгенде, оның Скрябин үшін ойнауына мүмкіндік туды. Скрябин оның ата-анасына ол өте талантты екенін айтты. Хоровиц кішкентай кезінен бастап фортепиано сабақтарын алды, бастапқыда өзі де пианист болған анасынан. 1912 жылы Киев консерваториясына түсті, онда Владимир Пучальский, Сергей Тарновский және Феликс Блюменфельд сабақ берді. Оның алғашқы жеке концерті 1920 жылы Харьковте өтті. Біраз уақыттан кейін Хоровиц Ресей мен Кеңес Одағы бойынша гастрольдік сапарлар жасады, онда оған ақшаның орнына көбінесе нан, май және шоколад төленді, себебі Ресей азамат соғысының салдарынан экономикалық қиындықтар туындады. 1922–1923 жылдары Петроградта он бір түрлі бағдарламадан тұратын 23 концерт өткізді. 1925 жылдың желтоқсанында Хоровиц Германияға эмиграциялады, формальды түрде Берлинде Артур Шнабельден оқу үшін, бірақ құпия түрде қайта оралмау ниетімен. Ол алғашқы концерттерін қаржыландыру үшін аяқ киімдеріне американ доллары мен британ фунт стерлингін салып алды.
Horowitz was born on October 1, 1903, in Kiev, then in the Russian Empire (now Ukraine). According to Nicolas Slonimsky, Horowitz was born in Berdichev, a city near Zhitomir in the Volhynian Governorate. However, his birth certificate unequivocally states that Kiev was his birthplace. He was the youngest of four children of Samuil Horowitz and Sophia Bodik, who were assimilated Jews. His father was a well to do electrical engineer and a distributor of electric motors for German manufacturers. His grandfather Joachim was a merchant (and an arts supporter), belonging to the 1st Guild, which exempted him from having to reside in the Pale of Settlement. In order to make him appear too young for military service so as not to risk damaging his hands, Samuil took a year off his son's age by claiming that he was born in 1904. The 1904 date appeared in many reference works during Horowitz's lifetime. His uncle Alexander was a pupil and close friend of Alexander Scriabin. When Horowitz was 10, it was arranged for him to play for Scriabin, who told his parents that he was extremely talented. Horowitz received piano instruction from an early age, initially from his mother, who was herself a pianist. In 1912 he entered the Kiev Conservatory, where he was taught by Vladimir Puchalsky, Sergei Tarnowsky, and Felix Blumenfeld. His first solo recital was in Kharkov in 1920. Horowitz soon began to tour Russia and the Soviet Union, where he was often paid with bread, butter and chocolate rather than money, due to the economic hardship caused by the Russian Civil War. During the 1922–23 season, he performed 23 concerts of eleven different programs in Petrograd alone. In December 1925, Horowitz emigrated to Germany, ostensibly to study with Artur Schnabel in Berlin but secretly intending not to return. He stuffed American dollars and British pound notes into his shoes to finance his initial concerts.
Батыс еліндегі мансап
1925 жылы 18 желтоқсанда Хоровиц туған елінен тыс жерде алғаш рет Берлинде өнер көрсетті. Кейін ол Париж, Лондон және Нью-Йорк қалаларында концерттер берді. 1926 жылы КСРО Хоровицті 1927 жылы Польшада өткен Шопен атындағы I Халықаралық фортепиано конкурсында елдің намысын қорғайтын пианистер делегациясына қатысуға шақырды, бірақ ол Батыста қалуды жөн көрді және қатыспады. Хоровиц АҚШ-тағы алғашқы концертін 1928 жылы 12 қаңтарда Карнеги залында өткізді. Ол Чайковскийдің №1 фортепиано концертін дирижер Сэр Томас Бичэмнің басшылығымен орындады, ол да АҚШ-та дебют жасады. Кейін Хоровиц Бичеммен темп мәселесінде пікір алмасып, Бичем шығарманы "жадысынан" орындағанын және оны жақсы білмегенін айтты. Хоровицтың тыңдарманмен арақатынасы керемет болды. The New York Times газетіне жазған Олин Даунз дирижер мен солист арасындағы тартысты сынап, Хоровицді екінші бөлімдегі әдемі ән үнімен және финалдағы тамаша техникасымен мақтады, оның ойнауын "даладан босаған құйын" деп сипаттады. Осы дебюттік концертінде Хоровиц тыңдарманын қызықтыра білу қабілетін көрсетті, ол өмірінің соңына дейін сақталды. Даунз: "Бұл қалада пианисттің осындай әсер қалдырғанына көп жылдар өтті" деп жазды. Хоровицтің жеке концертіне жазған рецензиясында Даунз пианистің ойнауын "үлкен шебердің барлық немесе көптеген белгілерін" көрсетеді деп сипаттады. 1933 жылы ол алғаш рет дирижер Артуро Тосканинимен бірге Бетховеннің №5 фортепиано концертін орындады. Хоровиц пен Тосканини сахнада да, жазбаларда да көп рет бірлесіп өнер көрсетті. Хоровиц 1939 жылы АҚШ-қа қоныстанды және 1944 жылы америкалық азаматтыққа ие болды. Ол 1968 жылғы 1 ақпанда Карнеги залында жазылған концерті арқылы теледидарда алғаш рет өнер көрсетті, ал сол жылдың 22 қыркүйегінде CBS телеарнасы бүкіл елге таратып берді. Көрермендердің ыстық қарсы алуына қарамастан, Хоровиц пианист ретіндегі қабілетіне күмәндана бастады. Бірнеше рет пианисті сахнаға итеруге тура келді. Хоровицтің барлық жазбалары компакт-дискіде шығарылды, кейбіреулері бірнеше рет қайта басылды. Хоровицтің қайтысынан кейін бұрын жарық көрмеген орындары бар CD-лер шығарылды. Олардың ішінде 1945 жылдан 1951 жылға дейін Хоровиц үшін жеке жазылған Карнеги залындағы концерттерден үзінділер бар.
