Кіріспе
Американдық жарыс жүргізушісі (1925 жылы туған)
Пол Эдвард Голдсмит (2 қазан 1925 жылы туған) – зейнеткерлікке шыққан американдық жарыс жүргізушісі. Мансабында ол мотоциклдерде, жабық автомобильдерде және Индианаполис автомобильдерінде жарысқан, әр түрде жетістіктерге жеткен. Голдсмит 1961 және 1962 жылдары USAC Stock Car ұлттық чемпионатында жеңіс оді, ол Рей Ничелстің Pontiac көлігін жүргізген. Карьерасының басында ол AMA жарыс жолында табысты мотоцикл жарысшысы болды, 1953 жылы Harley Davidson үшін Дейтона 200 жарысын жеңіп алды. 1958 жылы Смоки Юник үшін Pontiac жүргізіп, Голдсмит Дейтона Бич жолында NASCAR жабық автомобильдерінің соңғы жарысын жеңіп алды. Голдсмит қазіргі уақытта Индианаполис 500 жарысының ең ескі қатысушысы; ол және А. Дж. Фойт 1958 жылғы Индианаполис 500 жарысының жалғыз тірі қатысушылары.
Ерте өмір
Батыс Вирджинияда туған Голдсмит отбасымен бірге ерте жасында Мичиган штатының Детройт қаласына көшіп келді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Голдсмит сауда флотында қызмет етті. Соғыстан кейін ол Детройттегі "Крайслер" зауытында толық жұмыс істеді. 1952 жылға дейін ол Мичиган штатының Роял-Ок қаласында автосервис станциясына бірлесіп иелік етті.
Мотоциклмен айналысу
Голдсмит Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін көп ұзамай мотоциклдермен айналыса бастады. Оның жарыс мансабы 1946 жылы Мичиган штатының Стерлинг-Хайтс қаласындағы Партингтон-Пастурс алаңында жарысқа қатысып, кездейсоқ басталды. Күтілгеннен аз жарысшы келді, соның салдарынан Голдсмитке қатысуға шақырды, ол үшінші орынды жеңіп алды. Ол көп ұзамай әр апта соңында жергілікті жарыстарға қатыса бастады. Голдсмит өзінің жарыс мансабының бойында Харли Дэвидсон мотоциклімен жарысты, бұл 1946 жылы мансабының шыңында болған Мичигандық Лео Энтониден шабыттанған болуы мүмкін. 1947 жылы Голдсмит Детройттегі жетекші Харли Дэвидсон дилері Арл Робинсонның қолдауын алды. Робинсонның бас механиктерінің бірі – Боутс Карнегимен бірлесіп, Голдсмит Орта Батыс аймағындағы қалалық жәрмеңкелерде жарыс жүргізді.
Харли-Дэвидсон қарым-қатынасы және AMA табысы
1952 жылы Голдсмит маусымның ортасына дейін жарысқа қатысып, жылдың алғашқы подиумын – Иллинойс штатының жәрмеңке алаңында өткен 25 мильдік жарыста C класының ұлттық чемпионатында үшінші орынды жеңіп алды. Келесі аптада Голдсмит Харли-Дэвидсонның бас кеңсесіне жақын жердегі Милуоки Майл жарысында өзінің алғашқы жеңісін тойлады. Екі аптадан кейін ол Индиана штатының жәрмеңкесінде өткен 5 мильдік жарыста екінші орын алды. Дейтона Бичте ол танымал жергілікті жарыскер Маршалл Тигге тиесілі жарыс шеберханасында мотоциклімен айналысты. Осындай бір кездесуде Голдсмит алғаш рет танымал жергілікті механик Генри "Смоки" Юникпен танысып, оған кеңес беруді бастады, содан кейін оның жарыс стилі мен еңбек этикасы оны әсерге түсірді. Голдсмит жарысқа мұқият дайындалды, қозғалтқышын жақсылап баптап, жергілікті жолдарда қайта-қайта сынақтан өткізді. Маусым бойы Голдсмит үздіксіз ұпайлар мен сыйлық ақшасы төленетін орындарда аяқтады. Голдсмиттің мотоциклмен өткізген карьерасының соңғы жарысы 1956 жылғы Дейтона 200 болды. Кейін Голдсмит: "Эд Коул менің артымнан тығырықтап, жарысқа қатысуымды қадағалап отырды. Ол маған мотоциклмен емес, толық уақытты "Шевро" жүргізушісі болуымды айтты" деді. Голдсмит 1954 жылы Милуоки Майлда өткен AAA Stock Car ұлттық чемпионатында алғашқы жоғары деңгейдегі автомобиль жарысына қатысты. 38 қатысушынің ішінде 22-орыннан старт алған Голдсмит 21-орында аяқтады.
