Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық шаңғышы (1827–1876)
American cross country skier (1827–1876)
Джон Альберт Томпсон (туған Jon Torsteinsson Rue; 30 сәуір 1827 – 15 мамыр 1876), «Snowshoe Thompson» лақап атымен белгілі, Невада және Калифорния штатының Сьерра-Невада тауларының ертедегі тұрғыны, норвегиялық-американдық, Калифорния шаңғысының негізін қалаушы саналады.
John Albert Thompson (born Jon Torsteinsson Rue; April 30, 1827 – May 15, 1876), nicknamed Snowshoe Thompson, an early resident of the Sierra Nevada of Nevada and California, was a Norwegian American considered to be the father of California skiing.
Өмірбаян
Джон Торстейнссон Руэ Норвегияның Телемарк графтығындағы Тинн қаласындағы Аустбигдидегі Ру фермасында дүниеге келді. Ол Торстен Олсен Руэнің (шамамен 1760 – 1829) және Гро Йонсдаттер Хокаландтың (1781, шамамен 1846) ұлы болды. Томпсонның әкесі ол 2 жасқа толғанда қайтыс болды. 1837 жылы, 10 жасында Томпсон анасымен бірге Америкаға келді, алдымен Иллинойс штатының ЛаСалл округіндегі Фокс өзенінің қонысындағы фермаға қоныстанды. Кейін отбасы Миссури штатының Шелби округіне көшті, ол Кленг Пирсонның басшылығында болды. 1839 жылы Томпсонның ағасы Тостейн (1819 – 1880) және қарындасы Кари (1822 жылы туған) оларға қосылды. 1840 жылы олар Ханс Барлиенге еріп, Айова штатының Ли округіндегі Шугар-Крик қонысына көшіп барды. 1846 жылы Томпсон мен оның інісі Тостейн Висконсин штатының Дэн округіне келді. 1851 жылы Томпсон сүт сиырларын Калифорнияға айдап барып, Пласервиллде қоныстанды. Біраз уақыт бойы ол Келси Диггинсте, Кун Холлоуда және Джорджтаунда кен қазып жүрді. Ол жинаған аз ақшаға Сакраменто аңғарындағы Путах-Крикте шағын ранчо сатып алды. 1860 жылы Томпсон Калифорнияның Альпий округіндегі Генуяның оңтүстігіндегі Даймонд-Вэллиде 160 акрлық ранчоға қоныс аударды.
Jon Torsteinsson Rue was born on the Rue farm in Austbygdi, Tinn in Telemark, Norway. He was the son of Torsten Olsen Rue (ca. 1760–1829) and Gro Jonsdatter Håkaland (1781 ca. 1846). His father died when Thompson was 2 years old. In 1837, at the age of 10, Thompson came to America with his mother, settling first on a farm in the Fox River settlement in LaSalle County, Illinois. The family subsequently moved on the Norwegian immigrant settlement in Shelby County, Missouri which was under the leadership of Cleng Peerson. In 1839, they were joined by Thompson's brother Tostein (1819 1880) and sister Kari (born 1822). In 1840, they followed Hans Barlien and moved to the Sugar Creek Settlement in Lee County, Iowa. In 1846, Thompson and his brother Tostein came to Dane County, Wisconsin. In 1851, Thompson drove a herd of milk cows to California and settled in Placerville. For a short while he mined in Kelsey Diggins, Coon Hollow and Georgetown. With the small amount he saved, he bought a small ranch at Putah Creek, in the Sacramento Valley. In 1860, Thompson homesteaded a 160 acre ranch in Diamond Valley, south of Genoa in California's Alpine County.
