Кіріспе

Панчгани, маратхи тілінде Пачгани деп аталады, Үндістанның Махараштра штатындағы Сатара ауданындағы таулы курорт және муниципалитет. Панчгани жыл бойы туристерді қызықтырады. Ол көптеген мектеп-интернаттарымен де белгілі. Панчгани Пуна қаласынан шамамен 108 шақырым, ал Мумбай қаласынан 250 шақырым қашықтықта орналасқан.

Тарих

Панчганиді британдықтар Британдық Радж кезінде 1860 жылдары лорд Джон Чессонның қадағалауымен жазғы курорт ретінде дамытты. Панчгани жыл бойы ғана емес, әрқашан қолайлы климатқа ие болғандықтан зейнеткерлерге арналған орын ретінде дамыды. Ол Рустамжи Дубашпен бірге осы аймақтың төбелерін аралап, ақырында бес ауылдың маңындағы атаусыз жерді таңдады: Дандегар, Годавали, Амбрал, Кхингар және Тайхат. Осы жерге «Панчгани» деген атау берілді, ол «бес ауылдың арасындағы жер» деген мағынаны білдіреді, ал Чессон қадағалаушы болып тағайындалды. Инфрақұрылымды дамыту үшін Чессон түрлі маман иелерін – тікпешілерді, кір жуушыларды, ет сатушыларды, көкөніс сатушыларды, құрылыс мердігерлерін Панчганиде қоныстануға шақырды. Оларға базардың төменгі жағындағы жер бөлінді, қазір ол гаотхан деп белгілі. Ол Панчганиге батыс әлемінен күміс дуа және пуансетия сияқты өсімдік түрлерін әкеліп отырғызды, олар сол кезден бері Панчганиде гүлдеп өсіп келеді. Чессон Санкт-Петер шіркеуінің зиратына жерленген. 1971 немесе 1972 жылы оның қайтыс болғанына 100 жыл толуы үлкен тоймен аталып өтті. Сол жылы алғаш рет қала тұрғындары мен мектептер Панчганидің негізін қалаушының есімін еске алу салтанатына бірге қатысты.

Мектеп-интернаттар

XIX ғасырда түрлі қауымдастықтарда бірқатар мектептер ашылды, соның нәтижесінде Панчгани білім беру орталығы ретінде дами бастады. 1890 жылдары еуропалық ұлдар мен қыздарға арналған Кимминс орта мектебі құрылды. 1902 жылы ұлдар бөлімі жекеленіп, Еуропалық ұлдар орта мектебіне айналды, қазір ол Панчганидегі Санкт-Петер мектебі деп белгілі, ал Кимминс тек қыздарға арналған мектеп болды. 1895 жылы "Крусс қыздары" деп аталатын Рим-католик монахтар ордені Панчганидегі Сент-Жозеф монастырлық мектебін ашты. Бұл үш интернат та сол кездегі ағылшын мемлекеттік мектептерінің үлгісімен құрылып, Кембридж университетіне қарасты. Емтихан желтоқсан айында өткізіліп, сұрақтар Англиядан теңіз арқылы жіберілетін. Жауаптар да теңіз арқылы қайтарылып, маусым айында нәтижелер жарияланды. Одан кейін басқа қауымдастықтар да өз мектептерін ашты. Бұл мектептер Бомбей президенттігінің магистратуралық емтиханына бекітілді. Бұл мектептердің алғашқысы болған Парси мектебі кейін Биллимория мектебіне айналды. Мұсылман мектебі Одақ орта мектебі болып өзгерді, қазір ол Анжуман Ислам мектебі деп аталады. Бұл екі мектеп те ағылшын мемлекеттік мектептерінің үлгісімен салынды. Сол кезде құрылған индуистік мектеп қазір Санживан Видьялая деп белгілі. Ол Рабиндранат Тагордың Шантиникетан мектебінің үлгісімен салынды. Үндістан Бахаилерінің Ұлттық Рухани Ассамблеясы Жаңа Дәуір орта мектебін басқарады. Парси орта мектебінің зейнеткер мұғалімі С.М. Бата С.М. Бата мектебін, Панчгани халықаралық мектебін және кіші колледжін ашты. Панчганидегі ең жақсы мектептердің бірі – осы С.М. Бата мектебі.

