Кіріспе

АҚШ вице-президенті 1877-1881 жылдары

Уильям Алмон Уилер (30 маусым 1819 – 4 маусым 1887) – американдық саясаткер және адвокат. Ол 1861 жылдан 1863 жылға дейін және 1869 жылдан 1877 жылға дейін Нью-Йорктан АҚШ өкілі, ал 1877 жылдан 1881 жылға дейін АҚШ-тың 19-шы вице-президенті болды. Нью-Йорк штатының Малоне қаласында туған Уилер Вермонт университетін бітіргеннен кейін заңгерлік мансабын бастады. Әртүрлі жергілікті лауазымдарда қызмет еткеннен кейін ол Нью-Йорк штатының заң шығарушы жиналысына сайланды. 1861 жылдан 1863 жылға дейін және 1869 жылдан 1877 жылға дейін Конгресте қызмет етті. Ол адалдығымен кеңінен құрметтелді және Конгресс қабылдаған 1873 жылғы жалақыны көтеруге қарсы болғандықтан, жалақыны көтеруден бас тартты. 1876 жылғы Республикалық Ұлттық конвент жеті дауыс беруден кейін партияның президенттік үміткері ретінде Рутерфорд Б. Хейзге тоқталғаннан кейін, делегаттар Уилерді вице-президенттік лауазымға ұсынды. Конгрессмен Люк П. Польша ұсынған Уилер Фредерик Т. Фрелингхуйзен, Маршалл Жюэлл және Стюарт Л. Вудфордтан басымдық алып, бірінші дауыс беруде ұсынылған кандидатураны жеңіп алды. Уилер әріптестері арасында танымал болғандықтан және Конгресте жау жасамау үшін тырысқандықтан тағайындалды. Сонымен қатар, ол Нью-Йорк штатының шығысында тұратын болғандықтан, билеттің географиялық тепе-теңдігін қамтамасыз етті, өйткені Хейс Огайо штатының халық көп тұратын орталық бөлігінен шыққан. Республикалық билет 1876 жылғы президенттік сайлауда жеңіске жетті, бірақ халық дауысы бойынша жеңіліске ұшырады. Конвентке дейін бір-бірін танымаса да, Уилер мен Хейс қызмет істеген кезеңде жақсы қарым-қатынаста болды. Олар екінші мерзімге түсуден бас тартты және Уилер мерзімі аяқталғаннан кейін Нью-Йорк штатының Малоне қаласына оралды. Ол 1887 жылы қайтыс болды және Малондағы Морнингсайд зиратында жерленді. Уилер вице-президент болған кезде Хейс әкімшілігі Азамат соғысынан кейінгі қайта құрудан бас тарды және Солтүстік республикашылары мен Оңтүстік вигтері арасында одақ құруға тырысты. Хейс Оңтүстіктегі бизнес пен саудагерлік топтарды құрайтын бұрынғы вигтер саясат пен үкіметте үстемдік еткен демократиялық плантация иелерін ығыстырады деп үміттенді. Алайда, бұл сценарий іске аспады және бұрынғы құлдардың азаматтық құқықтары мен әлеуметтік теңдігін қамтамасыз етуге бағытталған республикалық күш-жігердің тоқтауы Оңтүстіктегі афроамерикандықтарды ақ үстемдікшілдердің қысымына ұшыратты, олар ондаған жылдар бойы сақталған Джим Кроу заңдарын қабылдады.

Ерте өмір және мансап

Уильям Алмон Уилер Нью-Йорк штатының Малоун қаласында дүниеге келді және Франклин академиясы мен Вермонт университетінде оқыды, бірақ қаржылық қиындықтар оны бітірмей оқуды тастауға мәжбүр етті. Уилер 1865 жылы Дартмут колледжінен Магистрлік ғылымдарының құрметті дәрежесін, ал Вермонт университетінен (1867) және Юнион колледжінен (1877) құқық докторы (LL.D.) дәрежесін алды. 1876 жылы ол Вермонт университетінен «оқу барысында» бакалавр дәрежесін алды, ол 1842 жылғы түлектер қатарында саналды. 1845 жылы Мэри Кингке (1828–1876) үйленді. Ол Малондағы заңгер және саясаткер Аса Хаскаллдан заң білімін алды, ол қалалық басшы, бейбіт судья, округ прокуроры және Нью-Йорк штатының Ассамблеясының мүшесі болған. Уилер 1845 жылы адвокаттық практикамен айналыса бастады. 1846 жылдан 1849 жылға дейін Франклин округінің округ прокуроры болды. 1850 және 1851 жылдары Ассамблеяның (Франклин округі) мүшесі, ал 1858 және 1859 жылдары Нью-Йорк штатының Сенатының (17-ші округ) мүшесі болды. Ол 37-ші АҚШ Конгресіне республикашыл өкіл болып сайланды және 1861 жылдың 4 наурызынан 1863 жылдың 3 наурызына дейін қызмет етті. Содан кейін 41-ші, 42-ші, 43-ші және 44-ші АҚШ Конгрестеріне сайланды, ол 1869 жылдың 4 наурызынан 1877 жылдың 3 наурызына дейін қызмет етті. Палатадағы қызметі кезінде Уилер Тынық мұхиты темір жолдары комитетінің (42-ші Конгресс) және Сауда комитетінің (43-ші Конгресс) төрағасы болды. Уилердің адалдығын Аллан Невинс Джон Ф. Кеннедидің «Батылдық профильдері» кітабына жазған кіріспесінде жоғары бағалады. Сенатор және Нью-Йорк штатының саяси көшбасшысы Роско Конклинг бірде: «Уилер, егер сіз бізбен бірге жұмыс істесеңіз, Нью-Йорк штатының мүмкіндіктерінен сіздің талпынысыңызға кедерес келтіретін ештеңе болмайды» деді. Уилер: «Конклинг мырза, Нью-Йорк штатының мүмкіндіктері менің өзімді сыйлауымды жоғалтқандығым үшін өтемақы төлей алмайды» деп жауап берді. Уилер Нью-Йорктің Солтүстік темір жолының президенті болды. Ол сондай-ақ 1867 жылдың маусымынан 1868 жылдың ақпанына дейін өткен Нью-Йорк штатының Конституциялық конвенциясының президенті болды. Ол лауазымды қабылдаған сөзінде нәсілдік теңдік үшін мызғыма сөздер айтты:

