Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Барри Ширдің 1972 жылғы түсірген фильмі
1972 film by Barry Shear
"110-шы көшеден өтеді" – Барри Ширдің режиссерлігімен, Жапет Котто, Энтони Куинн, Энтони Франсиоза және Пол Бенджаминнің қатысуымен түсірілген 1972 жылғы американдық нео-нуар әрекет-триллері. Фильм Нью-Йорктің Гарлем қаласында өтеді және атын 110-шы көшеден алады, ол Гарлем мен Центральдық парк арасындағы дәстүрлі шекара сызығы болған, 1970-ші жылдардағы Нью-Йоркте нәсіл және әлеуметтік топтардың бейресми айырмасы ретінде танылған. Ұрылық, кісі өлтіру және одан кейінгі тергеуге негізделген "110-шы көшеден өтеді" фильмі 1970-ші жылдардың блэксплойтинг фильмдерінен де, кинонуар жанрынан да шабыттанды. "110-шы көшеден өтеді" фильмі Бобби Уомэк орындаған сол аттас классикалық әні бар саундтрегімен де есте қалады.
Across 110th Street is a 1972 American neo noir action thriller film directed by Barry Shear and starring Yaphet Kotto, Anthony Quinn, Anthony Franciosa and Paul Benjamin. The film is set in Harlem, New York and takes its name from 110th Street, the traditional dividing line between Harlem and Central Park that functioned as an informal boundary of race and class in 1970s New York City. Focusing on a heist, murder and a subsequent investigation, Across 110th Street takes inspiration from both the blaxploitation films of the 1970s as well as the film noir genre. Across 110th Street is remembered in part for its soundtrack, which features a classic song of the same name by Bobby Womack.
Сюжет
Джим Харрис серіктестерімен бірге Гарлемде мафия бақылауындағы сақтандыру банкінен 300 000 доллар ұрлауға қатысады, полиция қызметкерлері кейпінде жасырынып. Ұрылық дұрыс болмай, жеті адам қаза табады – үш қара бандит, екі мафия мүшесі және екі полицей. Лейтенант Уильям Поуп, принципиалды қара нәсілді полицей, бұл іс бойынша тәжірибелі, бірақ қартайған итальян-американдық полицей капитан Франк Маттеллимен жұмыс істеуге тағайындалады. Лейтенант Поуптың заңға сәйкес жұмыс істеуге және тергеуді өзі басқаратынын айтуға бағытталған әрекеттеріне қарамастан, ол Маттеллиді тоқтатуға күш жіберуге мәжбүр болады. Харлемдегі қара нәсілді ұйымдасқан қылмыстың басшысы Док Джонсоннан ақша алатын Маттелли, Поуптың билігіне бәсекелес болады. Шамамен жиырма төрт сағат ішінде Поуп пен Маттелли қылмыскерлерді мафияның мақсатына айналмас бұрын ұстау үшін уақытқа қарсы күреседі, өйткені мафия да Харрис тобын іздеп жүр. Итальяндықтар, қатыгез капо Ник ДиСальвио басшылығымен, қарақшыларды азаптап, басқаларды осындай әрекеттерден қайтармақшы.
Jim Harris accompanies his partners to steal $300,000 from a Mafia controlled policy bank in Harlem, disguising themselves as police officers. The robbery goes awry, leading to the deaths of seven men — three black gangsters, two Mafia members, and two police officers. Lieutenant William Pope, a straitlaced black police officer, is assigned to work on the case with Captain Frank Mattelli, a streetwise but aging Italian American cop. Despite Lieutenant Pope's commitment to working strictly by the book and asserting that he is in charge of the investigation, he struggles to restrain Mattelli. Mattelli, who receives money from Doc Johnson, the leader of black organized crime in Harlem, poses a challenge to Pope's authority. Over approximately twenty four hours, Pope and Mattelli race against time to apprehend the criminals before they become targets of the Mafia, which is also on the hunt for Harris' crew. The Italians, led by Nick DiSalvio, a brutal capo, plan to torture the robbers as a deterrent to others attempting a similar heist.
