Көкпар құсы компаниясы: Американдық ұшақтар өндірушісінің тарихы

Кіріспе

Құрып кеткен американдық ұшақ өндірушісі

Stinson Aircraft Company 1920-1950 жылдар аралығында АҚШ-та ұшақтар өндіретін компания болды.

Тарих

Стинсон ұшақ компаниясы 1920 жылы Огайо штатындағы Дейтон қаласында авиатор Эдвард “Эдди” Стинсон, авиатор Кэтрин Стинсонның інісі құрған. Бес жылдық бизнес әрекеттерінен кейін, Эдди Мичиган штатындағы Детройт қаласын өзінің болашақ ұшу ізденістерінің орталығы етіп белгіледі, сонымен қатар каскадер ұшқышы ретінде ұшуын жалғастырып, тырысқандары үшін жылына 100 000 доллар табады – сол кезде үлкен сома. Стинсон өзінің ұшағын жасау жоспарларына Детройттың бизнес қауымдастығының ықыласты екенін көрді. Альфред В. Вервилл және жергілікті бизнесмендер тобы – Детройт сауда палатасының авиация комитеті – 1925 жылы Стинсонның Стинсон ұшақ синдикатын құру жоспарын қолдады және прототипті жобалау мен салу үшін 25 000 доллар бөлді. Бұл жабық кабинасы бар, 4 орындық биплан, Wright Whirlwind J 4 ауамен салқындатылатын радиалды қозғалтқышымен жабдықталған. Пакард алаңы 1919 жылы ашылған Мичиган штатындағы алғашқы коммерциялық әуежай болды, онда Пакард авиациясы мен Мичиган мемлекеттік авиация мектебі орналасқан, бұл Стинсонның Детройт аймағында бизнесін бастауы үшін қолайлы орын болды. Stinson Detroiter SB 1 (Stinson Biplane model 1) ұшағы 1926 жылдың 25 қаңтарында Пакард алаңынан алғашқы рейсін жасады. Ұшақта сол кезең үшін сирек кездесетін жабық кабинасы ғана емес, сонымен қатар жылыту (суық Мичиган қысында үлкен артықшылық болды), жұмсақ орындықтары мен қабырға панельдері, тіпті электрлік темекі тұтандырғышы да болды. Ол бірден сәттілікке ие болды, ақпан айында 70 жолаушыға рейстер ұсынылып, Стинсон өндіріске кіру үшін 150 000 долларлық акциялық капитал жинауға мүмкіндік берді. Стинсон Мичиган штатында Stinson Aircraft Corporation корпорациясы ретінде тіркелді. 1926 жылдың 4 мамырында Эдди Стимсон (Стинсонмен байланысы жоқ және қате емес) Northville қаласындағы Scale Mfg. ғимаратын сатып алды, ол жергілікті танымал Ford Valve Plant зауытының жанында орналасқан. Алғашқы өндірістік модель SB 1 үш айдан кейін, 1926 жылдың тамызында конвейерден түсті. Стинсон 1926 жылы Northville зауытында 250-ден астам жұмысшыны жұмысқа алды.) Ұшақтар Northville зауытында толықтай құрастырылуы мүмкін болмағандықтан, қанаттары қаланың батысындағы жаңа, жергілікті Northville әуежайында фюзеляжға бекітілді, бұл Стинсон зауытын қолдау үшін ауылдық кәсіпкерлер тобының меншігіндегі жер жобасы болды. Содан кейін ұшақтар осы жерден ұшырылып, сатып алушыларға жеткізілді. Stinson Aircraft Corp. 1926 жылдың соңына дейін 18 SB 1 Detroit ұшағын сатты, 10 ұшақтың өндірісін