Кіріспе

Британ армиясының генералы (1864–1917)

Генерал-лейтенант сэр Фредерик Стэнли Мод ККБ КМГ ДСО (24 маусым 1864 – 18 қараша 1917) – британ армиясының офицері. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Месопотамия науқанындағы операцияларымен және 1917 жылы Бағдатты бағындыруымен белгілі.

Ерте өмір

Мод Гибралтарда, 1855 жылы Қырым соғысы кезінде Виктория кресімен марапатталған генерал сэр Фредерик Френсис Модтың және Лисмор деканы, 9-шы баронет, өте құрметті сэр Джордж Бишопптың қызы Кэтрин Мэридің кіші ұлы ретінде дүниеге келді. Модтар отбасы Нормандық жаулап алу кезінде Англияға келген Юстас де Монтодан таратынын айтады. Мод Сент-Майкл мектебінде, Алдис-хауста, Слауда және Этон колледжінде білім алды, онда ол Поп сайланды. Дайындық курсынан кейін ол Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжге қабылданды. 1883 жылы бітіріп, 1884 жылдың ақпанында Колдстрим гвардиясына офицер болып тағайындалды.

Ертегі қызмет

Мод алғаш рет 1885 жылдың наурыз айынан қыркүйек айына дейін Мысырда әскери қызметін бастады, онда оған Мысыр медалі мен Хедивтің Мысыр жұлдызы табысталды. 1895-1896 жылдары Камберлидегі штаб колледжінде оқып жүргенде, 1895 жылдың 28 тамызында капитандыққа көтерілді. Ол тағы да жоғарылатылды, бұл жолы 1899 жылдың 5 ақпанында майор болды, содан кейін Екінші Бур соғысында қызмет етті, ол 1900 жылдың қаңтарынан 1901 жылдың наурызына дейін соғысқа қатысты; оның есім-жолы жарғыда (1901 жылдың 10 қыркүйегінде) айтылды, ол Ерекше қызмет орденінің серігі (DSO) атағымен марапатталды және Королеваның Оңтүстік Африка медалін алды. 1901 жылдың мамыр айында ол Канаданың генерал-губернаторы Минто графының әскери хатшысы болып тағайындалды, осы қызметінде Корнуолл мен Йорк герцогы мен герцогинясын (кейіннен король Георг V және королева Мэри) 1901 жылдың қыркүйек және қазан айларында Канадаға жасаған саяхаттарында сүйемелдеді. Осы сапар барысында Мод Йорк герцогы мен Лорд Минтомен бірге Манитобадағы Дельта Марш қаласында үйрек аулауға қатысты, ал сапарды ұйымдастырудағы қызметі үшін 1901 жылдың қазан айында Сент-Михаэль және Сент-Джордж орденінің серігі (CMG) болып тағайындалды. Ол 1904 жылы Лорд Минто қызметтен кеткенге дейін генерал-губернатордың штабында қызмет етті, содан кейін Ұлыбританияға оралып, Колдстрим гвардиясының екінші командирі болды. Одан кейін ол Бас штабқа қосылды, 1907 жылы подполковник, ал 1911 жылы полковник атанды.

Батыс майдан

Бірінші дүниежүзілік соғыста Мод алғаш рет Францияда қызмет етті. Ол III корпусы штабының офицері болғанда, 1914 жылдың қазан айында бригадир-генерал шеніне көтеріліп, 5-ші дивизияның 14-ші бригадасына қолбасшылық етті. 1915 жылдың сәуір айында жарақаттанды және емделу үшін үйіне қайтты. Ол мамыр айында Францияға оралды, ал маусым айында генерал-майор болып тағайындалып, әлі дайындықтан өтіп жатқан 33-ші дивизияға басшылыққа жіберілді.

Дарданеллдер

Бірақ тамыздың ортасында Модке Сувладағы 13-дивизия басқаруы тапсырылды. 13-дивизия Сувладан шегіну кезінде және содан кейін Хеллесте эвакуацияланғанда ауыр шығынға ұшырады, ал 1916 жылдың наурыз айында Месопотамияға жіберілді. Ол Сувла шығанағынан эвакуацияланған соңғы адам болды.

