Психоделикалық рок: Тарихы мен ерекшеліктері

Кіріспе

Рок музыкасының жанры

Психоделикалық рок – психоделикалық мәдениеттен шабыттанған, оның ықпалында болған немесе оны бейнелейтін рок музыкасының жанры. Бұл мәдениет – сананы өзгертетін галлюциногендік препараттарға бағытталған. Музыка жаңа электронды дыбыс эффектілері мен жазу техникаларын, ұзартылған аспаптық сололарды және импровизацияны қамтиды. Жанрға тән ерекшеліктер:
электр гитаралар, көбінесе кері байланыс, вах-вах және фузбокс эффектілерімен қолданылады;
үнді музыкасының және басқа да шығыс музыкасының элементтері, соның ішінде Таяу Шығыс модальдіктері;
батыс аспаптары (әсіресе британдық психоделияда), атап айтқанда, бастапқыда үнді классикалық музыкасында қолданылған ситар, тамбура және табла сияқты аспаптар;
еркін формадағы джаз элементтері;
ұзартылған аспаптық бөлімдер, әсіресе гитара сололары немесе джем-сессиялар;
үзілісті ән құрылымдары, кейде тональность пен такт өлшемінің өзгеруі, модальді мелодиялар және гул;
вокалдың гулдік сипаты;
синтезаторлар және термен сияқты электрондық аспаптар;
галлюциногендік препараттарға тікелей немесе жанама сілтеме жасайтын өлеңдер;
сюрреалистік, ойшау, эзотерикалық немесе әдебиеттен шабыттанған өлеңдер (әсіресе британдық психоделияда) балалық шаққа қатысты сілтемелермен;
Виктория дәуірінің стильдес имитациясы (британдық психоделияға тән), музыкалық қораптар, музыкалық залдарға ностальгия және цирк дыбыстары сияқты элементтерді қамтиды. "Психоделикалық" термині 1956 жылы психиатр Хамфри Осмондтың ЛСД жақтаушысы Олдус Хакслиге жазған хатында пайда болды және психоделикалық психотерапия контекстінде галлюциногендік препараттарды сипаттау үшін балама ретінде қолданылды. Сан-Францискодағы контрмәдениет дамыған кезде, 1966 жылы жаңа, есірткіге байланысты музыканы сипаттау үшін "қышқыл рок" және "психоделикалық рок" терминдері қолданыла бастады және 1967 жылға қарай кеңінен таралды. Екі термин де көбінесе бір-бірінің орнына қолданылады, бірақ қышқыл рок – ауыр, қатты, ұзақ джем-сессияларға негізделген, тікелей ЛСД-ге бағытталған және дисторсияны (бұрмалау) көбірек пайдаланатын, экстремалды нұсқа ретінде қарастырылуы мүмкін.

196065: Алдынғылар мен әсерлер

Музыкалық сыншы Ричи Унтербергердің айтуынша, алғашқы психоделикалық пластинканы «анықтауға тырысу» «бірінші рок-н-ролл пластинкасын атауға тырысумен шамалас қиын». «Шынайы емес талаптардың» қатарында Джо Мик (Tornados үшін 1962 жылы) жасаған «Телстар» және Дейв Кларк Файвтың «көп реверберациясы бар» «Any Way You Want It» (1964) сияқты туындылар бар. Рок-жазбаларда ЛСД туралы алғашқы айтылым 1960 жылы Gamblers тобының «LSD 25» атты серфинг-инструментальдық шығармасында кездеседі. 1962 жылы The Ventures тобының «The 2000 Pound Bee» синглі бұрмаланған, «фуззтон» гитараның дыбысын және «күшті, транзисторлық бұрмалаудың мүмкіндіктерін» және басқа да әсерлерді, мысалы, жақсартылған реверб пен эхоны зерттеуді Лондонның өркенді рок-н-ролл сахнасында бастады. 1964 жылы П.Дж. Пробидің синглінде фуззтон дыбысын естуге болады. AllMusic мәліметінше, 1960-шы жылдардың ортасында психоделикалық рок АҚШ нарығына жасалған британдық шабуылға қатысқан британдық топтар мен «өз музыкасының дыбыстық шеңберін кеңейтуге» ұмтылған фолк-рок топтарының нәтижесінде пайда болды. Британдық фольклорлық сахнада блюз, есірткі, джаз және шығыс мәдениетінің ықпалы 1960 жылдардың басында Дейви Грэмнің жұмысында бірікті, ол үнді рагаларын және кельттік роликтерін көшіру үшін модальді гитара құрылымдарын қолданды. Грэм 1960 жылдардың ортасында түрлі стильдер мен жанрлардағы пионер-гитаристтерге, соның ішінде шотландтық фольклорлық виртуоз Берт Яншқа зор әсер етті. Джаз саксофонисі және композиторы Джон Колтрейн де ықпалды болды, өйткені оның «My Favorite Things» (1960) және «A Love Supreme» (1965) альбомдарындағы экзотикалық дыбыстар, соңғысы Шанкардың рагаларынан әсер алды, гитарашылар мен импровизациялауға немесе «джем сессиясына» қатысуға ниеттенгендер үшін бастапқы материал болды. Фолк сахнасында «психоделикалық» терминін алғаш рет 1964 жылы Нью-Йорктік фолк-тобы The Holy Modal Rounders Lead Belly's 'Hesitation Blues' әнінің нұсқасында қолданды. Фолк/авангард гитарисі Джон Фейхи 1960 жылдардың басында бірнеше ән жазды, сондай-ақ кері таспалар және флейта мен ситар сияқты жаңа аспаптық сүйемелдеуді қолданып, әдеттен тыс жазу әдістерін сынады. Оның он тоғыз минуттық «The Great San Bernardino Birthday Party» шығармасы «жуан импровизацияларымен және ерекше гитара құрылымдарымен психоделия элементтерін болжады». Оның 1963 жылғы «Fantasias for Guitar and Banjo» альбомы түрлі стильдерді зерттейді және «алғашқы психоделикалық жазбалардың бірі ретінде дәл сипатталуы мүмкін».

Music critic Richie Unterberger says that attempts to "pin down" the first psychedelic record are "nearly as elusive as trying to name the first rock & roll record". Some of the "far fetched claims" include the instrumental "Telstar" (produced by Joe Meek for the Tornados in 1962) and the Dave Clark Five's "massively reverb laden" "Any Way You Want It" (1964). The first mention of LSD on a rock record was the Gamblers' 1960 surf instrumental "LSD 25". A 1962 single by the Ventures, "The 2000 Pound Bee", issued forth the buzz of a distorted, "fuzztone" guitar, and the quest into "the possibilities of heavy, transistorised distortion" and other effects, like improved reverb and echo, began in earnest on London's fertile rock 'n' roll scene. By 1964 fuzztone could be heard on singles by P. J. Proby,

According to AllMusic, the emergence of psychedelic rock in the mid 1960s resulted from British groups who made up the British Invasion of the US market and folk rock bands seeking to broaden "the sonic possibilities of their music". In the British folk scene, blues, drugs, jazz and Eastern influences blended in the early 1960s work of Davy Graham, who adopted modal guitar tunings to transpose Indian ragas and Celtic reels. Graham was highly influential on Scottish folk virtuoso Bert Jansch and other pioneering guitarists across a spectrum of styles and genres in the mid 1960s. Jazz saxophonist and composer John Coltrane had a similar impact, as the exotic sounds on his albums My Favorite Things (1960) and A Love Supreme (1965), the latter influenced by the ragas of Shankar, were source material for guitar players and others looking to improvise or "jam". One of the first musical uses of the term "psychedelic" in the folk scene was by the New York based folk group The Holy Modal Rounders on their version of Lead Belly's 'Hesitation Blues' in 1964. Folk/avant garde guitarist John Fahey recorded several songs in the early 1960s experimented with unusual recording techniques, including backwards tapes, and novel instrumental accompaniment including flute and sitar. His nineteen minute "The Great San Bernardino Birthday Party" "anticipated elements of psychedelia with its nervy improvisations and odd guitar tunings". His 1963 album Fantasias for Guitar and Banjo explores various styles and "could also be accurately described as one of the very first psychedelic records".

