Генри Уилсон: АҚШ-тың 18-ші вице-президенті

Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының вице-президенті 1873-1875 жылдар аралығында

Генри Уилсон (туған Жеремия Джонс Колбат; 16 ақпан 1812 - 22 қараша 1875) – 1873 жылдан 1875 жылы қайтыс болғанға дейін Америка Құрама Штаттарының 18-ші вице-президенті және 1855-1873 жылдар аралығында Массачусетс штатының сенаторы болған американдық саясаткер. Америка Азамат соғысына дейін және соғыс кезінде ол жетекші республикашыл және құлдыққа қарсы күрескен. Уилсон өзінің күш-жігерін құл иелері мен олардың саяси одақтастарының фракциясын – құл билігін жоюға арнады. Бастапқыда виг болған Уилсон 1848 жылы "Еркін топырақ" партиясын құруға қатысты. Ол 1852 жылғы президенттік сайлау алдында және оның барысында партия төрағасы болып қызмет етті. Уилсон құлдыққа қарсы коалиция құру үшін аянбай жұмыс істеді, оған "Еркін топырақ" партиясы, құлдыққа қарсы демократтар, Нью-Йорк Barnburners, Liberty партиясы, Америка тумасы партиясының құлдыққа қарсы мүшелері (Білмейтіндер) және құлдыққа қарсы вигтер (соңыраулы вигтер) кірді. 1850-ші жылдардың ортасында "Еркін топырақ" партиясы тараған кезде Уилсон республикалық партияға қосылды, оны құруға көмектесті, ол 1840 және 1850 жылдары құлдыққа қарсы коалицияның идеяларымен ұйымдастырылды. Азамат соғысы кезінде сенатор болған кезде Уилсон "радикалды республикашыл" саналды, ал ополчение генералы, ұйымдастырушы, одақ әскері полкінің қолбасшысы және Сенат әскери комитеттерінің төрағасы ретіндегі тәжірибесі Ыбырайым Линкольн әкімшілігіне одақ армиясы мен одақ флотын ұйымдастыруға және қадағалауға көмектесуге мүмкіндік берді. Уилсон Вашингтон қаласында құлдықты заңсыз деп таныған және 1862 жылы Одақ Азамат соғысына афроамерикалықтарды тартуды көздейтін заң жобаларын сәтті қабылдады. Азамат соғысынан кейін ол Реконструкция үшін Радикалды Республикашыл бағдарламасын қолдады. 1872 жылы Уилсон екінші мерзімге үміткер болған АҚШ президенті Улисс Гранттың вице-президенттікке кандидат болды. Грант пен Уилсонның сайлау кампаниясы сәтті аяқталды, ал Уилсон 1873 жылдың 4 наурызынан бастап 1875 жылдың 22 қарашасында қайтыс болғанға дейін вице-президент болып қызмет етті. 1873 жылдың мамыр айында инсульт алғаннан кейін Уилсонның вице-президент ретіндегі тиімділігі шектелді, ал оның денсаулығы 1875 жылдың соңында АҚШ Капитолийінде жұмыс істеп жатқанда қайтыс болғанға дейін нашарлай берді. Өзінің мансабы бойында Уилсон кейде танымал емес мәселелерді, соның ішінде қара және ақ жұмысшылардың құқықтарын және құлдықты жоюды қолдағандығымен белгілі болды. Массачусетс саясаткері Джордж Фрисби Хоар, Вильсон сенатор болған кезде АҚШ Өкілдер палатасында қызмет еткен және кейіннен Сенатқа сайланған, Уилсонды елдегі ең білікті саяси ұйымдастырушы деп есептеді. Алайда, Уилсонның жеке адалдығы мен принципті саясаты оның Сенаттағы мансабының соңында Crédit Mobilier ісіне қатысуынан зардап шекті.

Henry Wilson (born Jeremiah Jones Colbath; February 16, 1812 – November 22, 1875) was an American politician who was the 18th vice president of the United States from 1873 until his death in 1875 and a senator from Massachusetts from 1855 to 1873. Before and during the American Civil War, he was a leading Republican, and a strong opponent of slavery. Wilson devoted his energies to the destruction of "Slave Power", the faction of slave owners and their political allies which anti slavery Americans saw as dominating the country. Originally a Whig, Wilson was a founder of the Free Soil Party in 1848. He served as the party chairman before and during the 1852 presidential election. Wilson worked diligently to build an anti slavery coalition, which came to include the Free Soil Party, anti slavery Democrats, New York Barnburners, the Liberty Party, anti slavery members of the Native American Party (Know Nothings), and anti slavery Whigs (called Conscience Whigs). When the Free Soil party dissolved in the mid 1850s, Wilson joined the Republican Party, which he helped found, and which was organized largely in line with the anti slavery coalition he had nurtured in the 1840s and 1850s. While a senator during the Civil War, Wilson was considered a "Radical Republican", and his experience as a militia general, organizer, commander of a Union Army regiment, and chairman of the Senate military committees enabled him to assist the Abraham Lincoln administration in the organization and oversight of the Union Army and Union Navy. Wilson successfully authored bills that outlawed slavery in Washington, D. C., and incorporated African Americans in the Union Civil War effort in 1862. After the Civil War, he supported the Radical Republican program for Reconstruction. In 1872, Wilson was elected vice president as the running mate of Ulysses S. Grant, the incumbent president of the United States, who was running for a second term. The Grant and Wilson ticket was successful, and Wilson served as vice president from March 4, 1873, until his death on November 22, 1875. Wilson's effectiveness as vice president was limited after he suffered a debilitating stroke in May 1873, and his health continued to decline until he was the victim of a fatal stroke while working in the United States Capitol in late 1875. Throughout his career, Wilson was known for championing causes that were at times unpopular, including workers' rights for both blacks and whites and the abolition of slavery. Massachusetts politician George Frisbie Hoar, who served in the United States House of Representatives while Wilson was a senator, and later served in the Senate himself, believed Wilson to be the most skilled political organizer in the country. However, Wilson's reputation for personal integrity and principled politics was somewhat damaged late in his Senate career by his involvement in the Crédit Mobilier scandal.

Ерте өмір және білім

Уилсон 1812 жылғы 16 ақпанда Нью-Гэмпшир штатының Фармингтон қаласында дүниеге келді. Оның әкесі оны баласыз болған көршісінің құрметіне Еремия Джонс Колбат деп атады, мұрагерлікке қол жеткізуді үміттене отырып. Уинтроп Колбат 1812 жылғы соғыстың қатысушысы болды, ол күншілікпен жұмыс істеп, жергілікті шаруаларға және кәсіпорындарға жалданып, кейде пилорама басқарды. Колбат отбасының жағдайы қиын болды; бастауыш білім алғаннан кейін, 10 жасында Уилсон көрші шаруаға шартты жұмысқа орналасты, онда ол келесі 10 жыл бойы жұмыс істеді. Осы жылдарда екі көрші оған кітаптар сыйлады, ал Уилсон ағылшын тарихы, американдық тарих және танымал тарихи тұлғалардың өмірбаяндарын оқып, білімін кеңейтті. Қызмет мерзімі аяқталған соң оған "алты қой және жұп өкіз" сыйланды. Уилсон дереу малдарынан 85 доллар (2021 жылғы бағамен шамамен 2200 доллар) таба алды, бұл оның шартты жұмысы кезінде тапқан алғашқы ақысы болды. Уилсон туған атын ұнатпаған көрінеді, бірақ себептері әртүрлі айтылады. Кейбір дереккөздер оның отбасымен тығыз қарым-қатынаста болмағанын немесе әкесінің ұстамсыздығы мен қарапайым жағдайына байланысты атын ұнатпағанын көрсетеді. Тағы бір деректер оны "Джед" және "Джерри" деп атағандарын, ал ол лақап есімдерді соншалықты ұнатпағандықтан атын өзгертуге шешім қабылдағанын айтады. Себебі қандай болса да, 21 жасқа келгенде ол Нью-Гэмпшир штатының Бас сотына заңды түрде атын өзгерту туралы өтініш берді. Ол Генри Уилсон деген есімді таңдады, бұл шешіміне Филадельфиядағы мұғалімнің өмірбаяны немесе ағылшын дін қызметкерлері туралы кітаптағы сурет түрткі болды.

Мансап

Нью-Гэмпширде жұмыс іздеуде сәтсіздікке ұшырағаннан кейін, 1833 жылы Уилсон жұмыс немесе кәсіп табу үшін жүзден астам шақырым қашықтықты жүріп Массачусетс штатының Натик қаласына барды. Уильям П. Легро атты аяқкиімшімен танысып, оның оны оқытуға дайын екенін білген Уилсон, «броган» деп аталатын былғарыдан аяқкиім жасауды үйрену үшін бес айға жұмысқа орналасты. Уилсон бірнеше аптаның ішінде кәсіпті меңгеріп, еңбек шартын он бес долларға сатып алып, заң оқуға жеткілікті ақша жинау ниетімен жеке дүкенін ашты. Уилсон аяқкиімші ретінде табысқа ие болды және салыстырмалы түрде қысқа мерзім ішінде бірнеше жүз доллар жинады. Осы табысы Уилсонның шеберлігі туралы әңгімелерге бастама берді; бір әңгімеге сүйенсек, ол бірде жүз жұп аяқкиімді ұйықтамай жасауға тырысып, жүзінші жұп аяқкиімді қолында ұстап ұйықтап қалған. Уилсонның аяқкиім жасау тәжірибесі оның жақтастары кейінірек оның жұмысшы табынан шыққандығын көрсету үшін қолданған саяси лақап аттардың туындауына себеп болды – «Натик аяқкиімшісі» және «Натик шеберханашысы». Осы уақыт ішінде Уилсон көп оқыды және Натик пікірсайыс клубына қосылды, онда ол шебер дебатшыға айналды. Аяқкиім жасаумен ұзақ айналысқандықтан Уилсонның денсаулығы нашарлап, емделу үшін Вирджинияға сапар шекті. Вашингтонда тоқтағанда ол құлдық және оны жою туралы Конгресс талқылауларын тыңдады, сондай-ақ Вашингтон құл саудасында сатылып-алынып жатқан афроамерикалық отбасылардың бөлінуін көрді. Уилсон өзін «Америкадағы құлдықтан азат ету ісіне арнауға» бекітіп, денсаулығын қалпына келтіргеннен кейін Жаңа Англияға оралды, онда ол Страффорд, Вольфборо және Конкордтағы мектептерді қоса алғанда, бірнеше Нью-Гэмпшир академияларында білімін жетілдірді. Саяхатқа және оқуға жинаған ақшасының бір бөлігін жұмсап, қайтарылмаған қарыздың салдарынан біраз ақшасын жоғалтқан Уилсон қарыздан шығу үшін мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді және өз кәсібін бастау ниетімен қайтадан ақша жинауға кірісті. Он екі долларлық бастапқы капиталмен Уилсон аяқкиім өндірісімен айналысатын компания құрды. Бұл кәсіп сәтті болды және ол ақырында 100-ден астам жұмысшыны жұмысқа алды.

