Кіріспе

Қазіргі заманғы субмәдениет

Готика – 1980 жылдардың басында Ұлыбританияда пайда болған, музыкаға негізделген субмәдениет. Ол постпанк музыка жанрының бір тармағы – готикалық рок музыкасының жанкүйерлері тарапынан дамытылды. Готикалық рок жанрын болжаған және субмәдениеттің қалыптасуына және дамуына көмектескен постпанк артистерінің қатарында Siouxsie and the Banshees, Bauhaus, The Cure және Joy Division бар. Готика субмәдениеті сол дәуірдегі басқа субмәдениеттерге қарағанда әлдеқайда ұзақ өмір сүрді және әлем бойынша түрлену мен таралуын жалғастыруда. Оның бейнесі мен мәдени ерекшеліктері 19 ғасырдың готикалық әдебиетінен және қорқыныш фильмдерінен әсер алған. Бұл субмәдениет әсіресе Батыс Еуропада музыкалық фестивальдар, түнгі клубтар мен ұйымдастырылған жиындарда өркен жаяды. Субмәдениет музыка, эстетика және сәндегі талғамдарды біріктіреді. Готикалық музыкаға готикалық рок, дэт-рок, колд-вейв, дарк-вейв және этериал-вейв сияқты түрлі стильдер кіреді. Готикалық сән стилі панк, жаңа толқын, неоромантизм және Виктория, Эдвард және Белль Эпок дәуірлерінің киім үлгілерінен шабыттандырылған. Бұл стиль көбінесе қара (көбінесе толық қара) киім, қара макияж және қара шаштан тұрады.

Шығуы мен дамуы

Готик-рок термині 1967 жылы музыка сыншысы Джон Стикни Джим Моррисонмен кездескен кезде, ол "Дорздың готик-рокын құрметтеу үшін тамаша бөлме" деп атаған шамалы шараптар бөлмесінде болған кездесуін сипаттау үшін қолданған. Сол жылы Velvet Underground тобының "All Tomorrow's Parties" әнін музыка тарихшысы Курт Лодер "гипнотикалық готик-рок шедеврінің" бір түрі деп атады. 1970 жылдардың аяғында "готикалық" сөзі Siouxsie and the Banshees, Magazine және Joy Division сияқты пост-панк топтарының атмосферасын сипаттау үшін қолданылды. 1978 жылдың шілдесінде Siouxsie and the Banshees концерті туралы тікелей шолуда сыншы Ник Кент олардың музыкасына қатысты: "[П]араллельдер мен салыстырулар енді Doors сияқты готик-рок архитекторларымен және, әрине, Velvet Underground-пен жүргізілуі мүмкін". 1979 жылдың наурыз айында Magazine тобының екінші альбомын шолып жазғанда Кент музыкада "жаңа қатаңдық сезімі" бар екенін атап өтті, "ылғалды нео-готикалық дыбыспен". Кейін сол жылы 15 қыркүйекте Joy Division-ның менеджері Тони Уилсон BBC телеарнасының "Something Else" бағдарламасына берген сұхбатында осы терминді қолданды. Уилсон Joy Division-ды поптың бағытымен салыстырғанда "готикалық" деп сипаттады, тікелей өнер көрсетімінен бұрын. Бұл термин кейін "Joy Division және Siouxsie and the Banshees-тен кейін пайда болған Bauhaus сияқты жаңа топтарға" қолданылды. Баухаустың 1979 жылы шыққан "Bela Lugosi's Dead" атты алғашқы синглі готик-рок жанрының бастауы ретінде есептеледі. 1979 жылы Sounds журналы Joy Division-ды "готикалық" және "театрлық" деп сипаттады. 1980 жылдың ақпан айында Melody Maker сол топты "осы готикалық мұңның шебері" деп атады. Сыншы Джон Савидж кейінірек олардың әншісі Ян Кертистің "Солтүстік готиканың нақты мәлімдемесін" жазғанын айтты. Алайда, готик-рок пост-панк ішінде біртұтас музыкалық жанрға 1980 жылдардың басында ғана айналды, және осы топтардың жақтастары ерекше танылатын қозғалыс ретінде біріге бастады. Олар "готика" атауын 1981 жылы Ұлыбританияның рок апталығы Sounds-та жарияланған мақаладан алған болуы мүмкін: Стив Китон жазған "Панк Готиканың бейнесі". У.К. Decay тың тыңдаушылары туралы мәтінде Китон: "Бұл Панк Готиканың келуі ме? Баухаус ұқсас қанаттармен ұшып келсе, бұл келесі үлкен жаңалық бола ма?" 1982 жылдың шілдесінде Лондонның Сохо ауданында Batcave ашылды, бұл жаңадан пайда болған сахна үшін маңызды кездесу орны болды, ол 1983 жылдың басында NME журналының арнайы санында қысқаша "позитивті панк" деп аталды. "Баткавер" термині содан кейін ескі мектептік готтарды сипаттау үшін қолданылды. Британдық сахнадан тыс, 1970 жылдардың аяғы мен 1980 жылдардың басында Калифорнияда америкалық панк-роктың ерекше саласы ретінде deathrock дамыды, оның алдыңғы қатарында Christian Death, Kommunity FK және 45 Grave сияқты топтар тұрды.

