Кіріспе

12-ғасырдағы корей тарихи жазбасы – Самгук Саги (삼국사기) – Кореяның үш патшалығы: Когурё, Бэкче және Силла тарихын қамтиды. 1145 жылы аяқталған бұл еңбек Корея тарихындағы ең көне сақталған жылнама ретінде кеңінен белгілі. Самгук Саги ежелгі Кореяның білімді жазушылары қолданған классикалық қытай тілінде жазылған. Оның құрастырылуын Горё королі Инжон (1122–1146 жылдары билеген) бұйырды, ал осы жұмысты үкіметтік шенеунік және тарихшы Ким Бусик пен жас ғалымдар тобы жүзеге асырды. Бұл құжатты Корея тарихының ұлттық институты цифрлық форматқа көшіріп, Хангуль әрпіндегі қазіргі корей тіліне аудармасымен және классикалық қытай тіліндегі түпнұсқа мәтінімен онлайн режимінде қолжетімді етті.

Сипаттама

Самгук саги Үш патшалық және Біріккен Силла дәуіріндегі корей тарихын зерттеуде маңызды рөл атқарады. Бұл еңбек, және оның буддалық баламасы Самгук юса, сол кезең үшін қалған жалғыз корей деректері болғандықтан ғана емес, сонымен қатар Самгук сагиде мол ақпарат пен толық мәліметтер бар. Мысалы, 35 және 36 кітаптарда келтірілген аударма тізімдері ежелгі Когурё тілін шамамен қайта құруға пайдаланылды.

Өмірбаян

XII ғасырда "Самгук Саги" жинағын құрастырудың себептері әртүрлі болды. Оларды шамамен идеологиялық және саяси факторлар деп жіктеуге болады. Идеологиялық факторлар Ким Бусик жазған кіріспе сөзінде айқын көрінеді, онда тарихшы былай деп мәлімдейді:

"Қазіргі ғалымдар мен жоғары шенді лауазым иелерінің арасында Бес классиканы және басқа да философиялық еңбектерді, сондай-ақ Цинь мен Хан империяларының тарихын толыққанды біліп, егжей-тегжейлі талқылай алатындары бар, бірақ өз еліміздің тарихына келгенде, олар басынан аяғына дейін білімсіз. Бұл өте қайғылы жағдай."

Мәтіннің дереккөздері

Самгук Саги Гу Самгукса (舊三國史, Үш патшалықтың көне тарихы) және басқа да ертеректегі тарихи жазбалар негізінде жазылған, мысалы, Хваранг Сеги (花郞世記, Хваранг жылнамасы), олардың көпшілігі қазір сақталмаған. Сыртқы дереккөздерге келгенде, Кодзики 古事記 ("Ежелгі оқиғалар туралы жазбалар") немесе Нихон Шоки 日本書紀 ("Жапонияның тарихы"), олар тиісінше 712 және 720 жылдары жарық көрген жапондық жылнамаларына еш сілтеме жасалмайды. Кім Бусик олар туралы білмеген немесе жапондық дереккөзді пайдалануды жөн санамаған болуы мүмкін. Керісінше, ол қытай династияларының тарихтарынан және ресми емес қытай жазбаларынан, әсіресе Вэй шу (魏書, Вэй кітабы), Сангуо Чжи (三國志), Цзинь Шу (晉書), Цзию Таншу (舊唐書, Танның ескі тарихы), Синь Таншу (新唐書, Танның жаңа тарихы) және Цзицзи Тонгцзянь (資治通鑑, мемлекеттік басқаруға арналған толық айна) -нан кеңінен үзінділер келтіреді.

Мазмұны

Самгук саги 50 кітапқа бөлінеді. Бастапқыда олардың әрқайсысы бір шиыршыққа (хангул=권) жазылған. Олар былай бөлінген:

Силла жазбалары

12 төртек, Наги/Силла бонги, 나기/신라 본기, 羅紀/新羅本紀. 1-кітап. Геосеоган Хёкгеосе, Чачаунг Намхэ, Исагеум Юри, Талхэ, Паса, Дзима, Илсеонг.
2-кітап. Исагеум Адалла, Беолхю, Нахее, Джобун, Чеомхэ, Мичу, Юрье, Гирим, Хьюлхэ.
3-кітап. Исагеум Наэмул, Сильсонг, Марипган Нулжи, Джаби, Соджи.
4-кітап. Марипган Джидженг, Король Беофенг, Цзиньхенг, Цзиньхи, Цзиньпён.
5-кітап. Патшайым Сеондок, Цзиндёк, Патша Тэджонг Мюёль.
6-кітап. Патша Мунму – 1-бөлім.
7-кітап. Патша Мунму – 2-бөлім.
8-кітап. Патша Синмун, Хиосо, Сёнгдок.
9-кітап. Патша Хиосон, Гёндок, Хёгон, Сеондок.
10-кітап. Патша Вонсон, Сосон, Эжан, Хёндок, Хёндок, Хуиган, Мина, Синму.
11-кітап. Патша Мунсон, Хёнан, Гёнмун, Хёнан, Жёнган, Патшайым Цзиньсон.
12-кітап. Патша Хиогонг, Синдёк, Гёнмён, Гёнгей, Гёнсун.