After trying and failing to find work in New Hampshire, in 1833 Wilson walked more than one hundred miles to Natick, Massachusetts, seeking employment or a trade. Having met William P. Legro, a shoemaker who was willing to train him, Wilson hired himself out for five months to learn to make leather shoes called brogans. Wilson learned the trade in a few weeks, bought out his employment contract for fifteen dollars, and opened his own shop, intending to save enough money to study law. Wilson had success as a shoemaker, and was able to save several hundred dollars in a relatively short time. This success gave rise to legends about Wilson's skill; according to one story that grew with retelling, he once attempted to make one hundred pairs of shoes without sleeping, and fell asleep with the one hundredth pair in his hand. Wilson's shoemaking experience led to the creation of the political nicknames his supporters later used to highlight his working class roots—the "Natick Cobbler" and the "Natick Shoemaker". During this time Wilson read extensively and joined the Natick Debating Society, where he developed into an accomplished speaker. Wilson's health suffered as the result of the long hours he worked making shoes, and he traveled to Virginia to recuperate. During a stop in Washington, D. C., he heard Congressional debates on slavery and abolitionism, and observed African American families being separated as they were bought and sold in the Washington slave trade. Wilson resolved to dedicate himself "to the cause of emancipation in America," and after regaining his health returned to New England, where he furthered his education by attending several New Hampshire academies, including schools in Strafford, Wolfeboro, and Concord. Having spent part of his savings on his traveling and schooling, and having lost some as the result of a loan that was not repaid, Wilson worked as a schoolteacher to get out of debt and begin saving money again, intending to start a business of his own. Beginning with an investment of only twelve dollars, Wilson started a shoe manufacturing company. This venture proved successful, and he eventually employed over 100 workers.

Саяси мансап

Уилсон Уиг партиясының белсенді мүшесі болды және 1840 жылы Уильям Генри Харрисонды қолдау үшін үгіт жүргізді. Ол Эндрю Джексон мен Мартин Ван Бюреннің қаржы саясатына наразы болғандықтан Уигтерге қосылды және көптеген Уигтер сияқты, оларды 1837 жылғы экономикалық дағдарысқа кінәлады. 1840 жылы ол Массачусетс штатының Өкілдер палатасына сайланды және 1841-1842 жылдары онда қызмет етті. Уилсон 1844-1846 және 1850-1852 жылдары Массачусетс штатының Сенатының құрамына кірді. 1851-1852 жылдары ол Сенат төрағасы болды. 1845 жылға қарай Уилсон құлдық мәселесінде келісімге келуге тырысқан Уигтермен келіспеушілікке ұшырады және Консервативті Уиг ретінде Техастың аннексиясына қарсы Конкордта конвенция ұйымдастыру сияқты қадамдар жасады, себебі бұл құлдықтың таралуына әкелуі мүмкін еді. Осы күш-жігердің нәтижесінде 1845 жылдың соңында Уилсон мен аболиционист Джон Гринлиф Уиттиер Техастың аннексиясына қарсы 65 000 Массачусетс тұрғынының қолтаңбаларын қамтитын петицияны Конгреске жеке тапсыру үшін таңдалды. Уилсон 1848 жылғы Уигтердің Ұлттық конвенциясына делегат болды, бірақ партия құл иеленуші Закари Тейлорды президенттікке ұсынғаннан кейін партиядан шығып, мексика-американ соғысынан алынған территорияда құлдыққа тыйым салатын Уилмот шарты бойынша ешқандай позиция алмады. Уилсон мен Чарльз Аллен, тағы бір Массачусетс делегаты, конвенциядан шығып, Буффалода құлдыққа қарсы жақтастардың жаңа жиналысын шақырды, ол «Еркін топырақ» партиясын құрды. Уигтер партиясынан кеткеннен кейін Уилсон құлдыққа қарсы басқалармен одақ құруға тырысты, соның ішінде «Еркін топырақ» партиясы, құлдыққа қарсы демократтар, Нью-Йорк Демократиялық партиясынан шыққан «Barnburners», Либерти партиясы, Уигтер партиясының құлдыққа қарсы элементтері және «Бірде-бір білмейтін» немесе Америка тумасы партиясының құлдыққа қарсы мүшелері. Уилсонның жаңа саяси одағы бастапқыда негізгі Демократиялық және Уигтер партияларының «қатаң партиялық» жақтастары тарапынан сынға ұшырады, бірақ Уилсон 1850 жылғы штаттық сайлауда азшылықтағы «Еркін топырақ» және Демократиялық партиялар арасында одақ құруға сәттілікке жетті, нәтижесінде Чарльз Самнер Сенатқа сайланды. 1848-1851 жылдары Уилсон Бостон Республикасының иесі және редакторы болды, ол 1841-1848 жылдары Уигтердің басылымы болса, 1848-1851 жылдары «Еркін топырақ» партиясының негізгі газетіне айналды. Массачусетс штатының заң шығарушы органында қызмет еткен кезінде Уилсон штаттық милицияға қатысудың төмендегенін және оның жағдайының жақсы еместігін байқады. Бірыңғай киімдер мен басқа да жабдықтармен қамтамасыз ету үшін заңнамалық шаралар қабылдаумен қатар, 1843 жылы Уилсон өзі милицияға қосылып, кейін полковник шенімен басқарған 1-ші артиллерия полкінің майоры болды. 1846 жылы Уилсон Массачусетс милициясының 3-ші бригадасының командирі болып бригад генералына дейін көтерілді, ол 1852 жылға дейін осы лауазымда қалды.

Wilson became active politically as a Whig, and campaigned for William Henry Harrison in 1840. He had joined the Whigs out of disappointment with the fiscal policies of Democrats Andrew Jackson and Martin Van Buren, and like most Whigs blamed them for the Panic of 1837. In 1840 he was also elected to the Massachusetts House of Representatives, and served from 1841 to 1842. Wilson was a member of the Massachusetts State Senate from 1844 to 1846 and 1850 to 1852. From 1851 to 1852 he was the Senate's President. As early as 1845, Wilson had started to become disenchanted with the Whigs as the party attempted to compromise on the slavery issue, and as a Conscience Whig he took steps including the organization of a convention in Concord opposed to the annexation of Texas because it would expand slavery. As a result of this effort, in late 1845 Wilson and abolitionist John Greenleaf Whittier were chosen to submit in person a petition to Congress containing the signatures of 65,000 Massachusetts residents opposed to Texas annexation. Wilson was a delegate to the 1848 Whig National Convention, but left the party after it nominated slave owner Zachary Taylor for president and took no position on the Wilmot Proviso, which would have prohibited slavery in territory acquired from Mexico in the Mexican–American War. Wilson and Charles Allen, another Massachusetts delegate, withdrew from the convention, and called for a new meeting of anti slavery advocates in Buffalo, which launched the Free Soil Party. Having left the Whig Party, Wilson worked to build coalitions with others opposed to slavery, including Free Soilers, anti slavery Democrats, Barnburners from New York's Democratic Party, the Liberty Party, the anti slavery elements of the Whig Party, and anti slavery members of the Know Nothing or Native American Party. Although Wilson's new political coalition was initially castigated by "straight party" adherents of the mainstream Democratic and Whig parties, Wilson was successful in an effort to broker an alliance between the minority Free Soul and Democratic parties in the state elections of 1850, notably resulting in the election of Charles Sumner to the Senate. From 1848 to 1851 Wilson was the owner and editor of the Boston Republican, which from 1841 to 1848 was a Whig outlet, and from 1848 to 1851 was the main Free Soil Party newspaper. During his service in the Massachusetts legislature, Wilson took note that participation in the state militia had declined, and that it was not in a state of readiness. In addition to undertaking legislative efforts to provide uniforms and other equipment, in 1843 Wilson joined the militia himself, becoming a major in the 1st Artillery Regiment, which he later commanded with the rank of colonel. In 1846 Wilson was promoted to brigadier general as commander of the Massachusetts Militia's 3rd Brigade, a position he held until 1852.

"Еркін топырақ" партиясының ұйымдастырушысы

1852 жылы Уилсон Питтсбургте өткен "Еркін топырақ" партиясының ұлттық съезінің төрағасы болды, ол Джон П. Хейлді президенттікке, ал Джордж Вашингтон Джулианды вице-президенттікке ұсынды. Сол жылы ол АҚШ Өкілдер палатасына "Еркін топырақ" партиясынан кандидат болды, бірақ виг Таппан Вентворттан жеңілді. 1853 жылы ол штаттық конституциялық конвенцияға делегат ретінде қатысты, онда бірқатар саяси және мемлекеттік реформалар ұсынылды, бірақ олар конвенциядан кейін өткен халық референдумында сайлаушылармен қабылданбады. Ол 1853 және 1854 жылдары "Еркін топырақ" партиясынан Массачусетс штатының губернаторы лауазымына кандидат болды, бірақ 1855 жылы қайтадан кандидат болудан бас тартты, себебі ол АҚШ Сенатына үміттене бастаған еді.