Готика жанры

Готик рок жанрын қалыптастырған және қабылдаған топтар қатарында Bauhaus, ертедегі Adam and the Ants, The Cure, Birthday Party, Southern Death Cult, Specimen, Sex Gang Children, UK Decay, Virgin Prunes, Killing Joke және The Damned болды. 1983 жылы готикалық сахнаның бірінші буынының өрбуіне жақын, The Face журналында Пол Рамбали Joy Division музыкасында «бірнеше айқын готикалық ерекшеліктерді» атап өтті. 1984 жылы Joy Division тобының бассисі Питер Хук Play Dead-ті олардың мұрагерлерінің бірі деп атады: «Play Dead сияқты топты тыңдасаңыз, ол мені қатты қызықтырады, Joy Division оларға ұқсас музыка орындады». 1980-жылдардың ортасында топтардың саны артып, олардың танымалдылығы күшейді, олардың ішінде Sisters of Mercy, The Mission, Alien Sex Fiend, The March Violets, Xmal Deutschland, The Membranes және Fields of the Nephilim болды. Factory, 4AD және Beggars Banquet сияқты лейблдер осы музыканың көп бөлігін Еуропада шығарды, ал АҚШ-тағы белсенді импорттық музыка нарығы арқасында субмәдениет өрістеді, әсіресе Нью-Йорк пен Калифорния штатындағы Лос-Анджелесте, онда көптеген түнгі клубтар «готикалық/индустриялық» кештер ұйымдастырды, ал Black Tape for a Blue Girl, Theatre of Ice, Human Drama және The Wake сияқты топтар жанрдың бүкіл ел бойынша кеңеюіне ықпал етті. 4AD топтарының танымалдылығы Wax Trax! Records және Projekt сияқты АҚШ-тағы ұқсас лейблдердің құрылуына себеп болды. 1990-жылдары кейбір 1980-жылдардағы топтардың өсуі және көптеген жаңа топтардың пайда болуымен қатар, басқалардың арасында Cleopatra Records сияқты АҚШ-тың жаңа готикалық лейблдері де пайда болды. The Guardian газетінің журналисі Дейв Симпсонның сөзінше, «90-шы жылдары готтар дерлік жоғалып кетті, себебі би музыкасы жастардың басым мәдениетіне айналды». Осының салдарынан готикалық қозғалыс жасырын күшке көшіп, кибер-готика, шок-рок, индустриалды металл, готикалық металл және ортағасырлық фолк-металл сияқты бағыттарға бөлінді. 1993 жылы Jack Off Jill тобының вокалисі Джессика Riot Goth терминін Riotgrrrl қозғалысына тән музыка мен эстетиканы – қанды қуыршақ көйлектерін және зорлық-зомбылық, өзін-өзі зақымдау, депрессия және феминизм сияқты мәселелерді қамтыған әндерді сипаттау үшін қолданды. Jack Off Jill Alternative Press басылымында «аңызға айналған» деп, ал The Guardian газетінде «культтік батырлар» деп сипатталды.

Өнер, тарихи және мәдени әсерлері

1980 жылдардағы готикалық субмәдениет түрлі көздерден шабыттанды. Олардың кейбіреулері заманауи немесе қазіргі заманғы, ал енді біреулері ғасырлар бұрынғы немесе ежелгі болды. Майкл Бибби мен Лорен М. Э. Гудлад осы субмәдениетті жинақы өнерге теңейді. Оған панк, жаңа толқын және глам сияқты музыкалық субмәдениеттер әсер етті. Бірақ ол B класты фильмдерден, готикалық әдебиеттен, қорқыныш фильмдерінен, вампир культтарынан және дәстүрлі мифологиядан да шабыт алды. Готикалық мәдениетке ықпал еткен мифологиялардың арасында кельт мифологиясы, христиан мифологиясы, египет мифологиясы және түрлі жазыққыштар дәстүрлері бар. Бұл қозғалыстың тарихи ата-бабаларының қатары да сан алуан болды. Оларға прерафаэлиттер, Фридрих Ницше (1844–1900), Лаутремонт графы (1846–1870), Сальвадор Дали (1904–1989) және Жан-Поль Сартр (1905–1980) кірді. Қозғалысқа елеулі әсер еткен жазушылар да әртүрлі канонмен ұсынылған. Олардың ішінде Энн Рэдклифф (1764–1823), Джон Уильям Полидори (1795–1821), Эдгар Аллан По (1809–1849), Шеридан Ле Фану (1814–1873), Брам Стокер (1847–1912), Оскар Уайльд (1854–1900), Х. П. Лавкрафт (1890–1937), Энн Райс (1941–2021), Уильям Гибсон (1948–қазіргі уақыт), Иан МакЭван (1948–қазіргі уақыт), Шторм Константин (1956–2021) және Поппи З. Брайт (1967–қазіргі уақыт) бар.