Месопотамия

Мод британдықтардың Кут қоршауындағы сәтсіздігінің соңына келді, онда ол генерал-лейтенант болып тағайындалды, 1916 жылдың шілдесінде жаңадан аталған Тигр корпусының (ІІІ Үнді армиясының корпусы) командирі ретінде генерал Джордж Горрингтің орнын басты. Маудқа тек қана қолданыстағы шекараны ұстап тұру тапсырылған болатын, бірақ ол өзінің құрамында британдық және үнділік әскерлерден тұратын күштерін қайта ұйымдастыруға және қайта жабдықтауға кірісті. 1916 жылдың шілде айының соңында ол Месопотамиядағы барлық одақтас күштердің қолбасшысы болып тағайындалды, сэр Перси Лейкті алмастырды. Месопотамиядағы одан әрі ілгерілеуге Керзон және Чемберлен сияқты саясаткерлер, сондай-ақ Императорлық Бас штабтың (CIGS) Басшысы генерал "Улли" Робертсонның қарсылығына қарамастан (18 қыркүйек 1916 ж.) бұйрық берілді. Кейіннен Базил Лидделл Харт Модтың Робертсонның Бағдадты алуға тырыспау туралы құпия бұйрығын "білгенімен немесе білмей" елемегенін айтты. Робертсон ресейліктердің Мосулға қарай жылжуы мүмкін екенін, бұл Месопотамияға түріктердің қауіпті жоятынын ескерген соң, өз ойын өзгертті және 1916 жылдың желтоқсанында Модқа шабуылға рұқсат берді. Қосымша күштер мен жабдықтармен Мод өз әскерін бірқатар жеңіске жетеледі. Тигр өзені бойымен жоғары қарай жылжып, 1917 жылдың қаңтар айында Мұхаммед Абдул Хасан, Хай және Дахра шайқастарында жеңіске жетіп, 1917 жылдың ақпан айында Кутты қайта басып алды. (Ол 19 наурызда Бағдад жарияласын жариялады.) Бағдадтан ол Самарраға шабуылдарын бастады және өз операцияларын Евфрат және Дияла өзендеріне дейін кеңейтті.

Өлім

Жаз бойы үнсіздіктен кейін, 1917 жылдың қараша айында, оның әскерлері Рамади мен Тикрит шайқасында болғанда, Мод холераға шалдықты (кейбір деректерде, қайнатылмаған сүт ішкеннен жұққан делінеді) және он тоғыз ай бұрын неміс фельдмаршалы фон дер Гольц қайтыс болған үйдің өзінде көз жұмды. Оның орнына генерал-лейтенант У. Р. Маршалл келді. Оның денесі Бағдадтағы (Солтүстік қақпа) соғыс зиратына жерленді. Оның бастапқы қабірі мен белгісі көбірек безендірілген құрылыммен ауыстырылды, содан кейін Стандартты Ұлттар Достастығы Соғыс қабірлері комиссиясының бас тасы орнатылған шағын мавзолейге айналдырылды. Оның CWGC қабіріндегі эпитафияда: "Мен қайта тірілу мен өмірмін. Ол жақсы күресті. Ол иманды сақтады" деп жазылған.

Ескерткіштер

Модтің Лондондағы Бромптон зиратында естелік тасы бар. 1923 жылғы желтоқсанда Бағдадта оның атқа отырған мүсіні ашылды. Мүсіннің авторы Уильям Госкомб Джон, ал тұғырын Эдвард Уоррен жасаған. Оны Ирактағы жоғарғы комиссары сэр Генри Доббс, король Фейсал, әуе маршалы сэр Джон Салмонд және француз және американ консулдарының қатысуымен ашылды. 1958 жылғы Ирак Республикалық революциясы кезінде мүсін британдықтарға қарсы наразылық білдірген халық тарапынан шабуылға ұшырап, қиратылды. Одан кейінгі тағдыры белгісіз. Каскад тауларындағы Мод тауының атауын Альберт Х. Сильвестр Фредерик Модтың құрметіне берген.

Дәйексөздер

Біздің әскерлеріміз сіздің қалаларыңызға және жерлеріңізге жаулап алушылар немесе дұшпандар ретінде емес, азат етушілер ретінде келеді. — Бағдад, 1917 жылдың наурызы.