Кіріспе

Британдық теледидар продюсері (1947–2002)

Джон Тернер (12 тамыз 1947 – 1 мамыр 2002), кәсіби аты Джон Натан Тернер, ағылшын теледидар продюсері. Ол BBC-нің ұзақ жылдар бойы көрсетілген ғылыми-фантастикалық «Доктор Кто» сериалының тоғызыншы продюсері және осы сериалдың теледидардағы алғашқы көрсетілімінің соңғы продюсері болды (1980 жылдан 1989 жылы жабылуына дейін). Ол қызметін «Доктор Кто» сериалының ең ұзақ қызмет еткен продюсері ретінде аяқтады және Питер Дэвисонды, Колин Бейкерді және Сильвестр Маккойды тиісінше Бесінші, Алтыншы және Жетінші докторлар рөлдеріне таңдады.

Ерте өмір

Бірмингемде Джон Тернер болып дүниеге келген ол, британдық актер Джон Тернерден өзін ажырату үшін Джон Натан Тернер деген екі есімді сахналық есім ретінде қабылдады. Ол Бірмингемдегі Астон қаласындағы VI Король Эдуард мектебінде оқыды, онда актерлік өнер мен театрға ерте қызығушылық танытты. Оның теледидардағы алғашқы актерлік жұмысы ITV телеарнасының түсірілімдерінде массовкада ойнау болды, соның ішінде "Crossroads" және "The Flying Swan" сериалдарында. Екі шоу да Бірмингемде түсірілді (біріншісі ATV-дің Астон студиясында). Мектепті бітіргеннен кейін ол бастапқыда Бирмингемдегі Александра театрында актер және сахна менеджерінің көмекшісі болып жұмыс істеді. Кейіннен Тернер BBC телеарнасында теледидардағы көмекші қызметкер болып жұмыс істеді, әр түрлі бағдарламалармен (жеңіл ойын-сауықтан бастап жаңалықтар мен қоғамдық мәселелерге дейін) айналысты, соның ішінде – оның кейінгі мансабы үшін маңызды болған драмалық туындылармен. Ол BBC драмалық бөлімімен бірге "The Pallisers", "How Green Was My Valley", "Angels" және "All Creatures Great and Small" сериалдарының түсіріліміне қатысты. BBC-нің жеңіл ойын-сауық бөліміне тағайындалуы оған 1978 жылы ITV-ге көшуге дейін "The Morecambe and Wise Show" бағдарламасында екі жыл жұмыс істеуге мүмкіндік берді.