1965: Психологиялық көріністер мен дыбыстар

Барри Майлз, 1960 жылдардағы Ұлыбританияның андеграунды қозғалысының жетекші тұлғасы, "хиппилер бірден пайда болған жоқ" дейді және "1965 жыл – [АҚШ-та] байқалатын жастар қозғалысының пайда бола бастаған алғашқы жылы болды. Осы жылы көптеген маңызды 'психоделикалық' рок-топтар құрылды". АҚШ-тың Батыс жағалауында, жер асты химиясымен айналысқан Август Оусли Стэнли III және Кен Кеси (оның ізбасарлары Мерри Пранкстерлер деп аталды) мыңдаған адамға Кесидің қышқыл сынақтарында және жаңа психоделикалық би залдарында бақылаусыз сапарлар жасауға көмектесті. Ұлыбританияда Майкл Холлингсхед Дүниежүзілік психоделикалық орталықты ашты, ал Битлдер буынының ақындары Аллен Гинзберг, Лоуренс Ферлингетти және Грегори Корсо Корольдік Альберт залында өнер танытты. Майлз былай қосты: "Оқулар Лондондағы андеграунд қызметіне серпіліс берді, себебі адамдар бірдей ойлы адамдардың қаншама көп екенін күрт түсінді. Осы жылы Лондон "Бабуля сапарға шығады" және "Hung On You" киім дүкендері ашылғанда гүлдену басталды". БАҚ арқылы ЛСД қолдану кеңінен тарады. Музыкалық сыншы Джим Дерогатис психоделикалық рок туралы "Ақылға қуат бер" кітабында жазғандай, Битлз "Жаңа дәуірдің қышқыл елшілері" ретінде қарастырылады. Алғашында комедиялық және жаңалық жазбалар маманы ретінде танымал болған продюсер Джордж Мартин Битлздің сұраныстарын қабылдап, студиялық әдістердің кең ауқымын ұсынды, бұл топтың психоделикалық эффекттерді дамытуда жетекші рөл атқаруын қамтамасыз етті. Олардың ашық психоделикалық жұмысын күтіп, "Ticket to Ride" (1965 сәуір) ырғақ гитарада ойналған, Үндістанды білдіретін, есірткіге сүйенген сымбатты дронды енгізді. Музыкатанушы Уильям Эчардтың айтуынша, Битлз тобы 1965 жылға дейінгі жылдары психоделикалық музыканың элементтеріне айналған бірнеше әдістерді қолданды. Эчард тобының жанрға әкелген маңызды аспектілері ретінде Битлздің ритмикалық түпнұсқалығы мен болжаусыздығын; "нағыз" тоналды екіұштылығын; Үнді музыкасының элементтерін және студиялық техникаларды, мысалы, әр түрлі жылдамдықтарды, таспаның бұрыштамаларын және кері таспа дыбыстарын енгізудегі көшбасшылықты және олардың авангардты қабылдауын атады. Унтербергердің пікірінше, Лос-Анджелестің фолк-рок сахнасынан шыққан Бердс және Англияның блюз сахнасынан шыққан Ярдбирдс Битлзден гөрі "психоделикалық сиренаны" көбірек естіртті. Есірткі қолдану және психоделикалық музыкаға жасалған тырысулар акустикалық фольклорлық музыкадан рокқа жылжу басталды. Бердс, 1964 жылы Битлздің "A Hard Day's Night" фильмінен шабыттанғаннан кейін, 1965 жылы жазда Диланның "Mr. Tambourine Man" хит-парадының нұсқасын шығару үшін электр аспаптарын қабылдады. Ярдбирдс тобында Унтербергер бас гитарист Джефф Бекті "психоделикалық гитараның жобасын" жасады деп атады және олардың "жаман кіші кілттердегі әуендері, гиперактивті аспаптық үзілістер (рейв-ап деп аталады), болжауға болмайтын темптің өзгеруі және Григориан әндерін қолдану" ерте психоделикалық рокқа тән "маниялық эклектизмді" анықтауға көмектесті. Топтың "Heart Full of Soul" (1965 маусым), ішінде ситар дыбысын қайталайтын бұрмаланған гитара рифтері бар, Ұлыбританияда 2-ші, ал АҚШ-та 9-шы орынға ие болды. Эшардтың сипаттамасында ән "жаңа сахнаның энергиясын алып жүрді", өйткені рок-музыкада гитаралық батыр құбылысы пайда болды және ол жаңа шығыс дыбыстарының келуін жариялады. The Kinks рок-музыкадағы үнді стиліне қатысты алғашқы мысал ретінде "See My Friends" (1965 шілде), британдық топ-10 хитіне айналғанда, tambura-ны еліктеуге ашық күйленген гитараларды қолданды. The Beatles тобының 1965 жылдың желтоқсанындағы "Rubber Soul" альбомындағы "Norwegian Wood" әні батыс рок тобының мүшесі ситар ойнаған алғашқы жазбасы болды. Бұл ән ситара мен басқа да үнді аспаптарына деген құмарлықты тудырды. Бұл тренд рага роктың өсуіне себепші болды, өйткені Үндістан экзотикасы психоделикалық роктың мәніне айналды. Музыка тарихшысы Джордж Кейс "Rubber Soul" альбомын "психоделикалық дәуірдің шынайы басталуын белгілеген" екі Битлз альбомының біріншісі деп таныса, музыка сыншысы Роберт Кристаго "Психоделия осы жерден басталады" деп жазды. Сан-Францисколық тарихшы Чарльз Перри альбомды "Хайт Эшбери, Беркли және бүкіл контурдың саундтрегі" деп еске алды, өйткені хиппиге дейінгі жастар әндердің есірткіден шыққанын сезінді. Психоделия Лос-Анджелеске Бердтер арқылы енгізілгенімен, Шоудың айтуынша, Сан-Франциско батыс жағалаудағы қозғалыстың астанасы ретінде пайда болды. Бірнеше Калифорниялық халықтық топтар Бердтерді фолк-рокқа ертіп, "Сан-Франциско дыбысын" шығару үшін психоделикалық әсерлерін алып келді. Музыка тарихшысы Саймон Фило 1967 жылға қарай ықпал орталығы Лондондан Калифорнияға көшкенін кейбір комментаторлар айтатынын, бірақ 1960 жылдарының ортасында, әсіресе қалыптасу кезеңінде Сан-Франциско сахнасында Битлз және Роллинг Стоунс сияқты британдық топтар жаңа американдық музыканы шабыттандырып, "күштендіргенін" жазады. Музыкалық орта қалада 1965 жылы Чет Хелмс ұйымдастырған подвалындағы концерттерде және сол жазда Джефферсон Эйрпланның негізін қалаушы Марти Балин мен инвесторлар The Matrix түнгі клубын ашып, оның және басқа жергілікті топтардың, мысалы, Grateful Dead, Steve Miller Band және Country Joe & the Fish концерттерін ұйымдастырғанда дамыды. Хелмс және Сан-Францисколық пантомима труппасының менеджері Билл Грэм 1965 жылдың күзінде Airplane, Diggers және Аллен Гинзбергтің қатысуымен үлкен ауқымды көпмадиалы қоғамдық іс-шаралар/қайырымдылық концерттерін ұйымдастырды. 1966 жылдың басында Грэм The Fillmore-да, ал Хелмс Avalon Ballroom-да концерттер ұйымдастырды, онда үй ішіндегі психоделикалық тақырыбындағы жарық шоулары психоделикалық тәжірибенің визуалды эффекттерін қайталады. Грэм психоделикалық рок өсуіне үлкен үлес қосты, сол заманғы көптеген маңызды психоделикалық рок-топтарын The Fillmore-ға тартты. Автор Кевин МакЭненидің сөзіне сәйкес, Grateful Dead 1965 жылдың 4 желтоқсанында Калифорния штатының Сан-Хосе қаласындағы концертте "қышқыл рок" ойлап тапты, бұл романшы Кен Кеси және Мерри Пранкстерлер ұйымдастырған екінші қышқыл сынақтың күні болды. Олардың сахналық өнері ЛСД-нің "сюрреалистік фрагментациясын" немесе "ұсталған сәттердің жарқын оқшаулануын" қайта жасайтын строб жарықтарын пайдалануды қамтыды. Қышқыл сынақтар эксперименттері кейіннен бүкіл психоделикалық субмәдениетті іске қосты.