18-19 ғасырлар

Готика әдебиеті – романтика мен қараңғы элементтерді біріктіріп, құпия, күмән, қорқыныш, үрей және табиғаттан тыс құбылыстарды тудыратын көркем әдебиет жанры. Дэвид Рихтердің сөзіне сәйкес, оқиғалар көбінесе "ұсынып тұрған қамалдарда, көңіл көншітпейтін шіркеулер мен монастырларда, жалғыз тау жолдарында" өрбуі мүмкін. Типикалық кейіпкерлер қатыгез ата-ана, зұлым дін қызметкері, батыл жеңімпаз және көмексіз қаһарман, сондай-ақ демон, вампир, әруақ, монстр сияқты табиғаттан тыс тұлғаларды қамтиды. Көбінесе сюжетте тағдыры ауыр, ішкі қайшылықтармен күресіп, зұлым тұлғалардың мазалауынан зардап шеккен кейіпкерлердің тағдыры суреттеледі. Мұңды сюжеттік желілерге қоса, готика әдеби дәстүрі бірте-бірте ақылдан адасқан тұлғаларға да назар аударуға тырысты. 1764 жылы жарық көрген "Отранто қамалы" романымен ағылшын жазушысы Хорас Уолпол осы жанрды зерттеген алғашқы авторлардың бірі болып табылады. Америка революциялық соғысы кезеңіндегі "Америкалық готика" әңгімесіндегі Бассыз Атты, Вашингтон Ирвингтің 1820 жылы жарияланған "Ұйыққан Қуыстың Аңызы" (The Legend of Sleepy Hollow) шығармасы жаңа дүниеге қараңғы, романтикалық әңгімелеудің келгенін қабарлады. Ирвинг бұл әңгімені Англияда тұрғанда жазған, ол Нью-Йорк штатының Гудзон аңғарындағы голланд қоныс жайлаушыларының ауыз әдебиетіне негізделген. Бұл оқиға 1922 жылы, 1949 жылы "Икабод пен Мырза Тодтың Оқиғалары" анимациялық фильмі түрінде және 1999 жылы қайтадан бейімделді. Готикалық субмәдениеттің дамуы барысында классикалық романтикалық, готикалық және қорқыныш әдебиеті маңызды рөл атқарды. Э.Т.А. Гофман (1776–1822), Эдгар Аллан По (1809–1849), Шарль Бодлер (1821–1867), Лусиан Канның 2020 жылғы "Визиготтар мен Mall Goths" ойыны "Готтардың екі түрі – ежелгі римдік халықтар мен қара киім киген жасөспірімдер" туралы және 1990-шы жылдардағы Лос-Анджелесте өрбуі туралы айтады.

Таңбашалар

Готикалық иконаларға бірнеше топ жетекшілері кіреді: Siouxsie Sioux (Siouxsie and the Banshees тобынан), Роберт Смит (The Cure тобынан), Питер Мерфи (Bauhaus тобынан), Дейв Ваньян (The Damned тобынан), Розз Уильямс (Christian Death тобынан), Specimen тобының жетекшісі Олли Висдом және клавишашы Джонатан Мелтон, қаламымен Jonny Slut, Batcave стилін дамытқан. Ник Кейв "готикалық сән-салтанаттың ұлы билеушісі" деп аталды.

Әсерлер

Бір әйел үлгісі - Теда Бара, 1910-шы жылдардағы қара көз сызығымен танымал фаталь әйел. 1977 жылы Карл Лагерфельд "tenue tragique noire absolument obligatoire" (қара трагикалық киім міндетті түрде қажет) деп атап, "Соир Мораторе Нойр" кешін өткізді. Іс-шараға былғары стильмен байланысты элементтер кірді. Роберт Смит, Мусидора, Бела Лугози, Бетти Пейдж, Вампира, Мортисия Адамс, американдық модель Габбриетт өзінің готикалық эстетикасымен танымал, 2023 жылғы "Суккубус Шик" трендінің алдыңғы қатарында болды.

