Кіріспе

Пино рок немесе филиппиндік рок – Филиппинде немесе филиппиндіктер тудырған рок музыкасының түрі. Ол рок музыкасы жанры сияқты әртүрлі және осы стильді қабылдаған топтар енді арнайы жанрларға немесе жанрлардың комбинацияларына – альтернативтік рок, пост-гранж, этникалық, жаңа толқын, поп-рок, панк-рок, фанк, регги, хэви-метал, ска және соңғы кезде индиге жатқызылады. Бұл жанрлар көбінесе кең мағынадағы рок музыкасының санатына жататындықтан, пино рок филиппиндік мәдени ерекшеліктерімен сіңген рок музыкасы ретінде дәлірек анықталады.

1960 жылдар: Бастапқы жылдары

1960 жылдардың басында электр гитаралар, барабан жиынтықтары, күшейткіштер және эхо машиналары қолжетімді болды. Филиппиндік аспаптық топтар, жалпы халыққа «комбо» деп танымал болды, елдің түкпір-түкпірінде құрылды. Олар Fireballs, the Ventures, the Gamblers және the Shadows сияқты американдық және британдық топтарды үлгі етті. Рамон Хасинто (РЖ) және оның тобы the Riots Филиппиннің the Ventures тобы деп есептелді. 1966 жылы The Beatles тобының келуі аспаптық музыка жанрының аяқталуын білдірді. The Beatles тобының құрамында болған британдық жаңа толқынның ықпалымен көптеген филиппиндік топтар ұқсас музыкалық стильдерді қабылдай бастады. The Dynasonics (кейін Dynasouls деп аталды, сондай-ақ «Pinoy Beatles» деп танылды) елдегі ең танымал Beatles тобы болды. Осы дәуірдегі басқа да танымал комболар: D'Swooners (болашақта Juan de la Cruz Band және Anak Bayan тобының барабаншысы Эдмонд Фортуно), D'Downbeats (болашақта Speed, Glue & Shinki және Juan de la Cruz Band тобының барабаншысы/жетекші вокалисі Пепе Смит), олар 1966 жылдың 4 шілдесінде Манила қаласындағы Ризаль мемориалдық Колизейінде өткен The Beatles концертіндегі басты ашылу актісі болды, Hi Jacks (Эдди Меса, «Филиппиндік Элвис»), Bits N’ Pieces, Boots 'n' Saddles, Moonstrucks, Tilt Down Men және тағы да жүздеген топтар. Осыған дейін бірнеше жыл бұрын жасөспірімдер укулеле, гитара және газ баллондары (тұрған басқа арқанмен) сияқты аспаптарды пайдаланып, бейресми топтар құрған. Бұл британдықтардың скиффл музыкасына ұқсас болды, бірақ филиппиндіктер Элвис әндерін, емес теміржол әндерін орындады. Филиппиндік рок-музыканың алғашқы өкілдерінің бірі Боби Гонзалес болды, оның «Hahabol Habol» әні хитке айналды. Эдди Меса, сол кезеңдегі тағы бір жасөспірімге сүйікті болды, ол «Филиппиннің Элвис Преслиі» деп танылды. 1960 жылдардағыдай, көптеген филиппиндіктер рок-топтарды «комбо» деп атады. Олардың көпшілігі дәстүрлі емес аспаптарды, мысалы, едендік бас бонго, марака және газ баллондарын пайдаланды. Easy listening жанры он жылдық бойы кең таралды, осыған байланысты Пэтти Пейдж, Джо Стаффорд, Перри Комо және Пэт Бун сияқты әншілердің танымалдылығы артты. Рикки Нельсон, Пол Анка және Нил Седака 1950 жылдардың соңында жасөспірімдердің сүйіктілеріне айналды. Филиппиндіктер үшін рок-музыка The Ventures және The Shadows тобы келгенге дейін жасөспірімдердің назарын аударған жоқ.