On December 18, 1925, Horowitz made his first appearance outside his home country, in Berlin. He later played in Paris, London, and New York City. In 1926, the Soviet Union selected Horowitz to join the delegation of pianists that were to represent the country at the I International Chopin Piano Competition in Poland in 1927, but he decided to remain in the West and did not participate. Horowitz gave his United States debut on January 12, 1928, in Carnegie Hall. He played Tchaikovsky's Piano Concerto No. 1 under the direction of Sir Thomas Beecham, who was also making his U. S. debut. Horowitz later said that he and Beecham had divergent ideas about tempos and that Beecham was conducting the score "from memory and he didn't know" the piece. Horowitz's rapport with his audience was phenomenal. Olin Downes, writing for The New York Times, was critical about the tug of war between conductor and soloist, but credited Horowitz with both a beautiful singing tone in the second movement and a tremendous technique in the finale, calling his playing a "tornado unleashed from the steppes". In this debut performance, Horowitz demonstrated a marked ability to excite his audience, an ability he maintained for his entire career. Downes wrote: "it has been years since a pianist created such a furor with an audience in this city." In his review of Horowitz's solo recital, Downes characterized the pianist's playing as showing "most if not all the traits of a great interpreter." In 1933, he played for the first time with the conductor Arturo Toscanini in a performance of Beethoven's Piano Concerto No. 5. Horowitz and Toscanini went on to perform together many times, on stage and in recordings. Horowitz settled in the U. S. in 1939 and became an American citizen in 1944. He made his television debut in a concert taped at Carnegie Hall on February 1, 1968, and broadcast nationwide by CBS on September 22 of that year. Despite rapturous receptions at recitals, Horowitz became increasingly unsure of his abilities as a pianist. On several occasions, the pianist had to be pushed onto the stage. All of Horowitz's recordings have been issued on compact disc, some several times. In the years following Horowitz's death, CDs were issued containing previously unreleased performances. These included selections from Carnegie Hall recitals recorded privately for Horowitz from 1945 to 1951.
Студенттер
Хоровиц 1937 және 1962 жылдар аралығында жеті шәкіртті оқытты: Нико Кауфманн (1937), Байрон Дженнис (1944–1948), Гэри Граффман (1953–1955), Коулман Блумфилд (1956–1958), Рональд Турини (1957–1963), Александр Фиорилло (1960–1962) және Иван Дэвис (1961–1962). Дженнис сол кезеңдегі Хоровицпен қарым-қатынасын, оның рухы баласы ретінде сипаттады және ол концерттік турларда Хоровиц пен оның әйелімен бірге жиі саяхаттады. Дэвис Франц Лист атындағы конкурста жеңіске жеткеннен кейін бір күннен соң, Хоровицтің өзі шақырғаннан кейін оның шәкірті болды. Ол кезде Дэвистің Columbia Records компаниясымен келісімшарты болған және ұлттық гастрольдер жоспарланған еді. Хоровиц 1980 жылдары жаттықтырушылыққа қайта оралды, бұл жолы қалыптасқан мансабы бар Мюррей Перахиямен және Эдуардус Халиммен жұмыс істеді.
Horowitz taught seven students between 1937 and 1962: Nico Kaufmann (1937), Byron Janis (1944–1948), Gary Graffman (1953–1955), Coleman Blumfield (1956–1958), Ronald Turini (1957–1963), Alexander Fiorillo (1960–1962) and Ivan Davis (1961–1962). Janis described his relationship to Horowitz during that period as a surrogate son, and he often traveled with Horowitz and his wife during concert tours. Davis was invited to become one of Horowitz's students after receiving a call from him the day after he won the Franz Liszt Competition. At the time, Davis had a contract with Columbia Records and a national tour planned. Horowitz returned to coaching in the 1980s, working with Murray Perahia, who already had an established career, and Eduardus Halim.
