Кіріспе

Сингапур порты – теңіз саудасын жүргізетін және Сингапурдың портына кіретін кемелерді басқаратын нысандар мен терминалдар жиынтығы. 2015 жылдан бері ол әлемдегі үздік теңіз астанасы деп танылған. Қазіргі уақытта жалпы тоннаж бойынша әлемдегі екінші ең қызықты порты болып табылады, сонымен қатар әлемдік кеме контейнерлерінің бес бөлігінің бірін, әлемдік шикі мұнайдың жылдық көлемінің жартысын қайта тасымалдайды және әлемдегі ең көп тасымалдау порттарының бірі. 2010 жылға дейін ол жалпы жүк көлемі бойынша ең қызықты порт болды, бірақ кейін Шанхай порты оны басып өтті. Стратегиялық орналасуының арқасында Сингапур кем дегенде екі ғасыр бойы маңызды транзиттік пункт және сауда орталығы болып келген. Қазіргі заманда оның порттары ел үшін тек экономикалық пайда ғана емес, сонымен қатар экономикалық қажеттілікке айналды, себебі Сингапур жер және табиғи ресурстарға ие емес. Порт табиғи ресурстарды импорттау үшін маңызды, содан кейін оларды ішкі өңдеуден өткізіп, қайта экспорттау үшін қолданылады, мысалы, пластина жасау немесе мұнайды қайта өңдеу арқылы қосымша құн табу. Сингапур порты сонымен қатар әлемдегі ең ірі бункерлік порт болып табылады. Үнді мұхиты мен Тынық мұхиты арасында жүретін кемелердің көп бөлігі Сингапур бұғазы арқылы өтеді. Елдің солтүстігіндегі Джохор бұғазы 1923 жылы салынған Джохор-Сингапур тас жолының кесінен кемелер үшін өткілі емес. Бұл тас жол Сингапурдың Вудлендс қаласын Малайзияның Джохор Бахру қаласымен байланыстырады.

1819 жылға дейін

13 ғасырдың соңында Сингапур өзенінің солтүстік жағалауында, Ескі Порт деп аталатын жерде Сингапур патшалығы құрылды. Бұл Малакка бұғазының оңтүстік бөлігіндегі жалғыз порт болды және аймақтағы кемелер мен саудагерлерге қызмет көрсетті, сонымен қатар Малакка бұғазының жағалауындағы Джамби, Кота-Кина, Ламбри, Семудра, Палембанг, Оңтүстік Кедах және Тамианг сияқты басқа порттармен бәсекелесті. Порттың екі маңызды функциясы болды. Біріншіден, ол халықаралық нарықтарда сұранысқа ие өнімдерді ұсынып тұрды; 1349 жылғы «Шет елдердің аралдары туралы қысқаша жылнама» (Даoyi Zhilüe) еңбегінде, қытай саудагері Ван Даюан (1311 ж.т., 1328–1339 ж.ж. қызмет еткен) жоғары сапалы мүйізді бұршақ қабықтары, лака ағашы және мақта туралы айтқан. Бұл тауарлар Оңтүстік-Шығыс Азияның басқа порттарынан да қол жетімді болғанымен, Сингапурдан келгендері сапасымен ерекшеленді. Екіншіден, Сингапур өзінің айналасындағы аймақ үшін өңірлік және халықаралық экономикалық жүйеге кіру қақпасы болды. Оңтүстік Джохор және Риау архипелагы Сингапурға экспорт үшін өнімдерін жеткізді, ал Сингапур аймаққа шетелдік тауарлардың негізгі көзіне айналды. Риау архипелагында табылған керамика және шыны бұйымдары осыған куәлік етеді. Сонымен қатар, мақта Явадан немесе Үндістаннан Сингапур арқылы тасымалданды. 1984 жылы археолог доктор Джон Миксик басшылығымен Форт-Кэннинг-Хиллде археологиялық қазба жұмыстары басталды. Қазбалар нәтижесінде қыш ыдыстар, керамика және фарфор бұйымдары табылған, бұл 14 ғасырда Сингапурдың белсенді сауда порты болғанын көрсетеді. 15 ғасырға қарай Малакка сұлтандығының күшеюіне байланысты Сингапур халықаралық сауда порты ретінде маңыздылығын жоғалтты. Алайда, аралда жергілікті сауда жалғасты. Португал математигі Мануэль Годиньо де Эредияның Сингапур картасында Хабандария, яғни халықаралық саудаға жауапты малай шейхбандарының кеңсесі орналасқан жері көрсетілген. Сингапур және Калланг өзендерінен 15 ғасырлық Сиам керамикасының сынықтары және 16 ғасырдың соңы – 17 ғасырдың басындағы қытай көк-ақ фарфоры табылған. Сингапур сонымен қатар басқа өңірлік порттарды халықаралық нарықтарда сұранысқа ие жергілікті өнімдермен қамтамасыз етті. Мысалы, қара ағаш (еуропалықтардың гүлді ағашқа берген жалпы атауы) Сингапурдан Малаккаға экспортталды, одан қытай саудагерлері сатып алып, жиһаз жасау үшін Қытайға жөнелтті. 17 ғасырдың басында Ачехтен келген жазалаушы күш Сингапурдың негізгі қонысы мен портын қиратты. Осы оқиғадан кейін 1819 жылға дейін Сингапурда маңызды қоныстар мен порттар болған жоқ.