Өндіріс
Энтони Куинн, атқарушы продюсер ретінде де жұмыс істеген, бастапқыда капитан Маттелли рөліне Джон Уэйнды, содан кейін Кирк Дугласты алғысы келді. Екеуі де бас тартыс жасады, Берт Ланкастер да бас тартқаннан кейін, рөлді Куинн өзі алды. Сонымен қатар, ол лейтенант Поуп рөліне Сидни Пуатьеге ұсыныс жасады. Жаңалықты естіген Харлем тұрғындары Пуатье тым голливудтық және рөлге лайықты қалалық емес деп, бұл таңдаумен келіспеді. Куинн мойынсұнып, Поуп рөліне Япет Котто таңдалды. Фильмді жоспарлау кезінде режиссер Барри Шир, фильмді нақты орындарда түсірген ғана дұрыс шынайы және сезімтал болатынына сенді, бұл бандалар соғысы мен қанды көшедегі зорлық-зомбылық тақырыбына сай келеді. Голливудтық әріптестері Нью-Йоркта жұмыс күшінің құны жоғары және рұқсат алу қиын болғандықтан фильм түсіру үшін ең қолайсыз қала екенін ескертті, ал Гарлем – Нью-Йорктің ең нашар бөлігі, себебі ол сол кезде АҚШ-тағы ең заңсыз гетто ретінде танылған. Шир, Фуад Саидты, орналасқан жерді таңдауда теңдесі жоқ сарапшыны, фильмнің қосымша продюсері ретінде тартты. 1967 жылдың "ыстық жазында" Батыс пен Солтүстіктегі ірі қалаларда қара қауымдар кедейлік пен полицияның қатыгездігіне наразылық білдіріп, көтерілістер болды. 1968 жылы, "110-шы көшенің бойымен" фильмі жарыққа шығуға үш жыл қалғанда, Мартин Лютер Кингтің қазасынан кейін тұрғындардың ренішін және қайғысын білдіре отырып, Харлемдегі көптеген дүкендер мен кеңселер өртенді. 1970 жылдар – афроамерикалық қауымдастықтарда қара күш сезімінің кең таралған уақыты болды. "Қара күш" идеологиясы ұйымдасқан қылмыстың әлеміне де енді, бұл "110-шы көшенің бойымен" фильмінде айқын көрінеді, онда Док Джонсон сияқты қара бандиттер қара нәсілділер өз аудандарындағы ұйымдасқан қылмыстың желілерін нәсілшіл мафия басшыларынан гөрі өздері басқаруы керек деп сенуде.
Anthony Quinn, who also served as executive producer, originally wanted John Wayne and then Kirk Douglas for the lead role of Captain Mattelli. Both passed, as did Burt Lancaster, leaving Quinn to take the part. Additionally, he hoped to get Sidney Poitier to play Lt. Pope. Upon hearing the news, Harlem residents disagreed with the choice, claiming Poitier was too Hollywood and not urban enough for the role. Quinn relented, and Yaphet Kotto was chosen to play Pope. When planning the film, director Barry Shear was adamant that only by filming in real locations could he bring a suitably raw and genuine feel to its themes of gang warfare and bloody street violence. Hollywood colleagues warned him that New York was the worst city in which to film, due to labor costs and permit nightmares, and Harlem the worst part of New York, due to its status at that time as the most lawless ghetto in the US. Undeterred, Shear took on Fouad Said, an unrivalled expert in location shooting, as a co producer. The "hot summer" of 1967 saw riots rip through the country, in major cities throughout the West and the North, as black communities responded in anger to poverty and police brutality. In 1968, just three years before the release of Across 110th Street, numerous businesses and storefronts in Harlem were set on fire as residents reacted in frustration and grief after the assassination of Martin Luther King Jr. The 1970s were also a time when feelings of black power were everywhere in African American communities across the United States. The black power ethos entered even into the underworld of organized crime, as evident in Across 110th Street, where black gangsters like Doc Johnson are coming to believe that black people should control the organized crime circuits within their neighborhoods rather than the racist Mafia bosses.
1970 жылдары Нью-Йорк
110-шы көшеден арғы жақтағы Нью-Йорк 1970-ші жылдардағы қылмыстың, есірткі тұтынудың және кедейліктің рекордтық деңгейге жеткен он жылдығын көрсетеді. Қала экономикасы қиын жағдайда болды, инфрақұрылымы құлдырап, Таймс-скверді пәкірлер мен жыныстар толтырды. Гарлемнің өзі мүмкіндіктердің аз болған жері еді. Орта таптың тұрғындары көптеп ауданнан көшіп кетіп, кедейлерді тастап кеткен ғимараттар мен бос дүкендерге қалдырды. Гарлемнің басты даңғылдарындағы әрбір блокта өрт сөндірілген ғимараттарды көруге болады, аудан халқының 24%-ы мемлекеттік жәрдемге мұқтаж болды, ал 1976 мен 1978 жылдар аралығында шығыс және орталық Гарлем халқы үштен біріне жуық азайды. 1971 жылы Гарлем экономикасының шамамен 60%-ы заңсыз лотереядан түскен ақшаға тәуелді болды – ұйымдасқан қылмыспен басқарылатын «сандар» ойыны. Фильмдегі күшті сахнада Джим Харрис қатынына неліктен күнкөрісі үшін қарақшылыққа жүгінуге мәжбүр болғанын түсіндіреді. Бұрын түрмеде отырған, денсаулығы нашар, білімі жоқ және жоғары жалақы алатын мамандығы жоқ орта жастағы қара нәсілді адам Харрис үшін жалғыз таңдау – болашағы жоқ, аз төленетін, ар-ұятсыз жұмысқа орналасу немесе қылмысқа бет бұру еді. Тіпті полиция офицері Маттелли де полиция қызметкері ретінде алатын азын-аулақ жалақысына қосымша кіріс ретінде алатын параларын ақтауға тырысады.