Соңғы жылдар
1985 жылы Хоровиц дәрі-дәрмек қабылдауды және алкоголь ішуді тоқтатып, концерттік және жазба жасау қызметіне қайта оралды. Зейнетке шыққаннан кейін алғашқы қойылымы сахнада емес, «Владимир Горовиц: Соңғы романтик» атты деректі фильмде болды. Кейінгі өнер көрсетулерінде, әлі де керемет техникалық қабілеттеріне ие болса да, ол батылдықты нәзіктік пен бояумен ауыстырды. Көптеген сыншылар, соның ішінде Харольд С. Шонберг және Ричард Дайер, 1985 жылдан кейінгі өнер көрсетулері мен жазбалары оның соңғы жылдарындағы ең жақсы туындылары деп санайды. 1986 жылы Хоровиц 1925 жылдан бері алғаш рет Мәскеу мен Ленинградта концерттер беру үшін Кеңес Одағына оралатынын жариялады. КСРО мен АҚШ арасындағы жаңа қарым-қатынас және түсіністік атмосферасында бұл концерттер саяси және музыкалық маңызы бар оқиға ретінде қарастырылды. Мәскеудегі концертке билеттердің көп бөлігі кеңестік элитаға берілді, ал жалпы халыққа аз ғана сатылды. Осының салдарынан Мәскеу консерваториясының студенттері концертке рұқсатсыз кіріп, халықаралық телеарнадан көріп отырған көрермендерге естілді. Мәскеудегі концерт «Horowitz in Moscow» атты компакт-дискіде шықты, ол Billboard классикалық музыка тізімінде бір жылдан астам уақыт көшбас болды. Ол сондай-ақ VHS және кейін DVD форматында да жарық көрді. Концерт CBS News Sunday Morning арнасының арнайы бағдарламасында, Чарльз Куральт Мәскеуден тікелей хабарлағанда, кеңінен көрсетілді. Ресейдегі концерттерден кейін Хоровиц Берлин, Амстердам және Лондон сияқты бірнеше еуропалық қалаларға гастрольдік сапар жасады. Маусым айында Хоровиц Токиода өткен үш сәтті өнер көрсетуімен жапон тыңшыларының құрметін қайтарды. Сол жылы ол АҚШ-тың ең жоғары азаматтық наградасы – Президент Рональд Рейганның «Азаттық медалімен» марапатталды. Хоровицтің соңғы гастрольдік сапары 1987 жылдың көктемінде Еуропада өтті. Оның соңғы қойылымынан бұрынғы концерттің бейнежазбасы, «Венадағы Хоровиц», 1991 жылы шықты. Оның соңғы концерті 1987 жылдың 21 маусымында Германияның Гамбург қаласындағы Музикхолледе өтті. Концерт жазылды, бірақ 2008 жылға дейін жарияланбады. Ол өмірінің соңына дейін жазбаларын жасауды жалғастырды.
In 1985, Horowitz, no longer taking medication or drinking alcohol, returned to performing and recording. His first post retirement appearance was not on stage, but in the documentary film Vladimir Horowitz: The Last Romantic. In many of his later performances, although still capable of remarkable technical feats he substituted finesse and coloration for bravura. Many critics, including Harold C. Schonberg and Richard Dyer, felt that his post 1985 performances and recordings were the best of his later years. In 1986, Horowitz announced that he would return to the Soviet Union for the first time since 1925 to give recitals in Moscow and Leningrad. In the new atmosphere of communication and understanding between the USSR and the US, these concerts were seen as events of political, as well as musical, significance. Most of the tickets for the Moscow concert were reserved for the Soviet elite and few sold to the general public. This resulted in a number of Moscow Conservatory students crashing the concert, which was audible to viewers of the internationally televised recital. The Moscow concert was released on a compact disc titled Horowitz in Moscow, which reigned at the top of Billboard's Classical music charts for over a year. It was also released on VHS and, eventually, DVD. The concert was also widely seen on a Special Edition of CBS News Sunday Morning with Charles Kuralt reporting from Moscow. Following the Russian concerts, Horowitz toured several European cities, including Berlin, Amsterdam, and London. In June, Horowitz redeemed himself to the Japanese with a trio of well received performances in Tokyo. Later that year he was awarded the Presidential Medal of Freedom, the highest civilian honor bestowed by the United States, by President Ronald Reagan. Horowitz's final tour took place in Europe in the spring of 1987. A video recording of his penultimate public recital, Horowitz in Vienna, was released in 1991. His final recital, at the Musikhalle Hamburg, Germany, took place on June 21, 1987. The concert was recorded, but not released until 2008. He continued to record for the remainder of his life.
Өлім
Хоровиц 1989 жылғы 5 қарашада қайтыс болды. Ол Италияның Милан қаласындағы Cimitero Monumentale зиратындағы Тосканини отбасының мазарында жерленді.
Horowitz died on November 5, 1989, He was buried in the Toscanini family tomb in the Cimitero Monumentale, Milan, Italy.