Кіріспе

Американдық кәсіпкер Фредерик Генри Харви (27 маусым 1835 – 9 ақпан 1901) – Харви Хаус түскі ас бөлмелерін, мейрамханаларды, сувенирлік дүкендерді және қонақ үйлерді дамытқан кәсіпкер. Ол Атчисон, Топека және Санта-Фе темір жолы, Ғасырлық шығанақ және Санта-Фе темір жолы, Канзас Тынық мұхиты темір жолы, Сент-Луис Сан-Франциско темір жолы және Сент-Луис теміржол қауымдастығының жолаушыларына қызмет көрсетті. Фред Харви – инновациялық мейрамханашы және маркетолог ретінде АҚШ-тағы алғашқы мейрамханалар желісін құрған адам. Сондай-ақ, ол 19 ғасырдың соңында Американың оңтүстік-батысында туризмді дамытуға үлкен үлес қосты. Фред Харви және оның қызметкерлері сол кезде "Жабайы Батыс" деп есептелген аймаққа өркениет пен тамақтанудың жаңа, жоғары стандарттарын сәтті әкелді. Ол қалдырған мұраны ұлдары жалғастырды және 1965 жылы немересі қайтыс болғанға дейін отбасында сақталды. 20 ғасырда автомобильдің пайда болуына байланысты АҚШ-та жолаушылар пойыздарының маңыздылығы төмендесе де, Фред Харви компаниясының бір бөлігі 1968 жылдан бері ірі қонақжайлылық индустриясының бір бөлігі ретінде жұмыс істеп келеді.

Ерте өмір

Фредерик Генри Харви шотланд және ағылшын текті ата-аналардың отбасында дүниеге келді және 1853 жылы 17 жасында Англияның Ливерпуль қаласынан АҚШ-қа көшіп келді. Ол Нью-Йорк қаласындағы танымал Smith and McNell мейрамханасында ыдыс-аяқ жуушы және официант болып жұмыс істеді. Ол жерде мейрамхананың ерекше иелері Генри Смит пен Т. Р. Макнеллден кәсіптің қыр-сырын үйренді. Олар оған сапалы қызмет көрсетудің, таза өнімдердің және қол алысу арқылы келісімге келудің маңыздылығын үйретті. Харви тез арада официантқа, содан кейін аспазға дейін өсті.

Теміржолдағы жұмыспен қамту

Ол жұмысы табысты болғанымен, Харви тамақ өнеркәсібіне қайта оралуға құштар болды. Ол серіктесімен бірге кафе ашты, және олар тиімді бизнес жүргізді. Бірақ, Азамат соғысы бұрынғысынша кедергі келтірді. Серігі Конфедерацияны қолдағандықтан, қаладан кетіп, екеуінің тапқан бар ақшасын алып кетті. Харви көп ұзамай қайта тұрып, Ханнибал және Сент-Джозеф теміржолында жұмыс істеді, кейіннен оны Чикаго, Берлингтон және Куинси теміржолы сатып алды. Ол корпоративтік сатыдан жоғары көтеріліп, Левэнворт қаласына (Канзас штаты) ауыстырылды, ол оның тұрақты мекеніне айналды. Харви теміржолда жұмыс істегенде жиі саяхаттайтын, соның салдарынан жолаушыларға ұсынылатын тағамға наразы болды. Харвидің Санта-Фемен серіктестігі 1876 жылы Атчисон, Топека және Санта-Фе теміржолының бастығы Чарльз Морспен келісімге келгенде басталды. Харви теміржол бойында тамақтану үйлерін ашты, Морс одан жалдау ақысын алған жоқ. Келісім тек қол алысумен бекітілді, бірақ ол екі тарап үшін де зор маңызға ие болды.

Маркетингтегі инновациялар

Харви коммерциялық мәдени туризмнің алғашқыларын жасаушы ретінде де танымал. Оның "Индиялық саяхаттары" түпнұсқалық американдық өмірді көрсету үшін актерлерді шөлде нақты өмір салтын қойып, білмейтін туристерге билет сатуға бағытталған. Фред Харвидің маркетингтегі табыстары осымен шектелмеді, ол экскурсия жетекшілері ретінде әдемі әйелдерді, олардың келбетіне сай киімдермен пайдаланды. Бұл тәсіл оның "Харви қыздары" официанттар болып жұмыс істеген мейрамханаларынан алынған. Фред Харви сонымен қатар "Сіздің қонақ үйіңізді немесе мейрамханаңызды жарнамалаудың ең үздік тәсілі" деп жарнамаланған пошта карточкаларын шығарушы болды. Көптеген пошта карточкалары Detroit Publishing Company компаниясымен бірлесіп басылды. Олардың Аризонадағы "Фостинт" пошта карточкалары бүкіл әлемде коллекцияланған.

Мұралық

Фред Харви, «Фред Харви компаниясы» арқылы, АҚШ-та алғашқы «желілі» мейрамханаларды құрған адам ретінде танылады. Ол «Америка қызмет көрсету индустриясының негізін қалаушы әкесі» деп есептеледі. Фред Харви мұражайы Канзас штатының Ливенуорт қаласындағы Харвидің бұрынғы тұрғын үйінде орналасқан. 1946 жылы Джуди Гарланд, Сид Чарисс және Анжела Лансбери бас рөлдерде ойнаған, Сэмюэл Хопкинс Адамстың жатақ романға жақын туындысы негізінде «Харви қыздары» атты музыкалық фильм түсірілді. Ол «Атчисон, Топека және Санта-Фе» әні үшін «Оскар» сыйлығын «Үздік ән» номинациясы бойынша жеңіп алды. 1995 жылы Ричард Дрейфус пен Гарри Тертлдоуфтың «Екі Джордж» атты стимпанк тарихи романында Харви бірінші тарауда темір жолдардан өзге дирижабльдермен де айналысқандығы айтылады.