Кіріспе
Гонконг порты Оңтүстік Қытай теңізінде орналасқан, терең сулы теңіз порты болып табылады. Онда контейнерлерде тасымалданатын өндірілген өнімдер саудасы басым, ал шикізат пен жолаушылар азырақ тасымалданады. Гонконгтың экономикалық дамуының маңызды факторы болып табылатын Виктория шығанағының табиғи қорғаныш жағдайы мен терең сулары, барлық типтегі кемелерді тоқтату және жүктерді тиеу-түсіру үшін өте қолайлы жағдайлар жасайды. Бұл порт кемелердің қозғалысы, тасымалданған жүк көлемі және тасымалданған жолаушылар саны бойынша әлемдегі ең жұқ жүретін порттардың бірі. Осының арқасында Гонконг ірі портты мегаполис болып табылады.
The Port of Hong Kong located by the South China Sea, is a deepwater seaport dominated by trade in containerised manufactured products, and to a lesser extent raw materials and passengers. A key factor in the economic development of Hong Kong, the natural shelter and deep waters of Victoria Harbour provide ideal conditions for berthing and the handling of all types of vessels. It is one of the busiest ports in the world, in the three categories of shipping movements, cargo handled and passengers carried. This makes Hong Kong a Large Port Metropolis.
Әкімшілік
Портты басқару жауапкершілігі Теңіз директорына жүктеледі. Порттық операциялар комитеті оған порттың тиімді жұмыс істеуіне әсер ететін барлық мәселелер бойынша кеңес береді, бірақ Пилоттық кеңесші комитеті мен Уақытша жергілікті кемелер кеңесші комитетінің жауапкершілігіне жататын мәселелер бойынша кеңес бермейді. Гонконг теңіз және порт басқармасы (HKMPB) Үкіметке портты жоспарлау және дамытуға қатысты мәселелер, Гонконгты аймақтық хаб-порт және әлемдегі жетекші контейнерлік порт ретінде ілгерілету, сондай-ақ Гонконгтың теңіз өнеркәсібін одан әрі дамыту және Гонконгтың халықаралық теңіз орталығы ретіндегі беделін нығайту шаралары бойынша кеңес береді. HKMPB 2016 жылдың сәуір айында бұрынғы Гонконг теңіз өнеркәсібі кеңесі мен Гонконг порттарын дамыту кеңесін алмастырды және оған көлік және тұрғын үй ісі жөніндегі хатшы төрағалық етеді, бұрынғыдай. Теңіз департаменті кемелердің портқа кіруіне, жүктерін тиеу-түсіруіне және мүмкіндігінше жылдам әрі қауіпсіз түрде кетуіне қажетті жағдайлардың жасалуын қамтамасыз етеді. Ол барлық кластағы және типтегі кемелердің қауіпсіздік стандарттарының көптеген аспектілерін қарастырады, ең ірі мұнай тасымалдаушы танкерлерден бастап ең кішкентай жолаушылар тасымалдайтын сампандарға дейін. Сонымен қатар, ол теңіз кемелері үшін навигациялық құралдар мен тұғырларды күтіп ұстайды, үш трансшекаралық паром терминалын басқарады және сегіз мемлекеттік жүк аймағын басқарады.
Теңіз қатынасы
Гонконг Оңтүстік-Шығыс және Шығыс Азия аймағын қызмет көрсететін бірнеше хаб-порттардың бірі және Қытайдың материктік бөлігіне экономикалық қақпа болып табылады. Бұл порт Қытай жағалауынан Суэц каналы арқылы Жерорта теңізіне, содан кейін Триест қаласының Жоғарғы Адриатика аймағына және оның Орталық және Шығыс Еуропаға теміржол байланыстарына дейін созылатын Теңіз Жібек Жолының бір бөлігі. Гонконг 2007 жылы 23,9 миллион ТЭУ (20 футтық эквивалентті контейнерлік бірлік) тасымал көлемі бойынша рекордтық көрсеткішті орнатып, Оңтүстік Қытайға қызмет көрсететін ең ірі контейнерлік порт және әлемдегігі ең жұқ жүретін порттардың бірі ретіндегі мәртебесін сақтап қалды. Жыл бойы Гонконгқа 456 мың кеме келді және кетті, олар 243 миллион тонна жүк пен шамамен 25 миллион жолаушы тасыды. Гонконгтағы контейнерлік кемелердің орташа тоқтау уақыты шамамен 10 сағатты құрайды. Буйларда немесе тұғырларда ағыстың ортасында жұмыс істейтін кемелер үшін бұл көрсеткіш тиісінше 42 және 52 сағатқа жетеді.
