Кіріспе
Тақырып
Херсир – жүздің (аумақтық бөлімшесінің) жергілікті викинг әскери қолбасшысы, шамамен 100 сарбаздан тұратын жасаққа басшылық етіп, жарылқауға (жарлға) немесе патшаға адал болған. Олар сонымен қатар жер иеленуге ұмтылған және көптеген феодалдық қоғамдардағы орта тап сияқты, патшалардың билікті орталықтандыруын қолдаған. Алғашқыда "херсир" термині жер иесі және басшы мәртебесіне ие бай шаруаға қатысты қолданылған. Викинг дәуірінде герсирлер рейдтерді ұйымдастырып, басқарумен айналысатын адамдар ретінде қайта қарастырылды. 10 ғасырда Скандинавиядағы тиімді ұлттық монархиялардың қалыптасуына байланысты герсирлердің ықпалы төмендеді. Кейіннен герсир жергілікті басшы немесе өкіл деген мағынада қайта анықталды. Әскери қолбасшы ретінде герсирдің тәуелсіздігі жоғалып, оның орнына патшалық өкіл атағы ғана қалды. Адамзатқа жоғары жаратушы Одиннің мифтік кеңесі болып табылатын "Хавамаль" сақтықпен ойлану және стратегиялық шабуылдың қадір-қасиетін басатын көптеген өлеңдерді қамтиды. Бұл тақырып ауызша түрде викинг герсирлерінің санасына зор әсер еткен.
A hersir was a local Viking military commander of a hundred (a county subdivision), of about 100 men, and owed allegiance to a jarl or king. They were also aspiring landowners, and, like the middle class in many feudal societies, supported the kings in their centralization of power. Originally, the term Hersir referred to a wealthy farmer who owned land and had the status of a leader. Throughout the Viking Age, Hersir was eventually redefined as someone who organized and led raids. In the 10th century, the influence of Hersirs began to decrease due to the development of effective national monarchies in Scandinavia. Hersir was again redefined later on to mean a local leader or representative. The independence of the Hersir as a military leader eventually vanished, to be replaced only by the title of a royal representative. The "Hávamál", which was the mythical advice of the supreme creator Odin to humankind, contains a number of verses emphasizing the virtue of cautious consideration and strategical attack. This theme, in its oral form, was one of the major influences on the mind of the Viking Hersir.
Жабдық
Герширлердің негізгі қаруы – викингтердің қылышы болды. Бұл қылыштың "H" типті саптығы анық ерекшеленеді. Бұл викинг дәуіріндегі ең көп таралған саптық түрі еді. Саптық материалы иесінің әулетіне байланысты, жылтыратылған болаттан және күміс, мыс және/немесе қалайыдан жасалған әсем сыммен әшекейленген болуы мүмкін. Қылыштың басы мен жоғарғы қорғаны екі бөлек бөліктен жасалып, содан кейін басы мен жоғарғы қорғаны арасына бұралған күміс сыммен бекітілген. Жалпағы Geibig типті 3-ке жатады, ол қалыңдығының орташа деңгейде кемуімен және ұшына қарай қалыңдығының айқын кемуімен сипатталады. Бұл тип 8 ғасырдың екінші жартысынан 10 ғасырдың екінші жартысына дейінгі кезеңге жатқызылады. Қылыш билік пен мәртебе, сондай-ақ сабырлылықты көрсетеді. Ұзақ сапарларда адамдар көбінесе жылқыда жүретін. Теңіз арқылы саяхаттау үшін викингтердің ұзын қайықтары отыз адамды олардың баратын жеріне, тіпті Ресейдің ішкі аймақтарына дейін жеткізе алатын. Герширлер әрқашан қалқанмен қаруланған, ол әдетте ағаштан жасалған және қылышпен бірге болған.