Barry Miles, a leading figure in the 1960s UK underground, says that "Hippies didn't just pop up overnight" and that "1965 was the first year in which a discernible youth movement began to emerge [in the US]. Many of the key 'psychedelic' rock bands formed this year." On the US West Coast, underground chemist Augustus Owsley Stanley III and Ken Kesey (along with his followers known as the Merry Pranksters) helped thousands of people take uncontrolled trips at Kesey's Acid Tests and in the new psychedelic dance halls. In Britain, Michael Hollingshead opened the World Psychedelic Centre and Beat Generation poets Allen Ginsberg, Lawrence Ferlinghetti and Gregory Corso read at the Royal Albert Hall. Miles adds: "The readings acted as a catalyst for underground activity in London, as people suddenly realized just how many like minded people there were around. This was also the year that London began to blossom into colour with the opening of the Granny Takes a Trip and Hung On You clothes shops." Thanks to media coverage, use of LSD became widespread. According to music critic Jim DeRogatis, writing in his book on psychedelic rock, Turn on Your Mind, the Beatles are seen as the "Acid Apostles of the New Age". Producer George Martin, who was initially known as a specialist in comedy and novelty records, responded to the Beatles' requests by providing a range of studio tricks that ensured the group played a leading role in the development of psychedelic effects. Anticipating their overtly psychedelic work, "Ticket to Ride" (April 1965) introduced a subtle, drug inspired drone suggestive of India, played on rhythm guitar. Musicologist William Echard writes that the Beatles employed several techniques in the years up to 1965 that soon became elements of psychedelic music, an approach he describes as "cognate" and reflective of how they, like the Yardbirds, were early pioneers in psychedelia. As important aspects the group brought to the genre, Echard cites the Beatles' rhythmic originality and unpredictability; "true" tonal ambiguity; leadership in incorporating elements from Indian music and studio techniques such as vari speed, tape loops and reverse tape sounds; and their embrace of the avant garde. In Unterberger's opinion, the Byrds, emerging from the Los Angeles folk rock scene, and the Yardbirds, from England's blues scene, were more responsible than the Beatles for "sounding the psychedelic siren". Drug use and attempts at psychedelic music moved out of acoustic folk based music towards rock soon after the Byrds, inspired by the Beatles' 1964 film A Hard Day's Night, adopted electric instruments to produce a chart topping version of Dylan's "Mr. Tambourine Man" in the summer of 1965. On the Yardbirds, Unterberger identifies lead guitarist Jeff Beck as having "laid the blueprint for psychedelic guitar", and says that their "ominous minor key melodies, hyperactive instrumental breaks (called rave ups), unpredictable tempo changes, and use of Gregorian chants" helped to define the "manic eclecticism" typical of early psychedelic rock. The band's "Heart Full of Soul" (June 1965), which includes a distorted guitar riff that replicates the sound of a sitar, peaked at number 2 in the UK and number 9 in the US. In Echard's description, the song "carried the energy of a new scene" as the guitar hero phenomenon emerged in rock, and it heralded the arrival of new Eastern sounds. The Kinks provided the first example of sustained Indian style drone in rock when they used open tuned guitars to mimic the tambura on "See My Friends" (July 1965), which became a top 10 hit in the UK. The Beatles' "Norwegian Wood" from the December 1965 album Rubber Soul marked the first released recording on which a member of a Western rock group played the sitar. The song sparked a craze for the sitar and other Indian instrumentation – a trend that fueled the growth of raga rock as the India exotic became part of the essence of psychedelic rock. Music historian George Case recognises Rubber Soul as the first of two Beatles albums that "marked the authentic beginning of the psychedelic era", while music critic Robert Christgau similarly wrote that "Psychedelia starts here". San Francisco historian Charles Perry recalled the album being "the soundtrack of the Haight Ashbury, Berkeley and the whole circuit", as pre hippie youths suspected that the songs were inspired by drugs. Although psychedelia was introduced in Los Angeles through the Byrds, according to Shaw, San Francisco emerged as the movement's capital on the West Coast. Several California based folk acts followed the Byrds into folk rock, bringing their psychedelic influences with them, to produce the "San Francisco Sound". Music historian Simon Philo writes that although some commentators would state that the centre of influence had moved from London to California by 1967, it was British acts like the Beatles and the Rolling Stones that helped inspire and "nourish" the new American music in the mid 1960s, especially in the formative San Francisco scene. The music scene there developed in the city's Haight Ashbury neighborhood in 1965 at basement shows organised by Chet Helms of the Family Dog; and as Jefferson Airplane founder Marty Balin and investors opened The Matrix nightclub that summer and began booking his and other local bands such as the Grateful Dead, the Steve Miller Band and Country Joe & the Fish. Helms and San Francisco Mime Troupe manager Bill Graham in the fall of 1965 organised larger scale multi media community events/benefits featuring the Airplane, the Diggers and Allen Ginsberg. By early 1966 Graham had secured booking at The Fillmore, and Helms at the Avalon Ballroom, where in house psychedelic themed light shows replicated the visual effects of the psychedelic experience. Graham became a major figure in the growth of psychedelic rock, attracting most of the major psychedelic rock bands of the day to The Fillmore. According to author Kevin McEneaney, the Grateful Dead "invented" acid rock in front of a crowd of concertgoers in San Jose, California on 4 December 1965, the date of the second Acid Test held by novelist Ken Kesey and the Merry Pranksters. Their stage performance involved the use of strobe lights to reproduce LSD's "surrealistic fragmenting" or "vivid isolating of caught moments". The Acid Test experiments subsequently launched the entire psychedelic subculture.