Контейнерлік порт қозғалысы
Бұл порт көптеген жылдар бойы әлемдегі ең жүйрік контейнерлік порттардың бірі болды, тіпті кейде ең жүйрігі. 1987 жылдан 1989 жылға дейін, 1992 жылдан 1997 жылға дейін және 1999 жылдан 2004 жылға дейін ол әлемдегі ең жүйрік контейнерлік порты болды. 2016 жылы Гонконг контейнерлік порты арқылы 25 869 контейнерлік кеме өтті, олардың таза тіркелген тоннажы 386 853 тоннаны құрады.
Контейнерлік терминалдар
Қазіргі уақытта Квай Чунг, Стоункатерс аралы және Цинь Иде тоғыз контейнерлік терминал орналасқан (соңғысы 2004 жылы салынған). Тюэн Мундағы өзен сауда терминалы және теңіздің ортасындағы аймақ арқылы үлкен көлемде контейнерлер тасымалданады.
Тюэн Мундағы өзен сауда терминалы
Тюэнь Мундағы өзен сауда терминалы Гонконг порты мен Перл өзені дельтасындағы порттар арасында контейнерлерді, жалпы және көлемі көп жүктерді консолидациялауды қамтиды. Терминал Жаңа территориялардағы Тюэнь Мун қаласында Пилар Пойнт жанында орналасқан және оны River Trade Terminal Company Ltd. басқарады. Гонконг портын дамыту кеңесінің мәліметтеріне сәйкес, 65 гектар аумақты алып жатқан терминалдың 3000 метрдей құрылыс қабырғасы бар және ол 1999 жылдың қараша айында аяқталды.
Ортаңғы ағысы
Орта ағыстағы операция – кемелер теңізде жүзіп тұрғанда контейнерлерді тиеу және түсіру, баржалар немесе ашық борты бар болаттан жасалған шанақтар арқылы тасымалдау, содан кейін контейнерлерді жақын маңдағы пирстерге тарату немесе түсіру процесін қамтиды. Контейнерлік терминалдардағы жоғары өңдеу құнының салдарынан Гонконг әлемде теңізде контейнер тиеу және түсіру операцияларын жүзеге асыратын жалғыз аймаққа айналды. Қазіргі таңда тек орта ағыстағы операциялар үшін ғана 11 түрлі алаң бар, олардың жалпы ауданы 27,5 гектарды, ал су жағасының ұзындығы 3,197 метрді құрайды.
Паромдық қызметтер
Гонконг–Макао паром терминалы, орталық және Шың Ван арасында, және Цим Ша Цуидегі Қытай паром терминалы Макаоға және Қытай материгіндегі 24 портқа орталықтандырылған паром қызметтерін ұсынады. Бұл терминалдардан шамамен 100 кеме, көбінесе реактивті қанаттар, катамарандар және үстелді паромдар сияқты жоғары жылдамдықты жолаушылар кемелері жұмыс істейді. 2001 жылы терминалдар арқылы 17 миллионнан астам жолаушы өтті, оның шамамен 11,2 миллионы Макаоға, ал 6,5 миллионы материктік порттарға сапар жасады.