18191960 жыл

1819 жылы британдық отарлық шенеунік Стэмфорд Раффлс Кеппел портындағы терең және қорғалған суларға тәнті болды және Британ империясы үшін аралда жаңа бекет және халықаралық сауда портын құрды. 1980-ші жылдарға қарай, Сингапур өзені маңындағы теңіз саудасы, жолаушылар тасымалын қоспағанда, тоқтады, себебі бұл қызметті басқа терминалдар мен порттар өздеріне алды. Кеппел портында қазір үш контейнер терминалы бар. Юронг, Пасир Панжанг және солтүстіктегі Сембавангта да басқа терминалдар салынды. Бүгінде Сингапурдағы порт операцияларын екі компания жүзеге асырады: PSA International (бұрынғы Сингапур порты басқармасы) және Jurong Port, олар Сингапур төңірегіндегі алты контейнерлік және үш көп мақсатты терминалды бірлесіп басқарады. 1990-шы жылдары порт әйгілілікке ие болып, Йокогаманы озып, жүк көлемі бойынша әлемдегі ең жұқ жүк портына айналды. Сингапур Қытай жағалауынан Үндістанның оңтүстік ұшына, Момбасаға дейін, содан кейін Қызыл теңіз арқылы Суэц каналымен Жерорта теңізіне, Италияның солтүстік хабы Триест орналасқан Адриатиканың жоғарғы аймағына дейін, ал одан теміржол арқылы Орталық Еуропа мен Солтүстік теңізге дейін созылатын Теңіз Жібек жолының бір бөлігі болып табылады.

2022 жылдан бастап

Туас мега порты PSA қалалық терминалдары мен Пасир Панжанг терминалы 2027 және 2040 жылдары жабылып, 1819 жылдан бері жалғасып келе жатқан қалалық порт операцияларының дәуірі аяқталғаннан кейін Сингапурдың жалғыз порты болады деп жоспарлануда. Ол сондай-ақ, 26 шақырым терең су айдынымен әлемдегі ең ірі контейнер тасымалдайтын кемелердің қажеттіліктерін қанағаттандыра алады. Порт тек контейнерлерді ғана емес, компаниялардың орналасуы үшін де жай қойылады, бұл порт пен бизнес арасындағы байланысты күшейту мақсатында жасалған қадам. Оның көлемі Ан Мо Кио жаңа қаласынан екі есе үлкен болады деп күтілуде.

Терминалдар

Порт операторы түріКей ұзындығы (м)Кейн крандарыАуданы (га)Сыйымдылығы (кТЕУ)Шекара (БТ)PSAКонтейнер82,3252684Cosco PSA (CPT)Cosco/PSAКонтейнер272022.8>1,000JurongJTCMақсатты325,600155Keppel (KT)PSAКонтейнер143,16427105Pasir Panjang (PPT 1)PSAКонтейнер62,1451985Pasir Panjang (PPT 2)PSAКонтейнер92,97236139Pasir Panjang (PPT 3)PSAКонтейнер82,6553194Pasir Panjang (PPT 4)PSAКонтейнер31,2641370Pasir Panjang (PPT 5)PSAКонтейнер62,1602483Pasir Panjang (PPT 6)PSAКонтейнер62,2512480Pasir Panjang Автомобиль терминалыPSARo Ro31,01025Sembawang WharvesPSAJа жалпы466028Tanjong Pagar (TPT)(тоқтатылған)PSAКонтейнер72,09779.5Tuas Megaport(Tuas)PSAКонтейнер33

Тарих

Боршберг, Питер (2018). “Теңіз Сингапурына қатысты үш сұрақ, 16-шы және 17-ші ғасырлар”, Ler História, 72: 31–54. https://journals.openedition.org/lerhistoria/3234