Киім
Қару-жарақ көбінесе байлықты көрсету үшін, сондай-ақ, соғысқа қатысу мақсатында қолданылған. Герсир көбінесе дөңгелек немесе конусты қалпақпен және қысқа тізбекті жеңмен жабдықталған. Викинг киген қалпақ, қылыш және сақиналы корсет соғыскердің байлығын көрсететін. Осы кезеңдегі қару-жарақтар сирек кездеседі. Ең танымал мысал – Гьермундбудан табылған тізбекті жең және қалпақ. Герсирлер әдетте өте ұқыпты киінген. Аяқ киім мен етіктер көбінесе сиыр, етесіп немесе бұғыдан жасалған. Герсирлер әдетте, қатардағы әскери қызметшілерге қарағанда, әдемі етік киген. Викинг аяқ киімінің екі негізгі түрі бар. Бірінші және ең көп таралғаны – аяқ киімнің үстіңгі бөлігіне бау арқылы бекітілуі. Бұл Jorvik II білезік етігінде көрінеді. Jorvik I түрі жабынмен жабылады, ол түймешемен бекітіледі. Hedeby етігі – ерте түрдегі бұрылатын етік. Бұл ең сирек кездесетін түрі, бірақ арзан, бірақ қорғанысы нашар болуы мүмкін. Герсир осы аяқ киімдердің кез келгенін киген болуы мүмкін. Әдетте, жұтан немесе тоқылған жүннен тігілген, жамбастан немесе тізеден төменге дейін жететін кең шалбар киілетін. Тығыз шалбарлар 10 ғасырдың соңында танымал стильге айналды. Көйлектер көбінесе тізеге дейін жететін және белдеумен бекітілетін. Көйлектің жеңдері білезікке дейін немесе одан да ұзын болған. Иықтан шынтаққа дейін жең тығыз киілетін. Сыртқы көйлек ішкі көйлек сияқты тігілген және жүннен жасалған. Бай Герсирдің мойны мен білезіктерінде тақтадан тоқылған жолақтары бар жарқын түсті көйлегі болған. Кейбір мәліметтерге сәйкес, ішкі көйлек сыртқы көйлектен ұзын болған, ал жеңдері мен шеттері контрастты түске ие болған.
Әскери тактика
Викингтер өте шебер теңізшілер болған. Теңіз жүзу туралы нұсқаулар ұрпақтан-ұрпаққа беріліп, технологияның дамуы викингтерге теңіздерді бағындыруға мүмкіндік берді. 866 жылы алғаш рет қолданылған әскери тактиканың бірі – тұтқынға алынған жылқыларды пайдаланып қайықтан құрлыққа өту. Викингтер көбінесе жылқы қолданса да, Скандинавияда жылқының аз болуына байланысты олар негізінен атты әскер емес еді. Жылқы көбінесе құрлықтағы жолдарда қолданылған, бірақ викингтер әрқашан жаяу шайқасқан. Көбінесе олар Hersir алдыңғы қатарда, садақшылар мен сүмбілеушілер арт жағында орналасқан қалқан қабырғасы құрып тұрды. Қалқан қабырғасында викингтер қалқандарын бір-біріне жапсырып, қалқаннан мықты қабырға жасады. Тағы бір формация, "Свинфилкинг" деп аталатын, қалқан қабырғасының бір түрі еді, бірақ ол бірнеше үшбұрышты формациялардан тұратын, олардың бәрі жауға қарай бағытталған, зигзаг үлгісін құрады.
Діни көзқарастар
Hersirs-тің діни сенімдері біршама түсініксіз, бірақ олар христиандық пен жазықшылдық арасында жатқандай көрінеді. Кейде Hersirs шомылдырылған, бірақ көбінесе бұл діни мақсатта болмаған. Көп жағдайда Hersirs христиандармен сауданы жақсарту үшін немесе жаңа патшаның бұйрығымен шомылдырылған.
Тарихтағы мұралары
Ерсір – Ригстуладан шыққан ер адамның аты. Оның қызы Эрна бірінші граф Ерлге үйленді. Швециялық ерсір Ярлабанке Ингефастсон, өзінің туыстарымен бірге тіккен 20-ға жуық Ярлабанке рун тастарымен танымал болды. Кетилл Флатназ – 9 ғасырдағы норвегиялық ерсір. Ауд Терең ойлы Кетилсдоттир (Auður Djúpúðga Ketilsdóttir) Ауд Терең ойлы (Ketilsdóttir) Кетилл "Жайнақ мұрын" Бьорнссонның қызы болды. Исландия сагаларында бірнеше ерсірлер туралы айтылады, мысалы, Согнефьордтағы күшті ерсір Бьорн "Буна" Гримссон, ол Аурландта тұрған және Кетилл "Жайнақ мұрын" Бьорнссонның әкесі. Эгиль сагасында айтылғандай, ол саяхатшы, авантюрист және викинг шабуылшысы болды. Торгердур Эйлаугсдоттир (Þorgerður Eylaugsdóttir) – Согнның әйел ерсірі. Ланднамада Бьорнның тегі оның әкелерінен емес, аналарынан басталады. Бьорнның шежіресінде оның әкесі Гримр ғана есімдері аталады, ол әжесі Хервор және кейін Торгердур Эйлаугсдоттир ерсірге дейін жалғасады. Бұл исландтықтардың әңгімелерінде Торгердурдың маңыздылығын көрсететін сирек жағдай.