аяқтады, ал SB 1 прототипі Dodge Motor Cars компаниясының негізін қалаушыларының бірі Хорасе Доджге сатылды. Northwest (қазіргі Delta Airlines) 1927 жылдың шілдесінде өзінің алғашқы жолаушы билетін сатты, ол бірнеше SB 1 (кейін SM 1) ұшақтарында болды. Осы уақытқа дейін Стинсон корпорациясы әуежайда бетон едені бар болаттан жасалған ангарды салған, онда қанаттарды бекіту арқылы ұшақтарды құрастыру процесін аяқтауға болады. Аяқталған фюзеляждар қаланың ортасынан Ford Model TT жүк машиналарының көмегімен әуежайға тартылды, ал қанаттар тіркемелерге орнатылды. 1926 жылдың соңында Stinson Aircraft Corp. келесі буыны SM 1 (Stinson Monoplane type 1) – алты орындық монопланды ұшақты, бастапқыда күштірек Wright J 5 қозғалтқышымен жабдықталған, әзірлеуді бастады. Алғашқы рейсі 1927 жылдың көктемінде жасалды. Қызықтай жайт, жаңа монопланның қанаттарының өлшемдері мен дизайнының көптеген элементтері Линдбергтің 1927 жылдың мамырында Атлант мұхитынан ұшқан Райан монопланына ұқсас болды. Бұл модель біртұтас ұшақты толықтай алмастырды, ал 1928 жылға қарай SB 1 өндірістен шығарылды, FAA оны ресми түрде сертификаттауға келгенше. Алғашқы SM 1 ұшақтары Northville-ден құрастырылып, ұшырылды, бірақ компания өз нысандарынан өсіп, 1929 жылы Northville-ден шығып, Детройт индустриалды әуежайының жанында орналасқан Мичиган штатының Уэйн қаласына көшті. Бизнес тұрақты түрде өсіп, 1929 жылы Стинсон 121 ұшақ жеткізді. Автомобиль магнаты Эрретт Лоббан (Э. Л.) Корд 1929 жылдың қыркүйегінде Стинсон акцияларының 60 пайызын сатып алды, ал оның Cord Corporation компаниясы Стинсонға жаңа дизайнды іздеп жүріп, өз ұшақтарын бәсекеге қабілетті бағаға сатуға мүмкіндік беру үшін қосымша инвестициялық капитал ұсынды. 1930 жылы дағдарыстың ең ауыр кезеңінде Стинсон төрт орындық "Junior" ұшағынан бастап "Stinson 6000" үш қозғалтқыш ұшағына дейін алты ұшақ үлгісін ұсынды. Эдди Стинсон компаниясының табысына толы өмір сүрмеді. Ол 1932 жылдың 26 қаңтарында Чикагодағы әуе апатында қаза тапты. 38 жасында қайтыс болған кезде Стинсон 16 000 сағаттан астам ұшу уақытын жинаған – бұл сол кездегі кез келген басқа ұшқыштан көп. Стинсон есімі Екінші дүниежүзілік соғыстың соңынан кейін ұзақ сақталмады. Эдди Стинсонның өлімі Стинсон Aircraft Corporation компаниясының ірі корпоративтік ұйымдарға қосылуын жеделдетті: алдымен Cord Corporation, содан кейін Aviation Corporation (AVCO), және кейін Consolidated Vultee. 1948 жылы Стинсон компаниясы Piper Aircraft Corporation компаниясына сатылды, ол шектеулі уақытқа 108-ді өндіруді жалғастырды. Piper түпнұсқа Стинсон дизайнын ("Twin Stinson") сәтті Piper Apache ұшағына айналдырды, ол әлемдегі алғашқы жалпы авиациялық толық металл екі қозғалтқышты заманауи ұшақ болды.