1970 жылдар: Манила дыбысы және классикалық Пиной рокі

1970-ші жылдардың басында филиппин музыкасы ұлттық және әлеуметтік-саяси бағытқа ие болды, сонымен қатар тагалог тілін жиі пайдаланды. Поп музыкасы диско және фанк топтарымен, мысалы Hotdog (тобы) және APO Hiking Society әлі де эфирді биледі. Hotdog-тың "Ikaw ang Miss Universe ng Buhay Ko" ("Менің өмірімдегі Ғаламшарысың") сияқты әндері филиппин және ағылшын тілдерін (таглиш деп те аталады) бір әнде үйлестірді. Рико Дж. Пуноның "The Way We Were" әнінің кавері 1970-ші жылдардың ортасында эфирде танымал болды және Пиной поптың танымалдылығы онжылдықтың соңына дейін бірте-бірте арта түсті. Осы жанрдың тоқырауымен бірге OPM рок туды және қабылдауға ие болды. Бұл "Манила дыбысы" деп аталатын жаңашылдыққа ықпал етті. Сонымен қатар, панк және гранж музыкасы әлемдік музыкалық тенденцияларды өзгертіп, Пиной рок-музыканттары да өздерінің түпнұсқалық шығармаларымен олардың ізінен ерді. Осы кезеңде жаңадан оянған әлеуметтік және саяси саналылық индустрияға халық және рок музыкасы сияқты дәстүрлі жанрлар арқылы еніп кірді. Халық әншілері мен топтарының қатарында Фредди Агилар, Asin, Хебер Бартоломе және Флоранте болды. (1978 жылы Фредди Агилардың "Anak" атты тұңғыш синглы тарихтағы ең табысты филиппин жазбасы болды. Ән Азияның басқа елдері мен Еуропада да танымал болды.) Мүмкін, Asin этно-фольклорлық тобы "Masdan Mo ang Kapaligiran" әнімен қоршаған ортаны қорғау туралы алғашқы коммерциялық әнді эфирге жеткізді. Сонымен қатар, шебер вокалдық үйлесімділігі артында нәзік қарсылық (сол кезде Маркостың диктатурасына қарсы көңіл күшейді) және бейбітшілік туралы хабарламаларды жеткізген Asin "Bayan Kong Sinilangan (Cotabato)" және "Balita" сияқты хиттерді жаппай таратты. Juan de la Cruz Band, барабаншы Джои "Пепе" Смит, бассист Майк Ханопол және жетекші гитарист Уоли Гонзалестен құралған гараж және блюз-рок әсеріне ие топ, Филиппиндегі 1960-шы жылдардың соңынан 1970-шы жылдардың соңына дейін созылған алғашқы "рок-н-ролл революциясын" бастаған деп есептеледі (бұл "Пиной рок-тың алтын ғасыры" деп те аталады). Контрмәдениеттің ықпалымен 1970-ші жылдардағы топтар коммерциялық сәтсіздікке ұшырамады және кейде орталық сахнаны қамтиды. DZRJ радио станциясы, әсіресе AM демалыс күндері "Pinoy Rock and Rhythm" шоуын жүргізген Филиппин әйелдер университетінің бұрынғы көркем өнер студенті Данте Дэвид, сонымен қатар Howlin' Dave деп танымал болған, осы кезеңде Пиной рокқа қажетті қолдау мен жариялылықты қамтамасыз етті.

