Кіріспе

Британдық фельдмаршал (1884–1981)

Бірінші дүниежүзілік соғыс
Месопотамиялық науқаны
Ханна шайқасы
Екінші Кут шайқасы
Бағдадтың құлауы
Мохманд науқаны
Екінші дүниежүзілік соғыс
Норвегиялық науқаны
Солтүстік Африка науқаны

| марапаттар =
| қарым-қатынастар =
| кейінгі қызметі = тізім:
1-ші батальон 1-ші Пәнджаб полкінің полковнигі (1933 жылғы қаңтар)
Корольдік Иннискиллинг фюзельерлерінің полковнигі (1941 жылғы сәуір)
1-ші батальон 4-ші Бомбей гранадирлерінің полковнигі (1939 жылғы шілде)
4-ші Бомбей гранадирлерінің полковнигі (1944 жылғы мамыр)
1-ші Пәнджаб полкінің полковнигі (1947) Одан кейін ол Сандхерсттегі Корольдік әскери колледжіне оқуға түсті және 1903 жылғы 21 қаңтарда Үнді армиясына қосалқы лейтенант болып кірді, ал 1904 жылғы сәуірде 62-ші Пәнджаб полкіне қосылды. Салдарияларымен еркін сөйлей білгендіктен, ол жергілікті диалекттер мен әдет-ғұрыптарды үйренді: осы таныстық өзара құрметті қалыптастырды, оған оның жеке басының ерекшелігі де үлкен үлес қосты. 1905 жылғы 21 сәуірде лейтенант болып тағайындалды, содан кейін келесі екі жылын Тибет және Сиккимде өткізіп, 1907 жылы Бенареске көшті, онда ол дифтериямен ауырды. Аучинлек белсенді масон болған.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Аучинлек Бірінші дүниежүзілік соғыста қатысып, өз полкімен Суэц каналын қорғауға жіберілді: 1915 жылдың ақпан айында ол Исмаилияда түріктермен шайқасты. 1916 жылдың қаңтарында Ханна шайқасында түріктерге қарсы бірнеше нәтижесіз шабуылдарға қатысты және осы шайқастардан полкіндегі азазды британдық офицерлердің санатында болды. 1918 жылдың 21 қаңтарында майор шеніне, 1919 жылдың 23 мамырында уақытша подполковник, ал 1919 жылдың 15 қарашасында Месопотамия экспедициялық корпусының бас қолбасшысы ұсынған "Оңтүстік және Орталық Күрдістандағы ерен еңбегі үшін" подполковник шеніне көтерілді.

Әлемдік соғыстар аралығы

Очинлек 1920-1921 жылдары Кетта штаб колледжінде оқыды. Олардың балалары болмады. Аучинлек 1923 жылғы ақпанда Армия штабында уақытша көмекші кварталмейстер-генералдың орынбасары болды, содан кейін 1925 жылғы қыркүйекте Үндістан армиясының 1923 жылғы қайта ұйымдастыруында 1-ші Пенджаб полкіне айналған өз полкінің командирі болып тағайындалды. Ол өз полкіне қолбасшы болып тағайындалды. 1930 жылғы ақпанда Кетта штаб колледжінде оқытушы болып, 1933 жылғы сәуірге дейін қызмет етті. 1933 жылғы 1 шілдеде уақытша бригадир болып тағайындалды және Пешавар бригадасына қолбасшылық берілді, ол 1933 жылғы шілде мен қазан аралығында Мохманд және Баджаур операциялары кезінде көршілес тайпалық аймақтарды бейбіттендіруде белсенділік танытты: қолбасшылық қызметін атқару кезеңінде ол құрметті түрде еске алынды және 1936 жылғы 8 мамырда «Үндістан жұлдызы» орденінің серігі болып тағайындалды. 1936 жылғы қыркүйекте Делиде Бас штабтың орынбасары және штабтық міндеттер директоры болып тағайындалды. Содан кейін 1938 жылғы шілдеде Үндістанның Меерут округіне қолбасшы болып тағайындалды. 1938 жылы Аучинлек британдық Үндістан армиясын жаңғырту, құрамын және қайта жабдықтау мәселелерін қарастыру үшін комиссия төрағасы болып тағайындалды: комиссияның ұсыныстары 1939 жылғы Чатфилд есебінің негізін құрады, онда Үндістан армиясының трансформациясы баяндалды – ол 1939 жылы 183 000-нан соғыстың соңына қарай 2 250 000-нан астам адамға дейін өсті.

