Кіріспе

Аусеклис – латыш құдайы, аспан денесін бейнелейтін жұлдыз құдайы, бірақ оның Венерамен (Rīta zvaigzne) бірдей емеуі мүмкін. Латыштар оны "жұлдыз" деп атайды, ол таңертең аспанның шығыс жағынан бірінші болып көрінеді. Латыш мифологиясында Сауле мен Менесстен кейін үшінші ең танымал құдай, алайда ол көбінесе халық әндерінде ғана еске алынады.

Атауы

Аусеклис есімі аус ('таң') түбірінен және -еклис туынды жұрнағынан құралған. Этимологиялық тұрғыдан, ол таң құдайына байланысты басқа да үнді-еуропалық құдайлармен туыс. Бұл құдай Auseklenis, Ausekliņš, Auseklīts, Auseklītis, Ausekliņis, Auseklius деп те белгілі.

Рөл

Аусеклис Менес ("ай") деген сөзбен тығыз байланысты. Олар екеуі де Құдайдың ұлдары ("Құдайдың ұлдары"), Ūsiņš сияқты, сондықтан бір-бірімен және басқа еркек құдайлармен шатасады. Аусеклис дайналарда (халық әндерінде) еркек деп аталады және Германияға дейін барып, оған күйеу болып баруға тырысқан Саулес меитаның ("күн қызы") күйеуі ретінде қарастырылады. Ол сонымен қатар Күн құдайларының қызметшісі және "көктемдік монша" ісінде көмекші саналады. Аусеклис көбінесе өте жас деп есептеледі. Осы себепті ол басқа құдайлармен жұмыс істеуге тым жас, өте ойнақы, ал оның атын өзі сатып алады немесе Күн оған сыйлайды. Мария Гимбутас талдауы бойынша, Аусеклис – Күн сыйлаған жылқымен келетін "дивеитис" ("кішкентай құдай") және (әйел) Күннің қызына ("Саулес дуктеримс") ғашық болады. Литвалық фольклоршы және этнолог Нийоле Лауринкине (lt) мәлімдегендей, Харальд Бизеаз Аусеклистің еркек құдай және Диабс ("Құдайдың ұлы") екеніне сенген. Ол сондай-ақ "аспандық үйлену" драмасының бір бөлігі болды, Күн қызының (Саулес меита) алғашқы жары болды.

Символ

Аусеклис – сегіз қырлы жұлдыздың (изогональды сегізбұрыштың) атауы. Ол сонымен қатар Lietuvēns (жаман рух) айқыштарының бірі ретінде де танымал. Lietuvēns-тің екінші айқышы – пентаграмма, ол басқа мәдениеттерде Венера символы ретінде белгілі, бұл екі белгінің де бастапқыда Аусеклистің белгілері болғанын көрсетеді. Көбінесе қазіргі заманда пентаграмма зұлымдық символы ретінде қарастырылса да, бастапқыда екі белгі де зұлымдықтан қорғану үшін қолданылған және оны қайтарғандықтан Lietuvēns атымен аталған. Екі белгіні де тиімді қорғау үшін қолды бірде-бір рет көтермей салу қажет еді. 1980 жылдары октаграмма үшінші Латвия Ұлттық Оянуының символына айналды.