АҚШ сенаторы (18551873)

1855 жылы Уилсон АҚШ Сенатына еркін штаттардың, білмейтіндердің және құлдыққа қарсы демократтардың коалициясы арқылы сайланды. Ол Эдвард Эверетттің отставкасынан туған бос орынды толтырды. Уилсон құлдыққа қарсы күш-жігерін күшейту үшін қысқа мерзімге «Білмейтіндер» партиясына қосылған, бірақ жаңа құрылған Республикалық партияға қосылды, ол Уилсоннің дамытуға және күтуге көмектескен құлдыққа қарсы коалицияның негізінде құрылған. Уилсон 1859, 1865 және 1871 жылдары Республикалық партиядан қайта сайланды және 1855 жылдың 31 қаңтарынан 1873 жылдың 3 наурызына дейін қызмет етті, содан кейін наурыздың 4-і күні вице-президенттік лауазымын бастау үшін отставкаға шықты. 1855 жылы Сенаттағы алғашқы сөйлесінде Уилсон АҚШ және оның территорияларында құлдықты дереу жоюды қалаған аболиционистермен ынтымақтастығын жалғастырды. Сөйлесінде Уилсон құлдықты «біз оның болуына моральдық және заңды жауапкершілік тартатын жерде» жоюды қалайтынын айтты, оның ішінде Вашингтон округі де бар. Сондай-ақ Уилсон 1850 жылғы қашқан құлдар туралы заңды жоюды талап етті, федералды үкімет құлдықты күштеуге жауапкершілік тартпауы керек деп сенді, және заң жойылғаннан кейін құлдыққа қарсы және жақтас күштер арасындағы шиеленіс басылып, құлдыққа қарсы болған оңтүстік штаттары өздерінің уақытында оны жоюға көмектесе алады деп ойлады. 1856 жылдың 22 мамырында Престон Брукс сенатор Чарльз Самнерге Сенатта қатыгездікпен шабуыл жасап, Самнерді қанға батырып, есінен айырды. Брукс Самнердің Канзас-Небраска заңын айыптаған «Канзасқа қарсы қылмыстар» сөзіне ашуланған. Шабуылдан кейін Самнер Капитолийде медициналық көмек алды, содан кейін Вильсон және Палата спикері Натаниел П. Банкс Самнерді оның жатақханасына көлікпен жеткізіп, қосымша медициналық көмек көрсетті. Уилсон Брукстің шабуылын «қатыгез, кісі өлтіруші және батырлықсыз» деп сипаттады. Брукс дереу Уилсонды дуэльге шақырды. Уилсон заң бойынша немесе жеке нанымы бойынша қатыса алмайтынын айтып, бас тартты. Брукс Сенатта Самнерге шабуыл жасағандай Уилсонға да шабуыл жасауы мүмкін деген қауесетке сілтеме жасай отырып, Уилсон баспасөзге: «Мен ешқандай дау іздемедім және іздемеймін, бірақ менің міндетім қайда талап етсе, қандай да қауесеттерге көнбестен барамын» деді. Бұл қауесеттер негізсіз болып шықты, және Уилсон Сенаттағы міндеттерін еш кедергісіз жалғастырды. Самнерге жасалған шабуыл, құлдыққа жақтас Миссури штатының тұрғындары Канзас штатының Лоуренс қаласын өртеп, тонап, бір адамды өлтіргеннен кейін бір күн өткен соң болды. Самнерге жасалған шабуыл және Лоуренстің тонау оқиғасы кейіннен «ақылға қонымды пікір алмасудың бұзылуының» символы ретінде қарастырылды. Бұл фраза белсенділер мен саясаткерлердің құлдыққа қарсы және жақтас сөздері мен зорлық-зомбылықсыз әрекеттер туралы пікірталас аясында қозғалып, физикалық зорлық-зомбылыққа ұласқан кезеңді сипаттау үшін қолданылды, бұл Американ Азамат соғысының басталуын жеделдетті. 1858 жылдың маусым айында Уилсон Сенатта сөйлеген сөзінде Калифорния штатының үкіметінде сыбайлас жемқорлық бар екенін айтты және Калифорнияға көшуден бұрын Миссисипи штатынан Конгресс мүшесі болған құлдыққа жақтас демократ сенатор Уильям М. Гвиннің де кінәлі екенін білдірді. Гвин Калифорниядағы федералдық қолдауды монополиялаған құлдыққа жақтас демократтардың күшті оңтүстік коалициясының қолдауына ие болды. Гвин Уилсонды популизмде айыптады, ал Уилсон оған ұры емес, популист болуды жөн көретінін айтты. Содан кейін Гвин Уилсонды дуэльге шақырды; Уилсон Престон Брукстің дуелінен бас тартқандағыдай жағдайды қабылдамады. Шындығында, екі тарап та бұл мәселенің шешілуін қалаған жоқ, және дау туралы пікірлер партиялық бағытта бөлінді. Гвинды жақтаған бір редакциялық мақала Гвиннің жемқор екендігі туралы айыптауды «өте зұлым өтірік» деп атады, ал Уилсонды жақтаған редакциялық мақала оның дуэльге қатысудан бас тартуын «адал» және «ұқыпты» екендігінің дәлелі деп бағалады, сондай-ақ ол «өзінің қарсыласынан гөрі осы елдің заңдарын жоғары бағалайды» деді. Бірнеше рет жағдайды түзетуге тырысқаннан кейін, Гвин мен Уилсон дауларын шешу үшін үш сенаторды делдал ретінде тағайындауға келісті. Уильям Х. Сьюард, Джон Дж. Криттенден және Джефферсон Дэвис таңдалды және олар қанағаттанарлық шешім шығарды. Олардың ықпалымен Уилсон Сенатқа Гвиннің ар-намысын жоққа шығарғысы келмегенін мәлімдеді, ал Гвин Уилсонның ниетіне күмән келтіргісі келмегенін айтты. Сонымен қатар, делдалдар Гвиннің популизм туралы айтқан сөздерін және Уилсонның Гвин ұры екенін айтқан ұсынысын Сенаттың жазбасынан алып тастады.

In 1855 Wilson was elected to the United States Senate by a coalition of Free Soilers, Know Nothings, and anti slavery Democrats, filling the vacancy caused by the resignation of Edward Everett. He had briefly joined the Know Nothings in an attempt to strengthen their anti slavery efforts, but aligned himself with the Republican Party at its creation, formed largely along the lines of the anti slavery coalition Wilson had helped develop and nurture. Wilson was reelected as a Republican in 1859, 1865 and 1871, and served from January 31, 1855, to March 3, 1873, when he resigned in order to begin his vice presidential term on March 4. In his first Senate speech in 1855, Wilson continued to align himself with the abolitionists, who wanted to immediately end slavery in the United States and its territories. In his speech, Wilson said he wanted to abolish slavery "wherever we are morally and legally responsible for its existence", including Washington, D. C., Wilson also demanded repeal of the Fugitive Slave Act of 1850, believing the federal government should have no responsibility for enforcing slavery, and that once the act was repealed tensions between slavery proponents and opponents would abate, enabling those Southerners who opposed slavery to help end it in their own time. On May 22, 1856, Preston Brooks brutally assaulted Senator Charles Sumner on the Senate floor, leaving Sumner bloody and unconscious. Brooks had been upset over Sumner's Crimes Against Kansas speech that denounced the Kansas–Nebraska Act. After the beating, Sumner received medical treatment at the Capitol, following which Wilson and Nathaniel P. Banks, the Speaker of the House, aided Sumner to travel by carriage to his lodgings, where he received further medical attention. Wilson called the beating by Brooks "brutal, murderous, and cowardly". Brooks immediately challenged Wilson to a duel. Wilson declined, saying that he could not legally or by personal conviction participate. In reference to a rumor that Brooks might attack Wilson in the Senate as he had attacked Sumner, Wilson told the press "I have sought no controversy, and I seek none, but I shall go where duty requires, uninfluenced by threats of any kind." The rumors proved unfounded, and Wilson continued his Senate duties without incident. The attack on Sumner took place just one day after pro slavery Missourians killed one person in the burning and sacking of Lawrence, Kansas. The attack on Sumner and the sacking of Lawrence were later viewed as two of the incidents which symbolized the "breakdown of reasoned discourse." This phrase came to describe the period when activists and politicians moved past the debate of anti slavery and pro slavery speeches and non violent actions, and into the realm of physical violence, which in part hastened the onset of the American Civil War. In June 1858 Wilson made a Senate speech in which he suggested corruption in the government of California and inferred complicity on the part of Senator William M. Gwin, a pro slavery Democrat who had served as a member of Congress from Mississippi before moving to California. Gwin was backed by a powerful Southern coalition of pro slavery Democrats called the Chivs, who had a monopoly on federal patronage in California. Gwin accused Wilson of demagoguery, and Wilson responded by saying he would rather be thought a demagogue than a thief. Gwin then challenged Wilson to a duel; Wilson declined in the same terms he used to decline a duel with Preston Brooks. In fact neither Gwin nor Wilson wanted to follow through, and commentary about the dispute broke down along partisan lines. One pro Gwin editorial called the insinuation that Gwin was corrupt "a most malignant falsehood", while a pro Wilson editorial called his reluctance to take part in a duel evidence that he was "honest" and "conscientious", and had "more respect for the laws of this country than his adversary". After several attempts to find a face saving compromise, Gwin and Wilson agreed to refer their dispute to three senators who would serve as mediators. William H. Seward, John J. Crittenden and Jefferson Davis were chosen, and produced an acceptable solution. At their instigation, Wilson stated to the Senate that he had not meant to impugn Gwin's honor, and Gwin replied by saying that he had not meant to question Wilson's motives. In addition, the mediators caused to be removed from the Senate record both Gwin's remarks about demagoguery and Wilson's suggestion that Gwin was a thief.

Азаматтық соғыс

Америка Азамат соғысы кезінде Уилсон әскери істер және милиция комитетінің төрағасы, кейіннен әскери істер комитетінің төрағасы болды. Осы қызметінде ол соғыс барысында Авраам Линкольн ұсынған 15 мыңнан астам соғыс және әскери-теңіз департаменттерінің үміткерлерін қарап, бекітті және армия мен әскери-теңіз күштеріне қатысты заңнама бойынша онымен тығыз жұмыс істеді. 1861 жылдың жазында Конгресс сессиясы аяқталғаннан кейін Уилсон Массачусетс штатына оралып, қырық күн ішінде 2300-ге жуық адамды жұмылдырып, жабдықтады. Олар 22-ші Массачусетс штатының ерікті жаяу әскері ретінде тіркелді, және ол 27 қыркүйектен 29 қазанға дейін полковник ретінде оларға басшылық етті. Бұл құрмет әдетте полк құрамын жұмылдыруға және жабдықтауға жауапты тұлғаға беріледі. Соғыстан кейін ол АҚШ-тың адал легионының әскери орденінің Пенсильвания бөлімшесінің алғашқы мүшесі болды. Уилсонның милициядағы тәжірибесі, 22-ші Массачусетс полкіндегі қызметі және әскери істер комитетінің төрағалығы оған басқа ешбір сенаторға қарағанда практикалық әскери білім мен дайындық беруге мүмкіндік берді. Ол осы тәжірибені соғыс кезінде әскери мәселелер бойынша заңнаманы әзірлеуге, түсіндіруге, қорғауға және қолдауға пайдаланды, оның ішінде сарбаздар мен теңізшілерді қабылдауға, жылдам дамитын Одақ армиясын және Одақ теңіз күштерін ұйымдастыруға және жабдықтауға қатысты. 1841 жылдан бері АҚШ армиясының бас қолбасшысы болған Уинфилд Скотт 1861 жылдың көктемінде аяқталған Конгресс сессиясында Уилсонның «соңғы 20 жылдағы әскери комитеттердің барлық төрағаларынан да көп жұмыс істегенін» айтты. 1862 жылдың 27 қаңтарында жақында Соғыс министрі қызметінен кеткен Саймон Камерон Скотттың пікірін қолдап, «менің ойымша, бүкіл елде сізден [Уилсоннан] артық қаруланған [Одақ] армиясын дайындауда соғыс департаментіне көмектескен адам жоқ» деді.

