Кіріспе

Британдық жарыс жүргізушісі (1948–1973)

Роджер Уильямсон (2 ақпан 1948 – 29 шілде 1973) – британдық жарыс жүргізуші және екі мәрте Ұлыбритания Формула 3 чемпионы. Ол Голландия Гран-приінде, Нидерландтағы Зандвоорт трассасында өткен екінші Формула 1 жарысы барысында қаза тапты.

Өмірбаян

Уильямсон Лестерширдегі Эшби-де-ла-Зуч қаласында дүниеге келген. Ол 1971 және 1972 жылдары Ұлыбритания Формула-3 чемпионатында жеңіс одіс. 1973 жылы оған March Engineering командасының Формула-1 командасында жүргізуге мүмкіндік ұсынылды. Уильямсон бастапқыда BRM командасы үшін сынақтан өтті, бірақ оның менеджері бұрынғы маусымда March командасының көрсеткіштері жақсы болғандықтан, March ұсынысын қабылдауға кеңес берді.

Өлім

Формула-1-дегі дебюті 1973 жылғы Британдық Гран-приден кейін Уильямсонның екінші Формула-1-ге қатысуы 1973 жылғы Голландия Гран-приінде Зандворт трассасында болды. Сегізінші айналымда, Туннель Остқа (Шығыс туннелі) жақын, жоғары жылдамдықта келе жатып, дөңгелегінің жарылуына күдік туды, нәтижесінде машинасы аударылып, өртеніп кетті. Уильямсон соққыдан ауыр жарақат алмады, бірақ жылдам жалынға тоңған машинаның астында қалды. Трасса маршалдары нашар даярланған және жеткіліксіз жабдықталған болды, сондықтан оған көмектесе алмады. Басқа пилот, Дэвид Пурли, досының апатына куә болғаннан кейін өзінің жарысын тоқтатып, Уильямсонды құтқаруға қауқапты және батыл әрекет жасады. Ол әлі де белсенді трассадан Уильямсонның машинасына жүгіріп барып, оны тік бұруға тырысты, содан кейін маршалдан өрт сөндіргіш алып, жалынға тоңған машинаға қайтып келді. Ол машинаға сөндіргіштің мазмұнын құйып, басқаларға көмекке шақырды. Пурлидің машинаны тік бұруға және жалынды сөндіруге жасаған тырысы сәтсіз аяқталды, ал маршалдар жалынға төзімді киімсіз машинаны жылжыта алмады. Пурли кейіннен Уильямсонның машинаның астынан айқайлағанын естігенін айтты, бірақ алғашқы өрт сөндіру машинасы келгенге дейін және өрт сөндірілгенге дейін Уильямсон уықталып қайтыс болды. Көптеген жарыскерлер Пурлиді апатқа ұшыраған машинаның пилоты деп жаңылыстырып, жанған машинаны бос деп ойлағандықтан, ешқайсысы көмекке тоқтаған жоқ, тіпті Пурли трассада тұрып, оларға тоқтауға қолмен белгі бергеніне қарамастан жарыс жалғасты. Сонымен қатар, трасса маршалдары пилоттар киетіндей отқа төзімді костюмдер емес, қарапайым блейзер киіп жүрді, сондықтан олар үлкен жалынға жақындаса алмады. Кейін Пурли Уильямсонды құтқаруға жасаған батылдығы үшін Джордж медалімен марапатталды. Оқиғаның фотосуреттерінен жасалған серия, Пурлидің анық көрінетін отырыққан және ақырында күйзеліске ұшыраған бейнесін көрсетті, сол жылы World Press Photo жүлдесінің «Фото тізбектері» номинациясын жеңіп алды. Уильямсонның денесі кейіннен кремацияланып, күлі белгісіз жерге қойылды. Апаттан кейінгі жылдары барлық трасса маршалдары міндетті түрде отқа төзімді киім киюге міндеттелді, осылайша олар өрт болған жағдайда көмек көрсете алады. Келесі бірнеше жыл ішінде апат болған жерлерде тоқтап, құтқару жұмысына көмектесетін пилоттардың саны да көбейді, әсіресе 1976 жылғы Германия Гран-приінде. Уильямсон қайтыс болған кезде 25 жаста болды. 2003 жылы, оның қайғылы апатының отызыншы жылдығында, Уильямсонның қола мүсіні оның туған жері Лестерширдегі Донингтон Парк трассасында ашылды. Сол кездегі иесі Том Уитткрофт Уильямсонға қаржылық қолдау көрсеткен және Уильямсонның қайтыс болған күнін «өмірімдегі ең қайғылы күн» деп сипаттады.