Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сент-Эндрюс, Дункельд және Дунблейн епискобы, австралиялық крикетші
Bishop of St Andrews, Dunkeld and Dunblane
the Australian cricketer
Чарльз Вордсворт (22 тамыз 1806 – 5 желтоқсан 1892) – Шотландиядағы Сент-Эндрюс, Дункельд және Дунблейн епискобы. Ол классикалық ғылымдарды зерттеуші, Англия мен Шотландиядағы жеке мектептерде сабақ берген. Ол гребті, крикет ойнаған және жеңіл атлетикамен айналысқан, сонымен қатар 1826 жылы университеттер арасындағы крикет матчын және 1829 жылы Оксфорд пен Кембриджтің қайық жарысын ұйымдастыруды бастады.
Charles Wordsworth (22 August 1806 – 5 December 1892) was Bishop of St Andrews, Dunkeld and Dunblane in Scotland. He was a classical scholar, and taught at public schools in England and Scotland. He was a rower, cricketer, and athlete and he instigated both the University cricket match in 1826 and the Oxford and Cambridge Boat Race in 1829.
Ерте өмір және білім
Вордсворт Ламбет қаласында дүниеге келді, ол Реверенд Кристофер Вордсворттың ұлы және ақын Уильям Вордсворттың шөбересі болған. Оның әкесі дін қызметкері және ғалым еді. Ол Харроу мектебінде білім алды, оның достары Чарльз Меривал мен Ричард Ченевикс Тренч еді. Ол Харроу крикет командасының құрамында Итонмен (1822) және Винчестермен (1825) алғашқы ресми матчтарда ойнады. Содан кейін Оксфордтағы Крайст-Черч колледжіне түсіп, 1827 жылы Оксфордта Канцлердің латын тіліндегі өлеңіне, ал 1831 жылы латын тіліндегі эссесіне жеңіп, классикадан бірінші сынып диплом алды. Кембридж университетінде Меривалмен байланысын жалғастыра отырып, ол 1827 жылы Оксфорд пен Кембридж арасындағы алғашқы матчты ұйымдастырды, онда Оксфорд командасының капитаны болды және жеті қақпа алды. Меривалмен және оның кембриджтік байланыстарымен бірге ол 1829 жылы алғашқы университеттер аралық қайық жарысын ұйымдастырды. Ол 1829 жылы университет матчында крикет ойнады және қайық жарысында жеңіске жеткен Оксфорд экипажының құрамында қатысты. 1869 жылы Вордсворт қайық спортының денсаулыққа тигізетін әсерін зерттеген Джон Морганға жауап берді. Сіз маған жазған мәселе, әрине, мен үшін ерекше қызығушылық тудырады. Мен 1829 жылы алғашқы Университеттер аралық қайық жарысында Оксфорд экипажының мүшесі ғана емес, сонымен қатар жарыстың ұйымдастырылуына тікелей қатыстым, себебі мен өзім Оксфордтағы Крайст-Черч колледжінде оқысам да, үйім Кембриджде болды (әкеме Троица колледжінің магистрі болғандықтан), менде онда көптеген таныстар болды және кейде (әсіресе Пасха демалысында) олардың қайықтарының біріне, мысалы, Сент-Джон колледжінің қайығына қатысуға шақырылатынмын, онда қазір епископтар Селуин мен Тиррелл, сондай-ақ тарихшы Чарльз Меривал болды, барлығы қазір күшті және дені сау. Сіздің сұранысыңызға байланысты, әкем менің Оксфордтың сегіздігіне сайланғанымды және жарысқа дайындалып жатқанымды естіген соң, маған денсаулығыма зиян келтіруі мүмкін деген алаңдаушылықтан қайыққа отырмауын сұрап, шұғыл хат жазғанын атап өткен жөн. Мен әрқашан дене шынықтырумен айналысқан адам болсам да, тіпті Харроуға барғанға дейін (онда мен төрт жыл бойы, 1822-1825 жылдары Итонға қарсы алғашқы матчтарда он бірлік құрамында болдым), менің денсаулығым кейбір жағынан нашар болды. Оның хатын алғаннан кейін мен бірден дәрігерге барып, менің жағдайымды түсіндірдім, денсаулығымды тексеруді өтіндім және әкемді, егер ол қаласа, қайық спорты маған зиян келтірмейтініне сендіруге рұқсат сұрадым. Әкем осыған қанағаттанды және мен жарысқа қатысуға рұқсат алдым. Жарыс өзі, Хенлиде (өзен бойымен екі миль жоғары) маған ешқандай зиян келтірмеді, бірақ сол кезде мен әдеттен тыс диетаға көшкенімнен шаршадым: жартылай пісірілген бифштекс, портер, құрғақ нан, майсыз, шайсыз, көкөніссіз. Жарыс сәрсенбі немесе сейсенбі күні (ойлаймын) аяқталғаннан кейін, мен келесі жұма күні Кембриджге қарсы он бірлік құрамында крикет ойнауға мүмкіндік алдым. Матч Оксфордта өтті. Екі жағдайда да біз жеңіске жеттік. (ЖОО-ның крикет матчы 5 және 6 маусымда, ал қайық жарысы 10 маусымда өтті.)