Стилдеу

Готикалық сән ерекше қараңғы, көне және біртекті ерекшеліктерімен ерекшеленеді. Ол қорқынышты, құпиялы, күрделі және экзотикалық деп стереотиптеледі. Қара, кейде мұңды сән және киім стилі, әдеттегі готикалық сәнге қара шаш және қара түсті дәуірлік киімдер кіреді. Готикалық сән мен стильде күміс әшекейлер мен пирсингтер де болуы мүмкін. Тед Полемус готикалық сәнды "қарқыраған қара самсыт, кружево, торы және қызыл немесе күлгін түсті былғары, тығыз байланған корсеттермен, қолғаптармен, осал биік өкшелермен және діни немесе оккульттік тақырыптарды бейнелейтін күміс әшекейлермен безендірілген" деп сипаттады. Готикалық "бейне" туралы готика тарихшысы Пит Скейт, Сид Вишестің қара тікенді шашы мен қара былғары күртесінің архетипі мен макияж жаққан жынысы анықталмаған адамдардың арасындағы айырмашылықты атап өтеді. Біріншісі – бастапқы готикалық стиль, ол негізінен панк стилі болса, екіншісі – Баткейв түнгі клубының стиліне айналды. Алғашқы готикалық концерттер көбінесе өте қарбалас болды және көрермендер соған сәйкес киінді. LARP-қа негізделген Виктория және Елизавета дәуірінің 2000 жылдардағы мақтанышпен салыстырғанда, 1980-ші жылдардағы романтикалық жағы, көбінесе әйелдер бейнелейтін, жаңа толқын/пост-панк бағытталған шаш стильдерімен (ұзын және қысқа, жартылай қырқылған және көлемді) және көшеге лайықты киімдермен сипатталды, оларға қара кружевті блузкалар, миди көйлектер немесе шай ұзындығындағы юбкалар, гүлді кружевті колготкилер, Dr. Martens, биік өкшелер (туфлилер) және үшкір мұңдықтар (көзқарамақтар) кірді, кейде білезіктер, мойындықтар және алжапқыштар сияқты аксессуарлармен толықтырылды. Бұл стиль, кейіннен Этергот деп аталды, Сиукси Сиу және 1980-ші жылдардың ортасында 4AD тізіміндегі Элизабет Фрейзер және Лиза Джеррард сияқты музыканттардан шабыттанды. "Нью-Йорк Таймс" газеті былай деп жазды: "Костюмдер мен әшекейлер жанрдың мұңды тақырыптарын талғаммен жасырады. Готикалық әлемде табиғат өзі зұлым кейіпкер ретінде жасырын, ол денелерді шірітуге, өзендерді тасқындатуға, ескерткіштерді қиратуға және әйелдерді шаштары құлап, макияжы бұзылған күйге жеткізеді". Валерия Стил – стиль тарихы бойынша сарапшы. Анна Суи, Рик Оуэнс және Йохи Ямамото 2004 жылдың көктемінде Риккардо Тиски, Жан-Поль Готье, Раф Симонс және Стефано Пилати өздерінің модельдерін "денеге жақсы отыратын костюмдер мен көмір түсті коктейль көйлектер киген талғамды әуесқойлар" ретінде көрсетті.

Кино және теледидар

Алғашқы готик-рок және дэсрок әртістерінің кейбіреуі дәстүрлі қорқыныш фильмдерінің суреттерін қабылдап, шабыт алу үшін қорқыныш фильмдерінің саундтректерін пайдаланды. Олардың көрермендері тиісті киім мен керек-жарақтарды кию арқылы жауап берді. The Batcave клубында бастапқыдан-ақ готикалық клубтың декорациясы ретінде айналып жатқан түтін, резеңке тарақандар және торы сияқты стандартты қорқыныш фильмдерінің реквизиттері қолданылды. Бастапқыда топтардың музыкасы мен имиджіндегі мұндай сілтемелер әзіл-қалжың ретінде қабылданды, бірақ уақыт өте келе топтар мен субмәдениет өкілдері бұл байланысты көбірек қастерледі. Нәтижесінде, субмәдениетте қасіретті, табиғаттан тыс және оккульттік тақырыптар айқын түрде маңыздырақ болды. 1983 жылғы Дэвид Боуи, Кэтрин Денев және Сьюзан Сарандон жұлдыздығы бар "Аштық" вампирлер фильмі, готика мен қорқыныш арасындағы байланысты оның алғашқы күндерінде көрсетті. Фильмде готик-рок тобы Bauhaus, түнгі клубта Бела Лугосидің "Dead" әнін орындады. Тим Бёртон "Beetlejuice" (1988), "Бэтмен" (1989), "Эдвард Сақиналы" (1990), "Бэтмен қайтып келді" (1992) және "The Nightmare Before Christmas" (1993) (Бёртон продюсерлік және сценарийге бірлесіп авторлық құқығы бар) және "Corpse Bride" (2005) (ол продюсерлікке бірлесіп қатысты) сияқты фильмдерінде қараңғылық пен көлеңкеге толы ертегі атмосферасын жасады. Nickelodeon анимациялық фильмі "Invader Zim" де готикалық субмәдениетке негізделген. Субмәдениет қалыптасқаннан кейін, готика мен қорқыныш әдебиеті арасындағы байланыс дерлік клишеге айналды, готтар қорқыныш романдары мен фильмдерінде кейіпкерлер ретінде жиі кездеседі. Мысалы, "The Craft", "The Crow", "The Matrix" және "Underworld" фильмдері тікелей готикалық музыка мен стильге сүйенді. "Beetlejuice", "The Faculty", "American Beauty", "Wedding Crashers" және "South Park" анимациялық телешоуының кейбір эпизодтары қара комедия ретінде готикалық субмәдениетін бейнелейді немесе пародизациялайды. "South Park" мультсериалында бірнеше ойдан шығарылған мектеп оқушылары готтар ретінде бейнеленген. Шоудағы гот балалар 12-ші маусымдағы "The Ungroundable" эпизодындағы "вампир" балаларымен шатастырылуын жағымсыз деп санайды, ал эмо балаларымен салыстыру одан да қынжырлы. Гот балалар көбінесе готикалық музыка тыңдап, готикалық өлеңдер жазып немесе оқып, кофе ішіп, шаштарын лақтырып, темекі шегумен көрсетіледі. Чарльз Аддамс жасаған "Аддамс отбасы" сериалындағы Мортисия Аддамс – ойдан шығарылған кейіпкер және Аддамс отбасының анасы. Мортисияны 1964 жылғы "Аддамс отбасы" телешоуында Кэролин Джонс, ал 1991 жылғы нұсқасында Анжелика Хьюстон сомдады, ал 2019 жылғы анимациялық фильмде Шарлиз Терон дауыстады. 1990-жылдардағы NBC телеарнасының "Saturday Night Live" бағдарламасындағы қайталанатын скетч – "Goth Talk" болды, онда танымал емес жас готтар ұйымдастырған қоғамдық арнаның хабарларын мектептегі "қалыпты" балалар үнемі тоқтататын. Скетчте Will Ferrell, Molly Shannon және Chris Kattan тұрақты актерлер қатарында болды.