1980 жылдар

1980 жылдардың басында және ортасында RP, Goff Macaraeg және Bob Aves, Nuklus, Sinaglahi, UP Sintunado, Patatag, Tambisan сияқты топтар, сондай-ақ ұлттық фольк-рок әншілері Пол Галанг және Джесс Сантьяго, прогрессивті фольк дуэті Inang Laya, прогрессивті Pinoy рок тобы The Jerks және Noel Cabangon көшедегі концерттерде және кампустық турларда үлкен сұранысқа ие болды. Осы суретшілер тобы бірігіп, Buklod (Bukluran ng mga Musikero para sa Bayan) құрды, ал кейін Sinaglahi тобының Rom Dongeto, Noel Cabangon және Lingkod Sining тобының Rene Bongcocan EDSA революциясынан кейін тарағаннан кейін осы атты жаңа топ аты ретінде қабылдады. The Dawn – 1980 жылдары пайда болған тағы бір Pinoy рок тобы; олардың әндеріне жаңа толқын мен пост-панк әсері тиді. The Dawn 1986 жылы тәуелсіз "Enveloped Ideas" синглын шығарды. Көптеген музыка журналистері мен жанкүйерлері, сондай-ақ музыканттардың өзі 1980 жылдардың ортасында жаңа толқын мен пост-панк әсері бар топтардың гүлденуін DWXB FM радиосына байланыстырды, ол қол қоймаған жергілікті топтардың тәуелсіз синглдарын ойнатуды бастады. Dean's December, Ethnic Faces, Identity Crisis және Violent Playground сияқты басқа топтар да пайда болды, олардың барлығы келесі жылдары өздерінің альбомдарын жазып, шығарды. 1980 жылдары The Wuds деген тағы бір топ құрылды; оның құрамына Alfred Guevara (бас гитара), Bobby Balingit (гитара) және Aji Adriano (добыл) кірді. Топ 1983 жылдың шілдесінде құрылды. Guevara және Bobby Wuds Balingit Маниланың қиын аудандарында өскен, көшеде өскен жігіттер еді. Топ құрғанға дейін Guevera мен Balingit James Taylor және Crosby, Stills and Nash әндерінің каверлерін Филиппиндегі Shakey's Pizza мейрамханаларында орындайтын Think God деп аталатын акустикалық фольк тобын құрды. Олар Jethro Tull альбомы Songs from the Wood атынан шабыдаланып, атын Woods деп өзгертті. Bobby Wuds өнер көрсетуді жалғастыруда; ол 2012 жылы Багио күні мерекесінде Assumption Road көшесінде Christel Pay Seng ұйымдастырған Багио қаласындағы көше концертіне қатысты.

1990 жылдар

Онжылдықтың басында The Hayp, Introvoys және After Image ең танымал топтардың қатарында болды. Маниланың кейбір белгісіз барларында андеграунд музыкалық көтеріліс басталып кеткен еді. Red Rocks (кейін Club Dredd аталды), Mayric's (Sazi's Music Bar) және Kampo (90-шы жылдардың ортасында Yosh) – тек осы орындар ғана қолтаңбасыз топтарға өздерінің әндерін орындауға мүмкіндік берді. Топтар power pop, shoegaze, post punk, alternative rock (Eraserheads, Color It Red, The Youth, Half Life Half Death, Feet like Fins, Advent Call, Alamid, Parokya Ni Edgar), Dominion Gothic, hard rock, heavy metal (Razorback, Askals, Wolfgang, Dahong Palay), hardcore Loads of Motherhood, RDA, punk Philippine Violators, Bad Omen және death metal (Skychurch, Genital Grinder, Death After Birth, Disinterment, Mass Carnage, Savannah's tool, Aroma, Kabaong ni Kamatayan, Barang, WUDS, Yano, Bad Omen, Rumblebelly, Disinterment (Death Metal Philippines), Dethrone, Signos (Cebu City’s underground death metal) және Iconoclast) сияқты жанрлардың ықпалында болды. 1980-ші жылдардың соңы мен 1990-шы жылдардың басы андеграунд рок және прогрессивті музыка дәуірінің басталуын белгіледі, ал NU107.5 Фрэнсис Брюдің "In the Raw" арқылы белгісіз топтарды эфирге шығарды. Осы станция арқылы The Breed, GreyHoundz, Slapshock, Sugar Free, Fatal Posporos, Itchy Worms, Peryodiko, Monsterbot, Tanya Markova, Pedicab сияқты көптеген дарынды және болашағы зор рок-топтар танылды. NU107.5 стандартты радио форматтан ұзақ музыка ойнайтын және саундтректерді (The Reel Score) ұсынатын жалғыз радиостанция болды. Save Ferris, Veruca Salt, Metallica, Firehouse, Bon Jovi, Harem Scarem, Audioslave және Soundgarden сияқты жаңа және танымал шетелдік рок-топтарға эфир уақытын бөлуден бөлек, Sugar Hiccup, Eraserheads, Imago, Cynthia Alexander, Parokya ni Edgar, Wolfgang, Razorback, Ciudad, Teeth, Urbandub, Put3ska, Tropical Depression, Rivermaya, Yano, Siakol және Cheese сияқты филиппин тобына толық қолдау көрсетті. NU107 Rock Awards 17 жыл бойы филиппин рок индустриясының ең үздік өкілдерін марапаттап келді. Андеграунд топтардың қиын жағдайына тосады, радиостанциялар төлем жүйесіне байланысты олардың музыкасын ойнаудан бас тартты, тіпті көптеген топтардың, егер барлығы болмаса, өздеріндік (indie) альбомдары болғандықтан. Бірақ DWLA 105.9 қазіргі жүйеге қарсы шығып, топтарға өздерінің түпнұсқа әндерін таратуға мүмкіндік берді. Пиной рок жанкүйерлері сүйікті андеграунд топтарының радиода ойнап жатқанын естіп қуанды. Eraserheads тобының коммерциялық сәттілігі Rivermaya, Siakol, Rizal Underground және The Youth сияқты пиной рок тобының жазба шарттарына қол жеткізуіне және "Ulan" және "Bilanggo" сияқты хиттерді шығаруына жол ашты. Кейбір батыл әйелдер тобы (Kelt's Cross, Tribal Fish, Agaw Agimat) және бірнеше жеке орындаушылар (Maegan Aguilar, Bayang Barrios, DJ Alvaro) келісімдерге қол қойды. Рапперлер сәтті өтті (Francis M with Hardware Syndrome және Erectus), бірақ кейбір суретшілердің тудырған хип-хопқа қарсы пікірлерге қарамастан. Бұл топтар бейне және музыкада әртүрлі ықпалдарды қабылдады; көптеген топтар белгілі бір жанрға жатты; алайда, стильдердің араласуы жиі болды. 1990-шы жылдарға қарай Манила қаласында хардкор панк сахнасы құлдырады. "Барлық панктер жоғалып кетті", - деп еске алады Jep Peligro, 90-шы жылдардың соңы мен 2000-шы жылдардың басында жергілікті DIY музыкалық көтерілісті құжаттаған Konspirazine журналының авторы. Дегенмен, Маниладан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан Лагуна провинциясы, бай DIY панк мәдениетімен және көршілес Кавите аймағы, "Strong South" деп аталды, Филиппиннің панк астанасы ретінде танылды.