Гринхоу даулары

1861 жылдың шілдесінде Уилсон Вирджиния штатының Манассас қаласындағы Булл Рун Криктегі Азамат соғысының алғашқы маңызды шайқасына куә болды. Көптеген сенаторлар, өкілдер, газет тілшілері және Вашингтонның жоғарғы қоғамы одақтың жеңісіне үміттене, оқиғаны көру үшін қаладан келді. Ертеңгі сапарға аттанған Уилсон одақ әскерлерін тойдыру үшін бутербродтардан тұратын пикник себетін алып келді. Бірақ шайқас конфедераттардың жеңісімен аяқталды, одақ әскерлерін үрейлі түрде шегінуге мәжбүр етті. Уилсон қақтығыстың ортасында қалды, конфедераттар оны тұтқындауға тырысты, ал оның атты көлігі қирады, нәтижесінде ол Вашингтонға жаяу оралуға мәжбүр болды. Бұл шайқастың нәтижесі Солтүстіктегі көптеген адамдарға ой салуға себеп болды, одақтың жеңісі ұзақ күрессіз оңай болмайтынын түсіндірді. Одақтың жеңілісіне кінәлілерді іздеу кезінде Вашингтондағылар Уилсонның Вирджинияға жасалған одақтың жоспарларын Вашингтонның қоғамдық қайраткері және оңтүстік шпионы Роуз О’Нил Гринхоуға жеткізгені туралы қауесет таратуға тырысты. Әңгімеге сүйенсек, ол үйленгеніне қарамастан, Уилсон Гринхоу ханыммен көп кездескен және генерал-майор Ирвин Макдауэллдің жоспарлары туралы айтқан болуы мүмкін, осы ақпаратты Гринхоу ханым генерал-майор П. Г. Т. Борегард басқаратын конфедерат әскерлеріне жеткізген. Уилсонның бір өмірбаянында оның Сенаттағы кеңсе меңгерушісі Хорас Уайт та Гринхоу ханыммен жақын болған және жоспарды ағызып жіберген болуы мүмкін екені айтылады, бірақ Уилсонның да, Уайттың да мұндай іс жасағаны болмауы да мүмкін.

Тең құқықты белсенділік

1861 жылдың 16 желтоқсанында Уилсон 25 жыл бұрын Вашингтонға келгеннен бері қалада құлдықты жою туралы заң жобасын ұсынды. Сол кезде соғыстан қашып келген құлдар Вашингтонның түрмелерінде ұсталып, иелеріне қайту қаупіне тап болды. Уилсон өзінің заң жобасы "ұлттың астанасынан құлдықты мәңгілікке жояды" дей отырып сипаттады. Бұл шара оңтүстік штаттарынан шығып, Конфедерацияға қосылған сенаторлар қалғаннан кейін демократтардың қызу қарсылығына ұшырады, бірақ қабылданды. Палатада мақұлданғаннан кейін, президент Линкольн 1862 жылдың 16 сәуірінде Уилсонның заң жобасын заңға айналдырды. 1862 жылдың 8 шілдесінде Уилсон президентке құлдықта ұсталған және әскери қызметке лайықты деп танылған афроамерикалықтарды жалдауға және оларды бекіністер салуға, сондай-ақ басқа да әскери еңбектерге жұмылдыруға рұқсат беретін шараны дайындады – афроамерикалықтардың әскерилер қатарына қосылуының алғашқы қадамы. Президент Линкольн 17 шілдеде түзетуге қол қойды. Уилсонның заңы бойынша әскери қызметтегі афроамерикалықтарға айына 10 доллар төленді, азық-түлік пен киімге салық салынғаннан кейін 7 долларға дейін төмендеді, ал ақ сарбаздарға айына 14 доллар төленді. 1863 жылдың 1 қаңтарында Линкольннің Азат ету туралы жарлығы федералды үкіметке қарсы көтеріліс жағдайында оңтүстік штаттарындағы және аумақтардағы құлдықта ұсталған барлық құлдарды босатты. 1863 жылдың 2 ақпанында Конгресс Вильсонның 1862 жылғы заңына сүйене отырып, Пенсильвания конгрессмені Таддеус Стивенстің авторлық заң жобасын қабылдады, ол 150 000 афроамерикалықты Одақ армиясына бірыңғай киімдегі сарбаздар ретінде қабылдауға рұқсат берді. 1863 жылдың 17 ақпанында Уилсон Вашингтон қаласында афроамерикалық жастарға арналған бастауыш білім беруді федералды деңгейде қаржыландыруды көздейтін заң жобасын ұсынды. Президент Линкольн бұл заң жобасына 1863 жылдың 3 наурызында қол қойды. Уилсон 1864 жылғы тіркеу актісіне түзету енгізді, онда Одақта қалған құл ұстайтын штаттардан шыққан, бұрынғы құлдар Одақ армиясына қосылған жағдайда, федералды үкіметтің шешімімен тұрақты түрде босатылатынын, штаттардың немесе олардың иелерінің жеке азат етуінен емес, құлдыққа қайта түсу мүмкіндігін болдырмау үшін қарастырды. Президент Линкольн бұл шараны 1864 жылдың 24 ақпанында заңға айналдырды, осылайша Кентуккиде 20 000-нан астам құл азат етілді. Уилсон қара нәсілді ер адамдардың әскери қызметке қатысу құқығын қолдады. Афроамерикалықтарға әскери қызметке қатысуға рұқсат берілгеннен кейін, Уилсон Сенатта оларға тең жалақы мен басқа да жеңілдіктер беруді жақтады. Вермонт газеті Уилсонның ұстанымын жариялап, оның бүкіл елдегі аболиционист ретіндегі беделін арттырды: "Массачусетс штатының Генри Уилсон, жұма күні АҚШ Сенатында сөйлеген сөзінде, біздің негр сарбаздарына қатысты қарым-қатынасымыз Форт-Пиллоудағы көтерілісшілерге қарағанда нашар деп ойлағанын айтты. Бұл асыра айту емес". 1864 жылдың 15 маусымында Уилсон афроамерикалық сарбаздарға бірдей жалақы мен жәрдемақы беру арқылы әскери қызметте ақ және қара сарбаздар арасындағы жалақы айырмашылығын жойлайтын қаржыландыру туралы заңға қосымша ереже енгізуге қол жеткізді. Уилсонның ережесінде "барлық түрлі түсті адамдар, әскери қызметке шақырылған немесе шақырылатын болса, ақ сарбаздар сияқты бірдей киім, тамақ, медициналық көмек және жалақы алуға тиіс" делінген, бұл 1864 жылдың қаңтарынан күшіне енеді. Уилсон Конгресске Одақтың құл ұстайтын штаттарындағы бұрынғы құлдардың отбасыларын, Одақ армиясында қызмет ететін бұрынғы құлдардың отбасыларын азат етуді көздейтін заң жобасын ұсынды. Бұл заң жобасын жақтаушылар әскерилердің отбасы мүшелерін құлдықта ұстауға рұқсат ету "бұл ел үшін ұят" екенін айтты. "Әскердің әйелі мен баласының маңдайына ешкім "Құл" деп жаза алмайды" деген заң жобаны қабылдауды жеделдетік. Президент Линкольн бұл шараны 1865 жылдың 3 наурызында заңға айналдырды, осылайша Кентуккиде шамамен 75 000 афроамерикалық әйел мен бала азат етілді.

On December 16, 1861, Wilson introduced a bill to abolish slavery in Washington, D. C., something he had desired to do since his visit to the nation's capital 25 years earlier. At this time fugitive slaves from the war were being held in prisons of Washington, D. C., and faced the possibility of return to their owners. Wilson said of his bill that it would "blot out slavery forever from the nation's capital". The measure met bitter opposition from the Democrats who remained in the Senate after those from the southern states vacated their seats to join the Confederacy, but it passed. After passage in the House, President Lincoln signed Wilson's bill into law on April 16, 1862. On July 8, 1862, Wilson drafted a measure that authorized the President to enlist African Americans who had been held in slavery and were deemed competent for military service, and employ them to construct fortifications and carry out other military related manual labor, the first step towards allowing African Americans to serve as soldiers. President Lincoln signed the amendment into law on July 17. Wilson's law paid African Americans in the military $10 monthly, which was effectively $7 a month after deductions for food and clothing, while white soldiers were paid effectively $14 monthly. On January 1, 1863, Lincoln's Emancipation Proclamation freed all slaves held in bondage in the Southern states or territories then in rebellion against the federal government. On February 2, 1863, Congress built on Wilson's 1862 law by passing a bill authored by Pennsylvania Congressman Thaddeus Stevens, which authorized the enlistment of 150,000 African Americans into the Union Army for service as uniformed soldiers. On February 17, 1863, Wilson introduced a bill that would federally fund elementary education for African American youth in Washington, D. C. President Lincoln signed the bill into law on March 3, 1863. Wilson added an amendment to the 1864 Enrollment Act which provided that formerly enslaved African Americans from slave holding states remaining in the Union who enlisted in the Union Army would be considered permanently free by action of the federal government, rather than through individual emancipation by the states or their owners, thus preventing the possibility of their re enslavement. President Lincoln signed this measure into law on February 24, 1864, freeing more than 20,000 slaves in Kentucky alone. Wilson supported the right of black men to join the uniformed services. Once African Americans were permitted to serve in the military, Wilson advocated in the Senate for them to receive equal pay and other benefits. A Vermont newspaper portrayed Wilson's position and enhanced his nationwide reputation as an abolitionist by editorializing "Henry Wilson of Massachusetts, in a speech in the U. S. Senate on Friday, said he thought our treatment of the negro soldiers almost as bad as that of the rebels at Fort Pillow. This is hardly an exaggeration." On June 15, 1864, Wilson succeeded in adding a provision to an appropriations bill which addressed the pay disparity between whites and blacks in the military by authorizing equal salaries and benefits for African American soldiers. Wilson's provision stated that "all persons of color who had been or might be mustered into the military service should receive the same uniform, clothing, rations, medical and hospital attendance, and pay" as white soldiers, to date from January 1864. Wilson introduced a bill in Congress which would free in the Union's slave holding states the still enslaved families of former slaves serving in the Union Army. In advocating for passage, Wilson argued that allowing the family members of soldiers to remain in slavery was a "burning shame to this country Let us hasten the enactment that, on the forehead of the soldier's wife and the soldier's child, no man can write "Slave". President Lincoln signed the measure into law on March 3, 1865, and an estimated 75,000 African American women and children were freed in Kentucky alone.