Норвегия 1940 ж.

Соғыс басталғанда Очинлек Үндістанның 3-ші жаяу әскер дивизиясына қолбасшылық етуге тағайындалды, бірақ 1940 жылдың қаңтарында Ұлыбританияға IV корпусына қолбасшылық ету үшін шақырылды. Соғыс кезінде британдық корпусты толығымен Үндістан армиясының офицері басқарған жалғыз жағдай осы болды. 1940 жылдың 1 ақпанында ол генерал-лейтенант міндетін атқаруға, ал 1940 жылдың 16 наурызында генерал-лейтенант шеніне көтерілді. 1940 жылдың мамыр айында Очинлек Норвегия науқаны барысында ағылшын-француздық құрлық әскерлеріне басшылық етті, Оңтүстік Англияны қорғауға жауапты болды, себебі күтілетін шабуыл сол жақтан күтілді. Жақында бос орын алған V корпусты генерал-лейтенант Бернард Монтгомери басқарды, ол Очинлекті қатты ұнатпады, мүмкін Үндістан армиясы мен оның офицерлеріне деген немқұрайдылығынан туындаған. Екі болашақ фельдмаршалдың қарым-қатынасы оңай болған жоқ, Монтгомери кейіннен былай деп жазды:

Монтгомеридің келесі бірнеше апта мен айдағы көптеген әрекеттерін бағынбаушылық деп қарастыруға болады, әсіресе бір оқиға ерекше көзге түседі, онда Монтгомери Очинлектің үстінен тікелей генерал-адъютантқа офицерлер мен сарбаздардың Монтгомеридің V корпусына және одан ауыстырылуына қатысты мәселелермен жүгінді. Очинлек 1941 жылдың қаңтарында Үндістанға оралып, жаңа лауазымына тағайындалды, сонымен қатар Үндістанның вице-королінің атқарушы кеңесіне мүше болып кірді және корольдің жеке адъютанты болып тағайындалды, ол соғыс аяқталғанға дейін сақталды. 1941 жылдың сәуір айында Рашид Әлидің жаңа про-осьтік режимі RAF Хаббанияға қауіп төндірді. Бұл үлкен Корольдік әуе күштерінің базасы Бағдаттан батысқа орналасқан еді. Орта Шығыс командованиесінің бас қолбасшысы генерал Арчибальд Уэвелл, Уинстон Черчилльтің өтініштеріне қарамастан, Батыс Шөл және Грекиядағы өзінің міндеттеріне байланысты араласуға асықпады. Алайда Очинлек шешімді әрекет етіп, корольдік полкінің 1-ші батальонын (Ланкастер) әуе арқылы Хаббанияға жіберді және 10-шы Үндістан жаяу әскер дивизиясын теңіз арқылы Басраға жеткізді. Уэвеллді Лондон Палестинадағы британдық мандаттан Хабфорс, көмекші колонна жіберуге көндірді, бірақ ол 18 мамырда Хаббанияға келген кезде ағылшын-ирак соғысы дерлік аяқталған еді.

