Кіріспе

Сиам ханзадасы, жарыс жүргізушісі, теңізші және ұшқыш (1914–1985)

Бирабонгсе Бханудеж Бханубандх ханзадасы (พีรพงศ์ภาณุเดช; 15 шілде 1914 – 23 желтоқсан 1985), Сиам (қазіргі Таиланд) ханзадасы Бира деген атпен немесе жарыс есімімен B. Бира деп әйгілі болды. Ол Тай корольдік отбасының мүшесі, жарыс жүргізушісі, теңізші және ұшқыш. Бирабонгсе Формула-1 және Гран-при жарыстарында Maserati, Gordini және Connaught командалары үшін жарысқан. 2001 жылы Малайзиялық Алекс Юнг Minardi командасына қосылғанға дейін ол Формула-1-де жарысқан жалғыз Оңтүстік-Шығыс Азиялық жүргізуші болды, ал 2019 жылы Алекс Альбон дебют жасағанға дейін Формула-1-де жарысқан жалғыз тайлық жүргізуші болды. Бирабонгсе төрт жазғы Олимпиада ойындарында желкен спортымен де айналысты және 1952 жылы өзінің екі қозғалтқышты Miles Gemini ұшағымен Лондоннан Бангкокқа ұшты.

Ерте өмір

Бирабонгсе ханзаданың ата-анасы ханзада Бханурангси Савангвонгсе мен оның екінші әйелі болды. Бирабонгсенің әкесінің әкесі – Монгкут патша, ол Голливуд фильмдері "Патша мен мен" және "Анна мен патша" фильмдерінде шамалы дәрежеде бейнеленген. Оның анасы Бирабонгсе ханзада төрт жасқа толғанда қайтыс болды. Бирабонгсе 1927 жылы Англиядағы Итон колледжінде білімін аяқтау үшін Еуропаға жіберілді, онда оның әкесінің бірінші некесінен туған немересінің бірімен бірге оқыды. 1960 жылғы жарыста ол тағы бір бұрынғы Формула-1 жүргізушісі Роберто Миерске қарсы жарысты, ол он жетінші орынды алды, ал ханзада он тоғызыншы орынға табан тіреді.

Өлім

Принц Бира 1985 жылғы 23 желтоқсанда Лондонның Баронс-Корт метро станциясында қайтыс болды. Ол күшті жүрек ұстамасынан құлап, көз жұмды, бірақ өзімен бірде-бір жеке куәлігі болмағандықтан, оның денесін бірден тану мүмкін болмады. Метрополитен полициясы оның қалтасынан қолмен жазылған хат тауып, оны Лондон университетіне саралауға жіберді, онда ол тай тілінде жазылған және Принц Бираға жолданған екені анықталды. Тай елшілігіне хабар берілді, олар оның маңыздылығын түсінді. Уимблдондағы Ват Буддхападипада тай діни қызметі өткізілді, содан кейін тай және буддалық дәстүрлер мен әдет-ғұрыптарына сәйкес оның денесі өртелді.

Басқа марапаттар

Таиландтың Паттайя қаласының жанында орналасқан Бира трегі принц Бираның құрметіне аталған. 2016 жылы жүргізуші мен машинаның салыстырмалы ықпалын бағалаған математикалық модельдеу зерттеуін баяндаған академиялық мақалада принц Бира барлық уақыттағы ең жақсы Формула-1 жүргізушілерінің қатарында 43-орынға ие болды.

Тайландтық жарыс түстерінің дамуы

Принц Бира Тайландтың ұлттық жарыс түстерін әзірлеуде және бекітуде маңызды рөл атқарды. 1934 жылы Бира қабылдаған, орташадан ақшыл ұнтақ көк түсті схеманың негізгі түсі, Лондондағы алғашқы жылдары танысқан жас әйелдің кешкі көйлегінен алынған. Алғашқыда автомобильдер тек көк түске боялған, бірақ кейіннен Бира негізгі түсті жақсы көрінуі үшін сары түс қоса бастады. 1939 жылы ол автомобильдердің шасси рельстерін сары түске бояуды қолға алды.

Ле-Манның толық 24 сағаттық жарысының нәтижелері

Жыл Командасы Пилоттар Автомобиль Классы Айналымдар 1939 Реймонд Соммер Реймонд Соммер Alfa Romeo 6C 2500SS 3.0 173 Аяқталмады Аяқталмады 1954 Aston Martin Lagonda Питер Коллинз Aston Martin DB3S Купе S 3.0 138 Аяқталмады Аяқталмады