Кіріспе

Солтүстік Америкада қолданылатын арзан тамақ термині.

Көк тағамдық арнайы – АҚШ және Канададағы мейрамханалар, әсіресе дәмханалар мен кафелерде қолданылатын, әдетте күн сайын өзгеретін жеңілдетілген бағадағы тамақ. Бұл практика 1920-жылдардан 1950-жылдарға дейін кең таралған. 2007 жылдың мәліметтері бойынша, кейбір мейрамханалар мен дәмханалар әлі де осы атаумен көк тағамдық арнайы ұсынып келеді, кейде көк табақта, бірақ бұл дәстүр азайып бара жатыр. Дегенмен, бұл тіркес әлі де американ тілінде жиі қолданылады. 1930 жылдардағы проза жинағында осылай анықталған: "Көк тағамдық арнайы – бұл күнделікті арзан дәмхана тағамы, барлық қосымшалармен бірге негізгі тағам, күнделікті жиынтық, екі битке арналған порция".

Қазіргі қолданысы

Қазіргі қолданыста "көк табақ арнаулы" дегені – кез келген арзан, толыққанды тағам, күнделікті ұсыныс немесе қалдықтардан немесе азық-түлік қалдықтарынан жасалған үй тағамына берілген әдемі атау болуы мүмкін.

Кино және теледидардағы

1973 жылы түсірілген "Стинг" фильмінде Роберт Редфордтың кейіпкері Джонни "Келли" Хукер асханада "көк тағамның арнайы ұсынысын" (blue plate special) тапсырады. 1974 жылы түсірілген "The Front Page" фильмінде өлім жазасына кесілген кісі өлтіруші Эрл Уильямс соңғы тамағы ретінде "көшедегі шағын асханадан 95 центтік көк тағамның арнайы ұсынысын" (95 cent blue plate special from the greasy spoon) алып жатыр деп айтылады. 1997 жылы "Жақсы ниетті іздеу" ("Good Will Hunting") фильмінде Мэтт Деймонның кейіпкері үкіметте жұмыс істегісі келмейтінін түсіндіргендегі ең есте қаларлық монологтарының бірінде "көк тағамның арнайы ұсынысы" (blue plate special) туралы айтады. "Дабл Дейр" ("Double Dare") телешоуындағы финалдық кезеңдегі кедергілердің бірі "Көк тағамның арнайы ұсынысы" (Blue Plate Special) деп аталады. "The Devil All The Time" (Netflix) фильмінде Уиллардқа Огайо штатының Мид қаласындағы Wooden Spoon Diner-дегі официантка ет котлетінен жасалған "көк тағамның арнайы ұсынысын" (meatloaf blue plate special) ұсынады; ол оның орнына кофе мен пончик таңдайды. "The X Files" сериалында Скиннер атылып бұрын асханада "көк тағамның арнайы ұсынысын" (blue plate special) тапсырады.

Баспаға шығарылған

Грэм Гриннің "Гаванадағы біздің адамымыз" романында (алғаш рет 1958 жылы жарық көрген), басты кейіпкер Вормольд мырза Еуропалық саудагерлер қауымдастығының кездесуінде көк тағамнан тамақ ішіп жатқанда қарсыласынан уланып жайлайды. 1964 жылдың 8 шілдесіндегі "Блонди" комиксінде Дагвуд ақ тарелкаға берілген көк тағамға қызығушылық танытады, ал түсіндірмесі – оның аты аспаз Оскар Блюплейттің есімімен аталған. Ричард Бернштейн Эндрю Херлидің "Дәмханалар, боулинг аллеялары және тіркемелер тоқтары" (2001) кітабына жазған рецензиясын "Қызыл, ақ және көк тарелка арнайы" деп атады. Жол тағамын зерттеушілер Джейн және Майкл Стерн өздерінің нұсқаулығын "Blue Plate Specials and Blue Ribbon Chefs: Американың ұлы жағалаудағы мейрамханаларының жүрегі мен жаны" деп атады (2001).