Кітаптар мен журналдар

1976 жылы Энн Райс вампир образын жаңаша бейнелеуі арқылы готикалық салаға елеулі әдеби ықпал етті. "Вампирлік хроникаларда" Райс кейіпкерлері өзіне-өзі зұлымдық жасайтындар, олар шегініс, жалғыздық және адамның табиғатымен күрескендігін көрсетті. Кейіпкерлер тек өзіне зұлымдық жасаған ғана емес, сонымен қатар өзінің сұлулығын ашып көрсетуге бағытталған мистикалық әлемді суреттеді. Бұл хроникалар готикалық көзқарасты қабылдады, бірақ олар готикалық субмәдениетті бейнелеу үшін арнайы жасалмаған. Олардың романтикасы, әдемілігі және эротикалық тартымдылығы көптеген гот оқырмандарын қызықтырды, осылайша оның туындылары 1980-ші жылдардан 1990-шы жылдарға дейін танымал болды. Готтар вампир әдебиетін 19 ғасырдағы және кейінгі нұсқаларында қабылдағанмен, Райстің вампир мифологиясына постмодернистік көзқарасы субмәдениетте ерекше резонанс тудырды. Оның вампирлік романдарынде терең сезімдер, дәуірлік киімдер және "мәдени жегілу" сипатталады. Оның вампирлері әлеуметтен шеттетілген, бірақ сонымен бірге керемет тартымды жандар. Райстің гот оқырмандары көбінесе өздерін осы кейіпкерлермен теңестіріп, Лестат де Лионкур сияқты тұлғаларды өрнек ретінде қарастырады. Ричард Райттың "Туған ұл" романында қара түс пен готика арасындағы байланысты көрсететін готикалық бейнелер мен тақырыптар бар; "алдын ала сезінулер, қарғыстар, болжамдар, сиқырлар, жамылғылар, зұлым рухтардың иеленуі, қабірлер, қаңқалар" сияқты тақырыптар мен бейнелер готикалық әсерді көрсетеді. Романда нәсіл, класс, гендер және ұлттың тұрақсыздығы сияқты готиканың басқа да классикалық тақырыптары көтеріледі. Осы кітаптардың көптегені "адам аналогтары" деп аталатын жасөспірімдердің күйзелісі мен готикалық музыкаға сілтемелер жасайды, осылайша кітап басылымда қала береді. Lost Souls-тың 10 жылдығына арналған арнайы басылымы шыққаннан кейін Publishers Weekly журналы – романның "әдепсіздігін" он жыл бұрын сынға алған сол басылым – оны "қазіргі заманғы қорқыныштың классикасы" деп мойындады және Брайттың "жанкүйерлер аудиториясын" құрғанын атап өтті. 2002 жылы жарық көрген Мик Мерсердің "21 ғасыр готы" кітабы – автор, белгілі музыкалық журналист және готик-рок тарихының сарапшысы – Оңтүстік Америка, Жапония және Азияның негізгі бөлігін қоса алғанда, әлемдегі гот сахнасының қазіргі жағдайын зерттейді. 1997 жылы жарық көрген "Hex Files: Готикалық Киелі кітап" кітабы да осы субмәдениетке халықаралық тұрғыдан қарады. АҚШ-та 1982 жылы құрылған "Propaganda" готикалық субмәдениет журналы болды. Италияда Ver Sacrum итальяндық гот сахнасын, оның ішінде сән, сексуалдық, музыка, өнер және әдебиетті қамтиды. Dark Realms және Goth Is Dead сияқты кейбір журналдар (қазір тоқтатылған) готикалық көркем әдебиет пен поэзияны жариялады. Басқа журналдар сән (мысалы, Gothic Beauty), музыка (мысалы, Severance) немесе мәдениет пен өмір салтын (мысалы, Althaus e zine) қамтиды. 2011 жылдың 31 қазанында ECW Press Лиза Ладусюрдің суреттерімен Гари Пуллин салған "Энциклопедия Готиканы" жариялады. Бұл ғылыми еңбек гот субмәдениетіне қатысты 600-дан астам сөз бен сөз тіркестерін сипаттайды. Брайан Крэддоктың 2017 жылғы "Евкалипт готы" романы Брисбендегі (Австралия) 20 жастағы жастардың бір жылдық өмірін көрсетеді. Кітаптағы басты кейіпкерлер жергілікті готикалық субмәдениетке терең бойлап сіңген, ал кітап кейіпкерлерге қатысты жұмыссыздық, психикалық денсаулық, саясат және қарым-қатынастар сияқты маңызды тақырыптарды зерттейді. 2023 жылы музыка жанры мен субмәдениет туралы бірнеше кітап жарық көрді. Джон Роббтың "Қараңғылық өнері: Готизм тарихы" кітабы The Times газетінде "жаңа шедеврлік зерттеу" деп мақталып, ал Кэти Унсворттың "Солқындар мезгілі: Готизм кітабы" Mojo журналында "қараңғылық пен оның барлық өрлеуінің тамаша тарихы" деп бағаланды.

