Кіріспе
Уильям Леонард Хиггитт (10 қараша 1917 – 2 сәуір 1989) – канадалық мемлекеттік қызметкер, 1969 жылдан 1973 жылға дейін Канада Корольдік атты полициясының (RCMP) 14-ші комиссары, ал 1972 жылдан 1976 жылға дейін Халықаралық қылмыстық полиция ұйымының (Интерпол) президенті болды. Леонард Хиггиттің Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін RCMP-дегі барлау және қарсы барлау қызметіндегі тәжірибесі, оны суық соғыстың ең қызу шағында RCMP комиссары лауазымына лайықты деп тануға мүмкіндік берді. Хиггиттің Канаданың бас шпионы, содан кейін RCMP комиссары лауазымындағы қызметі АҚШ-тағы азаматтық құқықтар қозғалысымен бірге жүрді, бұл Канададағы кең ауқымды саяси тұрақсыздық пен әлеуметтік өзгерістердің бір бөлігі болды, оның ішінде Квебек ұлтшыл қозғалысы және Канада мен Коммунистік Қытай арасындағы Стокгольмдегі алғашқы дипломатиялық келіссөздер де бар еді. Хиггиттің комиссар ретіндегі қызметі, халықтың көзіндегі Mounties-тің дәстүрлі бейнесі мен оған деген сенімді, заманауи, жоғары технологиялық және құқықтық жағынан күрделі полиция әдістерімен – бақылау және мәліметтер жинау тәжірибесімен үйлестіруге жасаған тырыстарымен еректелді, нәтижесінде RCMP бұқаралық ақпарат құралдары мен сот органдарының күшейген бақылауына тап болды. Хиггитт 1970 жылғы Қазан дағдарысы кезінде ұлттық қауіпсіздік операцияларын басқарды, сол кезде Квебек Азат ету фронты (FLQ) мүшелері бірнеше қалалық жарылыстар жасады, сондай-ақ провинциялық Еңбек министрі Пьер Лапортты және британдық дипломат Джеймс Кросты ұрлады. Бұл оқиғалар Канада тарихындағы ұлттық қауіпсіздікке ең қауіпті төндірген жағдайлардың бірі болды, сонымен қатар сол кездегі Канада премьер-министрі Пьер Трюдо Хиггиттің қарсылығына қарамастан, соғыс шаралары заңын қолданды, бұл заң Канада тарихында бейбіт уақытта алғаш рет қолданылды. Хиггитт – ең төменгі шеннен – қосалқы констебльден бастап, үшінші сынып констебльден де төменгі шеннен бастап, осы лауазымға көтерілген жалғыз RCMP комиссары, ал бұл шен кейіннен күшпен жойылды. Комиссар ретінде Хиггитт RCMP-нің 100 жылдық мерейтойына төрағалық етті.
William Leonard Higgitt (10 November 1917 – 2 April 1989) was the 14th commissioner of the Royal Canadian Mounted Police (RCMP), holding office from 1969 to 1973, and President of the International Criminal Police Organization (Interpol) from 1972 to 1976. Leonard Higgitt's background in intelligence and counterintelligence with the RCMP during and after World War II made him the preferred choice as RCMP Commissioner at what was the height of the Cold War. Higgitt's tenure as Canada's top spy, first, and then as RCMP Commissioner, also coincided with the civil rights movement in the United States, which was part of a period of broader political unrest and social change in Canada, including the Quebec nationalist movement and first ever diplomatic negotiations in Stockholm between Canada and Communist China. Higgitt's time as Commissioner was marked by his efforts to balance a traditional view of the Mounties in the eye of the public, and a trust in the RCMP attending that view, with more modern, high tech, and legally complex policing methods, including surveillance and data gathering practices that found the RCMP facing increasing media and judicial scrutiny. Higgitt directed national security operations during the October Crisis of 1970, when members of the Front de libération du Québec (FLQ) engaged in a series of urban bombings and also kidnapped the provincial Labour Minister Pierre Laporte and British diplomat James Cross. These events represented what was perhaps the most serious threat to national security in the history of Canada, and they also saw then Canadian Prime Minister Pierre Trudeau, to the objection of Higgitt, invoke the War Measures Act, the first time in Canadian history that the Act was invoked during peacetime. Higgitt has been the only RCMP commissioner to ever rise to this position after starting from the lowest possible rank—sub constable, a rank lower than third class constable and later discontinued by the Force. As Commissioner, Higgitt also presided over the RCMP centenary.
