Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аджуд (Egyedhalma) – Румынияның Батыс Молдавиядағы Вранча округінің қаласы. 2021 жылғы мәлімет бойынша, халқы 15 178 адамды құрайды. Қала теміржол торабында орналасқан, онда вагонды сұрыптау алаңы және жолаушылар станциясы бар. Тротуш өзені Сирет өзеніне құятын жерден солтүстікке қарай орналасқан Аджуд бұрынғы базар орталығы болған. Қала құрамына үш ауыл кіреді: Аджуду Вечи, Бурсиоая және Şişcani.
Adjud (; Egyedhalma) is a city in Vrancea County, Western Moldavia, Romania. It has a population of 15,178 inhabitants (as of 2021). It lies at a railway junction which has a classification yard and a passenger station. Adjud, situated north of the point where the river Trotuș enters the Siret, used to be a marketplace. The city administers three villages: Adjudu Vechi, Burcioaia, and Șișcani.
География
Аджуд жазықта орналасқан және оны Вранчея тауларының етегіндегі биіктікке дейінгі төбелер қоршап тұр. Қаланың орташа биіктігі теңіз деңгейінен жоғары. Айналасындағы жер егіншілікке қолайлы. Геологиялық зерттеулер қаланың жер қойнауында шағыл мен құм қабаттары бар екенін көрсетеді, бұл Левант және Квартерлік кезеңдерге жатады, және маңызды гидрологиялық су жинағыштарды құрайды, олар Тротұш және Сирет өзендерімен, сондай-ақ тікелей жаңбыр суларымен толысады. Климаты қоңыржай, орташа жылдық температурасы 8– және жылдық жауын-шашын мөлшері 500 мм/м шамасында. Аймаққа тән ерекшелік – ыстық маусымда оңтүстік және оңтүстік-шығыстан соққан желдердің әсерінен солтүстік желдің басым болуы. Молдавия, Валахия және Трансильвания провинцияларының тоғысында орналасқандықтан, қала ежелгі заманнан бері маңызды жол және теміржол торабы болып келген. 1997 жылы қаланың ауданы құрады, оның ішінде ғимараттар мен аулаларға бөлген жері.
Adjud is situated on a plain and is surrounded by hills up to a height of at the foot of the Vrancea Mountains, a mountain range in the Curvature Carpathians. The average altitude of the town is above sea level. The surrounding land is favorable for agriculture. Geological research findings show the city's subsoil having layers of gravel and sand Levantine and Quaternary, forming significant hydrological aquifers deposits fed by the Trotuș and Siret rivers and direct rainfalls. The climate is temperate with annual average temperature of 8– and an average rainfall of 500 mm / m a year. It is characterized by prevailing northwinds with winds from the south and south east in the hot season. Due to its location at the junction of the provinces Moldavia, Wallachia, and Transylvania, it has been an important road and railway junction since ancient times. The town's area was of in 1997, out of which was covered by buildings and yards.
Тарих
Қаланың солтүстік бөлігінде қола дәуірінен қалған елді мекен табылды, ол шамамен б.з.д. екінші мыңжылдыққа жатады және Монтеору мәдениетіне тиесілі. Мұнда б.з.б. 5 ғасырға жататын гето-дакийлік іздер де табылды. Қаланың алғашқы айрылысы 1433 жылғы латын тіліндегі құжатта оның венгр аты – Егидхалма ("in oppido nostro Egydhalm", яғни "Гиллес төбесіндегі біздің қаламыз") арқылы жасалды, онда Молдавиялық Ильяш Трансильваниялық саксон саудагерлеріне саудалық жеңілдіктер берді. Румын тіліндегі Аджуд атауы венгр тіліндегі атаудан шыққан. Алғашқы атауы, қаланың Молдавиядағы венгр Csángós-тарымен жүйелі венгр империялық саясатының аясында стратегиялық экономикалық, саудалық және әскери маңызы бар жерлерге венгр және ішінара неміс халқын орналастыру арқылы Венгрияның шығыс шекарасын бақылау және қорғау міндетімен құрылғанын көрсетеді. Аджуд шайқасы 1788 жылдың 14 қазанында Ресей-Түрік соғысы (1787–1792) кезінде Ресей империясы мен Габсбург монархиясының әскерлері (фельдмаршал барон Шплини фон Михалд басшылығымен) Осман империясына қарсы болды. Аджуд 1948 жылы қала деп жарияланды. 1950 жылы ол Путна облысынан Аджуд ауданының орталығы болды, содан кейін (1952 жылдан кейін) Барлад облысынан және (1956 жылдан кейін) Бакау облысынан өтті. 1968 жылы ол Вранча округінің қаласы болды, ал 2000 жылы Аджуд муниципалитет деп жарияланды.