Графикалық өнер

Бұл эстетиканы көрнекі бейнелейтін қазіргі заманғы графика суретшілерінің қатарында Джеральд Бром, Дейв Маккин және Тревор Браун, сондай-ақ иллюстраторлар Эдвард Гори, Чарльз Аддамс, Лорин Морган Ричардс және Джеймс О'Барр бар. Польшалық сюрреалист суретші Здзислав Бексинскийдің туындылары жиі готикалық деп сипатталады. 2007 жылы британдық суретші Энн Садворт готика өнері туралы кітап жариялады.

Оқиғалар

Германияда жыл сайын үлкен готикалық тақырыбында фестивальдер өтеді, оның ішінде Лейпцигтегі Wave Gotik Treffen және Хильдесхаймдегі M'era Luna фестивальдері, екеуі де жыл сайын ондаған мың адамды қызықтырады. Castle Party Польшадағы ең ірі готикалық фестиваль болып табылады.

Ішкі дизайн

1980 жылдары готтар қабырғаларын және төбелерін қара маталармен, сондай-ақ розниктер, кресттер және пластикалық гүлдер сияқты аксессуарлармен безендірді. Қара жиһаз және зиратқа қатысты заттар, мысалы, шамдан, қабір шамдары мен бас сүйектері де олардың интерьер дизайнының бір бөлігі болды. 1990 жылдары 1980 жылдардың интерьер дизайнына тән стиль, қорқыныштан алыс стильге ауыстырылды.

Жыныстық қатынас және жыныстық қатынас

1970 жылдардың соңынан бастап Ұлыбританияның готикалық қауымы "сексуалдық әдептіліктің дәстүрлі нормаларынан" бас тартып, "беймәлім, ерекше немесе ауытқушы сексуалдық тәжірибелерді" қабылдап, мақұлдады. 2000 жылдары көптеген мүшелер "квир, полиаморлық, тәуелділік/садомазохизм және язычничество қауымдастықтарында бірдей болуын" айтады. Сексуалдық күш беру готикалық қауымдағы әйелдерге ғана тән емес, бірақ көптеген готикалық әйелдер үшін маңызды тәжірибе болып қалады: қауымның "белсенді сексуалдық белсенділікті мақұлдауы" готикалық әйелдерге "пассивті әйелдік туралы басым түсініктерге қарсы тұруға" мүмкіндік береді. Олардың "белсенді сексуалдық көзқарасы" қауым ішінде "гендерлік теңдікті" құрады, себебі ол оларға "көптеген серіктестермен сексуалдық ойындарға қатысуға мүмкіндік береді, сонымен қатар қауымнан тыс осындай мінез-құлықпен айналысатын әйелдерге жиі кездесетін ұят пен қауіптерден қашып, өздерін күшті деп санай беруге" болады. Ерлер андрогин стилінде киінеді: "ерлер макияж және юбка кию арқылы жыныстық белгілерін араластырады". Ал "әйелдер әдетте өте сексуалды, әйелдік киімдер" киеді, олар көбінесе "көкшелерді қысқа юбкалармен және торы шұлықтармен" үйлестіреді. Андрогиния қауымда кең таралған: "готикалық субмәдениеттегі андрогиния көбінесе дәстүрлі гендерлік рөлдерді жасырады немесе тіпті нығайтуға көмектеседі". Бұл тек "макияж, юбка және әйелдік аксессуарлар" арқылы "еркектігін күшейту" және дәстүрлі гетеросексуалдық қарым-қатынасқа жеңілдету үшін "әйелдік" келбет қабылдаған ер готтар үшін "құнды" болды.