Ерте өмір
Хиггитт 1917 жылы Саскачеван провинциясының Анерли ауылында Перси Хиггитт пен Мей Хиггитт (құрметті Холл) отбасында дүниеге келді және 1930 жылдардағы Ұлы депрессия жылдарында Анерлиде өсті. Оның інісі Ленни Хиггітт Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан күні туылғандықтан, оған Уильям Леонард есімі берілді, ал кейіннен өмірі бойы таныстары оны Лен Хиггитт деп атады. Перси Хиггиттің әулеті Йоркширдің Шеффилд қаласына, ал Мей Холлдың – Линкольнширдің Бостон қаласына дейін жетеді. Перси 1908 жылы Саскачеванға көшіп келді, онда Мей Холлмен танысып, шаруа қожалығын құрды. Леонард төрт жасқа толғанда Перси қиындыққа тап болған шаруашылығынан бас тартып, Канадалық Біріккен Астық Компаниясының Империялық мұнай агенті және астық сатып алушысы болды; кейін Анерлидегі жалғыз дүкен мен пошта бөлімін басқарды, ол қырық жылдан астам уақыт бойы жұмыс істеді. Перси сонымен қатар түрлі лауазымдарда муниципалитетте мемлекеттік қызмет атқарды. Бастауыш мектепті бітіргеннен кейін Леонард Хиггитт Саскатун Техникалық Колледжінде орта білім алды. 1935 жылы студент кезінде Хиггитт өзінің мектебі қойған "So This Is London" комедиясында ойнады. Оқу жылдарында Хиггитт хоккей, бейсбол және футболмен айналысты. 1972 жылы "Saskatoon Star Phoenix" газеті жазғандай, Хиггитт өте ерте жасынан бастап RCMP-ге жақсы күш ретінде сенді: "1930 жылдары Саскачеванның ауылдық жерлері жас жігітке өз жолын табуға аз мүмкіндік берді және құрғақшылық, шаң мен кедейлікте RCMP жоғары және құрметті мамандық ретінде ерекшеленді". 1972 жылы "Winnipeg Free Press" газетімен сұхбатта Хиггитт жас кезінде RCMP офицерлерінің депрессияның салдарынан туындаған қиындықтармен күресудегі адалдығына таң қалғанын айтты: "Бұл тек заңды сақтау туралы емес еді. Бұл – мұқтаж адамдарға көмектесу туралы мәселе еді. Ал сол дәуірде өмір сүрмеген адам бұл қажеттіліктің қаншалықты үлкен екенін түсіне алмайды". 1937 жылы орта мектепті бітіргеннен кейін, он тоғыз жасында және Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін екі жыл бұрын Хиггитт Саскачеванның Регина қаласында RCMP-ге кіріп, кіші констебль болды; бұл шен кейіннен күшпен жойылды. Регинада ол курсанттарды даярлауды аяқтады, мергендік бойынша медаль жеңіп алды және "F" дивизиясы штаб-пәтерінде стенограф болып жұмыс істеді. 1937 жылы Хиггиттің дауысы алғаш рет ашық радиода естілді, өйткені сол кезде полиция машиналары екі бағытты радиомен жабдықталмаған еді және RCMP офицерлері іздеп отырған адамдар туралы хабарламаларды, ақпараттарды жіберу үшін коммерциялық радиостанцияларды пайдалануға мәжбүр болды. Констебль шеніне көтерілген Хиггитт Регинада жалпы қылмыстық істерді қадағалады және куәларды тексеруді қоса алғанда, белсенді полиция тергеулеріне қатысты. Соғыс басталғанда, 22 жасында ол Оттаваға ауыстырылып, бірден барлау және қарсы барлау қызметіне жіберілді. Оттавадағы жұмысы кезінде Хиггитт 1944 жылы Нова-Шотландияның Луненбург қаласынан келген медбике Эвелин Мод Пайкқа үйленді. Ол сондай-ақ Оттава YMCA баскетбол лигасының RCMP баскетбол командасында және Оттава және аймақтық футбол қауымдастығы лигасының RCMP футбол командасында ойнады. Ол сондай-ақ RCMP-ді мергендік турнирлерінде өкілдік етті.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1939 жылдың қыркүйек айында Ұлыбритания мен Франция Германияға соғыс жариялады, ал одан кейін Канада да соғыс жариялады. Хиггитт Оттава, Онтарио қаласына арнайы соғыс міндеттерін орындау және Барлау бөлімінде қызмет ету үшін жіберілді. 1930 жылдардың соңында Канададағы түрлі фашистік топтар Адриен Арканд басшылығымен Ұлттық Бірлік партиясына бірікті. Басқа да осындай топтар мен нацизмге көзқарасы жақын адамдар жасырын күйде қалды. Хиггитт Канадаға және одақтастардың нацистік Германия мен Жапон империясына қарсы күш-жігерін анықтау және жеңілдету үшін құрылған Комиссияға Үкіметтік кеңесші болып тағайындалды. Одақтастардың Нормандияға шабуылына дейін интернмент операциялары жүздеген неміс және итальян текті канадалықтарды, соның ішінде Аркандты, Канаданың шет аймақтарындағы тұтқындау лагерлеріне, Ок державаларының жеңіліске ұшырауына дейін жеткізді. Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы күнінде RCMP агенттері Германия қаржылаған Канадалық фашистік топ Deutsche Arbeits Front-ты жойды, төрт жүз нацистіні тұтқындады. Кеңес Ресейі соғысқа кірген кезде Халл, Квебек қаласында жүзден астам коммунист тұтқындалды. RCMP Канада Федералды Үкіметін жапондық канадалықтар, олар өздерінің «бесінші колоннасы» шпиондар мен диверсанттар ретінде салыстырмалы түрде аз қауіп төндіретіні туралы ескертті. Кейіннен, RCMP-ге сенбеген Үкімет жапондық канадалықтарды Британдық Колумбияның ішкі аймақтарына көшіру жауапкершілігін Mounties-тен алып, оны BC қауіпсіздік комиссиясына, ал 1943 жылы Еңбек министрлігіне тапсырды. Саяси ғалым Редж Уайтакер мен тарихшы Грегори Келидің пікірінше, RCMP-нің Барлау бөлімінің фашистік топтарды анықтау және бақылау жауапкершілігін орындаудағы салыстырмалы тиімділігі, сондай-ақ осы топтардан туындаған деп саналатын тыңшылық, саботаж немесе бұзушылық қауіп-қатерлерін жою RCMP-ні соғыстан кейін Канада мемлекетінде беделді етуге және соғыстан кейінгі кезеңде қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі