Солтүстік Кореядағы Чхондоизм партиясының тарихы

Кіріспе

Солтүстік Кореядағы халықтық майдан партиясы Чондоист Чонгу партиясы. (Чонгу партиясы – шамамен «Чхондогёның [Аспан жолы] жас достар партиясы» деп аударуға болады.)

Тарих

Чондогё діни идеологиясы ХІХ ғасырдың соңында Кореядағы христиандық миссионерлік әрекеттерге жауап ретінде құрылды. Чондогё корей ұлтшылдығының ошағына айналды. Ч'ондо шаруалары 1894 жылы Донгхак шаруалар төңкерісіне қатысты және бұл қозғалыс 1919 жылғы 1 наурыз қозғалысында маңызды рөл атқарды. КСРО мен Кореяның коммунистік партиялары Чондогёны «утопиялық шаруалар қозғалысы» деп қарастырды. 1945 жылға қарай Чондогё Солтүстік Кореядағы екінші ірі дінге айналды, оның жатақтарының саны 1,5 миллионға жетті. Чондоист Чонгу партиясы 1946 жылдың 8 ақпанында Чондогё белсендісі Ким Тархён басшылығымен құрылды. Бірнеше айдың ішінде 98 000 мүше жиналды, бұл Корея Коммунистік партиясынан көп. 1946 жылдың желтоқсанында партия мүшелерінің саны 204 387-ге жетті. 1946 жылдың 22 шілдесінде Кореяны қайта біріктіру үшін Демократиялық майдан құрылды. Чондоист Чонгу партиясы оған кірген төрт партияның бірі болды. Осылайша партияның Корея Коммунистік партиясының басшылығына бағынуы ресмиланды. 1946-1947 жылдардағы халық комитеттері, ауылдық халық комитеттері және мён халық комитеттеріне сайлауда сайланған 70 454 депутаттың шамамен 5,3 пайызы Чондоист Чонгу партиясынан болды. Ким Тархён Халық Ассамблеясының (ұлттық парламент) екі төрағасының бірі болды. Халық Ассамблеясының бірінші сессиясында Чондоист Чонгу партиясының депутаты Ким Юнголь жер реформасы кезінде халық комитеттері қабылдаған заңдарды орындамауға қарсы сын айтты. Ким Юнгольге шабуыл жасалып, ол мәлімдемесінен бас тартты. 1948 жылы Корея Халық Демократиялық Республикасы (КХДР) құрылғанда, Чондоист Чонгу партиясы Жоғарғы Халық Ассамблеясындағы орындықтардың 16,5 пайызын иеленді. Алайда партияның жағдайы тез күрделі ахуалға түсті. КСРО және Солтүстік Кореяның коммунистік басшылығының көп бөлігі партияға сенімсіздікпен қарады және оны контрреволюционерлердің болуы мүмкін жері деп есептеді. Ең маңызды мәселе – Солтүстік Кореядағы Чондогёның Оңтүстік Кореяның Сеулдегі діни ұйым басшылығымен байланысын сақтап қалғаны болды. Сеулдегі Чондогё басшылығы антикоммунистік болды және президент Сингман Ридің үкіметін қолдады. 1948 жылдың қаңтарында Сеулдегі Чондогё басшылығы 1 наурызда Пхеньяндағы коммунизмге қарсы үлкен демонстрация өткізу туралы шешім қабылдады. Бұл Солтүстіктегі Чондоист Чонгу партиясын қиын жағдайға түсірді. Ким Тархён Сеулден келген бұйрықтарды орындаудан бас тартты, бірақ партия басшылығындағы басқалар жоспарды іске асыруды қалады. Нәтижесінде Солтүстік Кореяның барлық аймақтарында партия мүшелерінен тазарту жүргізілді. Одан кейін коммунизмге қарсы күштер жер астындағы қарсылық қозғалысын ұйымдастырып, партизандық соғыс жүргізуге тырысты. Ким Тархён және оның жақтастары КХДР-ға адалдығын растады. 1950 жылы Оңтүстіктегі Чондоист Чонгу партиясы (діни қозғалыс емес) оның басшылығымен Солтүстік партиямен бірікті. Корея соғысы кезінде партия штаб-пәтері Қытаймен шекаралас қалаға көшірілді. Партия басшылығы КХДР-дың соғыс күш-жігерін белсенді түрде қолдады, бірақ соғыс кезінде көптеген партия кадрлары Оңтүстік Кореяға көшіп кетті. Соғыс кезінде көптеген адамдар Сеулді қолдады. Соғыстан кейін Солтүстік Корея үкіметінің арасында біртұтас майдан идеясының танымалдылығы төмендеді және көптеген адамдар коммунистік емес партияларды тыйым салуды қалады. Нәтижесінде біртұтас майдан сақталды, бірақ Чондоист Чонгу партиясының саяси қызметін жүргізу мүмкіндігі шектелді. 1954 жылы үкімет партияға берілетін субсидияны тоқтатты. 1956 жылға қарай шамамен 1700-3000 мүше қалды (қалған 10 000-50 000 Чондогё жатақтарынан). Сонымен қатар, партияның 200-ге жуық толық уақытты қызметкері болды. Партияны қаржыландыру үшін темір қорыту зауыты мен баспахана жұмыс істеді. 1957 жылдың қыркүйегінде Ким Тархён портфелі жоқ министр болды. 1958 жылы партия тағы да тазартудан өтті. Сол жылдың қараша айында партия КХДР басшылығына қарсы Кореяның Социал-демократиялық партиясымен бірге сөз байластырды деген күдік туды. Ким Тархён мен оның жақын серіктестері тұтқындалды. 1958 жылдың ақпанына дейін олар кінәсін мойындады және 1958 жылдың 16 ақпанында олардың парламенттік иммунитеті алынды. Олардың өліміне жеткен болуы мүмкін, бірақ олардың нақты тағдыры белгісіз. Осы кезде партия тәуелсіз ұйым ретінде жұмыс істеуін тоқтатты. Партияның провинциялық ұйымдары болған жоқ, тек ресми орталық ядросы ғана болды. Партияның Ұйымдастыру бөлімінің бұрынғы басшысы Пак Синдок партия басшылығын өз қолына алды. Чондоист Чонгу партиясы кейде Солтүстік Кореяның шетелдіктерге бағытталған үгіт-насихатында айтылады, бірақ Кореяның Социал-демократиялық партиясынан гөрі әлдеқайда аз. Бұл Чондогёның Оңтүстік Кореяда да қарапайымдыққа түсуіне байланысты, ал социал-демократия шетелде қабылданған саяси идеология болып табылады.