Ұлттық ғылым академиясын құру

1863 жылдың басында Кэмбридж, Массачусетс қаласындағы ғалымдардың бірі Луи Агассиз, Корольдік қоғам мен Француз институты үлгісінде ғылым академиясын құруға мүдделі болды және осындай академия құру идеясымен Уилсонға жүгінді. 1863 жылдың 11 ақпанында Әскери-теңіз министрлігінде Адмирал Чарльз Генри Дэвис және ғалымдар Джозеф Генри мен Александр Даллас Бачтен тұратын Тұрақты комиссия тағайындалды. Комиссияның міндеті – соғысқа көмектесу мақсатында азаматтар ұсынған өнертапқыштар мен басқа да идеяларды бағалау және есеп беру болды. Тұрақты комиссияның құрылуы Дэвистің «Егер елдің әртүрлі аймақтарынан келген көрнекті ғалымдардың атынан ұйымдастыру туралы заң қабылданса, бұл жоспар, көптен бері ойланып келген академия сәтті құрылуы мүмкін» деген ұсынымын жасады. Тұрақты комиссия құрылмас бұрын Агассиз Уилсонға хат жазып, «Ұлттық ғылым академиясын» құруды ұсынды және егер Уилсон келіссе, «ел ғалымдары өздерінің жетекшісі санайтын Бач сіз үшін жиырма төрт сағат ішінде толық жоспар жасай алады» деді. 19 ақпанда Агассиз Кэмбриджтен Вашингтонға келді. Ол тікелей пойызбен Бачтың үйіне барды, онда Бач, Уилсон және ғалымдар Бенджамин Апторп Гулд пен Бенджамин Пирспен кездесті. Бач пен Дэвис жасаған жоспарлар негізінде топ Ұлттық ғылым академиясын құру туралы заң жобасын әзірледі, оны Конгресске ұсыну үшін дайындады. 20 ақпанда Уилсон заң жобасын Сенатқа енгізді. 1863 жылдың 3 наурызындағы отырыс аяқталар алдында Уилсон Сенаттан «Ұлттық ғылым академиясын құру туралы заң жобасын қарауды» сұрады.

Қайта құру және азаматтық құқықтар

1865 жылдың сәуір айында Линкольн қаза болғаннан кейін Эндрю Джонсон президенттік лауазымға келді. Сенаторлар Самнер мен Уилсон Джонсонның Республикалық партияның саясатын қолдайтынына үміттенді, себебі демократ Джонсон Линкольнмен біріккен билет бойынша сайланған еді. Азамат соғысы 1865 жылдың мамыр айында Одақтың жеңісімен аяқталғаннан кейін жеңілген бұрынғы Конфедерация қирады. Ол экономикалық және саяси тұрғыдан тоқырады, соғыс кезінде инфрақұрылымының көп бөлігі қирады. Конгресс пен Джонсонның Оңтүстікті қайта жаңғырту және реконструкциялау үшін бірлесіп жұмыс істеуге мүмкіндігі болды. Бірақ Джонсон бұрынғы конфедерациялықтарға көбірек кешірімді көрінген және афроамерикалықтардың азаматтығын жойған өз реконструкциялық саясатын бастады. Конгресс 1865 жылдың желтоқсанында басталған сессияны ашқанда, Джонсонның саясаты Оңтүстік сенаторлары мен өкілдерін қабылдауды талап етті, олардың көпшілігі демократтар және көптеген бұрынғы конфедерациялықтар еді. Конгресс, әлі де республикалықтардың бағынысында болғандықтан, Оңтүстік сенаторлары мен өкілдеріне олардың орындарына отыруға рұқсат бермей, Конгресстегі республикашылар мен президент арасындағы араздыққа бастады. Уилсон бұрынғы Конфедерациядағы саяси билікке тек АҚШ-қа адал болған адамдардың ғана қызмет етуін жақтады және президент емес, Конгресс оңтүстік штаттарын қайта құруға құқылы деп сенді. Соның салдарынан Уилсон Джонсонға қарсы күрескен Радикалдық республикашылар деп аталған конгрессмендер мен сенаторлармен бірікті. 1865 жылдың 21 желтоқсанында, штаттар құлдықты жойған Он үшінші түзетуді ратификациялағанын жариялағаннан кейін екі күн өткен соң, Уилсон афроамерикалықтардың азаматтық құқықтарын қорғау туралы заң жобасын ұсынды. Уилсонның заң жобасы Конгресске қабылданбаса да, ол 1866 жылдың 9 сәуір күні Джонсонның ветосын еңсерген Азаматтық құқықтар туралы заңмен бірдей болды. Уилсонның ішіндегі Радикалдар мен президент Джонсон арасындағы араздық Джонсон реконструкциялық саясатын жүзеге асыруға тырысқанда күшейді. Джонсон Фридмен бюросын құру туралы заң жобасына, сондай-ақ Уилсон қолдаған афроамерикалықтардың азаматтық құқықтарын қорғауға бағытталған басқа да радикалды шараларға вето қойды. Уилсон Джонсонды импичментке тартуға қолдау көрсетіп, Джонсонның Конгрестің реконструкциялық шараларына қарсылық көрсетуінің нәтижесінде "лайықсыз, тіпті қылмысты" екенін айтты, олардың көпшілігі оның ветосымен қабылданды. 1868 жылғы Сенаттағы сот процесінде Уилсон Джонсонның кінәлі екенін жақтады, бірақ Джонсонды қызметтен алу үшін қажетті үштен екі көпшілікке республикашылар бір дауыс жетпеді. (Қызметтен алу үшін 36 "кінәлі" дауыс қажет болды, Сенаттың нәтижесі барлық үш соттан кейінгі дауыс беруде 35-19 болды.) 1868 жылдың 27 мамырында Уилсон Арканзастың қайта қабылдануын қызыл сызықтап Сенат алдында сөз сөйледі. Бұл мәселеде бастама көтерген Уилсон жаңа штат үкіметінің конституциялық екенін және оған адал оңтүстік тұрғындары, бұрын құл болған африкалық американдықтар және оңтүстікке көшіп келген солтүстік тұрғындары кіретінін айтып, дереу әрекет етуге шақырды. Уилсон жаңа конституцияны қабылдаған және АҚШ-қа адал үкіметтері бар оңтүстік штаттар қайта қабылданғанға дейін Конгресс отырысын тоқтатуға келіспейтінін мәлімдеді. "New York Tribune" Уилсонның сөзін "күшті" деп сипаттап, Уилсон Сенатты "заңдық шаштарды бөлуден" алшақтатты деді. Бір ай ішінде Сенат шешім қабылдады және 1868 жылдың 22 маусымында Арканзас қайта қабылданды. 1869 жылы Джонсонның орнын басып алған президент Улисс Грант Конгрестің реконструкциялық саясатын көбірек қолдады, ал оның бірінші мерзімінде Одаққа қайта қосылмаған бұрынғы Конфедерация штаттары қайта қабылданды. Федералды әскерлер бұрынғы Конфедерация штаттарында орналасқан күйінде қалды, бұл республикашыларға штат үкіметтерін бақылауға және афроамерикалықтарға дауыс беруге және федералды лауазымдарды иеленуге мүмкіндік берді. 1870 жылы Хирам Ревелс қайта құрылған Миссисипи заң шығарушы органынан АҚШ Сенатына сайланды. Ревелс Сенатқа сайланған алғашқы афроамерикалық болды, ал Сенаттағы демократтар оның отыруына кедергі келтіруге тырысты. Уилсон Ревелстің сайлануын қорғады және оның жарамдылығының дәлелі ретінде Миссисипи өкілдер палатасының және Миссисипи штатының сенатының хатшыларынан, сондай-ақ Миссисипидің әскери губернаторы Адельберт Эймстен алған қолтаңбаларды ұсынды. Уилсон Ревелстің терісінің түсі Сенатта қызмет етуге кедергі емес екенін айтты және Сенаттың рөлін христианның "Өзің қалағандай басқалармен қарым-қатынас жаса" алтын ережесімен байланыстырды. Сенат Ревелсті отыруға дауыс берді, ал ол қызметке кіріскеннен кейін Уилсон оны жеке өзі оның үстеліне сүйемелдеді, журналистер бұл тарихи оқиғаны тіркеді.

When Andrew Johnson assumed the presidency after President Lincoln's assassination in April 1865, Senators Sumner and Wilson both hoped Johnson would support the policies of the Republican Party, since Johnson, a Democrat, had been elected with Lincoln on a pro Union ticket. After the Civil War ended with a Union Victory in May 1865, the defeated former Confederacy was ruined. It had been devastated economically and politically, and much of its infrastructure had been destroyed during the war. The opportunity was ripe for Congress and Johnson to work together on terms for Southern restoration and reconstruction. Instead, Johnson launched his own reconstruction policy, which was seen as more lenient to former Confederates, and excluded African American citizenship. When Congress opened the session which began in December 1865, Johnson's policy included a demand for admission of Southern Senators and Representatives, nearly all Democrats, including many former Confederates. Congress, still in Republican hands, responded by refusing to allow the Southern Senators and Representatives to take their seats, beginning a rift between Republicans in Congress and the President. Wilson favored allowing only persons who had been loyal to the United States to serve in positions of political power in the former Confederacy, and believed that Congress, not the president, had the power to reconstruct the southern states. As a result, Wilson joined forces with the Congressmen and Senators known as Radical Republicans, those most strongly opposed to Johnson. On December 21, 1865, two days after the announcement that the states had ratified the Thirteenth Amendment, which abolished slavery, Wilson introduced a bill to protect the civil rights of African Americans. Although Wilson's bill failed to pass Congress it was effectively the same bill as the Civil Rights Act of 1866 that passed Congress over Johnson's veto on April 9, 1866. The rift between the Radicals, including Wilson, and President Johnson grew as Johnson attempted to implement his more lenient Reconstruction policies. Johnson vetoed the bill to establish the Freedmen's Bureau, as well as other Radical measures to protect African American civil rights—measures which Wilson supported. Wilson supported the effort to impeach Johnson, saying that Johnson was "unworthy, if not criminal" in his conduct by resisting Congressional Reconstruction measures, many of which were passed over his vetoes. At the 1868 Senate trial Wilson voted for Johnson's conviction, but Republicans fell one vote short of the two thirds majority needed to remove Johnson from office. (With 36 "guilty" votes needed for removal, the Senate results were 35 to 19 on all three post trial ballots.) On May 27, 1868, Wilson spoke before the Senate to forcefully advocate the readmission of Arkansas. Taking the lead on this issue, Wilson urged immediate action, saying that the new state government was constitutional, and was composed of loyal Southerners, African Americans who were formerly enslaved, and Northerners who had moved south. Wilson said he would not agree to Congressional adjournment until all Southern states with reconstructed governments loyal to the United States that adopted new constitutions were readmitted. The New York Tribune called Wilson's speech "strong" and said that Wilson steered the Senate away from "legal hair splitting". Within a month the Senate had acted, and Arkansas was readmitted on June 22, 1868. President Ulysses S. Grant, who succeeded Johnson in 1869, was more supportive of Congressional Reconstruction, and the remaining former Confederate states that had not rejoined the Union were readmitted during his first term. Federal troops continued to be based in the former Confederate states, allowing Republicans to control state governments, and African Americans to vote and hold federal office. In 1870 Hiram Revels was elected to the U. S. Senate by the reconstructed Mississippi Legislature. Revels was the first African American elected to the Senate, and Senate Democrats attempted to prevent him from being seated. Wilson defended Revels's election, and presented as evidence of its validity signatures from the clerks of the Mississippi House of Representatives and Mississippi State Senate, as well as that of Adelbert Ames, the military Governor of Mississippi. Wilson argued that Revels's skin color was not a bar to Senate service, and connected the role of the Senate to Christianity's Golden Rule of doing to others as one would have done to oneself. The Senate voted to seat Revels, and after he took the oath of office Wilson personally escorted him to his desk as journalists recorded the historic event.