Across 110th Street portrays New York City of the 1970s, a decade when crime, drug use and poverty was at an all time high. The city economy was broke, its infrastructure crumbling and pimps and prostitutes filled Times Square. Harlem itself was a place of little opportunity. Middle class residents fled the neighborhood in large numbers, leaving the poor to abandoned buildings and empty storefronts. Burned out buildings were visible on nearly every block of Harlem's major avenues, 24% of the area's population was living on welfare, and between 1976 and 1978 the population of east and central Harlem fell by almost a third. In 1971, an estimated 60% of Harlem's economic activity depended on cash flow from gambling — the illegal "numbers" racket controlled by organized crime. During a potent scene in the film, Jim Harris explains to his girlfriend why he was forced to turn to robbery to make ends meet. As a middle aged black man, formerly incarcerated, with a health problem and no formal education or highly paid skills, Harris' only options are to work a demeaning, low paying job with no future or to turn to crime. Even the cop Mattelli justifies the bribes he receives as supplemental income for his meager wages as a police officer.
Шығару
Фильм 1973 жылы Солтүстік Америкада шамамен 3,4 миллион долларлық кіріс әкелді. 1973 жылы Оңтүстік Африка Баспа бақылау кеңесі оны тыйым салды. 1984 жылы Key Video компаниясы оны VHS форматында шығарды, ол CBS/Fox үй видео желілерінің бірі болатын. 2001 жылы фильм DVD форматында жарық көрді. 2010 жылы ол жоғары сапада (1080i) цифрлық форматқа көшіріліп, MGM HD арнасында көрсетілді. 2014 жылдың қыркүйегінде Kino Lorber компаниясы Blu-ray нұсқасын шығарды.
The film earned an estimated $3.4 million in North American rentals in 1973. In 1973 it was banned by the South African Publications Control Board. In 1984 it was released on VHS by Key Video, one of CBS/Fox's home video lines. In 2001 it was released on DVD. In 2010 it was digitized in High Definition (1080i) and broadcast on MGM HD. In September 2014 it was released on Blu ray by Kino Lorber.
Қабылдау
Қазіргі заманғы сын-ескертпелердің арасында The New York Times газетінен Роджер Гринспун: «Бұл фильм қараларға әділетсіз, ақтарға қатыгез және нәсілдер арасындағы қатынастардың жақсырақ нәрседен – жоспарланған геноцидтен өзге де болуы мүмкін деген ойдағы адамды қорлайды. Фильм аяқталған кезде барлық дерлік адам түрлі тәсілдермен, бірақ көбінесе көп шу шығаратын, қанды шашырататын және, мүмкін, батырдың рөлін толыққанды атқара алмайтын автоматтан өлтіріледі» деп жазды. Variety журналы фильм «жұмсақ жүректілерге арналмаған. Бастапқы минуттарынан бастап бұл – қанға тоғынған картина. Қанды зорлық-зомбылықтан басқа бөліктері Нью-Йорктің Харлемдегі уайымды орындармен немесе одан да жағымсыз геттолармен толтырылған, көрерменге депрессия мен қысымнан құтылуға мүмкіндік бермейді. Тіпті фантазияға берілуге арналған тартымды немесе романтикалық кейіпкер де жоқ» деді. Джин Сискел фильмге төрт жұлдыздан бір жарым жұлдыз беріп, «Бұл фильм жаңа ештеңе ашпайды, тек ‘Түннің ыстығында’ (қазіргі заманғы қара полицейге қарсы дәстүрлі ақ полицей) және қалалық мелодрамалардың кемінде алты түрінен белгілі элементтерді біріктірумен ғана айналысады, онда итальяндықтар мен қаралар бір-бірімен қару мен ауызбен шайқасады» деп жазды. Гари Арнольд The Washington Post газетінде фильмді «бір мезгілде өте әдепсіз және қатыгез қылмыстық мелодрама» деп сынап, «фильм жасаушыларды тұтқындауға ордер беруге шақырады». Кевин Томас Los Angeles Times газетінде фильмнің «өзін-өзі жойғанын, тұмашақты қанды көріністерге бой ұсыну арқылы» айтты. «‘110-шы көшеден’ бейнеленген қорқыныштылық өмірге сәйкес келеді – мұнда дау жоқ, бірақ оның экрандағы бейнелеу тәсілі мен ауқымы өкінішті». 1973 жылы тәжірибелі қара журналист Лу Палмер Чикагодағы өзінің баламалы газеті Black X Press Info Paper-ді «110-шы көшеден» фильмі туралы сынмен ашты. Ол фильмнің сол дәуірдегі көптеген төмен бюджетті «блэксплотейшн» фильмдерімен салыстырғанда ерекше ойлы және жақсы ойналғанын айтып, «оның бейнелері мен хабарлары үшін бұл фильмді мұқият зерттеу керек» деп атап өтті. Қазіргі уақытта «110-шы көшеден» Rotten Tomatoes сайтында 18 сынға негізделген 83% рейтингке ие.