The Ch'ŏndogyo religious ideology was founded in response to the Christian missionary activities in Korea in the end of the nineteenth century. The Ch'ŏndogyo became a hotbed of Korean nationalism. Ch'ŏndo farmers participated in the Donghak Peasant Revolution in 1894 and the movement played an important role in the March 1st Movement in 1919. The communist parties of the Soviet Union and Korea perceived Ch'ŏndogyo as a "utopian peasant movement". By 1945, Ch'ŏndogyo had become the second largest religion in northern Korea, with 1.5 million believers. The Chondoist Chongu Party was established on 8 February 1946 with Ch'ŏndogyo activist Kim Tarhyon as its first leader. It assembled 98,000 members after a few months of existence, and was larger (in membership) than the Communist Party of Korea. In December 1946 it had 204,387 members. On 22 July 1946, the Democratic Front for the Reunification of Korea was formed as a united front. The Chondoist Chongu Party was one of the four parties included in it. Thus the subordination of the party under the leadership of the Communist Party of Korea was formalised. In the 1946–1947 elections to people's committees, village people's committees and myŏn people's committees, about 5.3 percent of the 70,454 elected deputies belonged to the Chondoist Chongu Party. Kim Tarhyon became one of two deputy chairmen of the People's Assembly (the national parliament). During the first session of the People's Assembly, a Chondoist Chongu Party deputy, Kim Yun'gŏl, held a critical speech against the non compliance with laws passed by the people's committees during the land reform process. Kim Yun'gŏl was fiercely attacked, and he retracted his statement. When the Democratic People's Republic of Korea (DPRK) was constituted in 1948, the Chondoist Chongu Party obtained 16.5 percent of the seats in the Supreme People's Assembly. However, the situation for the party soon turned difficult. Large sections of the Soviet and North Korean communist leaderships did not trust the party, and saw it as a potential nest for counterrevolutionaries. The most troublesome issue was that the North Korean Ch'ŏndogyo continued to have contacts with the leadership of the religious group in South Korean Seoul. There, the Ch'ŏndogyo leadership was anti communist and supported the administration of President Syngman Rhee. In January 1948, the Ch'ŏndogyo leadership based in Seoul made a decision that a massive anti communist demonstration would be held on 1 March in Pyongyang. This put the Chondist Chongu Party in the North in a precarious situation. Kim Tarhyon refused to follow the orders from Seoul, but others in the party leadership wanted to go ahead with the plans. The result was a massive purge of party members throughout North Korea. In its aftermath, the anti communist sections of the movement initiated an underground resistance movement and tried to launch guerrilla warfare. Kim Tarhyon and the people around him reaffirmed their loyalty to the DPRK. In 1950 the Chondoist Chongu Party in the South (but not the religious movement) united with the Northern party under his leadership. During the Korean War the headquarters of the party was shifted to a town near the border with China. The party leadership actively supported the DPRK war efforts, but many party cadres migrated to South Korea during the war. Many sided with Seoul during the war. In the aftermath of the war, the idea of the united front was increasingly unpopular in the North Korean government circles, and many wanted the non communist parties banned. In the end, the united front was maintained, but the possibility of the Chondoist Chongu Party conducting political activity was severely curtailed. In 1954, the government cancelled the party's subsidies. By 1956, approximately 1,700–3,000 members were left (out of the 10,000–50,000 remaining Ch'ŏndogyo believers). At the same time, about 200 persons were full time employees of the party. To finance the party, it ran an iron foundry and a printing house. In September 1957, Kim Tarhyon became a minister without portfolio. In 1958, the party was purged again. In November of that year, sources alleged that it had, together with the Korean Social Democratic Party, conspired against the DPRK leadership. Kim Tarhyon and his closest associates were arrested. By February 1958 they had pleaded guilty, and on 16 February 1958 their parliamentary immunity was revoked. Most likely they were executed, but their exact fate is not known. By this time the party had effectively ceased to function as an independent entity. No provincial organization of the party existed, just a formal central nucleus. Pak Sindok, previously the head of the Organizational Department of the party, took over the party leadership. The Chondoist Chongu Party is sometimes invoked in North Korean propaganda targeting foreigners, but much less so than the Korean Social Democratic Party. The reason is that Ch'ŏndogyo has fallen into relative obscurity even in South Korea, while social democracy continues to be an accepted political ideology abroad.