2000 жылдар

2000-жылдардың басында филиппин музыкасының аренасында хип-хоп, регги, акустикалық поп/джаз және R&B стильдеріне еліктеген топтар басымдық танытты, нәтижесінде пиной рок екінші орынға түсіп қалды. Осы кезеңде тек бірнеше пиной рок тобы ғана негізгі ағымда қала алды. 2003 жылы DJ RO деген, үйде білім алған, аса таныс емес диджей Gweilos деп аталатын шағын бар мен мейрамханада ойнай бастады; DJ RO әр дүйсенбі күні кешке клубты насихаттауға көмектесті, сонымен қатар Bamboo, Orange and Lemons және Kitchie Nadal сияқты филиппин рок-топтары пайда болды, олар Gweilos-та өнер көрсетіп, кейіннен танымал болды. 2004 жылы пиной рок тағы да маңызға ие болды, филиппин рок-топтарының тағы бір толқыны көтерілді. Осы уақыт аралығында Себудегі пиной рок музыкасы да кеңінен танылды. 2001 жылы бұрынғы Keltscross мүшелері мен андеграунд музыканттарынан құралған инди-топ Pin Up Girls Вашингтон штатының Такома қаласындағы Know It All Records компаниясымен келісімшарт жасады, бұл оларды американдық лейблмен келісімшарт жасаған Маниладан шыққан алғашқы топ етті. The Pin Up Girls бүкіл әлем бойынша Taste Test деп аталатын EP шығарды, ол тез сатылып кетті. Know It All содан кейін "Taste Test: The Expanded Menu" деп аталатын жаңа партияны басып шығарды. 2000-жылдардың қалған бөлігі пиной рокқа үлкен қызығушылықты әкелді, сонымен қатар поп сезімталдығына жақын топтар да пайда болды. Осы кезеңде Hale, Cueshe, Sponge Cola және Callalily сияқты топтар кеңінен танылды. 2006 жылы филиппин тобы Kāla SonyBMG Music Entertainment таратқан Manila High атты толық альбомымен коммерциялық музыка аренасына енді. Олардың бірінші хиті "Jeepney" болды, ол 2006 жылдың жазында жарық көрді. Philippine Daily Inquirer газетінің мәліметінше, топ өзінің фанки, джазды электронды рок музыкасының қоспасы арқылы Манила дыбысы жанрын қазіргі әлемге қайтаруды бастады. Топ сонымен қатар Hopia Mani Popcorn атты құрмет альбомына қатысты. Олар VST & Co-ның "Rock Baby Rock" әнінің фанки ремейкін жасады, ол радиода бірінші орынға шықты. Соңғы жылдары Urbandub, Pupil, Chicosci, Slapshock және Typecast сияқты топтар Сингапур, АҚШ және басқа да елдерде өнер көрсетті. Кейбіреулері халықаралық басылымдар мен сыйлық беру ұйымдарынан номинациялар мен мақтаулар алды. Бұл негізінен интернет пен жаһанданудың музыканы қоса алғанда, барлық нәрсеге тигізген әсеріне байланысты, өйткені басқа елдердің тыңдаушылары өз елдерін қыдырмай-ақ, шетелдегі топтардың әндерін және бейнелерін көруі және естуі мүмкін.