NASCAR-дың алғашқы мансабы (19561958)
1956 жылы Дейтона Speedweeks кезінде Голдсмит сол жылы Дейтона 200 жарысында қатысып, Юникпен байланыс жасады. Голдсмиттің алғашқы жарысы 25 наурызда Лейквуд спидвейінде өтті. Жетінші орыннан старт алған Голдсмит 36-шы айналымда апатқа ұшырап, жарысты 23-ші орында аяқтады. Сол жылы өткен Оңтүстік 500 жарысында Голдсмит жарысқа қатысып, үздік 5-тің қатарында болды. Лангорндағы келесі жарыста Голдсмит Дарлингтондағы көрсеткен нәтижесі мен Лангорндағы мотоциклмен жарысқан тәжірибесіне байланысты фаворит емес деп есептелді. Алдыңғы қатардан старт алған Голдсмит 300 мильдік жарыста үстемдік танытты. 300 айналымның 182-сінде көшбасшы болған Голдсмит екінші орын алған Ли Петтиді жеті айналыммен озып кетті. Жеңісімен қатар, Голдсмит 1956 жылы 9 жарыста 3 рет үздік 5-тің қатарына іледі. 1957 жылғы маусымның басында Chevrolet командасымен қатысқаннан кейін, Юник Дейтона Бич жарысынан кейін Ford командасына ауысты. Олармен маусымның алғашқы айларында жарысқан Юник командасына Автомобиль өндірушілер қауымдастығының (AMA) маусым айындағы зауыттық бағдарламаларға тыйым салуынан кейін қолдау көрсетілмей қалды. Бұл шешімге автокөлік қауіпсіздігіне байланысты халық арасындағы алаңдаушылық себеп болды. 1957 жылғы 2 қыркүйекте Дарлингтон Raceway трассасында өткен Оңтүстік 500 жарысында, Голдсмитке жеңіс үміті артылған болатын. Апат салдарынан Голдсмит ауыр жарақат алды, сонымен қатар Фонти Флок та ауыр жарақат алды, ал Бобби Майерс қаза тапты. Юник және кейде Пит ДеПаоло командалары үшін жарысқан Голдсмит маусымды 4 жеңіс және 25 жарыста 6 үздік 5 орынмен аяқтады. Ең танымал жарыс – 4 шілдеде өткен "Рали-250". 1958 жылы Голдсмит танымал Дейтона Бич жол жарысында өткен соңғы Grand National жарысының жеңімпазы атанды. Бұл жеңіс Голдсмитті Daytona Beach трассасында автокөлік пен мотоциклде жеңіс однаған жалғыз жарыскер етіп белгіледі. Ол жарыста Pontiac машинасымен бастап соңына дейін көшбасшылықты сақтап қалды. Бірнеше аптадан кейін Голдсмит АҚШ Авто Клубының (USAC) ұйымдастыруымен өткен Индианаполис 500 жарысына қатысу ниетімен NASCAR жарыстарынан бас тартты.
Рей Ничелспен байланысы
Голдсмиттің Дейтонадағы жеңісі GM компаниясының Pontiac бөлімшесінің бас директоры Семон Кнудсеннің назарын аударды. Кнудсен Pontiac-тың қалың жұртшылықтағы консервативті имиджін өзгертуді көздеп, жақында Индианаполистегі автомеханик Рей Ничелсті Pontiac-ты жоғары өнімділік брендіне айналдыру үшін жұмысқа алған еді. Сол күзде Кнудсен Ничелс пен Голдсмит арасында кездесу ұйымдастырды, одан кейін Голдсмит Ничелстің Pontiac-ты дамытуға арналған тестілеуші жүргізушісі болып жұмысқа қабылданды. 1958 және 1959 жылдары Голдсмиттің Индианаполис жарыс орталығына енуге жасаған тырабы, содан кейін Ничелспен шарттасқан бизнес міндеттемелері оның толыққанды жарыс кестесіне уақыт табуын қиын етті, ол тек Америка Автокөлік Жарыс Клубының (ARCA) ұйымдастырған бірнеше жылдамдық жарыстарда ғана қатысты.