Гогурё жазбалары

10 шиыршық, Еоги/Гогурёо бонги, 여기/고구려 본기, 麗紀/高句麗本紀. 13-кітап. Ақылды патша Донгмён, Нұрлы патша Юри, 14-кітап. Даэмусин патша, Минжун, Мобон, 15-кітап. Ұлы патша Тэдзё, Чадэ патшасы. 16-кітап. Сындай патша, Гогукчхон, Сансанг. 17-кітап. Дунчхон патшасы, Жунчхон, Сечхон, Бонгсанг, Мичхон. 18-кітап. Гогуквон патшасы, Сосурим, Гогукян, Гвангаэто, Джансу. 19-кітап. Даңқты Мунджа патшасы, Анжанг патшасы, Анвон, Янвон, Пхёнвон. 20-кітап. Йоньян патшасы, Йонню. 21-кітап. Божанг патшасы. Бірінші бөлім. 22-кітап. Божанг патшасы. Екінші бөлім.

Бейкженің жазбалары

6 шиыршық, Джеги/Бэкдже бонги, 제기/백제 본기, 濟紀/百濟本紀. 23-кітап. Патша Онджо (династияны құрған), Дару, Гиру, Гаеру, Чого.
24-кітап. Патша Гусу, Сабан, Гой, Чэкгё, Бунсео, Бирю, Ги, Гёнчого, Гёнгусу, Чимнью.
25-кітап. Патша Жинса, Асин, Женжи, Гюсин, Бию, Гаэро.
26-кітап. Патша Мунжу, Самгюн, Донгсон, Мурён, Сён.
27-кітап. Патша Уайдок, Хай, Биоп, Му.
28-кітап. Патша Уиджа.

Хронологиялық кестелер

3 шиыршық, Йонпё, 연표, 年表. 29-шы кітап. 30-шы кітап. 31-ші кітап.

Монографиялар

9 томдық жинақ, Джи, 지, 志. 32-том. Рәсімдер мен музыка
33-том. Көлік құралдары, киім-кешек және тұрғын жайлар
34-том. Силланың географиясы (1)
35-том. Силланың географиясы (2): Когурёнің бұрынғы аумағы
36-том. Силланың географиясы (3): Бэкцзедің бұрынғы аумағы
37-том. Гогорьо және Бэкдже географиясы
38-том. Силла мемлекеттік кеңселері. 39-том. Силла мемлекеттік кеңселері. 40-том. Силла мемлекеттік кеңселері.

Өмірбаяндары

10 шиыршықтар, Еольон, 열전, 列傳. 41-кітап. Ким Юсин (1)
42-кітап. Ким Юсин (2)
43-кітап. Ким Юсин (3)

44-кітап. Еульжи Мундеок 을지문덕, Геочильбу 김거칠부, Геодо 거도, И Сабу 이사부, Ким Иммун 김인문, Ким Ян 김양, Хеукчи Санджи 흑치상지, Чанг Бого 장보고, Чжон Нён 정년, Принц Садахам 사다함공

45-кітап. Еульпасо 을파소, Ким Хужик 김후직, [nog zhēn] 祿真, Милу 밀우, Нюю 유유 纽由, Мённим Дап бу 명림답부, Сёк Уро 석우로, Парк Джесан 박제상, Гвисан 귀산, Ондал 온달

46-кітап. Ғылымтанушылар. Кангсу 강수, Ч'о Ч'и Вон, Сеол Чонг

47-кітап. Хварангтар. Хяндок (ұлы), Сеонггак (ұлы), Сильхэ 실혜 (ақын), Мулгёжа 물계자 (әскер), Баекгёол 백결 선생 (музыка шебері), Ким 검군, Ким Саенг 김생 (қалыпкер), Йо Гукил, Солгео 솔거 (суретші), Чиун (қызы), Сеолси (қызы), Доми (әйелі).

48-кітап. Ерен еңбегімен көзге түскендер.

49-кітап. Құлатылулар. Чан Жори 창조리, Йон Гаесомун 연개소문

50-кітап. Кейінгі патшалар. Кунг Йе 궁예, Кён Хвон 견훤

Қағаздар

Please provide the English text and the existing translation reference. I need both to complete the translation as requested. I will then provide only the final Kazakh translation.