Кіріспе

Италиялық жарыс жүргізушісі (1941–1992)

Мария Грация "Лелла" Ломбарди (26 наурыз 1941 – 3 наурыз 1992) – 17 Формула-1 әлем чемпионатының Гран-присіне қатысқан итальяндық жарыс жүргізушісі. Ломбарди Формула-1 жарысына іліккен екі әйел жүргізушінің бірі және Формула-1 жарысында ұпай жинаған жалғыз әйел. Ломбарди Италияда өсті және отбасы үшін тауар жеткізетін фургон жүргізу арқылы жарысқа деген қызығушылық танытты. Картингпен бастап, содан кейін Формула Монца мен Формула 3-ке көшкен Ломбарди, Формула-1 деңгейіне жеткенше жарыс жолында өркендеді. Ол Формула-1 тарихында ұпай жинаған жалғыз әйел, 1975 жылғы Испания Гран-присінде жарты ұпай ұтып алды. Ломбарди Брэндс-Хатчтағы Чемпиондар жарысына қатысып, спорттық автомобильдерде де жарысқан алғашқы әйел болды. Ол Пергузаның 6 сағаттық және Вальелунганың 6 сағаттық жарыстарын жеңіп алды. Ломбардидің өмірі мен жолы жарыспен айналысатын жаңа буынға үлкен әсер етті. Оның тәжірибесі әйелдердің жарыс спортына қатысуын және жарыс индустриясындағы әйелдерге деген көзқарасты қалыптастырды.

Жеке өмір

Ломбарди Италияның Пьемонт аймағындағы шағын Фругароло қаласында дүниеге келген. Оның әкесі қасапшы болған, ол Леллаға отбасылық дүкеніне тауар жеткізуші ретінде алғашқы жұмысын берді. Басында Ломбардидің әкесі оның жарысқа деген құштарлығын қабылдауы қиын болды, бірақ ол 1968 жылғы жарыста күміс жүлде алғаннан кейін оны қолдады. Лелла Ломбарди бір жынысты қарым-қатынаста болған алғашқы әйел жарыскерлердің бірі еді. Ломбарди 1992 жылғы 3 наурызда Милан қаласында емшек рагынан қайтыс болды. Ол 50 жаста болған және Фругаролода жерленген. Одан кейін оның серіктесі Фиоренза қалды. Ломбарди туған жері Фругаролода орнатылған мүсінмен мәңгі есте қалды.

Формула бірінші

Бала кезінде картингпен қысқа ғана тәжірибе алғаннан кейін, Ломбарди 1965 жылы өзінің алғашқы көлігін сатып алып, Формула Монцада жарысқа қатысты. 1968 жылы ол Формула-3-ке көшті. 1974 жылы Ломбарди Shellsport Luxembourg Lola командасымен Формула 5000-де жүргізуге келісім жасады және төртінші орынды жеңіп алды. Сол қыста ол итальяндық ақсүйек, граф Витторио Занонмен танысты, ол оның F1-ге қатысуына демеушілік жасады. Ломбарди басқа жарыстарда да табысқа жетті, соның ішінде Нюрбургрингте өткен Германия Гран-присінде жетінші орынды иеленді. Уоткинс-Глендегі АҚШ Гран-присінде Ломбарди Уильямс командасы үшін бір рет жарысқа қатысты. Бірақ, тұтандыру жүйесіндегі ақаулық салдарынан оның жарысқа қатысуына рұқсат берілмеді. 1976 жылы Ломбарди Марч Инжиниринг командасында Брамбилла мен Штукпен бірге жарысатыны расталды. Ол сол жылы Бразилия Гран-присінде 14-ші орынды алды, ал кейін команда оны Ронни Петерсонмен алмастыруға шешім қабылдады. Содан кейін Ломбарди қысқа мерзімге RAM Racing командасына ауысты, ол Австрия Гран-присінде 12-ші орынды жеңіп алды, бұл оның ең жақсы нәтижесі болды.

Чемпиондар жарысы

1974 жылы Ломбарди Брэндс-Хэтчте өткен Чемпиондар жарысына іліккен және қатысқан алғашқы әйел автокөлік жүргізушісі болды. Ол "Лола Шевроле" көлігімен жарысып, 14-орынды иеленді. 1975 жылғы жарыста ол қайтадан "Марш Форд" көлігімен қатысуға мүмкіндік алды. 20 айналымнан кейін жарыстан шығарылды.

Спорттық көліктер

Кейіннен Ломбарди спорттық автомобильдерде жарысты. 1979 жылы ол Пергузаның 6 сағаттық және Вальелунганың 6 сағаттық жарыстарында жеңіске жетті. Ол сондай-ақ, 24 сағаттық Ле-Ман жарысына төрт рет қатысып, 1976 жылы Lancia Stratos Turbo көлігімен 20-шы орынды иеленді. Ломбарди 1977 жылы Дейтона халықаралық жылдамдық трассасында Firecracker 400 NASCAR жарысында да жарысқан. Бұл жарыста тағы екі әйел жүргізуші болды: америкалық Джанет Гатри және бельгиялық Кристин Беккерс. Ломбарди 31-ші орынды алды. Ломбарди 1988 жылы жарыс спортын қырауға шықты. 1989 жылы ол өзінің Lombardi Autosport атты жарыс командасын құрды.

