Кіріспе

Неміс ханзадасы (1864–1928)

Урах ханзадасы Вильгельм, Вюртемберг графы, Урахтың 2-ші герцогы (Вильгельм Карл Флорестан Геро Кресценций; нем. Fürst Wilhelm von Urach, Graf von Württemberg, 2. Herzog von Urach; 3 наурыз 1864 – 24 наурыз 1928) – 1918 жылдың маусымында Литваның патшасы болып сайланған, Миндаугас II атты патшалық есіммен танылған неміс ханзадасы. Бірақ ол таққа отырмады, себебі неміс билігі сайлауды заңсыз деп жариялады; шақыру 1918 жылдың қараша айында алынып қайтарылды. 1869 жылдың 17 шілдесінен өмірінің соңына дейін Вюртемберг әулетінің морганаттық Урах тармағының басшысы болды.

Ерте өмір

Вильгельм Карл Флорестан Геро Кресценций, Вюртемберг графы ретінде дүниеге келген ол, Вюртемберг Корольдігінің Корольдық үйінің морганаттық тармағының басшысы болған Урахтың 1-ші герцогы Вильгельмнің және оның екінші әйелі, Монаконың кейде регенті Флорестинаның, сондай-ақ Монако князі Флорестан I-нің үлкен ұлы еді. Төрт жасында Вильгельм әкесінен кейін Урах герцогы болды. Ол Монакода туып, балалық шағының көп бөлігін сол жерде өткізді, мұнда анасы Флорестина жиі немере інісі Альберт I-нің ұзақ океанографиялық экспедициялары кезінде үкіметті басқарды. Вильгельм мәдени тұрғыдан француз тілінде сөйлейтін болды.

Түрлі таққа үміткер

Вильгельм анасы арқылы Монако тағына заңды мұрагер болды. Вильгельмнің туысы Монаконың Альберт I ханзадасының тек бір баласы, үйленбеген және заңды балалары жоқ Людовик ханзадасы болды. Алайда, Франция Республикасы Монаконы неміс ханзадасы басқаратынын қалаған жоқ. Францияның қысымымен Монако 1911 жылы Людовиктің заңсыз қызы Шарлоттаны мұрагер ретінде тану туралы заң қабылдады; ол 1918 жылы Монаконың мұрагерлік дағдарысының бір бөлігі ретінде әкесі Альберт I ханзадасымен қабылданып алынды. Вильгельм Монако тағына отыру тізбегінде Людовик пен Шарлоттадан кейін үшінші орынға түсті. Сонымен қатар, 1918 жылдың шілдесінде Франция мен Монако Франко-Монако шартына қол қойды; ол Монаконың болашақ ханзадаларының барлығы француз немесе Монако азаматтары болуын және таққа отыру үшін француз үкіметінің мақұлдауын алуын талап етті. 1922 жылы Людовик II ханзада таққа отырғаннан кейін Вильгельм 1924 жылы Монако тағына алыстағы француз туыстары, Шабрилан графтарының пайдасына мұрагерлік құқығынан бас тартты. 1913 жылы Вильгельм Албания тағына үміткер болып саналатын бірнеше ханзадалардың бірі болды. Оған солтүстіктегі католик топтары қолдау көрсетті және ол Триесттегі албан конгресіне қатысты. 1914 жылы оның орнына Вид принці Уильям таңдалды. 1917 жылы, зейнеткерлікке шыққан жаңа генерал ретінде Вильгельм соғыс аяқталғаннан кейін Эльзас-Лотарингияның ұлы герцогы болу мүмкіндігін қарастырды. 1918 жылы ол Литваның Миндаугас II ретінде билік етуге ұсынылған шақыруды қабылдады. Оның бұл талаптары 2001 жылы немересі Сергей фон Кубтың мақаласында жарияланды.

Әскери мансап

Отбасына тән Вильгельм 1883 жылы әскерге қабылданды және 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Императорлық неміс армиясының 26-шы жаяу әскер дивизиясының (1-ші Корольдік Вюртемберг) командирі ретінде кәсіби генерал атанды. 1914 жылдың қарашасына дейін бұл дивизия Францияға, содан кейін Бельгияға шабуыл жасады, онда Вильгельмнің қайын сіңлісі Бельгияның Елизаветасы патшайымы болды. 1914 жылдың желтоқсан айында дивизия Польшадағы Бзура өзенін форсирлеу үшін шайқасқа түсті. 1915 жылдың маусымнан қыркүйекке дейін дивизия Варшаваның солтүстігінен Неман өзеніне жақын позицияларға жылжыды, бұл Польшаны басып алу науқанында жүздеген шақырымдық қашықтықты қамтыды (Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Ұлы ресейлік шегіну). 1915 жылдың қазан-қараша айларында дивизия Сербия науқанына қатысып, Белградтың батысынан Кральевоға бір ай ішінде жетті. Дивизия 1915 жылдың желтоқсанынан 1916 жылдың шілдесіне дейін Бельгиядағы Ипрде дислокацияланды, содан кейін 1916 жылдың тамызынан қарашасына дейін Сомма шайқастарында (Швабия Вюртембергтің бір бөлігі) Швабен редубтын қорғағанда ауыр жойқынға ұшырады. Вильгельм 1917 жылдың 5 қаңтарында дивизиялық генерал шенінен отставкаға шықты. 1917-18 жылдары Вильгельм батыс майданында 64-ші корпустың (Generalkommando 64) бас офицері болды; оның жеке көмекшілері Эуген Отт және Эрвин Роммель болды.