Солтүстік Африка 1941 жылдың шілдесі - 1942 жылдың тамызы

Солтүстік Африкада одақтас және ось державаларының табыстары мен сәтсіздіктерінің алмасуынан кейін, Аучинлек 1941 жылдың шілдесінде генерал сэр Арчибальд Уэвеллді Орта Шығыс қолбасшылығының бас қолбасшысы ретінде алмастырды. Уэвелл Аучинлектің лауазымын Индия армиясының бас қолбасшысы ретінде қабылдады, осылайша олар лауазымдарды ауыстырды. Орта Шығыс қолбасшысы ретінде, Каирде орналасқан Аучинлек Солтүстік Африкаға ғана емес, сонымен қатар Парсы және Таяу Шығысқа да жауапты болды. 1941 жылдың қарашасында ол Батыс Шөлде "Crusader" операциясын бастады. Аучинлек Сегізінші армияның қолбасшысы Алан Каннингхэмды Нил Ричимен алмастырғанына қарамастан, желтоқсан айының соңында Тобруктың қоршаудағы гарнизоны босатылды және Роммель Эль-Агеилаға шегінуге мәжбүр болды. Аучинлек жаудың жеңілгеніне сенгендей көрінеді, 1942 жылдың 12 қаңтарында Ось күштері "жағдайға түсіп жатыр" және "қиындыққа тап болды" деп жазды. Бірақ Ось күштері жақсы тәртіпте шегіне алды және Аучинлектің оңтайлы бағасынан кейін бірнеше күн өткен соң, қайта ұйымдастырылып, күшейтілді. Олар британдық күштерге шабуыл жасап, оларды Тобрук маңындағы Газала позициясына қайтарды. Британдық Императорлық Бас штабының (CIGS) бастығы, генерал сэр Алан Брук, өзінің күнделігінде: "Бұл Аучинлектің жаман басшылығынан басқа ештеңе емес. Ол тым сенімді және өте оңтайлы [ДМИ] Ширердің айтқандарына сенеді" деп жазды. Брук Аучинлектің "ең жақсы қолбасшылардың бірі болуы мүмкін еді" деп түсіндірді, бірақ оған қызмет ететін адамдарды таңдау қабілеті жетіспеді. Ол оған ең жақсы бронетансалық дивизия командирі Ричард Маккририді жіберді, бірақ оның кеңесі Аучинлектің даулы операциялар бастығы, генерал-майор Дорман Смит пайдасына қабылданбады. Роммельдің 1942 жылдың 26 мамырындағы Газала шайқасындағы шабуылы британдықтардың ауыр жеңілісіне әкелді. Аучинлек Ричиге 20 мамырда жазған хатында бронетансалық резервтерді оңтүстік жақтан шабуылға немесе орталықтан тікелей шабуылға қарсы тұруға қолайлы позицияда шоғырландыруды ұсынды (Аучинлек көбірек ұнаған нұсқасы орталық шабуыл болатын). Бірақ Ричи екі бронетансалық дивизиясын шашыраңқы және артқа орналастырды. Орталықтан шабуыл келгенде, ол бұрылыс болып шықты және Роммельдің бронетансалық құрамалары оңтүстік жақтан шабуыл жасады. Ричи мен оның корпус командирлерінің одақтас күштерді нашар орналастыруы және басқаруы олардың ауыр жеңілісіне және Сегізінші армияның Мысырға шегінуіне әкелді. Тобрук 1942 жылдың 21 маусымында Ось державаларына түсті. 24 маусымда Аучинлек Нил Ричидің күштерін басқаруға және бағыт беру қабілетіне сенімсіздік білдіргендіктен, Сегізінші армияның тікелей басқаруын өз қолына алды. Аучинлек Ричидің Мерса-Матрухта тұру жоспарын жоққа шығарды, тек соңғы шайқасты жүргізуді және Эль-Аламейнде оңай қорғалатын позицияға шегінуді шешті. Бұл жерде Аучинлек жер бедерін және оның қолындағы жаңа күштерді пайдаланып, Эль-Аламейннің бірінші шайқасында шаршаған неміс-итальяндық күштерді тоқтатуға мүмкіндік берді. Ол неміс-итальяндық күштерге қарағанда материалдық және адамдық ресурстарда айтарлықтай басымдыққа ие болды және бірнеше қарсы шабуылдарды ұйымдастырды. Жақсы жоспарланбаған және нашар үйлестірілген шабуылдар көп нәтиже бермеді. "Аук" деп аталған ол өзінің лауазымдарына жарамсыз бірнеше аға командирлерді тағайындады және командалық тәртіптер көбінесе қайғылы тұлғалық қақтығыстармен сипатталды. Аучинлек Үндістан армиясының офицері болды және британдық және Доминиондық әскерлер туралы тікелей тәжірибесі немесе түсінігі аз болды деген сындарға ұшырады. Дорман Смит Сегізінші армияның көптеген аға командирлері тарапынан үлкен күдікпен қарастырылды. 1942 жылдың шілдесіне қарай Аучинлек Доминион командирлерінің сенімін жоғалтты және оның британдық командирлерімен қарым-қатынасы шиеленісті болды. #tag:ref 30 қаңтардағы күнделік жазбасына қосымша ретінде Алан Брук: "Менің ойымша, Аучинлек ең жақсы қолбасшылардың бірі болуға барлық қабілетке ие болды, бірақ өкінішке орай, оның ең маңыздысы – оған қызмет ететін адамдарды таңдау қабілеті болмады. Корбетті штаб бастығы, Дорман Смитті бас кеңесшісі және (Эрик) Ширерді барлау басшысы етіп таңдау оның құлдырауына ең көп себеп болды" деп жазды. Ол генерал сэр Гарольд Александермен (кейіннен фельдмаршал Александр Тунис графы) Орта Шығыс қолбасшылығының бас қолбасшысы ретінде ауыстырылды. Жозеф М. Городиски мен Морис Реми Аучинлекті Эль-Аламейннің сәтті қорғалуына және Африкада Роммельдің соңғы жеңілісіне үлкен үлес қосқан бағаланбаған әскери лидер ретінде мақтайды. Екі тарихшы да Черчилльді Аучинлекті кінәлау және оны қызметтен босату туралы негізсіз шешімі үшін сынады.