Жеке тұлға

Готика музыкаға негізделген сахна болса да, готика субмәдениетінің ерекше эстетикасы, көзқарасы және "көріну және көрініп тұру жолы" бар. Соңғы жылдары готтар ұқсас қызығушылықтары бар адамдармен танысып, бір-бірінен білім алып, әлеуметтік желілер арқылы сахнаға қатыса алады, бұл готикалық клубтардағыдай тәжірибелерде көрінеді. Бұл жаңа құбылыс емес, себебі әлеуметтік желілер пайда болмас бұрын онлайн форумдар готтар үшін сондай-ақ қызмет еткен. Бақылаушылар адамдардың готика субмәдениетінің нағыз мүшесі болу деңгейі туралы мәселе көтерді. Спектрдің бір шетінде "Uber goth" тұрады – олар "қанша мүмкін болса, сонша ақ тон мен ақ ұнтақ" жағу арқылы өте ақ болуға тырысады. Спектрдің екінші шетінде тағы бір автордың "позерлер" деп атағандары бар – "готикаға ұмтылушылар, көбінесе готика кезеңінен өтіп жатқан жас балалар, олар готикалық сезімталдыққа ие емес, бірақ готикалық топтың бір бөлігі болғысы келеді". "Дүкендегі гот" – бұл готика стилінде киініп, Hot Topic дүкендері бар сауда орталықтарында уақыт өткізетін, бірақ готика субмәдениеті мен оның музыкасы туралы көп білмейтін, сондықтан оларды позер деп есептейтін жасөспірім. Бір жағдайда тіпті танымал орындаушы да – "көптеген готтар, әсіресе 1980 жылдардың соңына дейін осы субмәдениетке жатқандар, Мэрилин Мэнсонды готиканың нағыз мағынасын бұрмалайтын позер деп санайды".

БАҚ және академиялық пікірлер

Би-би-си ғалымдардың зерттеулерін сипаттап, готтардың "әдемі және сезімтал, поэзия мен кітаптарға ынтық, есірткіге немесе қоғамға қарсы мінез-құлыққа бейім емес" екенін көрсетті. Жасөспірімдер көбінесе осы субмәдениетте "өмір бойы" қалып, жақсы білім алып, медицина немесе құқық сияқты мамандықтарға ұмтылуы мүмкін. The Guardian газеті "готикалық қауымды байланыстыратын нәрсе – есірткі қолдану" екенін хабарлады; алайда, қауымда есірткі қолдану әртүрлі болды. Готика – бір ғана есірткімен байланыстырылмайтын сирек субмәдениеттік қозғалыстардың бірі.

Мектептердегі атыс

1999 жылы Колумбайн орта мектебінде болған қырғыннан кейінгі апталарда, жасөспірім қарулы шабуыл жасаушылар Эрик Харрис пен Дилан Клебольд туралы ақпарат құралдарында олар готикалық культтың мүшелері ретінде бейнеленді. Бұдан кейін ақпарат құралдарында готикалық субмәдениетке деген күдік күшейді. Бұл жасөспірімдердің готикалық субмәдениетке және басқа да әрекеттерге, мысалы, зорлық-зомбылық көрсететін бейне ойындарға қатысуына байланысты моральдық үрейге алып келді. Харрис пен Клебольд бастапқыда Колумбайн орта мектебіндегі бейресми клуб – "Тренчкоат мафиясының" мүшелері деп есептелді. Бірақ кейіннен бұл сипаттамалар дұрыс емес деп танылды. Ақпарат құралдары 2006 жылы Монреаль, Квебектегі Доусон колледжінде атыс жасаған Кимвир Сингх Гиллдің готикалық субмәдениетке қызығушылық танытқанын хабарлады. Гиллдің готикалық мәдениетке деген құштарлығы ақпарат құралдарының назарына ілікті және Гиллдің жазбаларындағы "готикалық" сөзі готикалық рок музыкасына емес, баламалы индустриалдық және готикалық субмәдениетке сілтеме жасайтыны жиі айтылды. Гилл өзін Vampirefreaks.com сайтындағы профилінде "Тренч[ ] Өлім Періштесі" деп сипаттады және "Металл мен готика – бәрін ұрып-сақтайды" деді. Гиллдің Vampirefreaks.com блогындағы суреттер галереясында оның камераға тапанша ұстап тұрған немесе ұзын қара плащ киген суреттері бар. Мик Мерсер Гиллдің "готик емес екенін" мәлімдеді. "Ол ешқашан готик болған емес. Ол құлаққап ретінде таңдаған топтар – металл, стандартты гранж, рок және готикалық металл, сондай-ақ индустриалдық музыка" деді. Мерсер "Кимвир Гилл металл тыңдады", "Оның готикамен ешқандай қатысы болған жоқ" және "Көптеген жаңадан келгендер сияқты, Кимвир Гилл де өзін готик деп ойлаған болуы мүмкін, себебі олардың ең басты ерекшелігі – мәнін түсінбеу" деп қосты.