1966 ж. Өсу және танымалдылығы

Эшард 1966 жылы «психоделикалық әсерлер» жаңадан шыққан рок-эксперименттерде «толыққанды айқын болып, кеңінен тарады» деп жазды, ал жыл соңына қарай «психоделикалық тақырыптың негізгі элементтерінің көпшілігі кем дегенде айтылды». Дерогатис психоделикалық (немесе қышқыл) рок өнерінің «1966 жылғы жазбалары ең жақсы» дейді. Музыка журналистері Пит Проун мен Харви П. Ньюквист психоделикалық рок өнерінің «өркендеген жылдарын» 1966 мен 1969 жылдар аралығында деп санайды, оларға фузз тоны мен гармониялық кері байланыстың кең қолданылуы кірді. Әннің мәтінін, Антербергер «ағын күйі» деп сипаттаған, қоршаған ортаны қорғауға немесе соғысқа қарсы бағытталған деп түсіндірілді. The Yardbirds әндерінің біріне «психоделикалық» терминін алғаш рет қолданған британдық топ болды. «Eight Miles High» әнінде Роджер МакГинннің 12 кыллы Рикенбеккер гитарасы фри-джаз бен үнді рагасының психоделикалық интерпретациясын ұсынды, тиісінше Колтрейн мен Шанкарға сілтеме жасады. Әннің мәтіні есірткі қолдану туралы айтылған, бірақ Byrds сол кезде оны жоққа шығарды. «Eight Miles High» АҚШ-та 14-орынға, ал Ұлыбританияда топ-30-ға жетті. Психоделияның поп-музыканың бағытына енуіне Beach Boys-тың «Pet Sounds» (1966 жылғы мамыр) және Beatles-тың «Revolver» (1966 жылғы тамыз) альбомдарының шығуы ықпал етті. «Pet Sounds» психоделияға енгізілетін көптеген элементтерді қамтиды, оның көркем эксперименттері, эмоционалдық құштарлықтар мен өзіне сенімсіздікке негізделген психоделикалық мәтіндері, әдеттегі және ерекше аспаптардағы күрделі дыбыс эффектілері мен жаңа дыбыстар. Альбомның «I Just Wasn't Made for These Times» трегінде рок-жазбада терменнің дыбысы алғаш рет қолданылды. Ғалым Филип Ауслендер психоделикалық музыканы әдетте Beach Boys-пен байланыстырмаса да, «Pet Sounds» тобының «ерекше бағыттары» мен тәжірибелері «барлығын картаға түсірді, яғни топтардың құрылуына немесе музыка жасауды бастауына емес, бірақ Джефферсон Эйрплейн сияқты танымал болуына есік ашты». Дерогатис «Revolver» альбомын «Pet Sounds» альбомімен бірге «алғашқы психоделикалық рок шедеврлерінің» бірі деп санайды. The Beatles тобының 1966 жылғы мамырдағы «Rain» B-жағы «Revolver» сессиялары кезінде жазылған, бұл кері дыбыстарды қамтитын алғашқы поп-жазба болды. Varispeed сияқты студиялық тәжірибелермен бірге, ән батыстық емес музыкалық формаларға қызығушылықты білдіретін, дронды мелодияны және ағартылған психоделикалық көзқарас пен конформизм арасындағы айырмашылықты көрсететін мәтінді қамтиды. Фило «Rain» әнін «британдық психоделикалық рок өнерінің тууы» деп атайды және «Revolver» альбомын «сол уақытқа дейін танымал музыкада естілген инді аспаптарының, музыкалық формасының және тіпті діни философияның ең тұрақты қолданылуы» деп сипаттайды. Автор Стив Тернер Beatles-тың «Revolver» альбомында ЛСД-ге негізделген дүниетанымын жеткізудегі табысын, әсіресе «Tomorrow Never Knows» әнін «психоделикалық рокқа (немесе қышқыл рокқа) есік ашты» деп мойындайды. Автор Шон Левидің сөзінше, бұл «нағыз есірткі альбомы, есірткіге қатысты кейбір ықыластар бар поп-дискі ғана емес», ал музыкологтар Рассел Райзинг пен Джим ЛеБланк Beatles тобының «психоделикалық музыканың маңызды бір субжанрын, яғни мессиялық хабарды жариялауды» алға тартқанын айтады. Эшард «Shapes of Things», «Eight Miles High», «Rain» және «Revolver» сияқты «13th Floor Elevators» және «Love» тобының алғашқы жазбаларын 1966 жылғы негізгі психоделикалық релиздердің қатарына жатқызады. Остин, Техас штатынан шыққан бұл жаңа топтардың алғашқысы сол жылдың қазан айында «The Psychedelic Sounds of the 13th Floor Elevators» атты тұңғыш альбомын шығарғанға дейін гараж сахнасы арқылы жанрға келді. Бұл атаудағы «психоделикалық» сөзін алғаш рет қолданған рок-альбомдарының бірі болды, бірақ LP тәуелсіз лейблде шығарылды және сол кезде көп назар аудармады. 1966 жылғы қарашада шыққан LP-лер атауларында екі басқа топ сөзді қолданды: The Blues Magoos-тың «Psychedelic Lollipop» және Deep-тың «Psychedelic Moods». 1965 жылдың соңында LSD санасын тарату мақсатымен құрылған Elevators үшінші көздің бейнесі мен «Психоделикалық рок» деген жазуы бар визит карточкаларын тапсырды. Rolling Stone журналы 13-ші қабаттағы лифттерді «психоделикалық гараждық роктың ең маңызды алғашқы ата-бабалары» деп атап өтті. Донованның 1966 жылғы шілдедегі «Sunshine Superman» синглі АҚШ-тағы Billboard чарттарында бірінші орынға шыққан алғашқы психоделикалық поп / рок синглдердің бірі болды. Ол Альдус Хакслидің «The Doors of Perception» шығармасының әсерінен және ЛСД-ге сілтеме жасайтын әндермен психоделияны негізгі ағымға әкелуге ықпал етті. The Beach Boys тобының 1966 жылғы қазандағы «Good Vibrations» синглі психоделикалық мәтін мен дыбыстарды қамтитын тағы бір ерте поп-күй болды. Синглдің табысы терминдердің күтпеген қайта жандануына себеп болды және аналогты синтезаторлардың танымалдылығын арттырды. Психоделия маңызға ие болған сайын, Beach Boys стиліндегі гармония жаңа психоделикалық попқа енгізілді.