маңызды рөлді жалғастыруға мүмкіндік берді. Хиггитт RCMP-нің «Суық соғыс» кезеңіндегі қауіпсіздік барлау операцияларындағы маңызды тұлға болып қала берді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, Канададағы нацистік қатысудың көбінесе басылғаны анық болды, бірақ кеңес шпионы Оттавадағы Ресей елшілігінің артқы жағынан жұмыс істеді. Қызыл Армияның елшілік офицері Игорь Гузенко, барлау жұмысында оқытылған шифрлеуші, RCMP-ге ауысты. Гузенконың портфеліне орыс тіліндегі телеграммалар мен Канада Үкіметінің құпия құжаттарының көшірмелері енген, олар Хиггитт пен Барлау бөліміне жасырын тапсырылды, бұл ресейліктердің тек Ұлыбритания мен Канадаға ғана белгілі болуы керек мәселелердің егжей-тегжейін көрсетті. Гузенконың ауысуы – суық соғыстың тууына себеп болған маңызды факторлардың бірі болды, Канаданы қоса алған Батыс үкіметтерін жасырын жұмысты жалғастыруға және тіпті күшейтуге мәжбүр етті. Бірақ өзінің мансабы барысында Хиггитт, алдымен өзін полиция қызметкері деп санай отырып, этикалық және құқықтық мәселелерге тап болған қарсы тыңшылық операцияларына үнемі алаңдаушылық танытты. RCMP қауіпсіздік қызметінің қарсы тыңшылық бөлімінің бастығы ретінде Хиггитт 1950 жылы өз басшыларына «өртпен өртпен күресу» дегеннің не екені туралы жазды. Контрсекреттік жұмыста табысқа жету үшін біздің әдеттегі операциялар жүйесіне сәйкес келмейтін өте ерекше әдістерді қолдану қажет. Осыған байланысты штабтың арнайы бөліміндегі қарсы тыңшылық бөлімінің мүшелері үшін шын мәнінде және үнемі алаңдаушылық тудыратын мәселе, олар біздің далалық қызметкерлерімізден әдеттегіден гөрі ерекше іс-қимылдар жүргізуін талап етуі керек, немесе кем дегенде, олар талап ету керек деп санайды. Егер тергеуші сұхбатты орындаса, егер олардың әрекеті бақытсыздық немесе адам қателігі арқылы тергеуді басқаратын адамдармен ашылса, олар өздерінің күшіндегі болашағына үлкен қауіп төндіре алады. Мұндай жайттың ашылуы өте ұятты оқиғаларға әкелуі мүмкін және мүмкін, бұл мүшелерге қарсы заңдық іс-қимылдар болуы мүмкін. Бұл жағдайға ресми түрде көңіл бөлінсе және басшылыққа алу үшін жалпы нұсқаулық шығарылса деп үміттенеміз. Тағы да ерекше жағдайларға тиімді қарсы тұру үшін ерекше шаралар мен әдістерді қолдану керектігін атап өту керек. Біраз шамада «мақсат құралдарды ақтайды» аксиомасы қарсы тыңшылық операцияларында өте дұрыс, бірақ олар осы мәселелерге байланысты өздерін кеңейтеді деп күтуге дейін жұмыс істейтін мүшелердің жеке тәуекелі ескерілуі керек. Уайтакер жазғандай, мұнымен байланысты, Хиггитт түсінгендей, қауіпсіздік барлау жұмысының, әсіресе қарсы тыңшылықтың тағы бір алаңдатарлық аспектісі болды: жұмыс тікелей өмір мен өлімнің шегінде болуы мүмкін. «Құпия көздерді және қос агенттерді пайдалану өте тәуекелді іс болды, әсіресе көздер мен агенттер үшін, бірақ олардың басқарушыларына да алаңдаушылық тудыруы мүмкін, олар алаңдатарлық жауапкершіліктермен және моральдық дилеммалармен күресуге тиіс болды».
Гузенко ісі
1945 жылы Хиггитт, RCMP-нің барлау бөлімінің Джон Леопольд және болашақ RCMP комиссарлары Чарльз Риветт Карнак пен Клиффорд Харвисонмен бірге, 5 қыркүйекте, соғыс ресми аяқталғалы үш күннен кейін, Канада мен АҚШ-тағы кеңес тыңшылық қызметі туралы 109 құжатпен елден шығып кеткен, Канададағы Кеңес елшілігінің шифрлаушысы Игорь Гуценконы басты тергеуші ретінде зерттеді. Хиггитт Гуценко ісі бойынша арнайы корольдік прокурорлармен байланыс жасады және дәлелдерді басқарды. Гуценконың елден шығуы жаһандық суық соғыстың басталуына ықпал етті және RCMP басшылығын RCMP-нің арнайы қарсы тыңшылық бөлімін құруға мәжбүр етті, оны Хиггитт 1952 жылға дейін басқарды. Бұл бөлім, RCMP-нің ішкі барлау және қауіпсіздік қызметінің алдағы үлгісі болды. Контр-жасқырлық бөлімінің басшысы Хиггитт одақтас елдердің әріптестерімен бірге шекаралық пункттердегі қауіпсіздік тексеруінің ғана емес, коммунистік блоктың тыңшыларының Канадаға енуіне қарсы толық кепілдік емес екеніне сенді. Хиггитт 1952 жылы жолдаған хатында, "Канадаға кеңес агенті ретінде жіберілген адамның өмірінде ешқандай ерекше немесе күдікті жағдайлар табылмайды, бірақ оның өмірі мұқият дайындалған болады, сондықтан ең жақын тексеруден де ештеңе көрінбейді" деп жазды. 1952 жылдың сәуірінде Хиггиттке Суб-инспектор шені берілді, жақын арада Онтариода инспектор және кадрлық қызметкер болып тағайындалды. Бір жылдан кейін, 1953 жылы КГБ агенты Евгений Брик, Дэвид Соболов есімімен Канадада тұрып, RCMP қауіпсіздік қызметіне Канаданың құпия Avro Arrow CF 105 ұшағының жойғыш бағдарламасында кеңес тыңшылар желісін басқарғанын мойындады. Брик одан әрі қос агентке айналды, Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Батыс үшін ең құнды тыңшы. Хиггитт сол жылы Квебектің батысына "С" бөлімінде инспектор болып көшті, содан кейін 1954 жылдың маусымында Монреальге ауыстырылды. Ол RCMP Монреаль бөлімшесін басқарды және Канаданың кедендік заңнамасын сақтау бойынша тергеулерді бақылады. Хиггитт Монреальде үш жыл тұрды. 1954 жылы Лоренция аймалына сапар жасаған Кент герцогинясы Кэтриннің жеке күзетшісі болды, ал 1955 жылы RCMP-де жасырын және қадағалау операциялары бойынша қосымша оқытудан өтті. 1957 жылы совет тыңшысы Рудольф Абель Нью-Йоркте тұтқындалғанда, Хиггитт Оттавадағы RCMP штаб-пәтеріндегі RCMP қауіпсіздік және барлау қызметіне жіберілді. Қауіпсіздік қызметімен бірге Хиггитт Қауіпсіздік және барлау басқармасының жанындағы контр-жасқырлық бөлімінің басшысы болды. 