1868 жылғы вице-президенттік науқаны

1868 жылғы президенттік сайлауға дейін Уилсон Оңтүстік аймақтарына саяхат жасап, саяси сөздер сөйледі. Көптеген баспасөз өкілдері Уилсонның республикалық партиядан президенттікке үміткер болуға тырысып жатқанына сенді. Алайда, Уилсон Азамат соғысының батыры, генерал Улисс С. Грантты қолдады. Жаңарту кезеңінде Грант президент Джонсонның емес, республикалық Конгрестің бастамаларын қолдады. Джонсонның импичментіне әкелген Қызметтен босату туралы заңға қатысты дау кезінде Грант уақытша Соғыс министрінің міндетін атқарды, бірақ кейін департаментті радикалдық одақтасы Эдвин М. Стэнтонның басқаруына қайтарды, Джонсонның қатты қарсылығына қарамастан, бұл Грантты көптеген радикалдардың сүйіктісіне айналдырды. Шындығында, Уилсон вице-президент болуды қалады. Оңтүстікке жасаған саяхаты барысында Уилсон өзінің қатаң Жаңарту идеологиясын жұмсартты, екі нәсілді қоғамды жақтады, сонымен қатар афроамерикандықтар мен олардың ақ қолдаушыларын Конфедерацияны қолдаған оңтүстік ақ адамдарымен келісімді және бейбітшілікке шақырды. Бенджамин Уэйд сияқты радикалдар Уилсонның бұл сөздеріне таң қалды, олар қара нәсілділер бұрынғы ақ иелеріне бағынуға тиіс емес деп сенді. Республикалық конвенцияда Уилсон, Уэйд және басқалар вице-президенттікке үміткерлік үшін күресті, Уилсон Оңтүстік делегаттарының қолдауын алды, бірақ бес раундтан кейін жеңіске жете алмады. Уэйд те конвенцияда жеткілікті дауыс ала алмады, ал Уилсонның делегаттары ақырында өз дауыстарын Палата спикері Шейлер Колфаксқа берді, ол номинацияны жеңіп, Грантпен бірге жалпы сайлауда жеңіске жетті. Грант пен Колфакс 1868 жылғы сайлауда жеңіске жеткеннен кейін, Уилсон Гранттың кабинетінде Соғыс министрі қызметін атқарудан бас тартты, себебі ол әйелінің ұзаққа созылған ауруы кезінде оның қасында көбірек уақыт өткізуді қалады.

1872 жылғы вице-президенттік науқаны

1872 жылы Уилсон республикашылар арасында принципті, бірақ тәжірибелі реформатор ретінде беделді болды, ол афроамерикандықтардың азаматтық құқықтарын, әйелдерге дауыс беру құқығын, федералды білім беруге көмектесуді, бизнесті реттеуді және алкогольге тыйым салуды қолдады. 1870 жылы қолданыстағы вице-президент Скайлер Колфакс тағы бір мерзімге түспейтінін мәлімдеді, бұл даулы үміткерлікке мүмкіндік жасады. Сонымен қатар, Грантты қоса алған бірқатар республикашылар, тағы бір вице-президенттік үміткерді қалады, себебі Колфакстың президенттік амбициялары бар екеніне және Грант әкімшілігіндегі жемқорлық айыптауларына және Гранттың Санто-Домингоны қоса аннексиялау әрекетіне наразылық білдірген Либералды республикалық партияға қосылып, Гранттың қайта сайлануына қауіп төндіруі мүмкін деп сенді. Сәуір айында Цинциннатиде өткен және Карл Шурц басқарған Либералды республикалық конвент Грантты оның әкімшілігіндегі жемқорлық үшін ауыстыруды, Реконструкцияны аяқтауды және Оңтүстік штаттарының үкіметтерін ақтардың билігіне қайтаруды көздеді. Олар президенттікке Хорас Грилиді, ал вице-президенттікке Б. Гратц Браунды ұсынды. Республикалық конвент 5 маусымда Филадельфияда ашылды, делегаттар ынталы көңіл күйде болды. Партиялық конвент тарихында алғаш рет телеграф операторлары минут сайын болып жатқан оқиғаларды ұлтқа жеткізді. Республикалық платформа бұрынғы Конфедерация мүшелеріне кешірім беруді, төмен тарифтерді, мемлекеттік қызмет реформасын, Гранттың үндістермен бейбітшілік саясатын және афроамерикандықтардың азаматтық құқықтарын қолдады. Грант екінші күні конвентке жиналған халықтың шулы қолдауымен бірауыздан қайта тағайындалды. Вице-президенттікке үміткер ретінде Уилсон республикашылар арасында танымал болды, оның өмір жолы кедейліктен байлыққа дейін жеткен қызықты оқиғаны қамтиды, ол келісімшарт бойынша жұмыс істеуден бастап, сәтті аяқкиім жасау бизнесінің иесі мен операторына айналды. Бірінші дауыс беруде ол 1870 жылғы уәдесінен бас тартып, белсенді үміткерге айналған және қолдаушыларына ұсынылса, қайта тағайындалуды қабылдайтынын хабарлаған Колфаксты жеңді. Республикашылар Уилсонның құлдыққа қарсы қозғалыстан шыққан адал саясаткер ретінде тағайындалуы Самнерді өздерінің қатарында санаған Либералды республикашылардың жемқорлыққа қарсы аргументін күшсіз қылады деп сенді. Грант пен оның жаңа серігі Уилсон екеуі де республикалық плакаттарда бейнеленді, онда Грант "Галенаның былғары өңдеушісі" және Уилсон "Натик аяқкиімшісі" ретінде құрал-жабдықтарымен және жұмысшылардың алжапқыштарын киіп көрсетілді. (Гранттың әкесі былғары өңдеу және былғары бұйымдарын жасау бизнесін жүргізді, ал Азамат соғысына дейін Грант әкесінің Иллинойс штатындағы Галена қаласындағы дүкенінде клерк болып жұмыс істеген.) Шурцтың ықпалымен, шілде айында саяси партиялардың бесәдепті бірігуі нәтижесінде демократтар Либералды республикалық платформаны қабылдап, партияның кандидаттарын қолдады. Гранттың жеке беделі жалпы сайлауда жеңіліске ұшырамайтындығын көрсетті, және Грант пен Уилсон Грили мен Браунды халықтың және сайлаушылар алқасының дауыс беруі бойынша үлкен артықшылықпен жеңді. Уилсонның вице-президенттікке үміткерлігі республикалық партияны күшейту мақсатымен жасалды және бұл сәттілікке жетті деп есептелді.

In 1872 Wilson had a strong reputation among Republicans as a principled but practical reformer who supported African American civil rights, voting rights for women, federal education aid, regulation of businesses, and prohibition of liquor. In 1870, incumbent Vice President Schuyler Colfax, said he would not run for another term, creating the possibility of a contested nomination. In addition, some Republicans, including Grant, desired another vice presidential nominee because they believed Colfax had presidential aspirations and might endanger Grant's reelection by bolting to the Liberal Republican Party, which had formed because of opposition to charges of corruption in the Grant administration and Grant's attempted Santo Domingo annexation. The Liberal Republican convention, held in Cincinnati in April, and headed by Carl Schurz, desired to replace Grant because of corruption in his administration, end Reconstruction, and return Southern state governments to white rule. They nominated Horace Greeley for president and B. Gratz Brown for vice president. The Republican convention opened on June 5 in Philadelphia and the delegates were in an enthusiastic mood. For the first time in party convention history, telegraph operators communicated minute by minute proceedings to the nation. The Republican platform supported amnesty for former Confederates, low tariffs, civil service reform, Grant's Indian Peace policy, and civil rights for African Americans. Grant was unanimously renominated on the second day, to the loud cheers of the convention crowd. Wilson was popular among Republicans for the vice presidential nomination, with an appealing rags to riches story that included his rise from indentured servant to owner and operator of a successful shoe making business. On the first ballot, he defeated Colfax, who by then had become an active candidate by renouncing his 1870 pledge and informing his supporters that he would accept renomination if it was offered. The Republicans believed Wilson's nomination, as a politician of integrity coming from the anti slavery movement, would outflank the anti corruption argument of the Liberal Republicans, who counted Sumner among their members. Both Grant and his new running mate Wilson were idealized by Republican posters, which depicted Grant "the Galena Tanner" and Wilson "the Natick Shoemaker" carrying tools and wearing workmen's aprons. (Grant's father operated a tanning and leather goods manufacturing business, and before the Civil War Grant had clerked in his father's Galena, Illinois, store.) In July, in an unprecedented political party fusion influenced by Schurz, the Democrats adopted the Liberal Republican platform and endorsed that party's candidates. Grant's personal popularity proved insurmountable in the general election, and Grant and Wilson went on to overwhelmingly defeat Greeley and Brown in both the popular and electoral college votes. Wilson's nomination for Vice President had been intended to strengthen the Republican ticket, and was seen as a success.