Echard writes that in 1966, "the psychedelic implications" advanced by recent rock experiments "became fully explicit and much more widely distributed", and by the end of the year, "most of the key elements of psychedelic topicality had been at least broached." DeRogatis says the start of psychedelic (or acid) rock is "best listed at 1966". Music journalists Pete Prown and Harvey P. Newquist locate the "peak years" of psychedelic rock between 1966 and 1969. which included extensive use of fuzz tone and harmonic feedback. The song's lyrics, which Unterberger describes as "stream of consciousness", have been interpreted as pro environmental or anti war. The Yardbirds became the first British band to have the term "psychedelic" applied to one of its songs. On "Eight Miles High", Roger McGuinn's 12 string Rickenbacker guitar provided a psychedelic interpretation of free jazz and Indian raga, channelling Coltrane and Shankar, respectively. The song's lyrics were widely taken to refer to drug use, although the Byrds denied it at the time. "Eight Miles High" peaked at number 14 in the US and reached the top 30 in the UK. Contributing to psychedelia's emergence into the pop mainstream was the release of the Beach Boys' Pet Sounds (May 1966) and the Beatles' Revolver (August 1966). Pet Sounds contained many elements that would be incorporated into psychedelia, with its artful experiments, psychedelic lyrics based on emotional longings and self doubts, elaborate sound effects and new sounds on both conventional and unconventional instruments. The album track "I Just Wasn't Made for These Times" contained the first use of theremin sounds on a rock record. Scholar Philip Auslander says that even though psychedelic music is not normally associated with the Beach Boys, the "odd directions" and experiments in Pet Sounds "put it all on the map. basically that sort of opened the door – not for groups to be formed or to start to make music, but certainly to become as visible as say Jefferson Airplane or somebody like that." DeRogatis views Revolver as another of "the first psychedelic rock masterpieces", along with Pet Sounds. The Beatles' May 1966 B side "Rain", recorded during the Revolver sessions, was the first pop recording to contain reversed sounds. Together with further studio tricks such as varispeed, the song includes a droning melody that reflected the band's growing interest in non Western musical form and lyrics conveying the division between an enlightened psychedelic outlook and conformism. Philo cites "Rain" as "the birth of British psychedelic rock" and describes Revolver as "[the] most sustained deployment of Indian instruments, musical form and even religious philosophy" heard in popular music up to that time. Author Steve Turner recognises the Beatles' success in conveying an LSD inspired worldview on Revolver, particularly with "Tomorrow Never Knows", as having "opened the doors to psychedelic rock (or acid rock)". In author Shawn Levy's description, it was "the first true drug album, not [just] a pop record with some druggy insinuations", while musicologists Russell Reising and Jim LeBlanc credit the Beatles with "set[ting] the stage for an important subgenre of psychedelic music, that of the messianic pronouncement". Echard highlights early records by the 13th Floor Elevators and Love among the key psychedelic releases of 1966, along with "Shapes of Things", "Eight Miles High", "Rain" and Revolver. Originating from Austin, Texas, the first of these new bands came to the genre via the garage scene before releasing their debut album, The Psychedelic Sounds of the 13th Floor Elevators in October that year. It was one of the first rock albums to include the adjective in its title, although the LP was released on an independent label and was little noticed at the time. Two other bands also used the word in titles of LPs released in November 1966: The Blues Magoos' Psychedelic Lollipop, and the Deep's Psychedelic Moods. Having formed in late 1965 with the aim of spreading LSD consciousness, the Elevators commissioned business cards containing an image of the third eye and the caption "Psychedelic rock". Rolling Stone highlights the 13th Floor Elevators as arguably "the most important early progenitors of psychedelic garage rock". Donovan's July 1966 single "Sunshine Superman" became one of the first psychedelic pop/rock singles to top the Billboard charts in the US. Influenced by Aldous Huxley’s The Doors of Perception, and with lyrics referencing LSD, it contributed to bringing psychedelia to the mainstream. The Beach Boys' October 1966 single "Good Vibrations" was another early pop song to incorporate psychedelic lyrics and sounds. The single's success prompted an unexpected revival in theremins and increased the awareness of analog synthesizers. As psychedelia gained prominence, Beach Boys style harmonies would be ingrained into the newer psychedelic pop.

Басты кезең

1967 жылы психоделикалық рок кеңінен медиа назарына ілігіп, жергілікті психоделикалық қауымдастықтардан тысқары кең аудиторияға қол жеткізді. 1967-1968 жылдары ол рок музыкасының басым дыбысы болды, британдық нұсқасының ерекшелігіне немесе американдық Батыс жағалауының қатты қышқылды рогына ие болды. Музыка тарихшысы Дэвид Симонелли жанрдың коммерциялық шыңы «бір жылға жуық» сарқылып, Сан-Франциско мен Лондон екі маңызды мәдени орталық ретінде танылды дейді. Американдық нұсқамен салыстырғанда, британдық психоделикалық музыка көбінесе тәжірибеде өнерлірек болды және поп-әндердің құрылымын сақтады. Музыка журналисі Марк Прендергаст АҚШ-тың гараждық психоделиясында Ұлыбритания психоделикалық музыкасының жиі кездесетін ерекшеліктері табылатынын жазады. Ол Byrds, Love және The Doors еңбектерінен басқа, АҚШ психоделиясының үш санаты болғанын айтады: Сан-Франциско топтарының «қышқыл джемдері», олар синглдерге қарағанда альбомдарды бағалады; Beach Boys және Buffalo Springfield сияқты топтармен бейнеленген поп-психоделия; және Electric Prunes, Nazz, Chocolate Watchband және Seeds сияқты The Beatles және Yardbirds үлгісін ұстанған топтардың «есінен шығып кеткен» музыкасы. The Doors тобының 1967 жылдың қаңтарында шыққан тұңғыш альбомы көптеген заманауи психоделикалық альбомдарға қарағанда қараңғырақ дыбыс пен мазмұнымен ерекшеленеді, бұл кейіннен готикалық рок қозғалысына үлкен әсер етті. «Light My Fire» синглының көмегімен альбом Billboard чартында 2-орынға жетіп, үлкен жетістікке қол жеткізді. 1967 жылдың ақпанында The Beatles «Strawberry Fields Forever» / «Penny Lane» қос A жақты синглын шығарды, ол Иан Макдональд айтуынша, Pink Floyd, Family, Traffic және Fairport Convention сияқты топтармен бейнеленген «ағылшын поп пасторальды көңіл-күйін» және ағылшын психоделиясының ЛСД-мен шақырылған «баланың таза көрінісіне деген ностальгиясын» бастады. «Strawberry Fields Forever» әніндегі мелотрон аспабы поп немесе рок жазбаларындағы ең атақты мысал болып табылады. Симонеллидің сөзіне сәйкес, екі ән Битлздің романтизмін психоделикалық рок негізгі қағидасы ретінде жариялады. Jefferson Airplane тобының «Surrealistic Pillow» (1967 жылдың ақпаны) Сан-Францискодан шыққан алғашқы альбомдардың бірі болды, ол қаланың музыкалық өміріне ұлттық назар аудару үшін жеткілікті сатылды. LP-дегі «White Rabbit» және «Somebody to Love» әндері АҚШ-та үздік 10 хитке айналды. The Hollies тобының психоделикалық B жағы «All the World Is Love» (1967 жылдың ақпаны) хит-сингл «On a Carousel» әнінің екінші жағы ретінде шығарылды. Pink Floyd тобының «Arnold Layne» (наурыз 1967) және «See Emily Play» (маусым 1967) әндері, екеуін де Сид Барретт жазған, Ұлыбританияда поп-психоделияның үлгісін орнатуға көмектесті. Онда UFO Club, Middle Earth Club, The Roundhouse, Country Club және Art Lab сияқты «жер асты» орындары психоделикалық рок пен жаңаша сұйық жарық шоуларымен көп көрермендерді тартты. Британдық психоделияның дамуындағы маңызды тұлға – американдық промоутер және рекорд продюсері Джо Бойд, ол 1966 жылы Лондонға көшіп келді. Ол UFO Club сияқты орындарды бірлесіп құрды, Pink Floyd тобының «Arnold Layne» әнін шығарды және Ник Дрейк, Incredible String Band және Fairport Convention сияқты фолк және фолк-рок әртістерін басқарды. Психоделикалық рок танымалдылығы The Beatles тобының «Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band» (1967 жылдың мамыры) альбомының шығуы және маусым айында Монтерей поп-фестивалінің өткізілуімен үдеді. Sgt. Pepper – сыншылар психоделияның маңызды аспектісі ретінде таныған алғашқы коммерциялық табысқа жеткен жұмыс болды, ал The Beatles-тың жаппай танымалдылығы оның жазбаларының барлық жерде ойнатылуын білдірді. Альбом АҚШ-тың психоделикалық рок сахнасындағы топтарға үлкен әсер етті және оның LP форматының жоғарылауы Сан-Франциско топтарына пайда әкелді. Оның табысының нәтижесінде суретшілер оның психоделикалық әсерлерін еліктеуге тырысты және өз альбомдарын жасауға көбірек уақыт арнады; музыканттар қарсы мәдениетті зерттеді; және әртістер оның конформдық емес көзқарастарын қабылдады. 1967 жылғы «Махаббат жазы» Америка мен әлемнің түкпір-түкпірінен келген көптеген жастардың Хайт-Эшбериге сапар шегуіне себеп болды, бұл ауданның халқын 15 000-нан 100 000-ға дейін арттырды. Оған қаңтарда өткен Human Be In іс-шарасы дайындық жасады және маусымда Монтерей поп-фестивалінде өзінің шыңына жетті, соңғысы Big Brother and the Holding Company, Jimi Hendrix және The Who тобының әншісі Дженис Джоплиннің ірі американдық жұлдыздарына айналуына көмектесті. Бірнеше британдық топтар психоделикалық революцияға қосылды, соның ішінде Animals тобының бұрынғы мүшесі Эрик Бурдон және The Who, олардың «The Who Sell Out» (1967 жылдың желтоқсаны) альбомында психоделикалық әсерге ие «I Can See for Miles» және «Armenia City in the Sky» әндері бар еді. 1967 жылы психоделияны сіңірген басқа да британдық топтардың қатарында The Hollies тобының «Butterfly» альбомы және The Rolling Stones тобының «Their Satanic Majesties Request» альбомы бар. Incredible String Band тобының «The 5000 Spirits or the Layers of the Onion» (1967 жылдың шілдесі) альбомы олардың фолк музыкасын пасторальды психоделия түріне дамытты. Көптеген танымал, ерте рок дәуірінен шыққан жазушылар да психоделияның ықпалына ілігіп, психоделикалық шабыттанған әндерді жазды, соның ішінде Del Shannon-ның «Color Flashing Hair», Bobby Vee-нің «I May Be Gone», The Four Seasons тобының «Watch the Flowers Grow», Roy Orbison-ның «Southbound Jericho Parkway» және The Everly Brothers тобының «Mary Jane». Автор Эдвард Маканның сөзіне сәйкес, британдық психоделикалық музыканың үш ерекше бағыты болды. Біріншісі, Cream, the Yardbirds және Hendrix тобының басымдығымен, Rolling Stones тобының ойнаған блюздің ауыр, электрлік бейімделуіне негізделген, The Who тобының қуатты аккорд стилі және фидбэк сияқты элементтерді қосты. Екінші, айтарлықтай күрделі форма джаз көздерінен күшті әсер алды және Traffic, Colosseum, If және Soft Machine және Caravan сияқты Кентербери сахнасының топтарымен бейнеленді. Үшінші бағыт, Moody Blues, Pink Floyd, Procol Harum және The Nice тобымен бейнеленген, The Beatles тобының кейінгі музыкасының ықпалына түсті. Sgt. Pepper-ден кейінгі ағылшын психоделикалық топтарының бірнешесі The Beatles немесе сол кездегі Батыс жағалауының психоделикалық топтарынан гөрі The Beatles-тың классикалық ықпалын одан әрі дамытты. Мұндай топтардың арасында The Pretty Things R&B тамырларын тастап, психоделикалық рок-операның алғашқы мысалы болған «S. F. Sorrow» (1968 жылдың желтоқсаны) альбомын жасады.

