Жан Лелё (Иоанн Лупи): Ренессанс композиторының өмірі мен шығармашылығы
Johannes Lupi
Жоханнес Лупи (1506-1539) – ренессанс дәуірінің франко-фламанд композиторы. Кабрэде өмір сүрген, полифония шебері, хор жетекшісі болған. Биографиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жан Лелеу, көбінесе латынша нұсқасы Иоганнес Лупи (шамамен 1506 – 20 желтоқсан 1539) атымен танымал, Ренессанс дәуірінің франко-фламанд композиторы. Жоскиннің ізбасарларының бірі, ол негізінен Камбре қаласында шығармашылықпен айналысқан, полифония жанрында шебер, бірақ аса танымал емес композитор болды.
Jean Leleu, most commonly known by the latinized version of his name, Johannes Lupi (c. 1506 – December 20, 1539), was a Franco Flemish composer of the Renaissance. A representative of the generation after Josquin, he was a minor but skilled composer of polyphony who was mainly active in Cambrai.
Өмір
Туған жері белгісіз, бірақ ол Камбрейде хор ұлы ретінде қызмет еткен. Өмірінің көп бөлігін Камбрейде өткізді, тек 1522 жылдан 1526 жылға дейін Лёвен университетінде оқу үшін кетті. 1527 жылы Камбрей соборындағы хор жетекшісі болды, бұл лауазымға әдетте оларды музыкамен қатар баптау және тамақтандыру кіретін. Ол бірнеше рет жұмыстан босатылды, бірақ әрқашан қайтадан жұмысқа алынды, көбінесе шәкірттерін тәртіпке келтіре алмағаны үшін, сондай-ақ есеп жүргізудің нашарлығы үшін. Лупиді 1530 жылдары белгісіз созылмалы ауру мазалады – ол 1535 жылы осы аурудың салдарынан лауазымын тастауға мәжбүр болды, бұл оның ерте қайтысына себеп болды.
His birthplace is unknown, but he served in Cambrai as a choirboy. He lived in Cambrai most of his life, only leaving to attend the university in Leuven, where he was present from 1522 until 1526. In 1527 he became master of the choirboys at the Cambrai Cathedral, a position which typically included housing and boarding them in addition to teaching them music. Several times he was fired from his job, but always re hired again, usually for failing to discipline his charges but also for poor bookkeeping. Lupi had an unnamed chronic illness which plagued him increasingly in the 1530s—he had to leave his position because of it in 1535—and which caused his early death.
Стиль және әсері
Оның барлық сақталған музыкасы а капелла вокалдық туындылар. Тек екі месса сақталған, бірақ ол көптеген мотеттер мен шансон жазған; мотеттер 1542 жылы Пьер Аттайннан жинап, басып шығарды. Ерекше аталынып айтуға лайық туындысы – Эразмның Иоганн Окегемнің қайтысына арналған аза тұтуы, «Эргоне контикуит» шығармасының музыкалық безендірілуі. Стильдік тұрғыдан оның музыкасы Николас Гомбердің музыкасына жақын болды және Жоскеннен кейінгі буынның ерекше белгілерін көрсетті, тығыз құрылымды полифониясы мен бай имитациясымен ерекшеленді, бірақ Лупи мәтінге ерекше сезімталдық танытты, тіпті сегіз дауысты контрапунктте де сөздерді анық түсінікті етуге қол жеткізді. Оның шансондары тақырыптарының кең ауқымымен ерекше көзге түседі, олар мәнді әндерден әдепсіз әндерге дейін жетеді. Лупи кейде 16 ғасырдың басқа музыканттарымен шатастырылады. Иоганн Лупи есімді тағы екі белгісіз тұлға болған, олардың екеуі де композитор болған жоқ. Олардың біреуі Нивельде, екіншісі Антверпенде ғасырдың бірінші жартысында қызмет еткен. Сонымен қатар, «Италиялық Лупус» деп аталатын Лупус есімді композитор болды, оның шығармалары Медичи кодексінде сақталған; тағы бір композитор Лупус Хелинк, ол «Италиялық Лупус» болған болуы мүмкін; және музыканттардың бүкіл Лупо отбасы болды. Осы отбасының тек бір өкілі, миландық Амбрози Лупо, 16 ғасырдың басында белсенді болды. Тағы бір Лупи, Дидье Лупи Екінші, ғасырдың ортасында Лионда жұмыс істеді.
All of his surviving music is a cappella vocal. Only two masses survive, but he wrote numerous motets and chansons; the motets were collected and printed in 1542 by Pierre Attaingnant. One noteworthy work is his setting of Ergone conticuit, the lament on the death of Johannes Ockeghem written by Erasmus. Stylistically his music was related to that of Nicolas Gombert, and showed the typical tendencies of the generation after Josquin with its densely textured polyphony and rich imitation, but Lupi remained extraordinarily sensitive to text setting, being able to present clearly understandable words even in eight part counterpoint. His chansons are particularly notable for their wide range of subject matter, from the serious to the bawdy. Lupi is sometimes confused with several other musicians of the 16th century. Johannes Lupi was the name of two other obscure figures, neither of whom was a composer. One was active at Nivelles, the other at Antwerp, both in the first half of the century. In addition, there was a composer named Lupus, often referred to by contemporary musicologists as the "Italian Lupus", whose works survive in the Medici Codex; another composer named Lupus Hellinck, who may be the same as the "Italian Lupus"; and an entire family of musicians named Lupo. Of this family, only Ambrose Lupo, of Milan, was active in the early 16th century. Yet another Lupi, Didier Lupi Second, worked in Lyons around the middle of the century.
Анықтамалар және қосымша оқу
"Жоханнес Лупи", "The New Grove Dictionary of Music and Musicians" сөздігінде, Стенли Сейди редакторымен. 20 томдық. Лондон, Macmillan Publishers Ltd., 1980 ж. Густав Риз, "Ренессанс кезеңіндегі музыка". Нью-Йорк, W. W. Norton & Co., 1954 ж.
"Johannes Lupi," in The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ed. Stanley Sadie. 20 vol. London, Macmillan Publishers Ltd., 1980. Gustave Reese, Music in the Renaissance. New York, W. W. Norton & Co., 1954.