1957 жылдың қазан айында қауіпсіздік жөніндегі кіші топтың 27-ші отырысында Хиггитт Канаданың құпия кеңесіне кеңес әскери атташесінің қызметкерлерінің Шығыс Канаданың әскери, гидроэлектрлік, радио және электрондық нысандарының, сондай-ақ жағалау сызықтары мен жалпы топографиясының кең көлемді фотосуреттерін және басқа да жазбаларын жасауға тымызын қатысқанын мәлімдеді. 1957 жылдың желтоқсан айында Оттавадағы қонақ үйде өткен құпия кездесуде Хиггитт совет агенттерінің Оттавадағы кеңес елшілігінің қызметкерлерін қадағалауға жауапты Хиггиттің контр-жасқырлық бөлімінің мүшелерін тартуға тырысқанын білді. Кейіннен Хиггитт КГБ агенттері Рем Красильников пен Николай Островскийді тергеуге қатысты. Ол сондай-ақ Брик қос агентымен байланысты операцияны үйлестіруге қатысты, оның кодолық аты "Гидеон" болды, Бриктің Мәскеуде британдық SIS офицері Дафна Паркпен кездесуінен кейін оның қайда екені белгісіз болды. Үш жылдан кейін Хиггитт Лондонға (Англия) тағайындалды, онда ол британдық барлау қызметімен байланыс офицері болып қызмет етті, кейіннен Интерполдың Бас ассамблеясындағы Канада делегациясы арқылы Батыс Еуропамен байланыс орнатты. Лондонда кеңес ғалымы Михаил А. Клочко Канадаға қашып келді, одан кейін RCMP қауіпсіздік қызметі Кеңес Премьер-Министрі Никита Хрущевтің КГБ-ның 13-ші бөліміне "Клочконы ұстаңыз" деген бұйрық бергенін білді. Хиггитт үш жыл бойы Еуропада болып, кеңінен саяхаттап, континенттегі полиция ұйымдарымен және барлау агенттіктерімен тығыз жұмыс істеді. Хиггитт Батыс Германиядағы Канада елшісі Джон Кеннетт Старнспен ақпарат алмасу үшін Боннға үнемі сапармен барды, ол сонымен қатар Берлиндегі одақтас әскери миссияның басшысы болды, ол кеңес әскері туралы ақпарат жинауға тырысты. Старнс ақырында Канаданың қауіпсіздік қызметінің директоры болды.
Комиссия мүшесі қызметіне көтерілу
Хиггитт 1963 жылы Оттаваға оралып, RCMP қауіпсіздік қызметінің бастығы лауазымына тағайындалды. 1967 жылы Хиггитт RCMP комиссарының көмекшісі және қауіпсіздік және барлау басқармасының директоры болды. Осы лауазымда ол коммунистік қозғалыстарды бақылау үшін АҚШ және Еуропадағы әріптестерімен тығыз байланыс ұстады. 1960 жылдардың соңында ол Канадада, әсіресе Галифакста, Новая Шотландияда, АҚШ-тың радикалды Black Panther мүшелерінің болуына байланысты нәсілдік зорлық-зомбылыққа қатысты алаңдаушылық білдірді. 1968 жылы үкіметке жолданған құпия есепте Хиггитт: «АҚШ-тың қара ұлтшылдарының сыртқы ықпалы мен қолдауы, сондай-ақ Канададағы негрлердің мүддесін қолдайтын ұйымдардан революциялық және соғысшыл көмек Галифакста және Канаданың басқа да негр қауымдастықтары бар жерлерде нәсілдік зорлық-зомбылыққа әкелуі мүмкін» деп жазды. Галифакстағы қоғамдық лидерлер бұл алаңдаушылықты және осыған байланысты жүргізілген бақылау шараларын кемсітушілік деп бағалады, олардың бейбітшілікті сақтауға емес, азаматтық құқықтар қозғалысын басуға бағытталғанын айтты. 1969 жылы Хиггитт RCMP комиссарының орынбасары болып тағайындалды және бүкіл Канада бойынша қылмыстық және қауіпсіздік қызметіне қатысты барлық операциялардың директоры болды. Ол бұл лауазымды жиырма екі күн ғана атқарды, содан кейін премьер-министр Пьер Эллиот Трюдо оны, өзінің бірнеше жоғары лауазымдағы офицерлерін басып озу арқылы, 1 қазан 1969 жылы RCMP комиссары етіп тағайындады. Бұл RCMP-нің он төртінші комиссары болды. Тағайындалғаннан кейін, Соғық соғыстың қақ ететін кезеңінде, «Нью-Йорк Таймс» Хиггитті «өздеріне ешқандай жолмен назар аудармайтын, сыпайы, жақындасуға болатын, бірақ қатал адамдар дәстүріндегі» тұлға ретінде сипаттады. Бұл Хиггиттің Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі барлау және қарсы барлаудағы тәжірибесімен байланысты болатын. «Ол коммунистік шпиондарды көрші баласы сияқты талқылайтын, оларды және олардың әдістерін соншалықты жақсы білетінін білдіретін, олар оны таң қалдыра алмайтынын айтатын». «Reader’s Digest» журналы «ақсаңдаған, тартымды» Хиггитті «қатыгез, 53 жастағы заң қызметкері, карьералық сатыдан жоғары көтерілген» деп сипаттады. Хиггитт RCMP туралы көпшілік алдында сирек сөйлейді, бірақ ол өзінің 11 250 адамынан тұратын ұйымын RCMP-нің батырлық ерліктері туралы тарих кітаптарын толтырған міндеттерге деген тыныш адалдықпен басқарады. «Калгари Геральд» Хиггитт пен ФБР-дің Дж. Эдгар Гуверінің көптеген ортақ белгілері бар екенін айтты: «Олардың екеуі де қатал азаматтық полиция қызметкерлері. Олар өздерін жұрт алдына жиі көрсетпейді. Сондай-ақ, олармен танысу қиын деген пікір бар». Хиггитт Канаданың Бас прокуроры берген бір жылдық мерзімін ұзартып, комиссар ретіндегі қызметін жалғастырды. Комиссар лауазымына тағайындалғаннан кейін Хиггитт «Лос-Анджелес Таймс» газетіне: «Мен Канаданың әлемдегі ең үлкен, ең тиімді және ең адамгершілік полиция күшіне ие екеніне сенемін» деді. Комиссар болып тағайындалғаннан кейін Хиггитт бір ауыздан Интерполдың вице-президенті болып сайланды. Хиггитт Лондон, Онтариода өткен Канадалық полиция басшылары қауымдастығының 65-ші жылдық конференциясында кеңес алды.