Мемлекеттік автопарк
Үкіметтік флотта әртүрлі типті және өлшемді 600-дан астам кеме бар. Шамамен 152 кеме – Теңіз полициясы, Кеден және акциз, Өрттен қорғау қызметі сияқты 16 мемлекеттік департаментке қызмет ететін негізгі механикаландырылған кемелер. Кейбір пайдаланушы департаменттер өздеріне арнайы салынған кемелерді пайдаланады және басқарады. Теңіз департаментінің өзі 100-ге жуық кемені бақылайды, олардың ішінде патрульдік катерлер, персонал тасымалдаушы кемелер, понтондық кемелер, өздігінен жүретін баржалар және гидрографиялық зерттеу катерлері, жарылғыш заттар тасымалдау кемелері сияқты арнайы кемелер бар. Бұл кемелер департаменттің порт операцияларын қолдайды немесе өз флоты жоқ басқа департаменттерге қызмет көрсетеді. Мемлекеттік кемежай (докоғалы) мемлекетке тиесілі барлық кемелерді жобалау, сатып алу және күтіп ұстауға жауапты. Ол Stonecutters аралында 980 000 м² жерді алып жатыр және Теңіз департаментімен жұмыс істейтін кемелер үшін 83 000 м² қорғалған су алабы операциялық база ретінде қызмет етеді. Кемежайда 750 тоннаға дейінгі кемелерді құрғақ докқа шығара алатын кеме көтеру жүйесі және үш кеме көтергіші бар. Күтіп ұстау тиімділігін және кемелердің қолжетімділігін арттыру үшін техникалық қызмет көрсету шараларын және қолдау қызметтерін үйлестіру үшін онлайн компьютерлік ақпараттық жүйе қолданылады.
Құрғақ доктар мен құламалар
Кемежайда барлық типтегі кемелерді жөндеу, күтіп ұстау, құрғақ докқа қою және судан шығару үшін кең мүмкіндіктер бар. Екі жүзбелі құрғақ док Цинь-И аралының батыс жағасында, ал екі док Лантау аралының солтүстік-шығысында орналасқан. Ең ірісі [кемелердің] өте үлкендерін де құрғақ докқа қоя алады. Сонымен қатар, кемелерді жөндеумен айналысатын және шет елдер нарықтарына арналған, күрделі патрульдік кемелер мен демалыс кемелерін қоса алғанда, арнайы кемелер салатын көптеген кіші кеме жасау орындары да бар.
Көлденең және қанатсыз
Теңіз департаменті теңіз кемелері үшін 58 мойынтұғыр буясын пайдаланады және күтіп ұстайды. Олардың 31-і 183 метрге дейінгі ұзындықтағы кемелерге, ал 27-і 137 метрге дейінгі кемелерге қолайлы. Тайфун кезінде кемелерді бекітіп тұруға арналған 44 арнайы тайфун мойынтұғыр буясы бар. Бұл кемелердің қажетсіз қозғалысын болдырмау арқылы тиімділікті арттырады және операциялық шығындарын төмендетеді. Кемелерге порттық рәсімдерді аяқтау үшін белгіленген үш көші-қон және карантин анкерлік орнынан басқа, қауіпті жүктер үшін сегіз және жалпы мақсаттағы сегіз анкерлік орны кемелерге уақытша тоқтауға мүмкіндік береді. Гонконгқа келетін кемелердің түрлі өлшемдері мен сусыруына қарай анкерлік орндардың ауданы мен су тереңдігі әртүрлі. Гонконг суларында кемешілерді кемеге келу және одан кету жолымен бағыттау үшін 460-тан астам заманауи теңіз навигациялық құралдары орнатылған.
