Кіріспе

Британ армиясының генералы (1893–1974)

Генерал сэр Фрэнк Уолтер Мессерви (9 желтоқсан 1893 – 2 ақпан 1974) – Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда британдық Үндістан армиясының офицері. Тәуелсіздік алғаннан кейін 1947 жылдың тамызынан 1948 жылдың ақпанына дейін Пәкістан армиясының бас қолбасшысы болды. Одан бұрын 1946 және 1947 жылдары Үндістанның Солтүстік командасын басқарған.

Ерте өмір

Мессерви 1893 жылдың 9 желтоқсанында Тринидадта дүниеге келді, Уолтер Джон Мессервидің (Англия арнасындағы Джерсиде туған) және оның әйелі, Тринидадтан шыққан Мира Найда де Бойсиердің үлкен баласы. Уолтер Джон Мессерви колонияда (кейін Англияда) банк директоры болып жұмыс істеген.

Ерте мансап

Тринидадтан Англияға жіберілген Мессерви бастапқыда Итон колледжінде және Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжінде білім алып, 1913 жылдың қаңтарында Үнді армиясына қабылданып, 1914 жылы 9-шы Ходсон атты әскеріне қосылды, кейіннен ол 4-ші Кембридж герцогының жеке Ходсон атты әскерінің бөлігіне айналды. 1914 жылдан 1918 жылға дейін Францияда, Палестинада және Сирияда Бірінші дүниежүзілік соғыста қатысты. Кейін 1919 жылы Курдистанға қызметке жіберілді. 1925 жылдан 1926 жылға дейін Камберлидегі штаб колледжінде оқығаннан кейін, Мессерви 1932 жылдан 1936 жылға дейін Кветтадағы штаб колледжінде нұсқаушы болып тағайындалды, онда Бернард Монтгомери оның әріптестерінің бірі болды. 1938 және 1939 жылдары Британдық Үндістанда Коннафтың 13-ші герцогының жеке лансерлерінің командирі болды. Содан кейін Солтүстік Африкада XIII корпустың қолбасшылығына тағайындалды. Жаңа тағайындалуының нәтижесінде ол генерал-майордың міндетін атқарушы дәрежесіне көтерілді. 20 тамызда Мессерви қол қойған хат Солтүстік-Батыс Пәкістанның барлық бригада штабына жіберілді, онда «Гүлмарг» операциясының жоспарлары тіркелген. Жоспарға сәйкес, 20 паштун тайпасының лашкары қаруланып, Кашмирге қарулы шабуыл жасау үшін Пәкістанның солтүстік-батысындағы әртүрлі бригадалық жерлерде оқытылуы тиіс болды. Ақпарат тарады, хаттардың бірі үнді офицері, майор Онкар Сингх Калкаттың қолына түсіпті. Калкат үй қамауына алынды, бірақ ол қашып, Үндістанға жол тартты. 22 қазан күні шабуыл басталғанда Мессерви Лондонда болды, генерал-штабтың бастығы генерал Дуглас Грейсиді бас қолбасшы ретінде қалдырды. Оралғаннан кейін ол Делиде тоқтады, онда Лорд Маунтбеттен оны тайпаларға ешқандай көмек сұралмағанын және ол оны ұсынбағанын ант етуге мәжбүр етті. Бірақ бір аптадан кейін ол Пәкістанның басқыншы күштеріне қару-жарақ пен оқ-дәрі жеткізіп отырғаны анықталды. Пәкістандық офицерлер Мессерви мен Грейсидің екеуі де Пәкістанның Кашмир соғысының күнделікті операцияларын басқарғанын айтады. Офицерлер бүлікші күштерге басшылық ету үшін жіберілді және олардың іс-әрекетте жоқ екені жазылды. Дегенмен, Мессерви 1947 жылдың 12 қарашасында «Пәкістан армиясының офицерлері Кашмирдегі операцияларды басқарып отыр» деген мәлімдеме жасап, оны жоққа шығарды. Бұл мәлімдеме Пәкістанның кінәсіздігін дәлелдеу үшін БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің талқылауларында Пәкістан тарапынан пайдаланылды. Мессерви 1948 жылдың 15 ақпанында қызметтен босатылып, сол жылдың 22 тамызында зейнеткерлікке шықты. Оған генералдың құрметті атағы берілді. Оның пікірінше, егер Үндістанға жақтас Ұлттық конференция партиясына Кашмирде билік жүргізуге рұқсат берілсе, Үндістан плебисцитте жеңіске жетеді, бірақ егер Пәкістан басып алған аумақтарында тұруға рұқсат берілсе, Пәкістанның жеңісі «күштірек» болады. Ол Кашмир халқының көпшілігі қай мемлекетті таңдап алатынына «күмәнданбады». Тарихшы Гоухер Ризвидің айтуынша, осындай ықпалдар Комонвелл істерінің мемлекеттік хатшысы Филип Ноэль Бейкерді БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде Пәкістанның пікірін «назардан тыс қалдырмауға» көндірді. Мессерви 1974 жылдың 2 ақпанында Англияның оңтүстігіндегі Хейшотт деген кішкентай ауылда қайтыс болды.