Готтарға қарсы жасалған бейбітшілік пен зорлық-зомбылық

Готикалық эстетиканы қоршаған қоғамдық түсініспеушіліктің бір бөлігіне байланысты готикалық субмәдениеттегі адамдар кейде зәбірленуге, кемсітуге және төзбеушілікке ұшырайды. Басқа да түрлі субмәдениеттер мен баламалы өмір салтының өкілдері сияқты, сырттан келгендер готтарды әдейі немесе жай ғана кездейсоқ шеттетуі мүмкін. Актриса Кристина Хендрикс мектепте гот ретінде қорлық көргенін және қоғамдық қысымға төтеп берудің қаншалықты қиын болғанын айтты: "Балалар ерекшеленген адамдарды өте қатал бағалай алады. Бірақ мен сынға ұшырап, басқаларға еліктеудің орнына, өз ұстанымымды сақтап қалдым. Бәлкім, мен бақытсыз болғанымның себебі де осы болды. Әжем қатты ұялып, мен қаншалықты жаман көрінетінімді үнемі айтатын. Көшедегі жандар таңғалып қарап өтетін, сондықтан мен ешқашан өзімді әдемі сезінбедім. Мен әрқашан қиындықпен күресіп жүрдім". 2007 жылдың 11 тамызында Ланкашир графтығындағы Бакуп қаласындағы Стюбили паркінен өтіп бара жатқан жас жұбай, Софи Ланкастер мен Роберт Малтбиге жасөспірімдер тобы шабуыл жасады. Кейіннен Ланкастер шабуыл кезінде алған ауыр бас жарақатынан көз жұмды. Кейіннен белгілі болғандай, шабуылдаушылар жұбайды олардың готтар болғандықтан шабуылдаған. 2008 жылдың 29 сәуірінде екі шабуылдаушы, Райан Герберт пен Брендан Харрис Ланкастерді өлтіргені үшін сотталды және өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Тағы үш адам оның жігіті Роберт Малтбиге жасаған шабуылдары үшін жеңіл жаза алды. Үкімді жариялаған судья Энтони Расселл: "Бұл – мүлдем зиянсыз адамдарға қарсы жасалған жеккөрушілік қылмыс, себебі олар сіздерден өзгеше көрінеді", – деді. Ол готтар қауымын қорғап, оларды "ешқандай қауіп төндірмейтін, заңды сақтайтын, бейбіт адамдар" деп атады. Судья Расселл "парламент оған бұны айтудың қажеті жоқ екенін ескеріп, оны жеккөрушілік қылмысы деп таныды және бұл пікірін үкіміне енгізді" деп қосты. Осы шешімге қарамастан, британдық заңда жеккөрушілік қылмысының анықтамасына субмәдениетке қатысты дискриминацияны қосу туралы заң жобасы парламентке ұсынылмады. 2013 жылы Манчестер полициясы готтар сияқты баламалы субмәдениеттердің өкілдеріне жасалған шабуылдарды нәсілге, дінге және сексуалдық бағдарына негізделген шабуылдармен бірдей қарастыратынын мәлімдеді. Соңғы кездегі жаңа құбылыс – готтардың YouTube блогерлерінің пайда болуы, олар жиі готтарға қарсы зорлық-зомбылық және зәбірлену туралы айтады. Бұл тұлғалар өздерінің жеке басынан туындаған проблемаларға жауап ретінде бейнежазбалар жасайды, оларға қорлау және өзі туралы жағымсыз пікірлер сияқты қиындықтар кіреді. Көрермендер көбінесе осы блогерлермен тығыз байланыс жасайды, олардан жеке қиындықтармен қалай күресуге кеңес сұрайды және жеке хабарламалар немесе бейнелер түрінде жауап алады. Бұл өзара әрекеттесу готтар қауымындағы ынтымақты арттыратын бейресми тәлім беру нысанында жүзеге асырылады. Авторлар жасөспірімдердің өзін-өзі зақымдауының көп бөлігі субмәдениетке қосылмас бұрын жасалғанын және субмәдениетке қосылу оларды қорғап, өміріндегі қиындықтармен күресуге көмектесетінін айтты, бірақ зерттеудің шағын үлгіге негізделгенін және нәтижелерді растау үшін оны қайталау қажет екенін ескертті. Зерттеу тек гот жасөспірімдерінің шағын үлгісін пайдаланғаны және готтардың түрлері арасындағы басқа да факторлар мен айырмашылықтарды ескермегені үшін сынға түсті.