Crédit Mobilier скандалы

1872 жылғы науқан кезінде Вильсонның адалдығына деген репутациясы қыркүйекте «Нью-Йорк Сан» газетінде жарияланған мақаламен дақ кетірді, онда ол «Crédit Mobilier» скандалына қатысқандығы айтылды. Вильсон – бірнеше өкіл мен сенатордың (көбінесе республикашылдардың), соның ішінде Колфакстың қатарында болды, оларға 1860 жылдардың соңында конгрессмен Оукс Эймстен ақшалай пара мен «Union Pacific» темір жолының «Crédit Mobilier» еншік компаниясының жеңілдетілген акциялары ұсынылды (және, мүмкін, алынды), «Бірінші құрлықарлық темір жол» салынысы кезінде «Union Pacific» үшін жағымды дауыс беру үшін. Сайлауға бір ай қалғанда журналистке «Crédit Mobilier»-мен байланысы жоқ екенін мәлімдегеннен кейін, Вильсон 1873 жылдың 13 ақпанында Сенат комитеті алдында куәлік бергенде, қатысқандығын мойындады. Вильсон тергеу комитетінің мүшелеріне 1867 жылдың желтоқсан айында ол миссис Вильсонның ақшасымен және оның атынан 2000 долларға (20 акция) «Crédit Mobilier» акцияларын сатып алуға келіскенін айтты. Вильсонның сөзіне қарағанда, ол және оның әйелі кейіннен мәміленің заңдылығына күмәндана бастады және акция куәліктерін ешқашан алған жоқ, сондықтан Вильсон Эймстен мәмілені тоқтатуды сұрады, ал Эймс Вильсонға 2000 доллар төленген соманы қайтарды. Вильсон кейін Эймске 814 доллар қайтарғанын айтты – 748 доллар дивидендтер және 66 доллар сыйақы, миссис Вильсонның пайда ретінде тапқан ақшасы, тіпті ол акцияларын физикалық түрде иеленбегеніне қарамастан. Вильсон одан әрі миссис Вильсон Эймстен осы кірістерді алудан бас тартқандықтан, ол өзінің қаражатынан оған 814 доллар төледі, егер ол акцияны сақтап қалса, оның күтетін пайдасын өтеу үшін. Ол әйелі бастапқыда оның ұсынысы бойынша акция сатып алуға келіскендіктен және кейіннен оның ұсынысын орындап, ақша жоғалтқандықтан, осыны міндетті деп санады. Миссис Вильсон 1870 жылы қайтыс болғандықтан, сенаторлар Вильсонның және оны растаған Эймстің сөзіне сене алуға мәжбүр болды. Сенат Вильсонның түсіндірмесін қабылдады және оған қарсы ешқандай шара қолданбады, бірақ оның адалдығына деген репутациясы бастапқыда жоққа шығаруы мен кейінірек мойындауынан кейін біршама зардап шекті, бірақ келесі айда вице-президент болуына кедергі келтірмейтіндей жеткіліксіз болды.

During the 1872 campaign, Wilson's reputation for honesty was marred by a September New York Sun article which indicated that he was involved in the Crédit Mobilier scandal. Wilson was one of several Representatives and Senators (mostly Republicans), including Colfax, who were offered (and possibly took) bribes of cash and discounted shares in the Union Pacific Railroad's Crédit Mobilier subsidiary from Congressman Oakes Ames during the late 1860s in exchange for votes favorable to the Union Pacific during the building of the First transcontinental railroad. After denying to a reporter just a month before the election that he had a Crédit Mobilier connection, Wilson admitted involvement when he gave testimony before a Senate committee on February 13, 1873. Wilson told members of the investigating committee that in December 1867 he had agreed to purchase $2,000 (~$ in ) in Crédit Mobilier stock (20 shares) using Mrs. Wilson's money and in her name. According to Wilson, his wife and he later had concerns about the propriety of the transaction and had never taken possession of the actual stock certificates, so Wilson asked Ames to cancel the transaction and Ames refunded the $2,000 purchase price to Wilson. Wilson said he then returned $814 to Ames – $748 in dividends and $66 in interest that Mrs. Wilson had supposedly earned as profits, even though she had not taken physical possession of her shares. Wilson further claimed that because Mrs. Wilson had refused to take these proceeds from Ames, Wilson took it upon himself to pay her $814 from his own funds to compensate her for the profit she would have made if she had kept the stock, which he said he felt obligated to do because his wife had originally agreed to purchase the stock on his recommendation, and had lost money by following his later recommendation to cancel the transaction. Mrs. Wilson had died in 1870, so Senators had to rely on Wilson's word and that of Ames, who corroborated Wilson. The Senate accepted Wilson's explanation, and took no action against him, but his reputation for integrity was somewhat damaged because of his initial denial and later admission, though not sufficiently enough to prevent him from becoming vice president the following month.

Вице-президенттік (18731875)

Уилсон 1873 жылдың 4 наурызынан қайтыс болғанға дейін вице-президент қызметін атқарды. Вице-президент ретінде Уилсонның Сенаттағы жинаған тәжірибесі оған "өте тиімді және қанағаттанарлық" төрағалық етуші болуға мүмкіндік берді. Өкілеттігі кезінде ол 1875 жылғы Азаматтық құқықтар заңын қабылдау үшін бір дауыс берді, бұл дауыс шешімді болды. Оның қайтысынан кейін вице-президент лауазымы бос қалды, себебі 1967 жылғы жиырма бесінші түзетуге дейін мерзімі ішінде вице-президенттің орнын толтыру бойынша конституциялық норма болған жоқ. Осының салдарынан Сенат төрағасының уақытша орынбасары Томас Ферри президенттік тізімдегі келесі кезекте тұрды. Ферри 1877 жылдың 4 наурызына дейін осы мәртебеде қалды.

Ауру және өлім

Вильсонның салтанатты міндеттері мен Америкадағы құл билігінің өрлеуі мен құлдырауы тарихы оны өте көп жұмыспен ұшқындырды, кешкі сағаттарға дейін жұмыс істеді, демалуға уақыты аз болды. 1873 жылдың мамыр айының басында Уилсон Нью-Йорктегі Салмон П. Чейстің қоштасу рәсіміне қатысты. 1873 жылдың 19 мамырында ол инсультқа ұшырады, салдарынан беті сал болып, әлсіздік күшейді және сөйлеуі қиын болды. Дәрігер оған демалуды бұйырды, бірақ Уилсон журналистерді қабылдады. 30 мамырда Бостон қаласында пайда болғанда, жұртшылық Уилсонның денсаулығының нашарлағанын байқады, журналистерге оның жұмыс істей алмайтыны және хат-хабарларын қабылдай алмайтыны туралы хабарланды. Қыркүйек және қазан айларында денсаулығы жақсарды, ал 25 қарашада Уилсон Конгресс ашылуына Вашингтонға оралды. 1873 жылдың 1 желтоқсанынан 9 желтоқсанына дейін Сенат отырысын жүргізе алды, бірақ Бостон шай партиясының жүз жылдығына арналған шараға қатысқанда көпшілік алдында сөйлей алмады. 1874 жылдың басында денсаулығы нашарлап, наурыз айында Чарльз Самнердің қоштасу рәсіміне қатысты. Қызметінің соңына дейін Вильсонның Сенатқа қатысуы денсаулығының нашарлауына байланысты жиі болмады. Денсаулығы жақсарған кезде ол салтанатты міндеттерін де орындады, соның ішінде 1874 жылдың желтоқсанында Гавайи королі Дэвид Калакауа үшін Ақ үй кешін өткізді. 1874 жылдың 28 желтоқсанында Free Soil және аболиционист әріптесі Геррит Смит Нью-Йоркте қайтыс болғанда, Вильсон оның денесін көру және қоштасу рәсіміне қатысу үшін сол қалаға барды. 1875 жылы Вильсонның денсаулығы нашарлай берді. 1875 жылдың 10 қарашасында АҚШ Капитолиінде жұмыс істеп жатқанда, жеңіл инсультқа ұшырады және қалпына келтіру үшін вице-президенттің кабинетіне жатты. Бірнеше күннен кейін денсаулығы жақсарғандай болды, достары оның жазылып кеткенін ойлады. Алайда, 22 қараша күні таңғы сағат 7:20-да Вильсон Капитолийде жұмыс істеп жатқанда қайтыс болды. Оның денесі АҚШ Капитолиінің ротондасында мемлекеттік деңгейде қойылды. Қоштасу рәсімдеріне әскери эскорт тағайындалды, Вильсонның денесі Вашингтоннан Натикке дейін бір стансадан екінші стансаға жеткізілді, сондай-ақ түнде де қойылды. Жол Балтимор, Филадельфия, Нью-Йорк және Бостон қалаларындағы шерулерді, Балтимор қалалық әкімдігінде және Филадельфиядағы Тәуелсіздік залында түнде қоюды қамтыды. Ол Натиктегі Ескі Делл парк зиратында жерленді. Вильсонның қайтыс болған жылы тағы екі бұрынғы вице-президент – Джон К. Брекинридж және Эндрю Джонсон қайтыс болды. Вильсон лауазымында қайтыс болған төртінші вице-президент болды: Джордж Клинтон, Томас Джефферсонның (1805–1809) және Джеймс Мэдисонның (1809–1812) басшылығымен қызмет еткен; Элбридж Джерри, сондай-ақ Мэдисонның (1813–1814) басшылығымен қызмет еткен; және Уильям Р. Кинг, Франклин Пирс (1853).

Wilson's ceremonial duties and work on History of the Rise and Fall of the Slave Power in America kept him extremely busy, working late hours with little time to rest. In early May 1873, Wilson attended funeral services for Salmon P. Chase in New York City. On May 19, 1873, he suffered a stroke which caused paralysis in his face, general weakness, and impaired speech. His doctor ordered him to rest, but Wilson allowed reporters to see him. The public first took notice that Wilson was in ill health when he made an appearance in Boston on May 30, and reporters were informed that Wilson was unable to work or handle his correspondence. His health somewhat improved during September and October, and on November 25 Wilson returned to Washington for the opening of Congress. He was able to preside over the Senate from December 1 through December 9, 1873, but was unable to speak in public, including when he attended a Boston commemoration of the one hundredth anniversary of the Boston Tea Party. Wilson remained in occasional ill health into 1874, but was able to attend funeral services for Charles Sumner in March. Throughout his remaining tenure, Wilson's Senate attendance was irregular due to his continued poor health. During periods when he was not ill, Wilson was also able to resume some of his ceremonial duties, including participating in a White House party for the King of Hawaii, David Kalākaua, in December 1874. When Free Soil and abolitionist colleague Gerrit Smith died in New York City on December 28, 1874, Wilson traveled there to view the body and take part in funeral services. Wilson continued to go through bouts of ill health in 1875. While working at the United States Capitol on November 10, 1875, he suffered what was believed to be a minor stroke, and was taken to the Vice President's Room to recuperate. Over the next several days, his health appeared to improve and his friends thought he was nearly recovered. However, on November 22 at 7:20 am, Wilson suffered a fatal stroke while working at the Capitol. His remains were accorded the honor of lying in state at the United States Capitol rotunda. The subsequent funeral arrangements included military escorts as Wilson's remains were transferred from one train station to another en route from Washington to Natick, as well as nights lying in state. The route included processions in Baltimore, Philadelphia, New York City, and Boston, and nights lying in state at Baltimore City Hall and Independence Hall in Philadelphia. He was interred at Old Dell Park Cemetery in Natick. Two other former vice presidents died in the same year as Wilson – John C. Breckinridge and Andrew Johnson. Wilson was the fourth vice president to die in office, following: George Clinton, who served under both Thomas Jefferson (1805–1809) and James Madison (1809–1812); Elbridge Gerry, who also served under Madison (1813–1814); and William R. King, under Franklin Pierce (1853).