In 1967, psychedelic rock received widespread media attention and a larger audience beyond local psychedelic communities. From 1967 to 1968, it was the prevailing sound of rock music, either in the more whimsical British variant, or the harder American West Coast acid rock. Music historian David Simonelli says the genre's commercial peak lasted "a brief year", with San Francisco and London recognised as the two key cultural centres. Compared with the American form, British psychedelic music was often more arty in its experimentation, and it tended to stick within pop song structures. Music journalist Mark Prendergast writes that it was only in US garage band psychedelia that the often whimsical traits of UK psychedelic music were found. He says that aside from the work of the Byrds, Love and the Doors, there were three categories of US psychedelia: the "acid jams" of the San Francisco bands, who favoured albums over singles; pop psychedelia typified by groups such as the Beach Boys and Buffalo Springfield; and the "wigged out" music of bands following in the example of the Beatles and the Yardbirds, such as the Electric Prunes, the Nazz, the Chocolate Watchband and the Seeds. The Doors' self titled debut album (January 1967) is notable for possessing a darker sound and subject matter than many contemporary psychedelic albums, which would become very influential to the later Gothic rock movement. Aided by the No. 1 single, "Light My Fire", the album became very successful, reaching number 2 on the Billboard chart. In February 1967, the Beatles released the double A side single "Strawberry Fields Forever" / "Penny Lane", which Ian MacDonald says launched both the "English pop pastoral mood" typified by bands such as Pink Floyd, Family, Traffic and Fairport Convention, and English psychedelia's LSD inspired preoccupation with "nostalgia for the innocent vision of a child". The Mellotron parts on "Strawberry Fields Forever" remain the most celebrated example of the instrument on a pop or rock recording. According to Simonelli, the two songs heralded the Beatles' brand of Romanticism as a central tenet of psychedelic rock. Jefferson Airplane's Surrealistic Pillow (February 1967) was one of the first albums to come out of San Francisco that sold well enough to bring national attention to the city's music scene. The LP tracks "White Rabbit" and "Somebody to Love" subsequently became top 10 hits in the US. The Hollies psychedelic B side "All the World Is Love" (February 1967) was released as the flipside to the hit single "On a Carousel". Pink Floyd's "Arnold Layne" (March 1967) and "See Emily Play" (June 1967), both written by Syd Barrett, helped set the pattern for pop psychedelia in the UK. There, "underground" venues like the UFO Club, Middle Earth Club, The Roundhouse, the Country Club and the Art Lab drew capacity audiences with psychedelic rock and ground breaking liquid light shows. A major figure in the development of British psychedelia was the American promoter and record producer Joe Boyd, who moved to London in 1966. He co founded venues including the UFO Club, produced Pink Floyd's "Arnold Layne", and went on to manage folk and folk rock acts including Nick Drake, the Incredible String Band and Fairport Convention. Psychedelic rock's popularity accelerated following the release of the Beatles' album Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (May 1967) and the staging of the Monterey Pop Festival in June. Sgt. Pepper was the first commercially successful work that critics recognised as a landmark aspect of psychedelia, and the Beatles' mass appeal meant that the record was played virtually everywhere. The album was highly influential on bands in the US psychedelic rock scene and its elevation of the LP format benefited the San Francisco bands. Among many changes brought about by its success, artists sought to imitate its psychedelic effects and devoted more time to creating their albums; the counterculture was scrutinised by musicians; and acts adopted its non conformist sentiments. The 1967 Summer of Love saw a huge number of young people from across America and the world travel to Haight Ashbury, boosting the area's population from 15,000 to around 100,000. It was prefaced by the Human Be In event in January and reached its peak at the Monterey Pop Festival in June, the latter helping to make major American stars of Janis Joplin, lead singer of Big Brother and the Holding Company, Jimi Hendrix, and the Who. Several established British acts joined the psychedelic revolution, including Eric Burdon (previously of the Animals) and the Who, whose The Who Sell Out (December 1967) included the psychedelic influenced "I Can See for Miles" and "Armenia City in the Sky". Other major British Invasion acts who absorbed psychedelia in 1967 include the Hollies with the album Butterfly, and The Rolling Stones album Their Satanic Majesties Request. The Incredible String Band's The 5000 Spirits or the Layers of the Onion (July 1967) developed their folk music into a pastoral form of psychedelia. Many famous established recording artists from the early rock era also fell under psychedelia and recorded psychedelic inspired tracks, including Del Shannon's "Color Flashing Hair", Bobby Vee's "I May Be Gone", The Four Seasons' "Watch the Flowers Grow", Roy Orbison's "Southbound Jericho Parkway" and The Everly Brothers' "Mary Jane". According to author Edward Macan, there ultimately existed three distinct branches of British psychedelic music. The first, dominated by Cream, the Yardbirds and Hendrix, was founded on a heavy, electric adaptation of the blues played by the Rolling Stones, adding elements such as the Who's power chord style and feedback. The second, considerably more complex form drew strongly from jazz sources and was typified by Traffic, Colosseum, If, and Canterbury scene bands such as Soft Machine and Caravan. The third branch, represented by the Moody Blues, Pink Floyd, Procol Harum and the Nice, was influenced by the later music of the Beatles. Several of the post Sgt. Pepper English psychedelic groups developed the Beatles' classical influences further than either the Beatles or contemporaneous West Coast psychedelic bands. Among such groups, the Pretty Things abandoned their R&B roots to create S. F. Sorrow (December 1968), the first example of a psychedelic rock opera.