«[Б]із осыны жалпы азаматтық бостандыққа, ескі әлемнің күресіп жатқан либерализміне қарыздымыз, [Нью-Йорк] ішіндегі әрбір адам, оның нәсілі мен түсіне қарамастан, қаншалықты кедей, дәрменсіз немесе қарапайым болса да, оның адамдығы арқасында ең жоғары азаматтыққа жататын барлық құқықты толық пайдалануға лайық». Конгресс 1873 жылы жалақыны көтеруге дауыс бергенде және оны бес жылға кері күшімен қолдануға шешім қабылдағанда (жалақыны ұрлау актісі), Уилер жалақыны көтеруге қарсы дауыс беріп қана қоймай, сонымен қатар жалақының арттырылған бөлігін Қаржы министрлігіне қайтарды. Бұл федералды әскерлердің шығарылуына және Қайта құрудың аяқталуына әкелді.

1876 жылғы сайлау

Уилер 1876 жылғы республикалық ұлттық конвенциясына делегат болды, онда жетінші дауыс беру кезінде Рутерфорд Б. Хейз президенттікке кандидат болып ұсынылды. Уилер саяси мансабында көптеген жаулары болмағандықтан вице-президенттікке кандидат ретінде «қауіпсіз» таңдау саналды, бірақ Роско Конклинг бұрынғы конгрессмен, Нью-Йорк штатынан Стюарт Л. Вудфордты қолдады. Конвенция вице-президенттікке кандидатты ұсынуға келгенде, Вермонт штатынан конгрессмен Люк П. Польша Уилерді ұсынды, ол дереу Вудфорд пен басқа бірнеше үміткерлерден озып кетті. Дауыс беру Нью-Йорк штатына жеткен кезде, нәтиже анық болды және Вудфорд қанатын бүгіп, Нью-Йорк штатының барлық дауыстарын Уилерге беруіне мүмкіндік берді. Уилер өзінің ең жақын бәсекелесі Фредерик Т. Фрелингхуйзенге қарағанда 366 дауысқа 89 дауыспен жеңіп алды, ол кейіннен Хейс пен Уилердің пайдасына 1876 жылғы сайлауды шешкен сайлау комиссиясында қызмет етті. Губернатор Хейс Уилердің тағайындалғанын естігенде, әйелі Люсиге: «Мен ұяламын, «Уилер кім?» деп айтудан» деп жазды. Хейс пен Уилер бір уақытта Өкілдер палатасында қызмет етпегендіктен, Хейс өзінің сайлау серігін танымады. Республикалық ұлттық конвенцияда Фредерик Дуглас, GOP азаматтық құқықтарды қолдау тұжырымдамасына адал бола ма деп сұрады. Солтүстік республикашылдардың бір тобының арасында Хейс пен Уилер қайта құру шараларынан бас тартып, оның орнына Оңтүстік виггерлеріне келісімдік шақырулар жасады.

Вице-президенттікке дейінгі (1881-1887)

1881 жылдың қаңтар айында Уилер демократ Фрэнсис Кернанның АҚШ Сенатының мандатын иеленгендігі кезінде Нью-Йорк штаты заң шығарушы жиналысының республикалық фракциясында кандидатты анықтау үшін 10 дауыс алды. Республикалық партияның үміті 54 дауыс жинаған Томас С. Платқа бұйырды. 1881 жылдың мамыр айында Плат және Роско Конклинг Нью-Йорктегі қамқорлықты бақылау мәселесінде Президент Джеймс А. Гарфилдпен туған даудың нәтижесінде АҚШ Сенатының мандаттарынан бас тартты, бұл екі қосымша сайлауды тудырды. Платтың мандатына кандидатты сайлау үшін алты апта бойы дауыс беру жүргізілді. Ол 1887 жылдың 4 маусымында, сенбі күні сағат 10:10-да өз үйінде дүниеден өтті. Қоштасу рәсімі Малондағы конгрегациялық шіркеуде өтті. Ол 1887 жылдың 7 маусымында Малоун қаласының Морнингсайд зиратында әйелінің қасына жерленді.