Кіріспе

Семиотикадағы талдау әдісі

Семиотикада синтагматикалық талдау – парадигмаларға (парадигматикалық талдау) қарама-қарсы синтаксис немесе беткі құрылымды (синтагматикалық құрылым) талдау. Бұл көбінесе коммутациялық тесттер арқылы жүзеге асырылады. "Синтагматикалық" дегеніміз – бір элемент екінші элементті өзінен бұрын немесе кейін келу үшін таңдайды. Мысалы, "the" анықтауыш сөзі етістікті емес, есімді таңдайды. Семиотикалық зерттеулерде ерекше пайдалы, синтагма – бұл синтагматикалық талдау арқылы оқиғалар тізбегінің қалай баяндалатынын түсінуге мүмкіндік беретін тізбек. Сонымен қатар, синтагматикалық талдау плакаттар, фотосуреттер немесе түсірілген көріністің нақты орны сияқты визуалды мәтіннің кеңістіктік қатынасын сипаттауға болады. Роланд Барт синтагма/парадигма қатынасының бір мезгілде мағынаны қалыптастыру және өзгерту үшін қалай жұмыс істейтінін көрсету үшін әртүрлі киім түрінде метафораны қолданды. Барттың осы түсіндірмесін кеңейте отырып, Дэвид Лодж және Сьюзан Спиггл метафораны нақты киілетін заттарды пайдалана отырып одан әрі дамытты. Мысалы, көйлек, шорт және сандалдарды жоғарғы, төменгі және аяқ киім деңгейінде еркін алмастыруға болады, бұл парадигмалық деңгей, олар киімдердің ережелерін сақтаса, синтагматикалық деңгей болып табылады. Сандалдарды жоғары өкшелі аяқ киімге ауыстырсаңыз, оларды жоғарғы киім ретінде кию ережесін бұзу болады.

Қолдану

Ағызылатын / белгіленетін қатынастың абстрактілі сипатына байланысты, жеке тұрған белгі өздігінен білімді немесе түсінікті жеткізе алмайды. Амал немесе сөздің мағынасының болу себебі – оны кеңінен қабылдаған қоғамдық келісім. Сауссурдің "ағаш" сөзінің, тіпті кез келген сөздің таңдамалылығы туралы мысалын кеңейте келе, "ағаш" сөзінің өзі жапырақ шығаратын немесе кесе, шляпа ілуге жарамды, бұтақтары бар тік ағаш бөлігін ғана білдіруі мүмкін. Демек, мағынасы кеңейтілген синтагматикалық тізбек арқылы беріледі, ол мәтін оқырманына қандай ағаш туралы сөз болып жатқанын анықтайды. Бұл түсінік мәтіндер мен тілдің лингвистикасын әртүрлі аспектілерден қарастыруға мүмкіндік береді. Твейт, Дэвис және Мюлз синтагманы "әртүрлі парадигмалардан алынған элементтер тізбесін біріктіру үшін қолданылатын стандартты ереженің нәтижесі" деп сипаттайды. Осы түсінік негізінде фильмдер мен теледидар сияқты мәтіндердің құрылымын қарастыруға болады. Сахнадағы місе-ан-сценге назар салғанда, түрлі белгілер көрерменге көріп отырған нәрсені жақсырақ түсінуге көмектеседі. Синтагматикалық тізбек сахнаның атмосферасын құрастырады және жанрды қарастырғанда ерекше көзге түседі. Мысалы, вестерн жанрында көрермен таныс болған парадигмалық белгілер көп болуы мүмкін. Барлық нәрсе олар күткендей орналасқан болса, бұл синтагматикалық тізбек ережелерін сақтауды білдіреді. Егер жылқы каубойдың үстінен басса, бұл ереже бұзылады және фильмнің мәні өзгереді.