Wordsworth was born in Lambeth, the son of the Rev. Christopher Wordsworth and a nephew of the poet William Wordsworth. His father was a divine and scholar. He was educated at Harrow where his friends included Charles Merivale and Richard Chenevix Trench. He was in the Harrow cricket eleven for the first regular matches with Eton (1822) and Winchester (1825), He then went to Christ Church, Oxford where he won the Chancellor's Latin verse at Oxford in 1827, and the Latin essay in 1831, and took a first class in classics. Through his continued contact with Merivale at Cambridge University, he is credited with bringing about the first Oxford and Cambridge match in 1827, in which he captained Oxford and took seven wickets. Again with Merivale and his Cambridge contacts he instigated the first university boat race in 1829. He played cricket in the Varsity match in 1829 and rowed in the winning Oxford crew in the Boat Race. In 1869 Wordsworth responded to John Morgan, who was investigating the health effects of rowing. The subject upon which you have written to me is one in which I naturally take a more than common interest. Not only was I one of the Oxford Crew in the first Inter University Boat Race in 1829, but the Race was entirely set up by me, owing to the fact that though I was myself at Christ Church, Oxford, my home was at Cambridge (my father being Master of Trinity), and I had a large acquaintance there, and some times (especially in Easter vacations) was invited to pull in one of their boats, e. g. that of St John's, in which were the now Bishops, Selwyn and Tyrrell, and Charles Merivale the historian, all now vigorous and flourishing. I may also mention, as bearing upon your enquiry, that as soon as my father heard that I had been chosen one of the Oxford Eight, and was practising for the Race, he wrote me an earnest letter, in which he desired me not to row any more, simply from anxiety lest my health should suffer. Though I was always much given to athletic exercises, even before I went to Harrow (where I was one of the Eleven in the first Matches against Eton, for four years, 1822–1825), my constitution was in some respects rather a delicate one. When I received his letter I went at once to my physician, told him the difficulty in which I was placed, begged him to examine my state of health, and got his authority to assure my father that so far as he could judge, rowing had not done me any harm. By this my father was satisfied, and I was allowed to go on. The Race itself, which was at Henley (two miles up stream), certainly did me no harm, though at the time I was incommoded by the change to an unusual diet, — under done beefsteaks, porter, dry bread, no butter, no tea, no vegetables. After the Race, which was on Wednesday or Tuesday (I think), I was able to play cricket, as one of the Eleven also, against Cambridge on the following Friday. The match was at Oxford. We were victorious on both occasions. (The University cricket match took place on 5 and 6 June and the Boat Race on 10 June.)
Оқытушылық мансап
1830 жылдан 1833 жылға дейін Вордсворт сабақ берді, және Уильям Гладстон мен кардинал Мэннинг сияқты көптеген адамдар оның шәкірттері болды. Одан кейін 1833–1834 жылдары шетелге саяхат жасады, ал бір жылдан соң Крайст-Черчте (1834–1835) тәрбиеші болып, Винчестер колледжінде екінші ұстаз болып тағайындалды. Ол бұған дейін діни санға ие болғанмен, 1840 жылы ғана дін қызметкері болды, және балаларға зор діни әсер етті. 1839 жылы ол өзінің «Гректік грамматикасын» жариялады, ол үлкен сәттілікке ие болды. Бірақ 1846 жылы ол отставкаға шықты, содан кейін Гленэльмондтағы Троица колледжінің басшылығын қабылдады, ол жаңа шотландтық епископтық мемлекеттік мектеп және діни колледж болды, онда 1847 жылдан 1854 жылға дейін жұмыс істеді, барлық жағынан үлкен білім беру жетістіктеріне қол жеткізді; алайда, Шотланд шіркеуіне қатысты көзқарастары оны Гладстонмен кейбір маңызды мәселелерде қайшылыққа түсірді.