1960 жыл
Голдсмит 1960 жылы жарысқа қайта оралды, USAC трассасында өнер көрсетті. Ол 4 рет поул позициясын иеленді және жиі алдыңғы қатарда болды, бірақ маусымның соңғы жарысында, Дейтонда ғана жеңіске жетті. Бірінші айналымда Дон Уайттан оқпандап өтіп, Голдсмит жарыс барысында үстемдік танытты, бастапқыдан соңғыға дейін көш бастады, тек Тони Беттенхаузен ғана оған қысқа ғана уақытқа қарсылық көрсетті. Голдсмит жарыс барысында басқарған айналымдары үшін айтарлықтай бонус алды, бұл жарыс оның 33 жасқа толған күніне сәйкес келді.
1961 жыл
Голдсмит 1961 жылғы маусымды Фениксте өткен Джимми Брайан мемориалындағы жеңісімен ашты. Алғашқы қатардан старт алған Голдсмитке алғашқы кезеңдерде Роджер Уорд қарсылық көрсетті, бірақ 21-ші айналымда ол көшбасшылыққа шықты. Дукуоинде Голдсмит тағы да алғашқы қатардан старт алып, Уордпен қайтадан бәсекелесті, содан кейін 63-ші айналымда Уорд қате жіберген кезде көшбасшылыққа ие болды. 17 қыркүйекте Милуоки Майлда өткен 250 мильдік жарыс, маусымның ең мәртебелі жарысы болды, онда Голдсмит қиын жарысқа қатысты. 60-шы айналымда жарыстан шығып қалған ол, командаласы Лен Саттонның көлігін басқарды, бірақ 130-шы айналымда қайтадан жарыстан шықты. "Уайти Джонсонға" тиесілі бір жылдық "Понтиак" көлігін басқарып, Голдсмит 5-ші орынға жетіп, көшбасшылар қатарына қосылды. Маусымның соңғы жарысында, Трентонда, Голдсмит жарысты жеңіп, чемпиондық атағын да жеңіп алды, төртінші орын алған Нельсонды басып өтті. Голдсмит 1961 жылғы USAC Stock Car ұлттық чемпионатында 7 алғашқы қатар, 10 жеңіс және 19 жарыста 16 үздік бес орынға ие болды.
1962 жыл
1962 жылы Голдсмит тағы да жақсы бастады. Маусымды ашу үшін Риверсайдта өткен екі жарыста Дэн Гурни көлігін жеңілдеткені үшін бірінші жарыстан құлатылды. Голдсмит екінші жарыста Гурниді жеңіп, жалпы жеңімпаз атанды. Голдсмит екінші рет қатарынан "Питербороу" шақыру кубогын жеңіп алды, бұл жарыс Канададағы Мон-Тремблант трассасында өтті. 250 мильдік жарыс тағы да екі кезеңнен тұрды. Жеңімпаз екі кезеңнің ең жоғары орташа уақыты бойынша анықталды. Голдсмит бірінші жарыста Уордтан кейін екінші орын алды, ал екінші жарыста Уордты жеңді. Оның жалпы уақыты екі секундқа тез болды. Ол 1962 жылы 6 поул, 8 жеңіс және 20 жарыста 15 үздік бес нәтижемен USAC чемпионатында жеңіске жетті.
1963 жыл
Голдсмит пен Ничелс 1963 жылғы маусымда бұрынғыдай сәтті өнер көрсетпеді, осы маусымда Ничелс Инжиниринг Понтиактан Плимут зауытының қолдауына көшті. Маусым ішінде үш жеңіс тіркелгенімен, бірнеше жарыстан бас тартып, көптеген механикалық техникалық бұзылғандықтан жарыстан шықты. Маусым соңында Голдсмит турнир кестесінде тоғызыншы орында тұрған сияқты көрінді.