Соңғы басшылығы

2001 және 2012 жылдары партияның орталық комитетінің төрағасы Рю Ми Ён болды. Ол сонымен қатар Жоғарғы Халық Ассамблеясының төралқасының мүшесі (2014 жылға дейін), Кореяның Чондоист қауымдастығының Орталық басшылық комитетінің төрағасы (2010 жылы) және Тангун ұлтын қайта біріктіру жөніндегі кеңестің төрағасы (2012 жылы) болды. Рю 2016 жылдың қараша айында қайтыс болды, соның салдарынан лауазым бос қалды. 2019 жылға қарай партияның орталық комитетінің төрағасының орынбасары Ри Мён Чол болды. Одан бұрын Юн Чон Хо орынбасарлық еткен. efn| 1=context=north. Ол сондай-ақ Кореяның Чондоист қауымдастығының Орталық басшылық комитетінің орынбасары (2014 жылға дейін; 2011 ж. Кан Чол жеңіп алды) және Тангун ұлтын қайта біріктіру жөніндегі кеңестің орынбасары (2014 жылға дейін; 2012 ж. Кан Чол жеңіп алды).

2006 жылы АҚШ Орталық барлау агенттігінің мәліметінше, партия Корея Еңбек партиясының бақылауында қалып отыр. Партия 2019 жылы өткен соңғы сайлауда Жоғарғы Халық Ассамблеясының 687 орынның 22-сін иеленді.