RCMP комиссары
1970 жылы комиссар Хиггитт полициялық компьютерлік қызмет құру туралы хабарлады, ол жылына 5 миллион долларға RCMP-ді Канаданың провинциялық полиция күштерімен байланыстырып, RCMP штаб-пәтеріндегі сұр архивтердің ұзақ қатарына нүкте қояр еді. Бұл компьютерлік жүйе АҚШ-тағы ФБР-мен де жылдам байланыс орнатып, бірнеше секунд ішінде қылмыстық қызмет туралы ақпаратты – ұрланған көліктер мен іздеп жүрген қылмыскерлер туралы мәліметтерді өңдейтін, бұл жұмысқа бұрын бірнеше күн кеткен. Бұл уақыт ішкі және әлемдік саяси шиеленістің күшейген кезеңімен сәйкес келді. RCMP комиссары болып тағайындалғаннан кейін алғашқы ресми баспасөз мәслихатында Хиггиттен Оттавадағы Қытай Коммунистік Елшілігі федералды полиция үшін жаңа қауіпсіздік мәселесін тудыра ма деп сұрады. Хиггиттің жауабы, Канадалық БАҚ-та кеңінен тараған, Қытай коммунистерінің Канадада болуы полицияның күшейтілген күзелін қажет етеді деген болатын; бұл жауап Канада мен Қытай арасындағы келіссөздерді және Оттава мен Бейжің арасындағы дипломатиялық алмасуды қолдаған Трюдоны ренжітті. Хиггиттің пікірінше, Оттавадағы Қытайдың коммунистік елшілігінің болуы Канададағы тыңшылық қызметін күшейтеді, тіпті дипломатиялық байланыстардың артықшылықтары осы кемшіліктерді басып тастаса да. Американдық қауіпсіздік қызметкерлерінің көптеген өкілдері бұл пікірді әлсіз деп санайтын, олар Канададағы қытай тыңшыларының ақпаратты Канада емес, АҚШ туралы жинауын күтіп отырды. Осы алғашқы сұхбатында Хиггиттен саяси қозғалыстар мен ішкі саяси наразылықтар туралы да сұрады. Оның айтуынша, кез келген адам көшеде өзгерістерді жақтауға толық құқылы, ал полиция тек наразылардың бүлікшіл тактикаға жүгінген жағдайында ғана араласуы керек. Бұл сонымен қатар баспасөз RCMP-нің «өзінің имиджіне әуес» екенін, өз қызметтерін орындау кезінде Mounties азаматтық құқықтарды бұзатынын және RCMP-нің кейбір жасырын операцияларының заңсыз екенін айыптаған кезен еді. 1970 жылы United Press International (UPI) агенттігіне берген сұхбатында Хиггит бұл айыптаулардың негіссіз екенін мәлімдеді: мәтін = Батыс әлемінде бүгінгі күні қиындыққа тап болмайтын полиция күштері жоқ. Сүлейменнің өзі де осыдан сақтаналмады. Мен адамдардың полиция қызметкерлерін ұнатпайтынын болжаймын. Бірақ мен бұрын да айтқанмын және тағы да айтамын. Бұл әлемдегі ең үздік полиция күштерінің бірі. Полиция күштері қорғауға болмайтын жағдайға түседі. Біз Канада халқына адамдарды ұялтып, мансаптарына зиян келтіретін мәліметтерді құпия ұстауға міндеттіміз. Біз бұл міндетті бұзбаймыз. Хиггитт комиссар болып тағайындалған кезде Вьетнам соғысы өршіп тұрды; АҚШ президенті Линдон Джонсон АҚШ әскерлерінің санын арттыруға келісім берді. 1970 жылдың наурыз айында Хиггитт, жаңа қауіпсіздік қызметінің бас директоры Джон Старнс және RCMP инспекторы Луис Г. Пантри, Mounties-тің Вашингтондағы байланыс офицері, ФБР директоры Дж. Эдгар Гувермен және ФБР бас инспекторы Уильям С. Салливанмен ФБР штаб-пәтерінде кездесті. Кейіннен Хиггиттің басшылығымен және американдық ФБР үшін әрекет ететін RCMP, АҚШ-тан қашқан әскерге шақырылғандар мен дезертирлерді Канадада қуғындап жатыр деген сындар пайда болды. Хиггитт UPI агенттігіне бұл туралы мәлімдеме жасады: «Біз ФБР атынан ешқандай сұраққа жауап берген жоқпыз. Егер ФБР біреудің Канадада бар-жоғын сұраса, біз оларға «иә» немесе «жоқ» деп жауап береміз. Олар АҚШ заңдары бойынша қылмыстық құқық бұзғандықтан, бұл полиция күштері арасындағы тікелей ынтымақтастық. Біз олардан да соны сұраймыз. Бірақ біз тіпті әскерге шақырудан жалтарғандардың Канададағы мекенжайларын да бермейміз, тек олар елде бар-жоғын ғана айтамыз». Бұрынғы ФБР агенті және «Гувердің ФБР: Адам және аңыз» кітабының авторы Уильям В. Тернер RCMP АҚШ дезертирлерін американдық шекара қызметкерлеріне тапсырып отырғанын мәлімдеді. Тернердің сөздері CBC телеарнасының «Weekend» бағдарламасында көрсетілді. Хиггитт келесі күні бұл айыптауларды жоққа шығарды: «Мұндай ештеңе жоқ. Мен бұл шоуды алғаш рет көріп отырмын, мен оған сенбеймін. Бұл қайта-қайта айтылып жүрген ескі жала жамылғы». 1972 жылдың сәуір айында президент Ричард Никсонның Оттаваға сапары кезінде шиеленіс күшейді, бұл Хиггиттің Гувердің жерлеу рәсіміне қатысу үшін Вашингтонға оралуына бір ай қалған еді. Жыл өткен қазан айында Кеңес Премьер-министрі Алексей Косикинге саяси наразылық білдіруші шабуыл жасады, ал бірқатар топтар Никсонның сапарын Парламент төбесіндегі Вьетнам соғысына және АҚШ экономикалық...