Доктор кім

1960-шы жылдары BBC-ге ассистент ретінде қосылған ол алғаш рет 1969 жылы «Доктор Хью» сериалында жұмыс істеді. Нейтан Тернер Джон Пертуи дәуірінде «Доктор Хью: Өлім елшілері» (1970) және «Ғарыштағы отар» (1971) екі сериалында қабат менеджерінің көмекшісі болып жұмыс істеді. Кейін ол Том Бейкер дәуірінде 1977 жылдан 1979 жылға дейін продюсер Грэм Уильямспен бірге «Доктор Хью» сериалында продюсерлік бөлімнің менеджері болып жұмыс істеді. Уильямс үш маусымнан кейін шоудан кетуге шешім қабылдағанда және оны алмастыру үшін BBC басшылығының бірінші таңдауы Джордж Галлаччо оны қабылдамағанда, ол 18-ші маусымда продюсер лауазымын қабылдады, бұл Бейкерді Төртінші Доктор ретінде көрсететін соңғысы болды. Ол кең ауқымды өзгерістер енгізді: 1970 жылдары таралған тақырыптық музыканы Питер Хауэллдің заманауи электрондық аранжировкасымен алмастырды, сондай-ақ жаңартылған ашылу тітрлерін (1974 жылы түсірілген түпнұсқаның орнына Бейкердің жаңа суретімен) және жаңа жабылу тітрлерін енгізді. Нейтан Тернер сонымен қатар ұзақ жылдар бойы «Доктор Хью» сериалдарының көпшілігіне және Уильямс дәуіріндегі барлық оқиғаларға қосымша музыка жазған композитор Дэдли Симпсонның қызметтерін тоқтатты. Симпсон кеткеннен кейін, Нейтан Тернердің басшылығымен «Доктор Хью» сериалдарына қосымша музыканы Питер Хауэлл, Пэдди Кингсленд, Малколм Кларк, Роджер Лимб, Джонатан Гиббс, Кефф МакКаллок және Марк Айрес сияқты электрондық композиторлар жазды. Нейтан Тернердің сценарий жазу немесе өңдеу тәжірибесі болмағандықтан, түсірілімге қатысты сюжеттерді таңдау негізінен Бидмидке жүктелді. Бұл бірден қиындықтарға әкелді, екінші оқиға өндіріске енгенде, «Меглос» (1980) Грэм Уильямс басшылығымен шоу сценарийлерінде анықталған барлық проблемалардан зардап шекті (реализмнің жетіспеуі, комедияға шамадан тыс көңіл бөлу). Нейтан Тернердің алғашқы маңызды әсері Қожайынды қайтару болды, бірақ бұл туралы мәліметтерді ол Бидмидке қалдырды. Нейтан Тернердің бірінші маусымының соңында Бидмид пен Леттс сериалдағы өз қызметтерін Том Бейкермен бірге тастап кетті, ал Романаның серігі болған Лалла Уорд та маусымның ортасында «Жауынгерлер қақпасы» (1980) эпизодында кетіп қалды. Леттс алмастырылмады, нәтижесінде Нейтан Тернер жалғыз продюсер болып қалды. Нейтан Тернер 19-шы маусымға Питер Дэвисонды Бесінші Доктор ретінде таңдады, бұрын ол онымен «Барлық ұлы және кіші жаратылыстар» фильмінде жұмыс істеген. Бидмидті қысқа уақытқа Антони Рут алмастырды, содан кейін 1982 жылдан 1986 жылға дейін сериалдың сценарий редакторы (және кейде жазушысы) болып жұмыс істейтін Эрик Савардпен тұрақты түрде алмастырды. Нейтан Тернер «Мастерді» үш рет қайтарудан кейін, «Тракеннің сақшысы» (1981), «Логополис» (1981) және «Кастровалва» (1982, қазір Энтони Айнли ойнайды) сериалдарында, шоу өзінің өткенінен танымал кейіпкерлер мен монстрларды қайтарудың жарнамалық әсерінен пайда көре алады деп сенді. «Earthshock» (1982) жеті жылдық үзілістен кейін Кибермендердің оралуынан айтарлықтай жариялылық алды. 20-шы маусымда Омега, Мара, Қара және Ақ Қамқоршылар («Уақыт кілті» маусымынан) және Бригадир Летбридж Стюарт қайтып келді. Далектер мен Даврос та «Далектердің қайта тірілуі» (1984) фильмінде оралды, бірақ классикалық жауларды қайта пайдалану сценарий редакторы Эрик Савард пен шоу жазушылары үшін күрделі болып шықты. Нейтан Тернер, алайда, көбінесе сериалға жарнама жасауға баса назар аударды, бұл оның жоғары беделді, танымал актерлерді (кейде жеңіл ойын-сауық әлемінен) қонақ жұлдыздар ретінде шақыру арқылы да мүмкін болды. Нейтан Тернер бұрынғы продюсерлермен жұмыс істеген режиссерлер мен сценаристтерді сирек пайдаланды. Бірнеше ерекшеліктер режиссер Пеннант Робертс («Жұрттың жауынгерлері» және «Таймелаш» эпизодтарын түсірген), Дэвид Фишер («Отдыхалық ұясы» сценарийін жазған), Терренс Дикс («Жиын-жырттың күйзелу жағдайы» және «Бес дәрігер» сценарийлерін жазған) және Роберт Холмс («Андрозани үңгірлері», «Екі дәрігер», «Сырлы планета» және «Ақырғы жау» сериясының бірінші бөлімін жазған) болды. Қызықтай жайт, Нейтан Тернердің қызметі Америка Құрама Штаттарында шоудың жанкүйерлерінің үлкен өсу кезеңімен сәйкес келді, себебі Том Бейкер сериалдары американдық қоғамдық телерадио хабарларын тарату желісінің (PBS) филиалдарында қайта-қайта көрсетілді. Нейтан Тернер PBS-тің қаржы жинау науқандарында пайда болатын көптеген «Доктор Хью» танымал тұлғаларының арасында танымал болды, бұл АҚШ-та көрсету үшін «Доктор Хью» сериалдарын сатып алуды қаржыландыру мақсатында өткізілді. Телевизиялық сериалдағы жұмысынан басқа, сексенінші жылдардың басында Нейтан Тернердің жеңіл ойын-сауыққа деген қызығушылығы оны Tunbridge Wells театрында жыл сайынғы Рождестволық пантомиманы продюсерлеуге итерді, онда қазіргі Доктор және актерлер тобы қатысты. Біріншісі, 1982 жылдың желтоқсанында Питер Дэвисон және Энтони Айнли (Мастер) мен Сандра Дикинсон (сол кезде Дэвисонның әйелі, бірақ кейіннен «Доктор Хью» сериалында Джон Пертуимен бірге түскен) қатысты. «Доктор Хью» сериалын продюсерлік еткен кезінде Нейтан Тернер бағдарлама туралы екі кітап жазды: «Доктор Хью: TARDIS ішінде» (1985) және «Доктор Хью: Серіктестер» (1986).

