Кіріспе

Тан әулетінің әкімшілік бөлінісі

Шығысты бейбіттендіру жөніндегі Бас протекторат – Қытайдың Тан әулетінің Маньчжурия және Корея түбегінің солтүстік бөлігіндегі әкімшілік бөлінісі болған. Ол Тан әулеті Гогурёны жеңіп, оның жерлерін қосып алғаннан кейін құрылды. Бәкче және Гогурёның орнына Тан әулеті Шығысты бейбіттендіру жөніндегі Бас протекторатты және Унджин округін құрды. Тан императоры Гаоцзоң Силла патшасы Мунмуға Гьеримнің Ұлы округін құру туралы ұсыныс жасады, бірақ ол қабылданбады.

Тарих

668 жылы Тан әулеті Гогурёны бағындырғаннан кейін Пхеньянда Шығысты бекіту жөніндегі Бас протекторат, әрі Андонг протектораты деп белгіленді, және 200 000 әскер орналасқан деп есептеледі. Протекторат 9 әскерлік округке, 42 префектураға және 100 уезге бөлінді. 669 жылы Гогурё халқы Тан үкіметіне қарсы көтерілді. Жауап ретінде Тан әулеті ондаған мың отбасын күштеп көшіріп, қазіргі Қытайдағы Чанцзян (Янцзы) және Хуай өзендерінің оңтүстігіндегі бос жатқан жерлерге орналастырды. Ал нашар және кедейлер қалдырылып, протекторатқа қызмет ету үшін күзетшілікке тағайындалды. Әртүрлі дереккөздерде үй шаруашылықтарының саны әртүрлі көрсетілген. "Самгук Саги" қытай дереккөздеріне сілтеме жасай келтіргенде, "Зицзи Тунцзянь" 38 200 үй шаруашылығы, "Тан" және "Тундиан" ескі кітаптарында 28 200, ал "Тан" жаңа кітабында 30 000 үй шаруашылығы туралы айтылған. "Самгук Саги" 38 300 үй шаруашылығын көрсетеді. Марк Картрайт 200 000 адамды, оның ішінде патшаны да, күштеп қоныстандырылғанын айтады. Ван Чжэнпин 78 000 отбасы туралы мәлімет береді. 670-675 жылдары Силламен одақтас Гогурё адалдары Тан қытайларына қарсы протектораттың ішінде де, сыртында да шабуылдар жасады. Силланың көмегімен Го Ёнму және Геом Можам сияқты Гогурё генералдары Огол, Гаедонянг және Пасеодағы бірнеше шешуші шайқастарда жеңіске жеткеннен кейін бұрынғы Гогурё территорияларының бөліктерін қайтарып алды. Мысалы, Го Ёнму 670 жылы Сила генералы Сёль Оюмен бірлесіп Ляодонда Тан әскерлеріне қарсы қарсы шабуыл ұйымдастырды, бұл аймақтағы Тан әскерлерін жеңіп, 674 жылға дейін оны уақытша басып алды. Бастапқыда Тан императоры Тайцзун Пхеньянның оңтүстігіндегі Пэкче және жерлерді Силланың әскери ынтымақтастығы үшін алмастыруға уәде берген. Алайда Тайцзун Гогурёны бағындыру аяқталмай тұрып қайтыс болды, ал оның мұрагері Гаоцзун уәдесінен бас тартты. 671 жылы Сила әскері Тан әскерін қуып шықты. 675 жылы Тан Силлаға шабуыл жасап, Кёнгиде жеңіліске ұшырады. Жауап ретінде Силланың Мунму хан Тан әулетіне кешірім сұрап, құрметті елшілік жіберді. Гаоцзун Мунмудың кешірім сұрауын қабылдап, батыстағы Тибет қауіп-қатеріне қарсы күресу үшін Тан әскерін кері қайтарды. Танның стратегиялық әлсіздігін сезіне отырып, Силла Тан территориясына қайта шабуыл жасады. 676 жылы Силла Таэдун өзенінен оңтүстікке қарайғы барлық жерді бірқатар шайқастарда басып алды. 676 жылы Тан протектораттың орталық кеңсесін қорғануға оңай болатын Ляоян қаласына көшіруге мәжбүр болды. 677 жылы кеңсе Синьчжэньге, қазіргі Фушунь, Ляонинге көшірілді. 736 жылы Тан әулеті Силланың Таэдун өзенінен оңтүстікке қарайғы Кореяны бақылауын ресми түрде мойындады. 743 жылы кеңсе Лиокси ескі қаласына, мүмкін Ин префектурасына (қазіргі Чаоян, Ляонин) көшірілді. Шығысты бекіту жөніндегі Бас протекторат, әрі Андонг протектораты деп белгіленген, 756 жылы таратылды немесе 761 жылы тоқтатылды.

Әкімшілік аймақ

Әкімшілік тұрғысынан, оның тоғыз округ, 42 префектура (кейін 14-ке дейін азайтылды) және 100 уездді бақылауы тиіс болған.