In the northern part of the town a settlement from the Bronze Age was discovered, which dates roughly from the second millennium BC and belongs to Monteoru culture. Geto Dacian vestiges of 5th century BC were also found here. The first mention of the town is made by its Hungarian name Egyedhalma ("in oppido nostro Egydhalm” meaning "in our city Gilles' Hill") in a Latin language document from 1433, where Iliaș of Moldavia granted commercial privileges to Transylvanian Saxon merchants. The Romanian name of Adjud derives from the Hungarian one. The original name supports the idea that the town was established by Hungarian Csángós settled in Moldavia as part of a systematic Hungarian imperial policy to settle Hungarian and partly German population in places of strategic economic, commercial and military importance with the task to control and defend the eastern frontier of Hungary. The Battle of Adjud occurred here on 14 October 1788, during the Russo Turkish War (1787–1792), pitting the armies of the Russian Empire and the Habsburg monarchy (under the command of field marshal Baron Spleny von Mihald) against those of the Ottoman Empire. Adjud was declared a city in 1948. In 1950 it became the residence of Adjud district from Putna Region, then (after 1952) from Bârlad Region and (after 1956) from the Bacău Region. In 1968, it became a city of Vrancea County, while in 2000 Adjud was declared a municipality.
Халық саны
2021 жылғы санақ бойынша Аджудтың халқы 15 178 адамды құрады. 2011 жылғы санақ мәліметтері бойынша қалада 14 670 адам тұрды, оның ішінде 13 734 адам (93,62%) румындықтар, ал 915 адам (6,23%) рома халқы. Дінге қатысты мәліметтерге сәйкес, көптеген тұрғындар (94,92%) православие дінін ұстанады. Екінші ірі қауым – римдік католиктер, олар халықтың 2,32% құрайды. Пентикосталдар 1,33% болса, ал басқа дін өкілдері 1% -дан кемді құрайды.
At the 2021 census, Adjud had a population of 15,178. According to the 2011 census, the city had a population of 14,670, of which 13,734 (93.62%) were Romanians, and 915 (6.23%) Roma. As to religious makeup, most respondents were of the Orthodox religion (94.92%). The second largest community was the Roman Catholic one, 2.32% of the population. Pentecostals totaled 1.33%, while other denominations were represented by less than 1%.
Жол
Аджуд муниципалитеті арқылы Е85 ұлттық жолы 226 км-ден басталып, Тротуш өзенінің көпірінен 237 км-ге дейін өтеді, соның ішінде 3 км қала орталығынан өтеді. Бұған қоса, 11А ұлттық жолы агроөнімдер базарынан Onești–Bacău бағытына қарай 4 км-ге созылып, 37 + 450 км-ден 33 + 450 км-ге дейін өтеді. Е85 ұлттық жолы Аджуду-Вечиге бұрылыс жасаса, 11А 42-ден 46 км-ге дейінгі 4 км қашықтықта Барладқа қарай жүреді, оның 1,5 км қала орталығынан өтеді.
Adjud municipality is crossed by National Road E 85 for a length of , from km 226 at the Trotuș River bridge up to km 237, running through downtown for a section of 3 km. It is also crossed by the national road 11A, from the agro food market towards Onești–Bacău, for a length of 4 km from km 37 + 450 to km 33 + 450. National Road E 85 branches out to Adjudu Vechi, while 11A goes to Bârlad, from km 42 to 46, for a length of 4 km, running in the downtown area for a section of 1.5 km.