Кіріспе

Бекже Кореяның 25-ші патшасы (тап. 501–523)

Мурьёң (461/462–523, тап. 501–523) – Кореяның Үш Патшалығының бірі – Бекже патшалығының 25-ші патшасы. Оның билігі тұсында Бекже Силламен Когурёға қарсы одақтастығын сақтап, Қытай және Жапониямен қарым-қатынасын кеңейтті. Патша Мурьёңның бойы 180-200 см шамасында, ал көздері жасыл болған деген жазбалар бар.

Өмірбаян

Мұрьёнг патшаның қабірі оны патша Сама (斯麻) деп атайды және оның туған жылы 462 жыл деп жазылған. "Самгук Саги" оны патша Мұрьёнг деп, жеке есімі (хангул=휘) Сама (斯摩) деп атайды. Ол 24-ші патша Донсонның екінші ұлы ретінде сипатталады. Донсонды сот қызметкері Бэкга өлтірген кезде ол патша болды. Келесі жылы ол Бэкганың жоспарланған көтерілісін жаншып тастады.

Басқа жазбалар

Қытайдың Лян Шу өзін Йео тегінен, Юнг есімді деп көрсетеді және ол Бэкче мемлекетін күшті елге қайта жаңғыртты деп мәлімдейді. Жапонияның Нихоншоки кітабында оның туған күні 461 жылдың 25 маусымы деп көрсетілген, және ол 21-ші патша Гэйроның ұлы екені айтылады. Буё Гонджи, король Гэйроның інісі, король Мурьёңнің анасымен бірге император Юрякуға қызмет ету үшін Жапонияға барғаны, ал кемелері Жапонияның шағын аралынан өтіп бара жатқанда анасы босанғаны жазылған. Ол аралда туғандықтан жапон жазбаларында Семакиси (嶋君) және Шима патшасы (斯麻王) деп аталған.

Билік

501 жылы ол Гогурёнің Сугок-Сенг қаласына шабуыл жасауға әскер жіберді. 503 жылы Мохтардың шабуылын тойтарды. 507 жылы Гогурё және Мохе күштерінің тағы бір шабуылына қарсы тұрды. 512 жылы Гогурё екі қаланы басып алды, бірақ Мурьён жеке басқарып 3000 сарбазбен Гогурё әскерін талқандады. 523 жылы солтүстік шекараны қорғау үшін бекініс қабырғасы салдыруға бұйрық берді. Тарихи және археологиялық мәліметтерге сәйкес, Мурьён билік еткен кезде Қытай мен Бэкцзе арасындағы байланыс және сауда артты. Лианг шуында айтылғандай, 512 жылы Мурьён Бэкчжэнің алғашқы елшілігін жаңа құрылған Қытай Лианг әулетінің сарайына жіберді. 521 жылы екінші елшілік жіберілді, ол Гогурёдағы түрлі жеңістер туралы хабарлады. Жауабында Лианг императоры оған «Шығысты тыныштандырған ұлы генерал (寧東大將軍)» және «Бэкчжэ патшасы» сияқты атақтар берді. Осы атақтар Мурьён патшаның мазарындағы тақташада да жазылған. 503 жылы ол қола айна, ал 513 және 516 жылдары Конфуцийшіл ғалымдарды Жапонияға жіберді.

Мұра

1971 жылы Оңтүстік Кореяның Гонгжу қаласында Мурьёнг патшасының мазары қазылып, ол әйелімен бірге жерленген. 2001 жылы Жапония императоры Акихито журналистерге: «Жапония тарихында император Канмудың анасы Бэкже патшасы Мурьонның ұрпақтарының бірі болғаны жазылғандықтан, мен Кореямен қандай да бір туыстық байланыс сезінемін», – деді. Бұл жапон императорының императорлық әулетінде корей қаны бар екенін жұртқа ресми түрде білдірген алғашқы реті еді. «Шоку Нихонги» бойынша, император Канмудың анасы Такано но Ниигаса (720 – 790) Мурьонның ұлы, 513 жылы Жапонияда қайтыс болған принц Джунданың ұрпағы (Нихон Шоки 17-тарау).

Танымал мәдениет

2013 жылғы MBC телесериалындағы «Со Бэк Хян» рөлін Ли Чжэ Рён сомдады.