The Stinson Aircraft Company was founded in Dayton, Ohio, in 1920 by aviator Edward “Eddie” Stinson, the brother of aviator Katherine Stinson. After five years of business ventures, Eddie made Detroit, Michigan the focus of his future flying endeavors while still flying as a stunt pilot, earning $100,000 a year for his efforts — a huge sum in those days. Stinson found Detroit's business community receptive to his plans to develop his own airplane. Alfred V. Verville and a group of local businessmen — the Detroit Board of Commerce's Aviation Committee — supported Stinson's plans to establish the Stinson Aircraft Syndicate in 1925, and provided $25,000 to design and build a prototype, an enclosed cockpit, 4 place biplane, powered by a Wright Whirlwind J 4 air cooled radial engine test flighted at Packard Field in Roseville, Michigan, a northeast suburb of Detroit. Packard Field was the first commercial air field in Michigan, opened in 1919, site of Packard Aviation and the Michigan State School of Aviation, making it a natural location for Stinson to launch his business in the Detroit area. The Stinson Detroiter SB 1 (for "Stinson Biplane model 1") made its maiden flight from Packard Field on January 25, 1926. The plane not only had a rare (for the period) enclosed cabin, it also had heat (which was a big plus given the cold Michigan winter), upholstered seats and side panels, and even an electric cigar lighter. It became an overnight success, and flights were offered in February to 70 riders thus enabling Stinson to raise $150,000 in public stock capital to go into production. Stinson incorporated in Michigan as the Stinson Aircraft Corporation. On May 4, 1926, Eddie acquired the Stimson (no connection to Stinson and no typo error) Scale Mfg. building in Northville, Michigan, just across the pond from the locally famous Ford Valve Plant, and the first production model SB 1 rolled out just three months later in August 1926. Stinson employed over 250 workers at the Northville factory in 1926.) The aircraft were too large to be completely assembled in the Northville plant, so the wings were attached to the fuselage just west of town at the new, local Northville Airfield, a land project owned by a group of village entrepreneurs established to support the Stinson factory. Aircraft were then flown and delivered from here to buyers. Stinson Aircraft Corp. sold a remarkable 18 SB 1 Detroiters by the end of 1926, completing manufacture of 10 aircraft, while the prototype SB 1 was sold to Horace Dodge, son of one of the Dodge Motor Cars founders. Northwest (today Delta Airlines) sold its first passenger ticket in July 1927, on their first of several SB 1s (and later SM 1s). By this time, the Stinson Corp. had erected their own concrete floored steel hangar at the airfield, where they could complete the aircraft assembly process of attaching the wings. The finished superstructure fuselages were simply pulled through the center of town to the airfield behind Ford Model TT trucks, while the wings were put on trailers. Toward the end of 1926, Stinson Aircraft Corp. began developing their next generation SM 1 (Stinson Monoplane type 1), a six place monoplane initially powered by the more powerful Wright J 5. The maiden flight took place in the spring of 1927. Coincidentally, the new monoplane had nearly the same wing dimensions and many similar design elements of the Ryan monoplane flown in Lindbergh's famous transatlantic flight of May 1927. This model eventually replaced the biplane completely, and by 1928 the SB 1 was out of production by the time the FAA finally got around to officially certificating it. The early SM 1s were built and flown out of Northville, but the company outgrew its facilities and left Northville by 1929, moving to Wayne, Michigan, which was next to the site of the Detroit Industrial Airport. Business was steadily increasing, and Stinson delivered 121 aircraft in 1929. Automobile mogul Errett Lobban (E. L.) Cord acquired 60 percent of Stinson's stock in September 1929, and his Cord Corporation provided additional investment capital to permit Stinson to sell its aircraft at a competitive price while still pursuing new designs. At the height of the Depression in 1930, Stinson offered six aircraft models, ranging from the four seat Junior to the Stinson 6000 trimotor airliner. Eddie Stinson did not live to enjoy the success of his company. He died in an air crash in Chicago, Illinois on January 26, 1932, while on a sales trip. At the time of his death at age 38, Stinson had acquired more than 16,000 hours of flight time — more than any other pilot at the time. The Stinson name did not last for long past the end of World War II. Eddie Stinson's death accelerated the assimilation of Stinson Aircraft Corporation into larger corporate entities: first by Cord Corporation, then by Aviation Corporation (AVCO), and later by Consolidated Vultee. In 1948, the Stinson company was sold to the Piper Aircraft Corporation, which continued to produce 108s for a limited time. Piper transformed an original Stinson design (the "Twin Stinson") into the successful Piper Apache, the world's first general aviation all metal twin engined modern aircraft.