Пошта жеткізу
1856 және 1876 жылдар аралығында ол Калифорния штатындағы Placerville және Невада штатындағы Genoa, кейін Virginia City қалалары арасында пошта таратты. Оның лақап аты болғанымен, ол Солтүстік Америкаға тән қарға тозғысыздарды (snowshoes) қолданбады, керісінше жергілікті халық осылай атаған: үш метрден астам ұзындығы бар шаңғылар және көбінесе екі қолмен бір уақытта ұсталатын бір мықты таяқ. Ол осы кросс-кантри шаңғы жүру түрін туған жері Норвегиядан білген және АҚШ-та тау шаңғысының алғашқы пионерлерінің бірі ретінде қыс айларында қолданды. Томпсон Комсток кен орнынан алынған алғашқы күміс кенін жеткізді. Кейіннен ол басқаларға шаңғы жасауды және оларды қалай пайдалану керектігін үйретті. Оның 20 жыл бойы қосалқы мердігер ретінде жұмыс істегеніне қарамастан, поштаны жеткізгені үшін оған ешқашан ақы төленбеді. Томпсон әдетте шығысқа қарай үш күнде, ал кері жолға екі күн жұмсайтын. Ол өрікше не жамылғы, не қару алып жүрмеді; тіпті қарлы боранында да жолдан адаспағанын айтты. Оған байланысты бір құтқару оқиғасы – ерекше қардың ішінде үйіне қамалып қалған адамды құтқаруы. Томпсон оған жетіп, аяқтарының қырынуының салдарынан өліміне жеткілікті екенін түсінді, хлороформ алу үшін шаңғымен жолға шықты, қайта оралды және хлороформды уақтылы жеткізіп, оны құтқарып қалды. "Джонсонның қысқа жолы" деп аталатын бұл бағытты алғаш рет Сьерра-Невада таулары арқылы пошта жеткізген алғашқы адам және белгілі зерттеуші Джон Калхун Джонсон белгілеген. Бүгінде бұл жол АҚШ-тың 50-ші тас жолының бағытына ұқсас, ол Калифорния штатының Пласервилл қаласынан Оңтүстік Тахо көліне дейін созылады.
Between 1856 and 1876, he delivered mail between Placerville, California and Genoa, Nevada and later Virginia City, Nevada. Despite his nickname, he did not make use of the snowshoes that are native to North America, but rather would travel with what the local people applied that term to: ten foot (over 3 meter) skis, and a single sturdy pole generally held in both hands at once. He knew this version of cross country skiing from his native Norway, and employed it during the winter as one of the earlier pioneers of backcountry skiing in the United States. Thompson delivered the first silver ore to be mined from the Comstock Lode. Later he taught others how to make skis, as well as the basics of their use. Despite his twenty years of service as a subcontractor, he was never paid for delivering the mail. Thompson typically made the eastward trip in three days, and the return trip in two days. Thompson carried no blanket and no gun; he claimed he was never lost even in blizzards. A rescue attributed to him was that of a man trapped in his cabin by unusually deep snow. Thompson reached him, realized the damage to the man's legs from frostbite was sufficient to kill him, skied out to get chloroform, skied back in with it, and delivered the chloroform in time to save him. The route known as "Johnson's Cutoff" was a pathway first marked by John Calhoun Johnson, an early explorer and first man to deliver mail over the Sierra Nevada mountain range. Today this approximates the route of U. S. Route 50 as it winds its way from Placerville, California to South Lake Tahoe.
Жеке өмір
1866 жылы Томпсон Англиядан Америкаға келген Агнес Синглтонға (1831-1915) үйленді. Томпсонның жалғыз баласы Артур Томас 1867 жылғы 11 ақпанда дүниеге келді. 1868 жылдан 1872 жылға дейін Томпсон Альпинг округінің қадағалаушылар кеңесінде қызмет етті және 1871 жылы Сакраментодағы Республикалық штатының конвенциясына делегат ретінде қатысты. Невада заң шығарушы органы Вашингтонға жіберген қарарына, оның жинаған көптеген саяси байланыстарына және 1872 жылы Вашингтонға жасаған сапасына қарамастан, Сноушу Томпсон АҚШ поштасын жеткізгені үшін ешқашан ақы алған жоқ. Сноушу Томпсон 1876 жылғы 15 мамырда аппендицит салдарынан, кейіннен пневмонияға шалдығып қайтыс болды. Оның қабірін Невада штатының Генуя қаласында, Карсон аңғарында, Тахо көлінен шығысқа қарай көруге болады. Оның ұлы Артур екі жылдан кейін дифтериядан қайтыс болды және Генуядағы зиратта әкесінің қасына жерленді.
In 1866, Thompson married Agnes Singleton (1831 1915) who had come to America from England. The Thompsons' only child, Arthur Thomas, was born on February 11, 1867. From 1868 to 1872 Thompson served on the Board of Supervisors of Alpine County, and was a delegate to the Republican State Convention in Sacramento in 1871. In spite of a resolution sent to Washington, D. C. by the Nevada Legislature, the many political contacts he had gathered, and a trip to Washington, D. C. in 1872, Snowshoe Thompson was never paid for his services delivering the United States Mail. Snowshoe Thompson died of appendicitis which developed into pneumonia on May 15, 1876. His grave can be seen in Genoa, Nevada, in Carson Valley, east of Lake Tahoe. His son, Arthur, died two years later of diphtheria, and was buried next to his father at the cemetery in Genoa.