Кеме қатынасының қауіпсіздігі
Барлық кеме жолындағы буялар шаммен жарықтандырылған және радарлық шағылыстырғыштармен жабдықталған. Шығыс Ламма және Татонг арналарында кемелер қозғалысын бөлу схемалары қолданылады. Теңіз департаментінің VHF радио желісі порттың және оған жақын су айдындарының толық қамтуын қамтамасыз етеді. Департаменттің бүкіл әлемдегі басқа теңіз биліктерімен және пайдаланушылармен тікелей байланыс арналары бар. Жергілікті деңгейде Департаменттің Теңізді құтқаруды үйлестіру орталығы (MRCC) шұғыл жағдайларға жауап беретін қызметтермен, атап айтқанда, Үкіметтік авиация қызметі, Теңіз полициясы және Өрттен қорғау қызметімен тікелей байланыста болады. MRCC тәулік бойы теңіздегі қиын жағдайлар туралы хабарламаларды қадағалайды және Оңтүстік Қытай теңізіндегі Гонконг іздеу-құтқару аймағындағы барлық теңіздік іздеу-құтқару операцияларын үйлестіреді. Кемелердің қозғалысын бақылау жөніндегі кешенді қызмет Департаменттің Кемелер қозғалысын бақылау орталығы (VTC) арқылы жүзеге асырылады, ол радарлық бақылау және қадағалау мүмкіндіктерімен, сондай-ақ толық интеграцияланған деректерді өңдеу жүйесімен жабдықталған. Бұл қызмет теңіз кемелері мен паромдар пайдаланатын Гонконг суларының 95% -ын қамтиды. VTC басқа кемелердің іс-әрекеттері туралы кеңес береді және секторлық VHF желісі арқылы теңізшілерге навигациялық ақпарат ұсынады. Бұл порттың қауіпсіздік деңгейін және көлік тиімділігін қамтамасыз етеді. 2002 жылдың басынан бері 4000 қозғалмалы кеме мен 1000 стационарлық нысанды нақты уақытта қадағалай алатын кемелерді бақылаудың жаңартылған жүйесі қолданылып келеді. Ол AIS, ECDIS, CCTV, жаңа VHF бағыттағыштары және заманауи байланыс жүйелері сияқты қазіргі заманғы технологияларды ұсынады, бұл навигациялық қауіпсіздікті және операциялық тиімділікті одан әрі жақсартады. Теңіз департаментінің патрульдік кемелері кемелердің қозғалысын, кемелер қозғалысын бөлу схемаларын, кеме жолдарын, навигациялық арналарды, тайфуннан қорғаныш алатын жерлерді және жүк жұмыстары жүргізілетін аймақтарды бақылайды. Олар VTC-ге жергілікті қолдау көрсетеді және VTC-мен, сондай-ақ Ма Ван және Квай Чун контейнер портында орналасқан жергілікті теңіз қозғалысын бақылау станцияларымен үнемі радио байланыста болады. Осылайша VTC портта қауіпсіз жүзуді жеңілдету үшін қажетті шараларды жедел бастауға және үйлестіруге қабілетті. Теңіз департаментінің Гидрографиялық кеңсесі Гонконг суларын зерттеп, порт ішінде қауіпсіз жүзуді жеңілдету үшін теңіз карталарын жасайды. Ол Халықаралық Гидрографиялық Ұйымның (IHO) белгілеген стандарттарға сәйкес жұмыс істейді. Теңізшілерге екі апта сайын екі тілде жаңартылған теңіз карталары туралы хабарламалар жіберіледі. Дифференциалдық жаһандық позициялық жүйенің түзету сигналы 289 кГц жиілігінде үздіксіз таратылады, бұл GPS навигациясын пайдаланатын теңізшілерге кемелерін дәлірек орналастыруға көмектеседі. Департаменттің веб-сайтында су деңгейінің болжамдары және нақты уақыттағы ақпарат ұсынылады. 3000 тоннадан асатын және кез келген тоннаждығы бар газ тасымалдаушы кемелер үшін пилоттық қызмет міндетті. Карантин және көші-қон қызметтері тәулік бойы қолжетімді. Кейбір кемелерге алдын ала көші-қон рұқсатын және радио практикасын алуға болады.
Қауіпті заттар
Қауіпті жүктер Гонконг суларында Халықаралық теңіз қауіпті жүктері кодексіне сәйкес қатаң түрде тасымалданады. Олардың қозғалысы Теңіз департаментінің қауіпті жүктер туралы ақпараттық жүйесінде тіркелуі керек. Өрт сөндіру қызметіне қарасты өрт сөндіру кемелері кез келген уақытта дайын күйде ұсталады. Теңіз департаментінің ластануды бақылау кемелері мұнай төгілуін жою үшін тәулік бойы күштілікте болады.