Халықаралық нұсқалар

АҚШ және Ұлыбритания психоделикалық музыканың негізгі орталықтары болды, бірақ 1960 жылдардың аяғында әлемнің түкпір-түкпірінде, соның ішінде континенттік Еуропа, Австралия, Азия және Оңтүстік және Орталық Америкада жаңа өркендер пайда болды. 1960 жылдардың соңында континенттік Еуропаның көптеген елдерінде психоделикалық сахналар қалыптасты, оның ішінде Нидерландыда The Outsiders тобы, Данияда Steppeulvene тобы пионерлік жасады, Югославияда Kameleoni, Dogovor iz 1804., Pop Mašina сияқты топтар, ал Ханс Йоахим Роделиус және Конрад Шницлер Берлинде Zodiak Free Arts Lab-ты құрды, бұл Tangerine Dream және Amon Düül сияқты топтарға культты мәртебеге ие болуға көмектесті. Вьетнамдағы АҚШ әскерлері радиосы арқылы таратылған психоделикалық рок пен соул музыкасының ықпалымен Камбоджада дамыған психоделикалық музыка сахнасының алға басушылары Синн Сисамут және Рос Серей Сотеа болды. Оңтүстік Кореяда корей рок-музыкасының әкесі деп есептелетін Шин Чжун Хён елдегі американдық әскерлерге психоделикалық ықпалды музыка орындады. Шин Чжун Хённан кейін San Ul Lim (Mountain Echo) тобы психоделикалық рок пен халық музыкасын үйлестірді. Түркияда анатолиялық рок әртісі Еркін Корай классикалық түрік музыкасы мен Таяу Шығыс мотивтерін психоделикалық рок өнерімен біріктіріп, Түркия рок-сценасын қалыптастыруға көмектесті, оған Джем Карака, Моголар, Барыш Манчо және Еркін Корай сияқты әртістер қатысты. Бразилияда «Тропикалия» қозғалысы бразилиялық және африкалық ырғақтарды психоделикалық рокпен үйлестірді. Бұл қозғалысқа Каэтано Велосо, Гилберто Гил, Os Mutantes, Гал Коста, Том Зе және ақын/лирик Торквато Нето қатысты. Олардың барлығы 1968 жылы жарық көрген «Tropicália: ou Panis et Circencis» альбомына қатысты, ол музыкалық манифест ретінде қызмет етті.

1969-71: төмендеу

1960 жылдардың соңына қарай психоделикалық рок ысырап бола бастады. Психоделикалық ағымдар 1969 жылғы Вудсток фестивалінде өзінің шыңына жетті, онда Джими Хендрикс, Джефферсон Эйрплейн және Грейтфул Дэд сияқты көптеген маңызды психоделикалық орындаушылар өнер көрсетті. ЛСД 1966 жылдың қыркүйегінде Ұлыбританияда, ал қазан айында Калифорнияда заңсыз деп жарияланды; 1967 жылға қарай ол бүкіл Америка Құрама Штаттарында тыйым салынды. 1969 жылы Шарльз Мэнсон және оның ізбасарлары Шэрон Тейт, Лено және Розмари Лабианканы өлтірді, олардың Битлз-дің "Helter Skelter" сияқты әндерінен шабыттанғанын мәлімдеді, бұл оқиға хиппілерге қарсы толқынға ықпал еткені айтылады. Сол жылдың соңында Калифорниядағы "Алтамонт" ақысыз концертінде, Rolling Stones тобының бас концертінде, "Ад періштелері" қауіпсіздік қызметкерлері қара нәресте Мередит Хантерді өлтірді, бұл оқиға кеңінен танымал болды. Джордж Клинтонның Funkadelic және Parliament тобы мен олардың түрлі туындылары психоделия мен фанкты біріктіріп, өзінің бірегей стилін жасады, соның ішінде үш ән АҚШ-тың үздік ондығына енген, үш платиналық альбомын шығарды. The Beach Boys тобынан Брайан Уилсон, The Rolling Stones тобынан Брайан Джонс, Fleetwood Mac тобынан Питер Грин және Дэнни Кирван, Pink Floyd тобынан Сид Барретт – бәрі де ерте "қышқыл құрбандары" болды, олардың жетекші тұлғалары болған топтардың бағытын өзгертуге көмектесті. Кейбір топтар, мысалы, The Jimi Hendrix Experience және Cream, тарап кетті. Хендрикс 1970 жылдың қыркүйегінде Лондонда Band of Gypsys (1970) альбомын жазғаннан кейін қайтыс болды, ал 1970 жылдың қазан айында Янис Джоплин героиннің дозасын артық ішіп қайтыс болды, одан кейін 1971 жылдың шілдесінде Парижде The Doors тобынан Джим Моррисон қайтыс болды. Осы кезде көптеген аман қалғандар психоделиядан алыстап, "roots rock" негіздеріне, дәстүрлі, пасторальдық немесе ойшау халық музыкасына, прогрессивті рокпен кең ауқымды эксперименттерге немесе рифке негізделген ауыр рокқа бет бұрды.

Психоделикалық жан

Рок музыкасында Хендрикстің жолын ұстанған психоделия афроамерикандық музыканттарға, әсіресе Motown лейблінің жұлдыздарына ықпал етті. Осы психоделикалық соул азаматтық құқықтар қозғалысының әсерімен пайда болды, бұл оған көптеген психоделикалық рокқа қарағанда қараңғырақ және саяси сипат берді.