Мұра
1885 жылы Сноушудың қабірі орнына мәрмәр тас қойылды. Оған кесілген шаңғы жұбы және "Кетті, бірақ есте қалды" деген сөздер жазылған. 2001 жылы Сноушу Томпсонның мүсіні Невада штатының Генуя қаласындағы Мормон станциясы мемлекеттік тарихи паркінің аумағында орнатылды. Сноушу Томпсонның есімін сақтау үшін ескерткіштер Карсон жотасында, Бореал шаңғы курортында және Палисадес Тахода да табылады. Ол туған Норвегияның Телемарк округіндегі Аустбигдидегі естелік тас бар. Сьерра-Невададағы 9 340 фут биіктіктегі Томпсон шыңы оның құрметіне аталған.
In 1885, a marble stone was erected on the site of Snowshoe's grave. Engraved are a pair of crossed skis and the phrase "Gone but not forgotten." In 2001, a statue of Snowshoe Thompson was erected on the grounds of the Mormon Station State Historic Park in Genoa, Nevada. Monuments to the memory of Snowshoe Thompson can also be found at Carson Pass and at the Boreal Ski Resort and Palisades Tahoe. A memorial stone in Austbygdi, Telemark in Norway where he was born. Thompson Peak is a 9,340 ft summit in the Sierra Nevada that is named for him.
Томпсонның танымал мәдениеттегі рөлі
1954 жылы кейіпкер актер Дон Кеннеди (1920 жылы туған) Стэнли Эндрюс жүргізген "Өлім аңғарының күндері" батыс антологиялық сериясының бір эпизодында Томпсон рөлін ойнады. Оқиға бойынша Томпсон Пласервиллдегі және басқа да тау-кен лагерьлеріндегі Сьерра-Невада кеншілеріне қарлы қыста АҚШ поштасын жеткізуге көмектеседі. Жұмысына деген ынтасына қарамастан, ол ешқашан ақы алмады. Қаржының жетіспеуі оның Агнеске (Джейн Хэмптон) жоспарланған үйленуін кейінге қалдырды. Кантри және фольк әншісі Джонни Хортон 1956 жылы Томпсонның пошта тасымалдаушы ретіндегі өмірі туралы "Snowshoe Thompson" әнін жазды. Ән "Джонни Хортон тарих жасайды" жинағының 4-ші трегі. Шотландтық рок-музыкант Алекс Харви 1982 жылы шыққан "Soldier On The Wall" альбомында осы әнді қайта орындады. 2008 жылы норвегиялық автор Терье Нордберг "Дональд Дак & Co" комиксін жазды, ал норвегиялық суретші Арилд Мидтун оны суреттеді. "Қарға бағаналы қаз" деген атау айқын сілтеме жасайды. 2020 жылы Колорадо штатының Wildfire Stampout тобы "Snowshoe" әнін "Stampout Songstravaganza" альбомына енгізді. Ән Сноушу Томпсонның таулар арасындағы сенімді жеткізілімдеріне негізделген.
In 1954, the character actor Don Kennedy (born 1920) played Thompson in an episode of the syndicated western anthology series, Death Valley Days, hosted by Stanley Andrews. In the story line, Thompson comes to the aid of Sierra Nevada miners in Placerville and other mining camps to carry the U. S. mail in snowy winters. Despite his enthusiasm for the job, he was never compensated. The lack of funds caused a delay into his planned marriage to Agnes (Jane Hampton). Country and folk singer Johnny Horton in 1956 recorded "Snowshoe Thompson", a song about Thompson's adventures as a mail carrier. The song is track 4 on the compilation: Johnny Horton Makes History. Scottish rocker Alex Harvey covered the song on his posthumous 1982 release, Soldier On The Wall. In 2008 Norwegian author Terje Nordberg wrote a Donald Duck comic strip (Donald Duck & Co), which Norwegian artist Arild Midthun illustrated. The title "Snowshoe Duckson" makes an obvious reference. In 2020, Colorado band Wildfire Stampout recorded “Snowshoe” on their album “Stampout Songstravaganza”. The song is based on Snowshoe Thompson's reliability during his cross mountain deliveries.