Үндістан 1942-1945 жылдар

Черчилль Аучинлекке жаңадан құрылған Парсы және Ирак командованиесінің (бұл Александрдың командованиесінен бөлінген) басшылығын ұсынды, бірақ Аучинлек бұл қызметтен бас тартты, себебі ол аймақты Таяу Шығыс командованиесінен бөлудің дұрыс саясат емес екеніне және жаңа шаралардың тиімді болмайтынына сенді. Ол өзінің себептерін 1942 жылдың 14 тамызында Императорлық Бас штабтың бастығына жолданған хатында баяндады. Оның орнына ол Үндістанға қайтып келді, онда 1943 жылдың маусым айында Үндістан армиясының Бас қолбасшысы болып тағайындалғанға дейін шамамен бір жыл "бос" күйде болды. Осы тағайындамамен бірге генерал Уэвелл вице-король болып тағайындалды, және Жапониямен соғысты жүргізу жауапкершілігі Үндістанның Бас қолбасшысынан жаңадан құрылған Оңтүстік-Шығыс Азия командованиесіне ауысатыны жарияланды. Алайда, жаңа командованиенің Жоғарғы қолбасшысы, вице-адмирал Лорд Луис Маунтбеттеннің тағайындалуы 1943 жылдың тамызына дейін жарияланбады, және Маунтбеттен штабын құрып, басқаруды қолға алғанға дейін (қарашада) Аучинлек Үндістан мен Бирмадағы операцияларға жауапкершілікті сақтап қалды, сондай-ақ Оңтүстік-Шығыс Азиядағы одақтас күштерінің жоспарларын қайта қарастырып, жаңартты, бұл шешімдер Оңтүстік-Шығыс Азиядағы одақтас күштерінің жоспарларын қайта қарастырып, Quadrant конференциясында қабылданған одақтас штабтардың шешімдеріне негізделген. Маунтбеттеннің келгеннен кейін Аучинлек, Үндістанның Бас қолбасшысы ретінде, Үндістанның ішкі қауіпсіздігіне, Солтүстік-Батыс шекарасын қорғауға және Үндістанды база ретінде дамытуға жауапты болды, оның ішінде ең маңыздысы – Үндістан армиясын қайта ұйымдастыру, Оңтүстік-Шығыс Азияға жіберілетін күштерді даярлау және адамдар мен материалдарды алдыңғы шепке және Қытайға жеткізу жолдарын құру. Аучинлек 14-армияны жабдықтауды, соғыстың ең қиын коммуникациялық желілерімен, өзінің басты міндеті етіп белгіледі; 14-армияның қолбасшысы Сэр Уильям Слим кейін былай деп жазды: "Ол [Аучинлек] біздің негізгі базамыз, жұмысқа алу және оқу алаңы болған Үндістанға қолбасшылық еткенде біз үшін жақсы күн болды. 14-армияның туғанынан бастап соңғы жеңісіне дейін оның жомарттығы мен жан-жақты түсінігіне көп қарыз болды. Ол болмаса және Үндістан армиясы оның үшін жасағандары болмаса, біз тірі қалуға және жауап беруге мүміндік емес едік."