USAC-тен шеттету
USAC жүйелі қатысушысы болған Голдсмит пен Ничелс кейде NASCAR санкциялаған жарыстарға қатысқан. 1963 жылғы NASCAR маусымын аяқтауға тиіс болған, 6 қарашада Риверсайдте өткен «Голден Стейт 400» жарысына қатысуға дайындалып жатқан Голдсмит командасына қазан айының соңында USAC, FIA мүшелігіне қарамастан, өз жүргізушілеріне жарысқа қатысуға рұқсат бермейтінін хабарлады. Бұл тиімді тыйым салғандықтан Голдсмиттен басқа барлық USAC жүргізушілері жарыстан бас тартты. Кейіннен USAC-тен тікелей хабарланбағанын мәлімдеген Голдсмит, ол командасының және Plymouth компаниясының қызметкері ретінде жарысқа қатысу міндеттемесін орындауға ниеттенгенін айтты. Голдсмит бастапқы іріктеу күніне қатыспады, орнына 3 қарашадағы соңғы мүмкіндік сессиясында уақытын көрсетті. Оның көрсеткен уақыты 31 қазанда өткен негізгі іріктеу кезінде Дэн Гурни орнатқан бұрынғы рекордты жаңартты. Жарыс өткен күнінен кейін USAC өкілі және бұрынғы жүргізуші Генри Бэнкс Голдсмит бір жылға жарыстардан шеттетілгенін және 1963 жылғы жинаған ұпайларын жоғалтқанын жариялады. Голдсмит FIA лицензиясы бар шетелдік жүргізуші ретінде жарысқа қатысуға мүмкіндік беретін Мексикаға көшіп кетумен қорқытты. USAC мұндай әрекет Голдсмит статусына ешқандай өзгеріс енгізбейтінін мәлімдеді. Голдсмит пен Ничелс 1964 жылғы Grand National маусымында NASCAR жарыстарына қатысуы мүмкін деген қауесет тарады.
1965 жыл
1965 жылы USAC-ке қайтып келген Голдсмит маусымның соңғы жарысында Норм Нельсонға чемпиондық атағын жоғалтты.
Чемпионат автокөлігі мансабы
Голдсмит 1958 және 1963 жылдар аралығында USAC Championship Car сериясында 8 жарысқа қатысты, оның 6-сы Индианаполис 500 жарысында болды. Ол Индианаполисте екі рет топ бестікке кірді, 1959 жылы 5-орынды алып, 1960 жылы 3-орынды жеңіп алды.
Жеке өмірі мен кейінгі өмірі
Жарыс жолында өнер көрсеткен кезінде Голдсмит ұшқыш атанған алғашқы жүргізушілердің бірі болды, көбінесе жарыстарға және жарыстардан ұшып баратын. Жүргізушіліктен кейін зейнетке шыққан соң, негізінен Cessna 421 ұшағымен, жарыстарға қозғалтқыштар мен бөлшектерді тасымалдады. Жарыс мансабынан кейін бірнеше онжылдық бойы Голдсмит бірнеше шаруашылықтар мен мейрамханаларға иелік етті. Ол әлі де белсенді ұшқыш және жұмыс істейді, сонымен қатар Индиана штатының Гриффит қаласындағы Гриффит Мерриллвилл әуежайының иесі және операторы болып табылады.
Марапаттар мен құрметтер
1986 жылы Мичиган Мотор спортының Даңқ залына енгізілді. 2018 жылы USAC Даңқ залына енгізілді.
Әлем чемпионатының қысқаша сипаттамасы
Индианаполис 500 жарысы 1950 жылдан 1960 жылға дейін FIA әлем чемпионатының бөлігі болды. Осы жылдары Индиде сынға түскен пилоттар әлем чемпионатының ұпайларын есепке алды және чемпионатқа қатысты. Пол Голдсмит мұндай әлем чемпионатының үш жарысына қатысып, 1959 жылы бесінші, ал 1960 жылы үшінші орын алды, осылайша ол әлем чемпионатының алты ұпайын жеңіп алды. Қазіргі таңда ол әлемдік жүргізушілер чемпионатының күнтізбесіне қатысқан ең қарт пилот болып табылады.