Прог, ауыр металл және краутрок

Психоделияны қабылдаған көптеген британдық музыканттар мен топтар 1970-ші жылдары прогрессивті рок құрады, соның ішінде Pink Floyd, Soft Machine және Yes мүшелері. Психоделияға толы, Үнді аспаптарын кеңінен қолданған "The Moody Blues" тобының "In Search of the Lost Chord" (1968) альбомы жаңадан пайда болған прогрессивті қозғалыстың алғашқы белгісі және ықпалы ретінде танымал. King Crimson тобының "In the Court of the Crimson King" (1969) альбомы психоделия мен прогрессивті рок арасындағы маңызды байланыс ретінде қарастырылды. Hawkwind сияқты топтар 1970 жылдары психоделикалық бағытын сақтағанмен, көпшілігі кеңінен тәжірибе жүргізу үшін психоделикалық элементтерден бас тартты. Джаздың Soft Machine және Can сияқты топтардың музыкасына енгізілуі Colosseum сияқты топтардың джаз-роктың дамуына үлкен үлес қосты. Психоделикалық тамырынан алыстап, электрондық тәжірибелерге көбірек мән бергеннен кейін, Kraftwerk, Tangerine Dream, Can, Neu! және Faust электрондық рок стилін жасады, ол "космическая музыка" деп аталды, немесе британдық баспасөзде "Kraut rock" деп аталды. 1970 жылдан бастап Popol Vuh-тің пионерлік жұмысымен бірге электрондық синтезаторларды қолдану, сондай-ақ Брайан Ино сияқты тұлғалардың еңбектері (біраз уақыт Roxy Music тобының клавишшісі болған) кейінгі электрондық рокқа зор әсер етті. Психоделикалық рок, бұрмаланған гитаралық дыбысымен, созылған сололарымен және авансты композицияларымен, блюзге бағытталған рок пен кейінірек пайда болған хэви-металл арасындағы маңызды көпір ретінде қарастырылды. Амбой Дюкс және Steppenwolf сияқты американдық топтардың қатты, қайталанатын психоделикалық рокі ерте хэви-металлдың пайда болуына себеп болды. Англиядан Yardbirds тобының екі бұрынғы гитарисі Джефф Бек пен Джимми Пейдж жанрдың маңызды топтарын құрды, сәйкесінше The Jeff Beck Group және Led Zeppelin. Жанрдың басқа да ірі пионерлері блюзге негізделген психоделикалық топтар ретінде бастады, соның ішінде Black Sabbath, Deep Purple, Judas Priest және UFO. 1971 жылдан бастап Дэвид Боуи өзінің алғашқы психоделикалық жұмысынан Зигги Стардуст имиджін дамытуға көшті, өнеркәсібінде кәсіби макияж, мим және сахналық өнер элементтерін енгізді. 1980 жылдардың соңында басталған джем-бенд қозғалысы Grateful Dead тобының импровизациялық және психоделикалық музыкалық стиліне әсер етті. Вермонт тобы Phish 1990-шы жылдары үлкен және адал жанкүйерлер қатарын құрды және 1995 жылы Джерри Гарсияның қайтысынан кейін Grateful Dead-тің "мұрагерлері" ретінде танылды. 1990 жылдары пайда болған стонер рок психоделикалық рок пен дум-металдың элементтерін біріктірді. Әдетте баяудан орташа темпке дейін, төмендетілген гитаралармен, бастың күшті дыбысымен, мелодиялық вокалмен және "ретро" өндіріспен ерекшеленеді, оның пионерлері Калифорниялық Kyuss және Sleep топтары болды. Психоделикалық музыкаға бағытталған қазіргі фестивальдарға 2008 жылы құрылған Техастағы Austin Psych Fest, Ливерпуль Психо Фесті және Оңтүстік Калифорниядағы Desert Daze кіреді.

Many of the British musicians and bands that had embraced psychedelia went on to create progressive rock in the 1970s, including Pink Floyd, Soft Machine and members of Yes. The Moody Blues album In Search of the Lost Chord (1968), which is steeped in psychedelia, including prominent use of Indian instruments, is noted as an early predecessor to and influence on the emerging progressive movement. King Crimson's album In the Court of the Crimson King (1969) has been seen as an important link between psychedelia and progressive rock. While bands such as Hawkwind maintained an explicitly psychedelic course into the 1970s, most dropped the psychedelic elements in favour of wider experimentation. The incorporation of jazz into the music of bands like Soft Machine and Can also contributed to the development of the jazz rock of bands like Colosseum. As they moved away from their psychedelic roots and placed increasing emphasis on electronic experimentation, German bands like Kraftwerk, Tangerine Dream, Can, Neu! and Faust developed a distinctive brand of electronic rock, known as kosmische musik, or in the British press as "Kraut rock". The adoption of electronic synthesisers, pioneered by Popol Vuh from 1970, together with the work of figures like Brian Eno (for a time the keyboard player with Roxy Music), would be a major influence on subsequent electronic rock. Psychedelic rock, with its distorted guitar sound, extended solos and adventurous compositions, has been seen as an important bridge between blues oriented rock and later heavy metal. American bands whose loud, repetitive psychedelic rock emerged as early heavy metal included the Amboy Dukes and Steppenwolf. From England, two former guitarists with the Yardbirds, Jeff Beck and Jimmy Page, moved on to form key acts in the genre, The Jeff Beck Group and Led Zeppelin respectively. Other major pioneers of the genre had begun as blues based psychedelic bands, including Black Sabbath, Deep Purple, Judas Priest and UFO. From 1971 David Bowie moved on from his early psychedelic work to develop his Ziggy Stardust persona, incorporating elements of professional make up, mime and performance into his act. The jam band movement, which began in the late 1980s, was influenced by the Grateful Dead's improvisational and psychedelic musical style. The Vermont band Phish developed a sizable and devoted fan following during the 1990s, and were described as "heirs" to the Grateful Dead after the death of Jerry Garcia in 1995. Emerging in the 1990s, stoner rock combined elements of psychedelic rock and doom metal. Typically using a slow to mid tempo and featuring low tuned guitars in a bass heavy sound, with melodic vocals, and 'retro' production, it was pioneered by the Californian bands Kyuss and Sleep. Modern festivals focusing on psychedelic music include Austin Psych Fest in Texas, founded in 2008, Liverpool Psych Fest, and Desert Daze in Southern California.

Жаңа психоделия

Кейде неопсиходелияға, 1970 жылдардың соңында постпанк айналымдарында пайда болған музыка стиліне үзіл-кесіл араласатын мейнстрим артистер кездесетін. Неопсиходелия көбінесе альтернативті және инди-рок топтарына әсер еткенімен, кейде 1960 жылдардағы психоделикалық рок тәсілдерін жаңартатын. Неопсиходелия психоделикалық попқа, дыбысты гитаралық рокқа, күшті бұрмаланған еркін формадағы джем-сессияларға немесе жазу эксперименттеріне тереңдей алады. 1980 жылдардың аяғында Ұлыбританияда Манчестер аймағында Madchester жанры пайда болды, онда артистер альтернативті рокты эсид-хаус және би мәдениетімен, сондай-ақ психоделикалық музыка мен 1960 жылдардағы поп сияқты басқа да көздермен біріктірді. Бұл атау 1990 жылдардың басында британдық музыка баспасөзі арқылы танымал болды. Эрчард мұны "80-ші жылдардағы психоделикалық рок" тізбегінің бір бөлігі деп сипаттайды және Stone Roses, Happy Mondays және Inspiral Carpets топтарын оның негізгі өкілдері деп атайды. Раве мәдениетінің ықпалымен туған орта есірткілер, әсіресе экстази (MDMA) әсерімен кеңінен танымал, ал Эрчард оны 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басындағы Ұлыбритания инди-сахнасындағы "рок-раве кроссовері" деп аталатын кең құбылыстың орталық бөлігі деп санайды, соның ішінде шотландтық Primal Scream тобының Screamadelica альбомы да кірді.