Ажырасу

Аучинлек әйелі Джесси оны досы, әуе маршалы сэр Ричард Пирсе үшін тастап кеткенде жеке қайғыға ұшырады. Пирсе мен Аучинлек бұрын Императорлық қорғаныс колледжінде бірге оқыған, бірақ ол одан көп бұрын болған. Пирсе сол кезде Оңтүстік-Шығыс Азиядағы одақтас әуе күштерінің бас қолбасшысы болып, Үндістанда да орналасқан еді. Бұл жайт 1944 жылдың басында Маунтбеттенге белгілі болды, ол Пирсені қайта шақыруға үміттене отырып, RAF бастығы сэр Чарльз Портальға хабарлады. 1944 жылдың қыркүйегіне қарай бұл оқиға көпке белгілі болды, ал Пирсе өкілдік міндеттерін орындамайтын болды. Маунтбеттен 1944 жылдың 28 қарашасында Пирсені және леди Аучинлекті Англияға қайтарды, онда олар Брайтон қонақүйінде бірге тұрды. Пирсе некесін бұзды, ал Аучинлек 1946 жылы ажырасты. Аучинлек бұл жағдайға қатты қиналған. Оның қарындасы айтқанынша, ол ажырасқаннан кейін бұрынғыдай болмады. Ажырасқаннан кейін де ол әрқашан әмианында Джессидің суретін алып жүрді.

Үндістанның бөлінуі және кейінгі жылдары

Аучинлек соғыс аяқталғаннан кейін Үндістан армиясының бас қолбасшысы қызметін жалғастырды. Ол жеке пікіріне қайшы болса да, болашақ Үндістан және Пәкістан армияларын Үндістанның бөлінуіне дайындауға көмектесті: 1945 жылдың қараша айында Үндістан халқы мен Британдық Үндістан армиясы арасындағы наразылықтың күшеюіне байланысты, ол Үндістан Ұлттық армиясының офицерлеріне қатысты ауыр сот үкімдерін жеңілдетуге мәжбүр болды. Алайда, ол өзі санаған әлсіз саясатпен (яғни, бөлініспен) байланысты болды деп есептелуінен қауіптенгендіктен, пэрлік атаққа ие болудан бас тартты. 1947 жылдың тамызында бөлініс орын алғанда, Аучинлек Үндістан мен Пәкістанда қалған барлық британдық күштердің Жоғарғы Бас қолбасшысы болып тағайындалды және 1947 жылдың қараша айының соңында Жоғарғы Бас штабтың таратылуына дейін осы лауазымда қалды. Италиядағы сәтсіз бизнес жобасымен байланысты қысқа ғана уақыт өткізгеннен кейін, Аучинлек Лондонға зейнетке шықты, онда ол түрлі қайырымдалық және бизнеспен айналысып, шебер акварель суретшісі болды. 1960 жылы ол Саффолк графтығындағы Бекклс қаласына қоныстанды, онда жеті жыл тұрды. 84 жасқа келгенде ол эмиграцияға көшіп, Марракеште тұрақтап, 1981 жылдың 23 наурызында онда қайтыс болды.

Ескерткіштер

Аучинлек Касабланкадағы Бен М'Сик еуропалық зиратында, Ұлттар Достастығының соғыс қабірлері комиссиясы учаскесінде, екінші дүниежүзілік соғыстың екінші жас азамат емесі қаза болған Реймонд Стидтің қабірінің жанында жерленген. Санкт-Пол соборының криптасында оған еске алу тақтасы орнатылды. Аучинлектің қола мүсіні Бирмингем қаласындағы Бес жол ауданындағы Брод-стритте, Аучинлек үйінің жанында орналасқан.