Мұра

Лелла Ломбардидің жарыс мансабы жарыс спортындағы әйелдердің келесі буындарының көзқарасына әсер етті. Ломбарди F1-де жаңа жол ашқан адам ретінде қарастырылады, одан кейін әйелдер Формула-1-ге жүргізуден өзге де көптеген салаларда қатыса бастады. Журналист Фил Паш Ломбарди жарысты ерлер спорты деп есептегенімен, оның "бәсекеге құштарлығы" арқасында сәтті болғанын айтады. Чадвик 2022 жылы Формула-1-ге қадам басатын әйелдер үшін гендерден гөрі қаржылық қолдау маңызды кедергі екенін мәлімдейді. W сериясы – әйелдер арасындағы жарыс чемпионаттары, ол қаржылық бөгеттерді жойып, әйел жарыскерлерге тең мүмкіндік береді. Ломбарди Формула-1-ді әйелдерге қолжетімді етуге үлкен үлес қосты.

F5000 Еуропа чемпионатының толық нәтижелері

(key) (Қаралы әріппен жазылған жарыстар pole position-ді көрсетеді; көлбеу әріппен жазылған жарыстар ең жылдам айналымды көрсетеді.) Жыл Клуб Шасси Қозғалтқышы 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Ұпай 1974 ShellSPORT Люксембург Lola T330 Chevrolet 5.0 V8 BRH MAL SIL OUL BRH ZOL THR ZAN MUG MNZ MAL MON THR BRH OUL SNE MAL BRH 5-орын 88

Формула-1 әлем чемпионатының толық нәтижелері

(key) (Қаралы әріппен жазылған жарыстар pole position-ті көрсетеді; көлбеу әріппен жазылған жарыстар ең жылдам айналымды көрсетеді.) Жыл Қатысушы Шасси Қозғалтқыш 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Ұпай 1974 Allied Polymer Group Brabham BT42 Ford Cosworth DFV 3.0 V8 ARG BRA RSA ESP BEL MON SWE NED FRA GBR GER AUT CAN ITA USA NC 0 1975 March Engineering March 741 Ford Cosworth DFV 3.0 V8 ARG BRA RSA 21 0.5 Lavazza March 751 ESP MON BEL SWE NED FRA GBR GER AUT ITA Frank Williams Racing Cars Williams FW04 USA 1976 Lavazza March 761 Ford Cosworth DFV 3.0 V8 BRA RSA USW ESP BEL MON SWE FRA NC 0 RAM Racing with Lavazza Brabham BT44B GBR GER AUT NED ITA CAN USA JPN

Формула 1 чемпионаттан тыс нәтижелер

(key) (Қаралы әріппен жазылған жарыстар pole position-ді көрсетеді; көлбеу әріппен жазылған жарыстар ең жылдам айналымды көрсетеді.) Жыл Көшпелі команда Шасси Қозғалтқыш 1 2 3 1974 ShellSPORT Люксембург Lola T330 Chevrolet 5.0 V8 PRE ROC INT 1975 Lavazza March March 751 Ford Cosworth DFV 3.0 V8 ROC INT SUI

Ле-Манның 24 сағаттық жарысының нәтижелері

Жыл Команда Копилоттар Автомобиль класы Айналымдар 1975 Elf Switzerland Мари Клод Шармассон Renault Alpine A441 S2.0 20 Сайыстан шықты Сайыстан шықты 1976 Aseptogyl Кристина Дакремонт Lancia Stratos Ferrari GTP 265 20-шы 2-ші 1977 Inaltera Кристина Беккерс Inaltera LM Ford Cosworth S+2.0 279 11-ші 4-ші 1980 Scuderia Torino Corse Марк Тэтчер Osella PA8 BMW S2.0 157 Сайыстан шықты Сайыстан шықты

NASCAR

(түйін) (Қалың – Біліктілік уақытымен берілген поул-позиция. Курсив – Ұпайлар тізімі немесе жаттығу уақытымен алынған поул-позиция. * – Көптеген кезеңдерді жетекке шығарды.)

Уинстон кубогы сериясы

NASCAR Winston Cup Series нәтижелері Жыл Командасы № Түрі 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 Ұпайлар 1977 Шарль Дин 05 Chevy RSD DAY RCH CAR ATL NWS DAR BRI MAR TAL NSV DOV CLT RSD MCH DAY NSV POC TAL MCH BRI DAR RCH DOV MAR NWS CLT CAR ATL ONT N/A 0