text=There is no police force in the western world which isn't in trouble today, in one way or another. Solomon himself couldn't avoid it. I suppose people basically don't like policemen. [But] I have said it many times and I'll say it again. This is one of the greatest polices forces in the world. A police force is in an indefensible position. We have a trust to the people of Canada to keep in confidence things that would embarrass people and affect careers. We will not break that trust. When Higgitt took office as Commissioner, the Vietnam War was reaching its peak; US President Lyndon Johnson approving an increased maximum of number of US troops. Higgitt, new Security Service Director General John Starnes, and RCMP Inspector Louis G. Pantry, the Mounties' liaison officer in Washington DC, met with FBI Director J. Edgar Hoover and Chief Inspector William C. Sullivan at the FBI headquarters in Washington, in March 1970. Afterward, public criticism emerged that the RCMP, under Higgitt's leadership and acting for the American FBI, was harassing US draft dodgers and deserters seeking refuge in Canada. Higgitt told the UPI that this was not so. "We have conducted no interviews on the FBI's behalf. If the FBI asks if someone is in Canada, we tell them yes or no. After all, they have committed a criminal offence under US law, so this is straight cooperation between police forces. We ask the same from them. But we don't even give the draft dodger's addresses in Canada, only whether they are in the country. William W. Turner, former FBI agent and author of Hoover's FBI: The Man and the Myth, claimed that the RCMP were turning over US deserters to American border officials. Turner's remarks were televised on Weekend, a CBC news program. Higgitt denied the allegations the following day: "There is absolutely nothing like this going on. I saw the show This is the first I've heard of it, and I don't believe it. It's the same old allegations made time after time after time." There was more tension with President Richard Nixon's visit to Ottawa in April 1972, which was only a month before Higgitt returned to Washington to attend Hoover's funeral. In October of the year prior Soviet Premier Alexei Kosykin was assaulted by a political protester, and a number of groups had indicated that they would use the Nixon visit as a peg for demonstrations on Parliament Hill against the Vietnam conflict and US economic doctrines. The question of who was to run the security show during the presidential visit to Canada was a sensitive one at the time because it touched upon Canadian sovereignty. White House Secret Service insisted that Higgitt and the RCMP were calling the shots, but the media disputed this.
Салқын соғыс шпиондығы
Канаданың қауіпсіздік және барлау жөніндегі кабинет комитеті 1969 жылдың 19 желтоқсанында жиналды және Канаданың шетелде барлау ақпаратын жинау мүмкіндіктерін кеңейту қажеттігін ұсынды. 1970 жылдың қаңтарында Хиггитт пен Старнс премьер-министр Трюдомен кездесіп, содан кейін Лондонға бір аптаға ұшып барып, MI5 және SIS штаб-пәтерлерін аралады және Ұлыбритания барлау қызметінің жетекшілерімен кездесті. Хиггитт пен Старнс үшін басымдықтар сепаратизм және Кубадан Еуропаға, Таяу Шығысқа дейінгі революциялық топтарды байланыстыратын халықаралық байланыстар болды. 1970 жылдың бірінші жартысында полиция екі ұрлау әрекетін болдырмады – біріншісі Израиль консулына, екіншісі Монреальдегі АҚШ консулына қарсы. Маоистік Қытайға қатысты RCMP мен Трюдо үкіметі арасындағы шиеленіс те жалғасты. 1971 жылдың мамырында Канада мен Қытай елшілерді алмасуға келіскеннен кейін Хиггитт коммунистік тыңшылық туралы куәлік беру үшін Парламенттік сот комитетіне шақырылды. Оған депутат Гарольд Стаффорд 1969 жылғы жаңа елшілік төңкерісшілдік қызметтің күшеюіне әкеледі деген позициясын сақтап қалғанын сұрады. "Бұл менің нақты мәлімдемем емес еді", - деп жауап берді Хиггитт. Хиггитттің айтуынша, оған баспасөз конференциясында материктік Қытай елшілігі Канадада агенттер санын көбейтуі мүмкін бе деген сұрақ қойылған. "1969 жылы", - деп жалғастырды Хиггитт, - "жауабы, әрине, "иә" болуы керек еді". Стаффорд мәселені баса айтқанда, Квебектің еркін баспасөз агенттігіне (APLQ) қарсы сымды тыңдау операциясын, "Кобра" операциясын рұқсат еткен Бас прокурор Жан Пьер Гойер араласып, коммунистік елдермен қарым-қатынас туралы бұрыс түсінік тудырмау керек екенін айтты, себебі қарым-қатынас өте жақсы. Гойер Mounties-ті қорғап, RCMP шетелдік және ішкі бүлікшіл әрекеттер туралы ақпарат жинау үшін жиі бақылау жүргізуге міндетті екенін мәлімдеді. Парламент депутаты Дональд Стовел Макдональд Хиггитттен бүлікшіл әрекеттің анықтамасын беруді сұрады. Хиггиттің жауабы бойынша, бұл кез келген адамнан сұрауға болатын өте қиын сұрақ; RCMP және Канада үкіметі бүлікшіл әрекеттің дұрыс анықтамасы туралы жылдар бойы дауласып келеді. Жалпы айтқанда, менің ойымша, қабылдауға болатын анықтама – саяси мақсатқа жету үшін заңсыз немесе тиіссіз жолдармен әрекет ету, және елдің институттарын демократиялық емес жолмен жою, егер мұны түсінуге болады деп есептесек. Хиггиттің куәлігінен бір жыл өткен соң, 1972 жылдың сәуір айында Монреальдегі Куба сауда комиссиясы бомбаланды, нәтижесінде бір кубалық қаза тауып, жеті адам жараланды. Жеті кубалық ұсталды, ал алтауына қару-жарақ ұстағандығы және полиция тергеуіне кедергі келтіргендігі айып тағылды, осы іс барысында RCMP электрондық бомбаға арналған құрылғыны және кубалық шифр кітабын тапты. Гаванадан ашуланған Куба президенті Фидель Кастро полицияны "адамгершіліксіз және фашистік әдістерді" қолданды деп айыптады. ФБР электрондық атыс құрылғысының 1968 жылы Флорида штатының Майами қаласының шығысында 500 шақырым жердегі Ланкастер Принсі британдық терең теңіз жүк кемесіне жасалған бомбалау әрекеті кезінде АҚШ жағалау күзеті тапқан құрылғысына "өте ұқсас" екенін мәлімдеді. Хиггитт сонымен қатар 1970 жылы Квебектегі FLQ дағдарысы кезінде RCMP операциясын басқарды, бұл Соғыс шаралары заңы қолданылған соңғы рет болды, содан кейін Джастин Трюдо 2022 жылы төтенше жағдай режимін жариялады. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында Канада мен Франция арасындағы қарым-қатынас Квебек провинциясын Канада конфедерациясынан шығаруды қалайтын Квебек тұрғындарына ресми француздық қолдау көрсетілгеніне байланысты шиеленісті болды. 1981 жылдың тамызында Канада радио хабар тарату корпорациясының (CBC) хабарлауынша, Трюдо үкіметі Квебектегі француз барлау агенттері сепаратистік топтарға қаржы жөнелтіп отыр деп сенді. 1970 жылдың маусым айында Оттавадағы Ұлттық қорғаныс штабында бомба жарылып, телекоммуникация операторы Жанн д'Арк Сен-Жермен қаза тапты. Бомбалау FLQ-ға тағылды. Монреальде шілде айында болған басқа да бомбалау оқиғалары RCMP-ге жауаптыларды сотқа тартуға және оларды қолдайтындарды анықтауға қысымды арттырды. CBC 1970 жылдың күзінде Трюдо Хиггитт пен Джон Старнспен кездесіп, француз дипломаттарына тыңдау жоспарларын мақұлдады деп хабарлады. Трюдо Хиггитт пен Старнске операция туралы білгенін жоққа шығаратынын айтқан.