From 1830 to 1833 Wordsworth was teaching and had as pupils a number of men, including William Gladstone and Cardinal Manning. He then travelled abroad during 1833–1834, and after a year as tutor at Christ Church (1834–1835) was appointed second master at Winchester College. He had previously taken holy orders, though he only became priest in 1840, and he had a strong religious influence with the boys. In 1839 he brought out his Greek Grammar, which had a great success. In 1846, however, he resigned; and then accepted the wardenship of Trinity College, Glenalmond, the new Scottish Episcopal public school and divinity college, where he remained from 1847 to 1854, having great educational success in all respects; though his views on Scottish Church questions brought him into opposition at some important points to Gladstone.
Діни қызмет
1852 жылы Вордсворт Сент-Эндрюс, Дункельд және Дунблейн епископы болып сайланды және келесі жылдың басында Абердинде шіркеу қызметкері ретінде тағайындалды. Ол мемлекеттік құрылысты қатты қолдады, бірақ еркін шіркеулерге келісімді қарым-қатынас жасады, бұл оны көптеген пікір қақтығыстарына алып келді. Ол өте көп жазған автор еді және Жаңа Өсиетті қайта қараушылар тобының мүшесі болды (1870–1881), олардың арасында консервативтік көзқарас танытты. 1864 жылы Лондонда оның «Шекспирдің Киелі кітап туралы білімі мен оны пайдалануы» атты кітабы жарық көрді. Морганға жазған хатында Вордсворт 1869 жылғы қызметі туралы айтты. Мен өзімнің 63-ші жылымдамын, бірақ денсаулығым нашарламаған, себебі мен әлі де коньки тебуге, ұлдарыммен крикет ойнауға мүмкіндігім бар, тіпті өткен жылы олармен бірге Тай өзенінде сегіз шақырымға дейін төрт весломен қайық жүрдім. Екі университетке де жас кезімде танысқан достарымды еске алғанда, сол кездегі қайық жүзу жаттығуларынан денсаулығына зиян келген ешбір жағдайды есімде ұстамаймын. Бізге сол кезде де жарыс қайығында отырған адамның отыз жасқа дейін өмір сүруі қиын деп айтылатын.
In 1852 Wordsworth was elected Bishop of St Andrews, Dunkeld and Dunblane, and was consecrated in Aberdeen early next year. He was a strong supporter of the establishment, but conciliatory towards the Free churches, and this brought him into a good deal of controversy. He was a voluminous writer, and was one of the company of revisers of the New Testament (1870–1881), among whom he displayed a conservative tendency. In 1864 his book On Shakspeare's Knowledge and Use of the Bible was published in London. In continuing his letter to Morgan, Wordsworth described his activities in 1869. For myself, I am now in my 63rd year, yet my constitution is not seriously impaired, as you may conclude when I mention that I still am able to skate, to play at cricket occasionally with my sons, and that last year I rowed with them upon the Tay, a distance of eight miles, as stroke of a Four oar? Nor when I think of others whom I knew as a young man at both Universities, can I remember any instance of injury being done to the health which could fairly be set down to the exercise of rowing as then practised. It is true we used to be told, even in those days, that no man in a Racing Boat could expect to live to the age of thirty.
Кейінгі өмірі
Вордсворт Сент-Эндрюсте қайтыс болды және Шығыс зиратында солтүстік қабырғасына қарай жерленген (ол қабырға собордың жерімен шектеседі).
Wordsworth died in St Andrews and is buried in the Eastern Cemetery against the north wall (which backs onto the cathedral grounds).
Отбасы
Вордсворт екі рет үйленген, алғаш 1835 жылы Шарлотта Дейге (1839 жылы қайтыс болды), екінші рет 1846 жылы Кэтрин Мэри Бартерге (1897 жылы қайтыс болды). Оның барлығында он үш баласы болды. Ол Линкольн епископы Кристофер Вордсворттың үлкен ағасы болды. Оның "Менің ерте өмірімнің жылнамасы" (1891) және У. Эрл Ходжсонның редакциялаған "Менің өмірімнің жылнамасы" (1893) еңбектерін қараңыз; сондай-ақ оның туған інісі Джон Вордсворттың, Солсбери епископының "Чарльз Вордсворттың епископаты" (1899) еңбегін де қараңыз.
Wordsworth was twice married, first in 1835 to Charlotte Day (d. 1839), and secondly in 1846 to Katherine Mary Barter (d. 1897). He had thirteen children altogether. He was the older brother of Christopher Wordsworth, Bishop of Lincoln. See his Annals of my Early Life (1891), and Annals of My Life, edited by W Earl Hodgson (1893); also The Episcopate of Charles Wordsworth, by his nephew John Wordsworth, Bishop of Salisbury (1899).