Кейінгі мансап

Сериал 1989 жылы аяқталғаннан кейін, және қайтыс болғанға дейін, Нейтан Тернер «Доктор Кто» қатысты шараларға қатысып тұрды және көп жылдар бойы конвенцияларда танымал тұлға болып қала берді. 1990 жылдардың басында BBC Video-да жұмыс істеген кезде Нейтан Тернер бірнеше «Доктор Кто» деректі фильмдерін шығарды және жазды: «The Hartnell Years», «The Troughton Years», «The Pertwee Years», «The Tom Baker Years», «The Colin Baker Years», «Daleks: The Early Years», «Cybermen: The Early Years» және аяқталмаған «Shada» әңгімесіне арналған арнайы шығарылым, онда Том Бейкер төртінші Доктор рөлінде жоғалған көріністердің орнына бірінші тұлғада сөйлейтін қосымша материалды жазды. Сондай-ақ 1990 жылдардың басында Нейтан Тернер BBC Radio Collection үшін «Доктор Кто» аудио кассеталарындағы алғашқы коммерциялық шығарылымдарды жасады, тек саундтрегі ғана сақталған телесериалдардың баяндалған бейімделулерін құрды. Ол бұл фильмдерде аман қалған саундтректі жоғалған кадрларды түсіндіретін (өзі жазған) баяндамамен біріктірді, ал баяндаушы ретінде Доктор рөлін ойнаған актерлерді пайдаланды. Патрик Траутон 1987 жылы қайтыс болғандықтан, Нейтан Тернер Джон Пертуиді («Киберәулетшілердің қабірі» үшін), Том Бейкерді («Далактердің зұлымдығы» үшін) және Колин Бейкерді («Макра терроры» үшін) Траутон дәуірінің оқиғаларын баяндауға шақырды. Бұл жазбалар жасалған кезде BBC телеархивінен жоғалып кеткен, бірақ «Далактердің зұлымдығы» сериясының 2-ші бөлімі сақталған. Нейтан Тернер 1992 жылдың соңында BBC Video және BBC Radio Collection-дағы лауазымдарынан кетті. Нейтан Тернер 1990 жылы өткен «Doctor Who Weekend» кезінде BSB 31 Who бағдарламаларын бірге жүргізді және шоудың 30 жылдығына арналған 1993 жылғы «Dimensions in Time» қайырымдылық арнайы бағдарламасын жазды. Нейтан Тернер «Доктор Кто» сериалға соңғы үлесін 2002 жылдың наурыз айында, қайтыс болғанға алты апта бұрын, 1983 жылы «Далктардың қайта тірілуі» түсірілімінде қолданылған орынға сапар жасаған кезде берген соңғы сұхбаты арқылы жасады. 2002 жылдың наурыз айындағы бұл соңғы сұхбат алғаш рет 2002 жылдың қарашасында шыққан «Далктардың қайта тірілуі» DVD-сінде жарияланды.

Жеке өмір

Көптен бері ішімдік ішіп, темекі шегетін Нейтан Тернер өмірінің соңғы жылдары денсаулығы нашар болды. Ол инфекция жұқтырып, 2002 жылдың 1 мамырында 54 жасында ауруханада қайтыс болды. Нейтан Тернер Лондонда көп жылдар бойы өмір сүрді, сонымен қатар Брайтонның Солтдиан қаласында да үйі болды. Ашық гей болған ол, ұзақ жылдар бойы серіктесі Гари Дауниді қалдырды, ол да BBC қызметкері болған (кейіннен BBC Television-ның өндіріс менеджері болды). Олар 1972 жылы танысып, "All Creatures Great and Small" сериалында Нейтан Тернер өндіріс бөлімінің менеджері болған (Дауни 3-серияда BBC Pebble Mill-де еден менеджерінің көмекшісі болды) және "Доктор Кто" сериалында бірге жұмыс істеді. 1940 жылы Оңтүстік Африкада туған Родерик Пинкус 2006 жылдың 19 қаңтарында қайтыс болды. Ол "Доктор Кто" журналына берген сұхбатында Нейтан Тернермен бірге өткен өмірі туралы айтып берді. Ричард Марсонның "JN T: The Life and Scandalous Times of John Nathan Turner" (2013) кітабында Нейтан Тернер мен Даунидің 1980 жылдары жасөспірім еркек жанкүйерлерге қатысты орынсыз әрекеттер жасағаны, оның ішінде өзіне де жағымсыз ұсыныстар жасағаны туралы айтылады, яғни олардың жыныстық қатынаста дұрыс емес мінез-құлқына қатысты айыптаулар бар. Сол кезде Ұлыбританияда гомосексуалдық қатынасқа келісім беру жасы 21 болды, гетеросексуалдық қатынастар үшін 16 жасқа қарағанда.