Қайынай басшылығы
Хиггитт 1973 жылы RCMP-нің жүз жылдық мерейтойын ұйымдастырды. Сол жылдың шілде айының басында, мерейтойды атап өту рәсімдерінде Хиггитт патшайым Елизавета II-мен бірге Саскачеван Үнді халықтары федерациясының басшысы Дэвид Ахенакевпен, содан кейін Альберта Үнді қауымдастығының белсендісі Харольд Кардиналмен кездесті. Көптеген канадалық ақпарат құралдары хабарлағандай, Ахенакеу королеваға бейбітшілік құбырын сыйлағаннан кейін, Саскачеванның жергілікті халқының оған және үндістер мен Канада үкіметі арасындағы келісімдерге адал екенін айтқан соң, ресми бағдарламадан тыс сөз сөйледі: Ахенакеу королева мен Хиггитке жергілікті халықтардың «Үкімет жүктеген тәуелділіктің ауыртпалығында тұтқын болғанын» және «өте көп жылдар бойы сіздің өкілдеріңіздің кейбіреуі өз міндеттемелерін орындамағанын» мәлімдеді. Хиггитт сондай-ақ Клуниде (Альберта) Блэкфут тайпасының 77 жастағы мүшесі, бас қолбасшы Джо Кроуфутпен де кездесті. Ол 1877 жылы Монтистің алғашқы комиссары, подполковник Джеймс Маклеодпен бейбітшілік туралы келіссөз жүргізген Канай ұлтының Блэкфут конфедерациясының бас қолбасшысы Кроуфуттың немересі еді. Хиггитт Кроуфутка: «Сіз бізді биік тұғырға қойдыңыз. Бізге зор жауапкершілік жүктедіңіз – сіз бізді осы биіктікке көтергеніңізге ешқашан өкінбейтіндей болып өзімізді ұстауымыз керек» деді. 1973 жылдың шілде айының соңында Альберта штатының Стендофф қаласында Хиггиттті Қан тайпасы Канай басшылығымен құрметтеді. Хиггитке «Ұлы бас» деген лақап есім берілді және оған Джо Чиф Боди, Боб Блэк Плаум және Қан резервінің соғыс ардагері Пэт Иглшилд бас киім мен бейбітшілік құбырын сыйлады. Ал Хиггитт пен сержант Б. Торстад, RCMP Cardston бөлімінің NCO-сы, бас полицей Джим Шот Бос Сайдске RCMP жүз жылдық мерейтойына арналған Winchester мылтығын сыйлады. Бұл Қан тайпасы мен RCMP арасындағы жүз жылдық бейбіт қарым-қатынастың құрметіне жасалды; RCMP Канай және Блэкфут конфедерациясының игілігі үшін жұмысын жалғастыратынын уәделеді. 7-ші келісімге қол қоюға қатысқан тайпалардың басшыларына жүз жылдық мерейтойлық медальондар да тапсырылды: Блэкфут тайпасының басшысы Лео Прети Йонгмен, Сарси тайпасының басшысы Гордон Кроучайлд, Уэсли тайпасының басшысы Джон Сноу және Чиникуэй тайпасының басшысы Франк Какуитс. Альберта Үнді ханшайымы Дженни Фокс Хиггитке және жиналған басшыларға арнаған сөзінде: «Мен RCMP-ді және Канай басшылығының жаңа мүшелерін құрметтеу үшін осы жерге келген көптеген адамдарды көріп қуаныштымын. RCMP-ге айтылған барлық сын-ескертпелер мен әділетсіздіктерге қарамастан, біз бір нәрсені мойындауымыз керек, ол – олар бізге бүгінгі қоғамдағы ең маңызды нәрселердің бірін, яғни заң мен тәртіпті сыйлады» деді. Хиггитт сондай-ақ Иерусалимдегі Сент-Джон ауруханасының ең құрметті орденінің (Сент-Джон орденінің) командирі болып тағайындалды және 1971 жылы генерал-губернатор Роланд Миченер оған осы орденнің белгілерін тапсырды. Ол Канаданың жүз жылдық мерейтойымен және RCMP-нің ұзақ қызмет медалімен марапатталды.
