Кіріспе

Зимбабве музыканты (1952–2019)

Оливер "Туку" Мтукудзи (22 қыркүйек 1952 – 23 қаңтар 2019) – зимбабвелік музыкант, кәсіпкер, қайырымдылық шараларын қолдаушы, адам құқықтарын қорғаушы және ЮНИСЕФ-тің Оңтүстік Африка аймағындағы ізгі ниет елшісі.

Мансап

Мтукудзи Оңтүстік Родезияның Солсбериде (қазіргі Хараре) орналасқан кедей Хайфилд ауданында өсті. Ол 1977 жылы «Wagon Wheels» тобына қосылғанда сахналық өнермен айналыса бастады, бұл топта Томас Мапфумо және гитарист Джеймс Чимомбе де болды. Африкалық ұлтшыл және музыканы қолдаушы Пол Танги Мхова Мкондо оларға сирек кездесетін мүмкіндік берді, ол топқа қаржы және ресурстар ұсынды. Ол оларға Родезияның сегрегация саясаты кезінде қара нәсілділерге арналған жалғыз түнгі клуб болған «Мутанга» клубында (Пунге) өнер көрсетуге рұқсат берді. Олардың «Дзандимомотера» синглы алтын статусын алды, ал одан кейін Тукудың тұңғыш альбомы жарық көрді, ол да үлкен табысқа ие болды. Мтукудзи сондай-ақ Оңтүстік Африканың «супер тобы» «Махубе» құрамына да үлес қосты. Дауысының ерекшелігімен Мтукудзи Зимбабведен әлемге танымал болды және Африка мен одан тыс жерлерде көптеген жанкүйерлерге ие болды. Зимбабведегі КореКоре тобының мүшесі, оның тотемі – Ндзу Самананга, ол елдегі басым Шона тілімен қатар Ндебеле және ағылшын тілдерінде ән шырқады. Ол әртүрлі музыкалық дәстүрлердің элементтерін де қосып, музыкасына ерекше стиль берді, оны жанкүйерлер «Туку музыкасы» деп атады. Мтукудзи әлемді көптеген турлармен аралап шықты. Ол Ұлыбритания, АҚШ және Канадада көптеген концерттер берді. 2017 жылы Мтукудзи зимбабвелік бизнесмен Уикнелл Чивайоның тойында қонақтарды ойын-сауықпен қамтамасыз етті.

Әлеуметтік пікірлер

Зимбабве тәуелсіздік алғанға дейін Мтукудзидің музыкасы Родезиялық ақ нәсілді азшылық үкіметі тұсындағы қиындықтарды бейнеледі. Зимбабве тәуелсіздік алғаннан кейінгі жылдары оның музыкасы төзімділік пен бейбітшілікті қолдады және әйелдер мен балалардың күресін жиі көрсетеді.

Жеке өмір және өлім

Мтукудзидің бес баласы мен үш немересі болған. Оның екі баласы да музыканттар. Оның ұлы, Сам Мтукудзи, өзі де сәтті музыкант болған, 2010 жылдың наурыз айында автокөлік апатында қаза тапты. 2013 жылы Мтукудзи ұлының құрметіне "Sarawoga" атты альбом шығарды. 2019 жылдың 23 қаңтарында ол Зимбабве, Хараре қаласындағы "Авенюс" клиникасында қант диабетімен ұзақ күресінен кейін 66 жасында дүние салды.