Among contemporary reviews, Roger Greenspun of The New York Times wrote "It manages at once to be unfair to blacks, vicious towards whites and insulting to anyone who feels that race relations might consist of something better than improvised genocide By the time it is over virtually everybody has been killed—by various means, but mostly by a machine gun that makes lots of noise and splatters lots of blood and probably serves as the nearest substitute for an identifiable hero." Variety wrote that the film "is not for the squeamish. From the beginning it is a virtual blood bath. Those portions of it which aren't bloody violent are filled in by the squalid location sites in New York's Harlem or equally unappealing ghetto areas leaving no relief from depression and oppression. There's not even a glamorous or romantic type character or angle for audiences to fantasy empathize with." Gene Siskel gave the film one and a half stars out of four and wrote "The film breaks no new ground, remaining content to combine familiar elements from 'In the Heat of the Night' (modern black cop vs. traditional white cop) and at least a half dozen urban melodramas in which Italians and blacks go at each other with guns and mouths blazing." Gary Arnold of The Washington Post slammed the film as "a crime melodrama at once so tacky and so brutal that one feels tempted to swear out a warrant for the arrest of the filmmakers." Kevin Thomas of the Los Angeles Times wrote that the film "self destructs by consistently selling out to stomach churning displays of unrelieved violence that the grisliness depicted so graphically in 'Across 110th Street' is true to life is undisputable; it's the manner and extent of its depiction on the screen that's deplorable." In 1973, veteran black Chicago journalist Lu Palmer opened his alternative newspaper Black X Press Info Paper with a review of Across 110th Street. He reflected that the film was particularly thoughtful and well acted compared to many other low budget blaxploitation pictures of the era and noted that "this flick ought to be carefully studied — again, for its images and messages." Across 110th Street presently holds a score of 83% at Rotten Tomatoes, based on 18 reviews.
Саундтрек
Across 110th Street саундтрегі фильмнің көңіл-күйін және тарихи контекстін көрсетеді. Әндерді Бобби Уомэк жазды және орындады, ал музыкасын Ж.Ж. Джонсон жазды және дирижерлік етті. Саундтрек – қатал және күңкейтіп тұратын фанктан тұрады, фильмнің қараңғы тақырыптары мен бейнелерін қайталайды. Сынапшылар жоғары бағалаған атау әні 1973 жылы Billboard Hot Soul Singles чартында 19-орынға ие болды және кейіннен Куентин Тарантиноның 1997 жылғы «Жәки Браун» фильмінде пайда болды. Оның мәтіні фильмдегі кедейлік пен әсіресе бейшаралықтың кең тақырыптарын көрсетеді, онда кейіпкерлер кедейлікке басылып, тірі қалу үшін барлық шараны қолдануға мәжбүр.
The soundtrack of Across 110th Street reflects the mood and historical context of the film. The songs were written and performed by Bobby Womack, while the score was composed and conducted by J. J. Johnson. Made up of gritty and brooding funk, the soundtrack echoes the dark themes and imagery of the film. The critically praised title song was a No. 19 hit on the Billboard Hot Soul Singles chart in 1973 and was later featured in Quentin Tarantino's 1997 blaxploitation homage Jackie Brown. Its lyrics reflect the broader themes of impoverishment and desperation in the film, where characters feel beaten down by poverty and must do whatever it takes to stay alive.