Интерполдың президенті
Хиггит Ұлыбритания мен Батыс Еуропадағы RCMP байланыс офицері ретінде Лондонда қызмет етті және 1961 жылы Копенгагенде және 1962 жылы Мадридте өткен Интерполдың Бас ассамблеясына Канада делегациясының мүшесі болды. Ол 1969 жылы Мексика қаласына Канада делегациясын жетекшілік етті. 1971 жылы Хиггит RCMP комиссары болып тұрғанда Канада мен RCMP Интерполдың 40-шы Бас ассамблеясын Оттавада өткізді, онда әлемнің барлық полиция ұйымдарын ұсынып тұрған елу делегация қатысты. 1972 жылы Франкфуртта өткен Интерполдың 41-ші пленарлық мәжілісінде Хиггит Интерпол президенті болып сайланды. Бұл Еуропадан тыс елден президент сайланудың алғашқы жағдайы болды. Хиггиттің Интерпол президенті лауазымындағы алғашқы жылы, оның RCMP комиссары лауазымындағы соңғы жылымен сәйкес келді. Хиггит валютаның жалғандауы және өсіп келе жатқан жаһандық есірткі саудасын Интерполдың басты басымдықтары ретінде белгіледі. Президент ретіндегі алғашқы қадамдарының бірі ретінде Хиггит пен Пол Дикопф, Интерпол Бас хатшысы Жан Непотемен бірге Интерпол Атқару комитетінің атынан Вашингтонда АҚШ Құпия қызметінің Кеннет С. Джаннулесімен кездесіп, Интерполдың Есірткілерді зерттеу бағдарламасын талқылады. Хиггит сондай-ақ Интерполдан саясатты шығаруға тырысты, Гананың Аккра қаласында өткен Интерполдың 45-ші жылдық Бас ассамблеясында Интерполдың нәсілдік дискриминацияға немесе саяси ықпалға ұшырамағанын мәлімдеді. Сондай-ақ, Хиггит 1974 жылы Лондонның «Санди Таймс» газетіне Интерпол Біріккен Ұлттар Ұйымы сияқты терроризмнің анықтамаларын талқылайтын саяси органға айналса, ол барлау операцияларында сәтсіздікке ұшырап, соңында тарап кететінін айтты. Бұл мәлімдеме 1972 жылы Израильдегі Лод әуежайындағы қырғыннан кейін жасалды, бұл қырғынды Жапонияның Қызыл Армиясы жоспарлап, орындаған, бұл Жапония университеттеріндегі студенттік наразылық қозғалысынан туындаған марксистік ұйым еді және 1970 жылдарға қарай өз қызметін бүкіл әлемге кеңейтті. 1972 жылы Канаданың Әділет министрі Джон Тернер және Парламенттің Әділет және құқықтық мәселелер комитеті RCMP қауіпсіздік қызметі мен қылмыстық тергеу бөлімінің ақпарат жинау әдістеріне қызығушылық танытты; әсіресе олардың әдістерінің кез келгені заңсыз болды ма. Хиггит 1973 жылдың 29 мамырында Комитет алдында куәлік берді. Ол RCMP тыңдауды қадағалау тәжірибесімен айналыспағанын жоққа шығарды, тіпті RCMP туралы күдіктер Тернерді Қылмыстық кодекске түзетулер енгізуге итермеледі, ол полициядан басқа барлық электрондық тыңдау түрлерін заңсыз етеді, олар қылмыстық істерде судьядан немесе ұлттық қауіпсіздік істерінде бас прокурордан іздестіру ордерін алуы керек. Хиггит куәлік берген кезде RCMP қылмыстық тергеу бөлімінің телефон тыңдауын қолданғанын немесе қолданып жатқанын білгеніне ешқандай дәлел жоқ.
Зейнеткерлік
Комиссар Хиггитт 1976 жылы Интерполдан зейнеткерлікке шықты, содан кейін бірнеше жыл Канаданың Қауіпсіздік Кеңесінің президенті болып қызмет етті. 1978 жылдың мамыр айында Балалардың қауіпсіздігі апталығын насихаттай отырып, Хиггитт: «Біз балаларымызға ең маңыздысын – қауіпсіз, бақытты өмірді сыйлай алмасақ, оларға ұсынатын ешнәрсе мәнсіз болады» деп жазды. 1978 жылдың қазан айында, Канада үкіметі он үш күдікті совет шпионын Оттавадан қуғаннан кейін, Канада тарихындағы ең ірі дипломатиялық қуғын-сүргіннен соң, Хиггиттті RCMP-нің белгілі бір іс-әрекеттеріне қатысты Патшалық тергеу комиссиясының алдына шақырды. Хиггитт күдіктілердің сарайын өртеп, динамит ұрлап, жалған террористік хабарлама жариялағанын және Parti Québécois мүшелік тізімдерін алып кеткенін білмейтінін мәлімдеді – бұл комиссия тергеп отырған он бір мәселенің төртеуі. 1980 жылы берген қосымша куәлігінде Хиггитт RCMP комиссары ретінде өзінің және RCMP Қауіпсіздік қызметінің бас директоры Джон Кеннетт Старнстың министрлер кабинетінің министрлерімен, соның ішінде Тернермен және басқа да жоғары лауазымды Канада үкіметінің өкілдерімен шетелдік агенттерді электрондық тыңдау арқылы бақылау мүмкіндігін және FLQ дағдарысы кезіндегі жарылыстардан кейін осы сияқты барлау әдістерін талқылағанын айтты. Хиггитт Оттавадағы «саяси басшыларының» телефон тыңдау және басқа да электрондық бақылау формаларын қолдануға тікелей келісім бергенін мәлімдеді. Хиггитт 1989 жылдың 2 сәуірінде Оттавада қайтыс болды және Саскачеван провинциясының Регина қаласындағы RCMP зиратында жерленді. 1972 жылы Виннипег еркін баспасөзіне берген сұхбатында ол: «Егер мен оны қайта жасасам, дәл осылай істейтін едім. Мен комиссар болып қаламын ба, жоқ па, ол мен үшін маңызды емес» деді. «Бір ғана монархтың кернейі соққанда, қызыл киім киген офицерлер тобы және отбасы мен достары үлкен канадалық ретінде танылған адамға соңғы құрметтерін көрсетті». Регинадағы RCMP шіркеуінде өткен еске алу кешінде көмекші комиссар Кортландт Макдонелл бұрынғы командалық офицерін әріптестері үшін үлгі болып табылатын адам ретінде мақтады. «Шын мәнінде, оның өмірі тек Канада халқына ғана емес, сонымен қатар демократияға да арналған өмір болды».