Кіріспе

Бір немесе бірнеше судьяның жазбаша пікірі. Заң бойынша, келісетін пікір – белгілі бір құқықтық жүйелерде сот судьяларының бірі немесе бірнешеуінің, соттың көпшілігі қабылдаған шешіммен келісетін, бірақ олардың шешімінің негізін түсіндіретін әртүрлі (немесе қосымша) себептерді баяндайтын жазбаша пікір. Егер соттың абсолютті көпшілігі іс бойынша шешім қабылдау негіздері туралы келісе алмаса, сот шешімі бірнеше келісетін пікірден тұруы мүмкін, ал ең көп судья қол қойған келісетін пікір көпшілік пікір деп аталады. Іс жүзінде, заңгерлер үшін келісетін пікірлер көпшілік пікірлерге қарағанда аз пайдалы. Соттың көпшілік дауысын алмағандықтан, келісетін пікірлер міндетті прецедент болып табылмайды және оларды сондай ретінде сілтеме жасауға болмайды. Алайда, кейде келісетін пікірлер ықпалдастырушы прецедент ретінде сілтеме жасалуы мүмкін (егер заңдық мәселе бойынша бұрыннан міндетті прецедент болмаса). Көпшілік пікір мен келісетін пікір арасындағы көзқарастардың өзгешелігі заңгерге көпшілік пікірде жарияланған құқықтық мәселелерді түсінуге көмектеседі. Кейде судья келісетін пікірді жаңа құқықтық ережені жасауға мүмкіндік беретін сынақ істерге дайын екенін көрсету үшін пайдаланады, және осылайша, мұндай келісетін пікір сол іс бойынша көпшілік пікірден гөрі белгілі болуы мүмкін. Бұл құбылыстың танымал мысалы – Эскола мен Кока-Кола бөтелкелеу компаниясы арасындағы сот ісі (1944). Соттар келіспеушілік пікірлерді білдіре алады, бірақ білдірмейді: көптеген құқықтық жүйелерде сот «бір дауыспен сөйлейді», сондықтан келісетін немесе келіспейтін пікірлер жарияланбайды.

Біркелкі пікірлердің түрлері

Бірнеше түрлі келісім пікірі бар. Жабық келісім пікірі судья сот шешіміне қосылғанда, бірақ қосымша айтары болғанда туындайды. Шешім бойынша келісу, судьяның көпшілік шешімімен (істің кім жеңіп, кім жеңілгені туралы соңғы нәтижесі) келісетінін, бірақ көпшілік пікірдің негіздемесімен (неліктен бір тарап жеңіп, екіншісі жеңіледі) келіспейтінін білдіреді.

Өңірлер бойынша пікірлер

Кейбір соттарда, мысалы, АҚШ Жоғарғы Соты, көпшілік пікір нөмірленген немесе әріптік бөліктерге бөлінуі мүмкін, содан кейін келісетін судьялар көпшілік пікірдің кейбір бөліктеріне қосылатынын, бірақ олардың келісетін пікірінде көрсетілген себептерге байланысты басқаларына қосылмайтынын білдіре алады. Басқа соттарда, мысалы, Калифорния Жоғарғы Соты, бір судья көпшілік пікірді және үкімді қолдау үшін қосымша себептерді баяндау мақсатында жеке келісетін пікірді жазуы мүмкін (мұндай пікірге тек азшылық қосылады). Кейбір юрисдикцияларда (мысалы, Калифорнияда) бұл термин белгілі бір контексттерде қысқартылып, "к.п." деп жазылуы мүмкін.

Әр түрлі соттардағы терминология

Халықаралық сотта "жеке пікір" термині қолданылады және судьялар үкімге қосымша мәлімдемелер жасай алады. АҚШ Жоғарғы сотында "қолдас пікір" термині қолданылады. Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сот "қолдас пікір" терминін пайдаланады және қолдас және қарсы пікірлерді жеке пікірлер деп атайды. Судьялар үкімге қосымша мәлімдеме жасауды өте сирек кездестіреді. Тарихи тұрғыдан, Ұлыбританияның заң лордтары әрқайсысы өз пікірін білдірген, ал біріктірілген үкім шығарылмаған. Бірақ, Ұлыбританияның жаңа Жоғарғы соты мұндай біріктірілген үкімдерге мүмкіндік береді, сондықтан теориялық тұрғыдан мұндай қолдас пікірлер туындауы мүмкін.

Ерекше біркелкі пікірлер

Уитни Калифорнияға қарсы (1927), судья Луи Брандейс, сөз бостандығы, 50 жыл өткен соң Бранденбург Огайоға қарсы ісінде прецедентке айналды. Escola v. Coca Cola Bottling Co. (1944), судья Роджер Трейнор, өндірушілердің қатаң жауапкершілігі, 19 жылдан кейін Гринман v. Юба Пауэр ісінде прецедент болды. Youngstown Sheet & Tube Co. v. Sawyer (1952), судья Роберт Х. Джексон, Президенттік биліктің шектерін анықтайтын сынақ құралы жасады. Katz v. United States (1967), судья Джон Маршалл Харлан II, іздестірудің заңдылығын анықтау үшін "жеке өмірге қатысты ақылға қонымды үміттер" сынағын формулировкалады.