Қалпына келтіру орталығы

Панчганидегі таза ауа мен күшті қоздыратын климат оны емделуге қолайлы орынға айналдырды. Бомбейден келген туберкулез маманы, доктор Рустомжи Боманжи Биллиморья 1940 жылдары Бел-Эйр санаторийін туберкулезді емдеу орталығы ретінде ашты. Антибиотиктер пайда болғанға дейін Далкиет Бомбей президенттігінде туберкулезді емдеу үшін ең басты орын болып саналды.

География

Панчгани Сахьядри тауларының арасындағы бес төбенің ортасында жатыр. Панчганидің төңірегінде Дандегар, Кхингар, Годавали, Амбрал және Тайхат деген бес ауыл бар. Кришна өзені Вайден шамамен 9 км қашықтықта орналасқан Дом бөгеті салынған аңғарда ағып өтеді. Панчганидің шығысында Вай, Бавдан және Нагевади бөгеттері, батысында Гурэгар, оңтүстігінде Кхингар және Раджпури, ал солтүстігінде Дом бөгеті жатыр. Панчганиді қоршаған бес төбеде жанартаулық үстірт орналасқан. Бұл үстірттер "үстел тәрізді жерлер" деп те аталады, олар Деккан үстіртін құрайды және жер қабығының қысымынан көтерілген. Аймақта сейсмикалық белсенділік жоғары, эпицентрі Койнанагарға жақын жерде, онда Койнанагар бөгеті мен су электр станциясы салынған.

Қоршаған орта мәселелері

Соңғы кезде Паачгани экологиялық мәселелермен бетпе-бет келіп отыр. Бұған нашар бақыланатын коммерциялық қызмет, артық көлік және су сақтау үшін жақын жерде салынған жаңа бөгеттерден туындаған температура инверсиясы (ылғалдың салдарынан) себеп болып отыр.

Ауа райы

Панчганиде қыс айларында температура шамамен 12 градус Цельсийді құрайды, ал жаз айларында кейде 34 градусқа жетеді. Жаңбырлы маусым (муссон) маусым мен қыркүйек аралығында созылады, осы уақытта ылғалдылық деңгейі төмендемейді.

Оқиғалар

Құлушақ фестивалі: Құлушақ фестивалі жыл сайын жаз айында Панчганиде өткізіледі. I Love Panchgani фестивалі: I Love Panchgani фестивалі әр қыста Панчганиде өтеді. Мектептер мен жергілікті бизнестер фестивальге қатысады.

Туристік жерлер

Үстірт: Үстірт – Азиядағы екінші ең ұзын тау үстірт. Оның беті латерит тасымен жабылған. Бұл жер теңіз деңгейінен 1387 метр биіктікте орналасқан. Үстірттің ішінде шағын көл бар. Сидней нүктесі: Бұл нүкте Кришна аңғарына қарайтын төбеде орналасқан, және Дом тоғанының суларына, сондай-ақ Пандавгад пен Мандхардеоға көрініс ашады. Сидней нүктесі Панчгани автобус аялдамасынан шамамен 2 км қашықтықта. Парси нүктесі: Бұл нүкте Махабалешварға қарай орналасқан, және Кришна аңғарына және Дом тоғанының суларына көрініс ашады. Шайтанның асүйі: Тақта жердің оңтүстігінде орналасқан Шайтанның асүйіне аңыз байланысты: Махабхарат дастанының Пандавалары біраз уақыт осы жерде болған деп есептеледі. Вай маңындағы Пандавгад үңгірлерін сол кезде олар салған дейді. Мапро бағы: Мапро бағы – құлпынай өнімдерімен танымал бақша паркі. Ол Махабалешварға қарайтын Гурэгар ауылында орналасқан және азық-түлік өңдеу компаниясы Мапро компаниясымен дамытылып, күтіліп келеді.

Танымал мәдениетте

"Таблицалы жер" – "Ража Хиндустани", "Мела", "Тааре Замине Пар" фильмдерінің түсірілім алаңы болған. "Пяар Кии Ек Кахаани" телесериалы да осы жерде түсірілді. 2021 жылы Картик Арян "Фредди" (2022) фильмін түсірді.