Кіріспе

Француз әскери қолбасшысы

Шарль Н'Тхорере (16 қараша 1896 – 7 маусым 1940) – Габондық француз әскери шенеунігі, ол Екінші дүниежүзілік соғыста немістер тарапынан атылып өлтірді.

Ерте өмір

Чарльз Н'Тхорере 1896 жылғы 16 қарашада Француз Габонының Либревиль қаласында дүниеге келді. Мпонгве отбасындағы төрт баланың екіншісі болған ол, әкесі неміс сауда фирмасының агенті ретінде неміс Камерунында жұмыс істеді. Оның ата-анасы оны католиктік Монфор мектебінде оқытуға мүмкіндік жасады. Ол оқуда жақсы жетістіктерге қол жеткізіп, кейін саясаткерлерге айналған Леон М'ба, Луи Бигман және Лоран Анчуэй сияқты бірнеше адаммен достық қарым-қатынас орнатты. Ол 1912 жылы оқуын аяқтады. Анасы қайтыс болғаннан кейін Н'Тхоре әкесі мен үлкен ағасымен бірге Дуалаға жұмыс істеуге кетті. Сол жерде ол ағылшын тілін жетілдірді, себебі колонияда ағылшын тілі жалпы қолданылатын тіл ретінде пайдаланылды. 1914 жылғы сәуірде әкесінің өтінішімен Либревиллге қайтып келді.

Әскери мансап

1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталды, оның нәтижесінде Габон мен Камерун шекарасында француз және неміс әскерлері шайқасты. 1916 жылдың 19 қаңтарында Н'Тхорере, толық ересек болмаса да, «Tirailleurs Sénégalais» қатарына қосылды. Ол сол кезден бастап 28 мамырға дейін Бакара әскери лагерінде оқытылды, содан кейін Либревильдегі француз офицерінің хатшысы болды. Келесі жылы ол сержант шеніне көтерілді. Басқа габондықтардан өзгеше, Н'Тхорере соғыс аяқталғаннан кейін де әскери қызметте қалды. Мароккодағы Риф соғысында қысқа мерзім қызметтенгеннен кейін, ол Францияның оңтүстігіндегі Фрежус әскери мектебінде оқуын жалғастырды. 1924 жылы ол француз армиясындағы аға сержантқа тең майор шеніне ие болды. Кейіннен ол генерал Морис Гамелиннің басшылығымен Сирия және Ливан мандатында болған көтерілісті басып, Дамаскіні басып алды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, офицер болған және капитан шеніне жеткен Н'Тхорере 1939 жылдың соңында бірнеше ай бойы Батыс Африка әскерлерін Еуропадағы шайқасқа дайындады. Келесі жылы ол 53-ші «Régiment d'Infanterie Coloniale Mixte Sénégalais» полкіне қолбасшылық етті. Оның бөлімшесі Сомма өзенінде немістермен шайқасты. Үш күнге соққан қарсылықтан кейін ротада он африкалық және бес еуропалық ғана қалды, олар Амиенге жақын жерде тұтқынға түсті. Неміс командирі Н'Тхоререні офицер ретінде танудан бас тартты. Ол қара терілі жауынгерлердің қатарына қосылудан бас тартқандықтан, Н'Тхорере атылып өлтірілді. Ричардоттың сөзіне сүйенсек, қылмысты 25-ші жаяу әскер полкі жасады (Ричардоттың мәліметінше, 25-ші жаяу әскер полкі Эрвин Роммельдің басқаруындағы 7-ші танк дивизиясының құрамында болған, бірақ Шек Роммель дивизиясы аймақтан әлдеқайда алшақтағанын хабарлады). Н'Тхореренің үлкен ұлы Жан Батист сол айдың соңында Сомманың төменгі ағысында қаза тапты. Франция Н'Тхоререге 1940 жылы азаматтыққа қабылдау арқылы құрмет көрсетті. Айрайн қаласында оған ескерткіш орнатылды, ал Либревильдегі француз елшілігі алдында оның ескерткіші қойылды. 1962 жылы Габон оны еске алуға арналған пошта маркасында бейнеледі.