2010 жылдар

2010 жылдың ортасында елдегі ең танымал рок-форматты FM станциясы болған NU 107, аудитория қызығушылығының төмендеуіне байланысты басшылығы тарапынан сатылды. 2010 жылдардың басында, сатылым көрсеткіштері төмендесе де, рок музыкасы елде кең таралған болатын. Бұл К-поп, поп және электрондық музыканың басымдығымен, сондай-ақ музыкалық стриминг қызметтерінің дамуымен байланысты. 2010 жылдардың басында Gracenote және Tanya Markova сияқты жаңа топтар пайда болды. Up Dharma Down, кейін 2017 жылы UDD болып өзгерді, "Tadhana" атты хит-синглының және 2012 жылы шыққан Capacities альбомының арқасында жаңадан өркендеген музыкалық толқынның алғашқы өкілдеріне айналды. NU эфирден кеткеннен кейін, тағы бір FM станциясы – Jam 88.3 толыққандай түрде альтернативтік рок/инди-поп форматына көшті, олар жергілікті танымал рок әртістері мен топтарының әндерін орындады. 2013 жылдан бастап станция Fresh Filter атты қосымша бағдарламасы арқылы жергілікті және жаңадан бастаған филиппин тәуелсіз музыканттарының/топтарының әндерін ойната бастады. 2013 жылы филиппин инди музыкасы қайта жанданды. Autotelic, Bullet Dumas, Ang Bandang Shirley, Cheats, BP Valenzuela, She's Only Sixteen, The Ransom Collective, Oh, Flamingo!, Sud, MilesExperience, Tom's Story, Ben&Ben, IV of Spades, Clara Benin, Reese Lansangan сияқты бірқатар инди-топтар танымал болды (және кейіннен мейнстримге енді). Бүгінде түрлі инди-топтар Макатидегі B Side және SaGuijo, Route 196 (2020 жылы жабылды), Квесон қаласындағы Mow's Bar, Паранакедегі 19 East, Анонастағы 70s Bistro және Wanderland, UP (Филиппин университеті) жәрмеңкесі, Rakrakan Festival, Fete de la Musique Philippines сияқты музыка фестивальдерінде күнделікті/апталық концерттер өткізіп, өнер көрсетулерін жалғастыруда. 2015 жылы кәсіпкер және музыкант Рамон "РДЖ" Ясинто танымал филиппин музыканттарын марапаттау мақсатында құрылған Pinoy Rock 'n Roll Даңқ залын ашты. 2010 жылдардың соңында жанр Филиппин аумағынан тыс жердегі филиппин музыканттарына, соның ішінде Ұлыбританияда тұратын тәуелсіз музыканттар Beabadoobee және No Rome-ге де назар аударды.

2020 жылдар

COVID-19 пандемиясы Филиппин музыка индустриясын тоқтатты, көптеген музыкалық орындар жабылып, концерттер мен фестивальдер кейінге шегерілді немесе жойылды. Бірақ пандемия әртістер мен топтарға өз үйлерінен жаздырылған жаңа туындыларды шығаруға көбірек мүмкіндік берді. 2010 жылдардың соңы мен 2020 жылдардың басында рок және инди-артистердің/топтардың жаңа буыны дүниеге келді: Magnus Haven, Bandang Lapis, The Vowels They Orbit және Nobita. Зилд Бенитез жеке туындыларын жариялады.