Басқа жұмыс орындары
Кемелер мен жағалау арасында жүктерді тасымалдауды, сондай-ақ Перл өзені порттарына және олардан жүк тасымалдауды жеңілдету мақсатында, Теңіз департаменті Гонконгтың әртүрлі аймақтарында 7,756 метрлік жалпы қолданыстағы жүк түсіру-жүк тиеу теңіз жағалауын ұсынады және басқарады. Көмір мен мұнайды көп көлемде өңдеуге арналған жабдықтар Касл Пик қаласындағы Тап Шек Кок және Ламма аралындағы По Ло Цуи электр станцияларында қарастырылған.
Гонконг кемелерінің тіркелімі
Гонконг – кеме иелігі және басқарудың маңызды орталығы. Гонконгта иелігінде немесе басқарылымындағы кемелердің жалпы тоннажы 100 миллион тоннаға жетеді. Гонконг халықаралық теңіз тасымалдары саласында жоғары сапалы кеме тіркеу орталығы ретінде мойындалған, онда кемелерді тіркеу толығымен ерікті негізде жүзеге асырылады. 2001 жылдың соңында Гонконгта 653 кеме тіркелген, олардың жалпы тоннажы 13,7 миллион тоннаны құрады – бұл өткен жылмен салыстырғанда 32 пайызға өсімді білдіреді. Гонконгтың кеме тіркелімі теңіз саясаты және басқару мәселелерінде тәуелсіздікпен жұмыс істейді. Гонконгтың арнайы әкімшілік аймағының үкіметі өз заңнамасына сәйкес «Гонконг, Қытай» деген атаумен тиісті сертификаттарды шығарады. Жоғары сапалы кеме тіркелімі ретінде Гонконг Халықаралық теңіз ұйымы (IMO) қабылдаған барлық маңызды халықаралық конвенцияларды қабылдайды. ИМО-ның серіктес мүшесі ретінде Үкімет Гонконгта тіркелген кемелердің ең жоғары халықаралық қауіпсіздік және теңіз қоршаған ортасын қорғау стандарттарына сәйкес келуін қамтамасыз етеді. 1999 жылы аккредиттелген сыныптау қоғамдарының жұмысын бақылау және Гонконгтың кеме тіркеліміндегі кемелердің сапасын сақтау мақсатында Елтаңбалық мемлекеттік сапаны бақылау жүйесі (FSQC) енгізілді. Гонконгта тіркелген және сапасы нашарлап бара жатқан немесе порт мемлекетімен қатерлі кемшіліктері үшін тоқтатылған кез келген кеме Теңіз департаментінің инспекторлары жүргізетін FSQC инспекциясына жатады. Департамент барлық жергілікті лицензияланған кемелердің қауіпсіздік стандарттарын реттейді, олардың саны қазіргі таңдағыда 10 000-нан асып түседі. Теңіз департаментінің инспекторлары Гонконгта лицензия алу үшін шетелде салынып жатқан жаңа кемелерді де тексеруден өткізеді. Кеме капитаннары, палуба офицерлері және инженерлер үшін шетелдік және ішкі сулар саудасы бойынша біліктілік сертификаттарын беру үшін жүйелі түрде емтихан өткізіледі. Сонымен қатар, Гонконг суларында жұмыс істейтін жергілікті лицензиясы бар кемелердің лоцмандары мен инженерлеріне жергілікті біліктілік сертификаттары беріледі. Кеме жөндеу, кеме құрастыру, кемедегі жүктерді тасымалдау және кемедегі қауіпсіздік саласындағы қауіпсіз жұмыс тәжірибесін жақсарту үшін инспекциялық және кеңес беру қызметтері ұсынылады.
Теңізшілер
Гонконг – теңізшілерді жұмысқа орналастыру орталығы. 1200 Гонконг офицері мен матросы 12 түрлі теңіз мемлекеттерінің 420-дан астам теңіз кемесінде қызмет етеді. Сауда флоты кеңсесі теңізшілерді тіркейді, олардың кез келген елдің туы астындағы кемелерде жұмыс істеуін реттейді және Гонконг кемелерінде, сондай-ақ Гонконгта консулдық кеңсесі жоқ шетелдік кемелерде теңізшілерді жұмысқа алу мен босатуды қадағалайды.