Тарихи беделі

Тарихшы Джордж Хэйнстің сөзіне сәйкес, Уилсон дерлік отыз жылдық мемлекеттік қызметі барысында принципті саясат ұстанды, кейде жеке амбицияларынан бас тартып, халыққа ұнамайтын мәселелерді қолдады. Уилсон қолдаған мәселелердің ішінде құлдықты жою және ақ және қара жұмысшылардың құқықтары болды. Өзінің мақсаттарына жету үшін Уилсон ескі саясаткерлермен байланысын үзіп, жаңа коалициялар құруға дайын болды, тіпті бұл оған қарсыластары арасында "өзгермел" саясаткер деген бедел алып келді. Екінші жағынан, өмір бойы құлдықты жою ісіне берілгендігі үшін ол әріптестерінен құрмет көрді, ал жұмысшылар оның мансабынан шабыттанды, себебі ол өзі жұмысшы отбасынан шыққан адам еді. Уилсон тегін мемлекеттік мектептер мен кітапханаларды қолдады. Массачусетс штатында ол жұмысшылардың құрал-жабдықтары мен жиһаздарын сатып алу және күтіп ұстау үшін салық жеңілдіктерін, сондай-ақ дауыс беру құқығына ие болу үшін мүліктік талаптарды алып тастауды қолдады. АҚШ сенаторы Джордж Ф. Хоар, Массачусетс штатының саяси замандасы, Уилсонды "шебер, епті, тәжірибелі және тұрақты саяси менеджер" және "елдегі ең білікті саяси ұйымдастырушы" деп сипаттады. Уилсон сонымен қатар, қызмет еткен кезінде қоғамдық пікірді анықтау әдістеріндегі саяси жаңашыл ретінде танылды. 20 ғасырда Gallup сияқты компаниялар жүргізген сауалнамалар мен ғылыми қоғамдық пікір сауалнамалары саяси науқандар мен сайлау туралы ақпарат құралдарының стандартты бөлігіне айналды. Сенаттағы мансабында Уилсон Массачусетс штатының сайлаушыларымен тікелей әңгімелесу және ғылыми емес жазбаша сауалнамалар арқылы пікірлерін біліп, сауалнамалар жүргізуді бастады, бұл оның жеке көзқарасын білдіруге дейін жасалды. Бұл күш-жігер Уилсонға коалиция құруға, сайлауда жеңіске жетуге, саяси одақтастар табуға және Сенатта маңызды мәселелерді талқылау үшін ең қолайлы уақытты анықтауға көмектесті. 1891 жылы Колумбия округінің Вашингтон округі бөлігінде (қазір Адамс Морган ауданындағы 17-ші көше) Орталық көшеде қара түсті студенттерге арналған Генри Уилсон мектебі ашылды. Мектепке оның ауданның құлдарын азат етудегі рөліне орай ат қойылды. 1956 жылы мектеп кішкентай болғандықтан жабылды, одан кейін көп ұзамай жақын орналасқан Томас П. Морган мектебінің бөлімшесі – Морган қосымшасына айналдырылды. Морган қосымшасы кейін жабылып, 1989 жылы сатылып, кейін Морган қосымшасының пәтерлері ретінде қайта ашылды. 2022 жылы Уилсон туралы "Генри Уилсон және Азамат соғысы" атты тарихи подкаст жарық көрді. Сериалда 22 бөлім болды және оны Линкольн Аннибалли жүргізді.

According to historian George H. Haynes, during his nearly thirty years of public service Wilson practiced principled politics by championing unpopular causes, sometimes at the expense of his personal ambition. The causes Wilson supported included abolition of slavery, and the rights of workers, both black and white. Wilson was not hesitant to sever ties with old guard politicians and form new coalitions in order to accomplish his objectives, even though this gave him the reputation among opponents of being a "shifty" politician. On the other hand, he was admired by fellow abolitionists for his lifelong dedication to the cause, and workingmen found inspiration in his career, since he had himself risen from a manual laborer's background. Wilson supported free public schools and libraries. In Massachusetts he supported tax exemptions for the purchase and maintenance of worker's tools and furniture, and the removal of property qualifications for voting rights. U. S. Senator George F. Hoar, a Massachusetts political contemporary, said Wilson was a "skilful, adroit, and practiced and constant political manager" and "the most skilled political organizer in the country" during his career. Wilson is also recognized for being a political pioneer in techniques for determining public opinion while he held office. In the 20th century, the straw poll and scientific public opinion polls by companies including Gallup became standard parts of political campaigns and media coverage of elections. During his Senate career, Wilson pioneered straw polling by sampling the views of Massachusetts voters through in person conversations and unscientific written surveys before making his own views known. These efforts were credited with helping Wilson build coalitions, win elections, make political allies, and determine the best time to act in the Senate on issues of importance. In 1891, the Henry Wilson school, a facility for black students, opened on what was then Central Street in the Washington County portion of the District of Columbia (now 17th Street in the Adams Morgan neighborhood). It was named for him in honor of his role emancipating the district's slaves. The school was closed in 1956 due to its small size, and shortly thereafter converted to the Morgan Annex, a satellite location of the adjacent Thomas P. Morgan School. The Morgan Annex was later closed; it was sold in 1989, and then reopened as the Morgan Annex Lofts condominiums. Wilson was the subject of a biographical podcast in 2022 titled "Henry Wilson & The Civil War". The series had over 22 episodes and was hosted by Lincoln Anniballi.

Жеке өмір

1840 жылғы 28 қазанда Уилсон Харриет Малвина Хоуға (1824–1870) үйленді. Олар Генри Гамильтон Уилсонның (1846–1866) ата-анасы болды, ол Массачусетс штатының Вурчестер қаласындағы Хайленд әскери академиясына оқуға түсті. Азамат соғысы кезінде кіші Уилсон АҚШ Әскери-теңіз академиясына қабылданды, бірақ бітіруге үлкермей, Одақ армиясында қызмет ету үшін оқуын тастады. Ол АҚШ-тың түрлі түсті әскерлерінің 31-ші және 104-ші полктерінде жетістікке жетті және 1865 жылдың шілдесінде 104-ші полктің подполковнигі және екінші командирі болды. Техастағы Армия бекеті Кемп Уилсон Генри Х. Уилсонның құрметіне аталды, кейіннен Форт Гриффин деп өзгертілді. 1869 жылы Генри мен Харриет Уилсон 1864 және 1866 жылдар аралығында дүниеге келген қыз, Евангелинаны (немесе Евангелин) де-факто асырап алды, ол Ева Уилсон деген атпен танылды. Күрделі жағдайлардың салдарынан 1869 жылы Каролина Вриланд Уилсонның інісі Самуилдің әйелі Нэнси Колбатпен кездесті. Вриланд Нэнси Колбатқа осы баланы Генри Уилсон мен оның әйелі тәрбиелейтін түсініктімен асырап алуға рұқсат берді. Бала Уилсон отбасымен бірге тұрды. Нэнси Колбат баланы өзінде ұстап, Генри Уилсоннан ай сайын жәрдемақы алды. Кейінірек анықталған мәліметтерге сәйкес, Вриланд 1866 жылы Бостонда белгісіз ата-аналардан қызды алып, оның әпкесі осы баланы бір ер адамды шантажлау үшін пайдалануды жоспарлаған. Вриланд 1870-ші жылдардың басында пышақпен жарақат салғаны үшін түрмеге қамалды. Бала Уилсонмен бірге өмір сүруін жалғастырды, ал 1874 жылы ол Нэнси Колбаттан оның күтімін қайтадан өз міндетіне алуын өтінді. Уилсон оларға лайықты тұрғын үй мен қаржылық қолдау көрсетуге келісті, бірақ өлімінен бұрын осы уәдесін орындамады. Уилсон өсиетінің орындаушысы, немере інісі Уильям Леандер Кулиджге, өсиеттің көп бөлігін оның енесінің күтімін қамтамасыз ету үшін пайдалануын тапсырды, сондай-ақ Еваның білімі мен қаржылық жағдайына көмектесуді сұрады. Уилсон Кулиджге ауызша нұсқаулар мен хаттар берген, бірақ жағдай қиын болды, өйткені Уилсон бұл қосымша талаптарды өсиетіне енгізбей қайтыс болды. Кулидж Еваның қорғаншысы ретінде әрекет етті және 1889 жылы, оған 21 жас толғанда, ол Уилсонның қалған мүлкіне құқығы бар екенін мәлімдеді. Сот Еваның пайдасына шешім шығарды, ол кезде үйленген және Ева Карпентер ретінде танымал болды, ол мүлктің көп бөлігін алды, оның құны шамамен 10 000 долларға (2021 жылы шамамен 239 000 доллар) бағаланды.

On October 28, 1840, Wilson married Harriet Malvina Howe (1824–1870). They were the parents of a son, Henry Hamilton Wilson (1846–1866), who attended the Highland Military Academy in Worcester, Massachusetts. During the Civil War, the younger Wilson attended the United States Naval Academy, but left before graduating in order to accept a commission in the Union Army. He attained success in the 31st and 104th Regiments of United States Colored Troops, and was promoted to lieutenant colonel and second in command of the 104th in July 1865. After the war he accepted a commission as a second lieutenant in the regular Army's 6th Cavalry Regiment, and served until his death from a ruptured appendix in 1866. Camp Wilson, an Army post in Texas was named for Henry H. Wilson; it was later renamed Fort Griffin. In 1869 Henry and Harriet Wilson also became the de facto adoptive parents of a girl, Evangelina (or Evangeline), who was born between 1864 and 1866, and took the name Eva Wilson. In a complicated series of events, in 1869 a woman named Caroline Vreeland met Nancy Colbath, wife of Wilson's brother Samuel. Vreeland allowed Nancy Colbath to adopt the child, with the understanding that she would be raised by Henry Wilson and his wife. The child lived with the Wilsons until shortly before Mrs. Wilson's death. Nancy Colbath then kept the child, and received monthly payments from Henry Wilson for her support. Details later emerged which indicated the likelihood that Vreeland had obtained a baby girl from an unknown parent or parents in Boston in 1866 so that her sister could use the baby to extort a man with whom she had had an affair. Vreeland went to prison for a stabbing in the early 1870s. The child continued to live with Wilson, and by 1874 he had asked Nancy Colbath to again be responsible for her. Wilson agreed to provide them a suitable home and financial support, but had not followed through by the time of his death

Wilson requested that the executor of his will, nephew William Leander Coolidge, use most of Wilson's estate to ensure that Wilson's mother in law was cared for, and that Eva receive an education and financial support. Wilson had given Coolidge oral instructions and letters, and the situation became complicated because Wilson's death occurred before he had incorporated these additional instructions into his will. Coolidge acted as a trustee for Eva, and by 1889, when she was more than 21 years old, she claimed she was entitled to the remainder of Wilson's estate. The courts found in favor of Eva, by then married and known as Eva Carpenter, and she received most of the estate, which was valued at approximately $10,000 (about $239,000 in 2021).