Жозеф Сигети: Венгр скрипкашысының өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Венгр скрипачисі Жозеф Сигети (Szigeti József,; 5 қыркүйек 1892 – 19 ақпан 1973) – венгрлік скрипач. Музыкалық отбасында дүниеге келген ол, балалық шағын Трансильванияның шағын қаласында өткізді. Ол өте тез скрипкада дарынды бала екенін көрсетті және әкесімен бірге Будапештке сапар шегіп, әйгілі педагог Женө Хубайдан сабақ алды. Хубайда оқуын жасөспірім шағында аяқтағаннан кейін, Сигети халықаралық концерттік мансабын бастады. Оның сол кездегі өнер көрсетулері көбінесе салондық стильдегі концерттермен және жарқын виртуоздық репертуармен шектелді; алайда, пианист Ферруччо Бусонимен танысқаннан кейін, ол музыкаға көбірек ойлы және интеллектуалды көзқарас дамыта бастады, нәтижесінде оған «Оқымысты виртуоз» деген лақап ат берілді. Туберкулезге шалдыққаннан кейін Швейцариядағы санаторияда емделген Сигети 1917 жылы Женеваға қоныстанды және жергілікті консерваторияда скрипка профессоры болды. Женевада ол болашақ әйелі Ванда Островскамен танысты, сонымен қатар композитор Бела Бартокпен дос болды. Екеуі де өмір бойы жақын қарым-қатынаста болды. 1920 жылдардан 1960 жылға дейін Сигети әлемдік аренада үнемі өнер көрсетіп, көптеген жазбалар жасады. Ол сондай-ақ жаңа музыканы ынталы түрде қолдаушы болды және заманауи композиторлардың көптеген жаңа туындыларына арналды. Оған арналған ең танымал шығармалардың қатарында Эрнест Блохтың скрипкалық концерті, Бартоктың №1 рапсодиясы және Эжен Изаидің №1 сололық сонатасы бар. 1960 жылы концерттік сахнадан зейнеткерлікке шыққаннан кейін, ол 80 жасында 1973 жылы қайтыс болғанға дейін оқыту және жазумен айналысты.

Ерте өмір және білім

Сзигети Жозеф "Жоска" Сингер ретінде Будапештте еврей отбасында дүниеге келді. Оның анасы үш жасында қайтыс болды, көп ұзамай бала Карпат тауларының Мармарос-Сзигет деген шағын қаласына (содан Сзигети деген ат шықты) әжесі мен атасымен бірге тұруға жіберілді. Ол музыкаға толы ортада өсті, себебі қалалық оркестрдің құрамына көбінесе оның туыстары кірген. Әпкесінен біраз бейресми сабақ алғаннан кейін, алты жасында әкесінің інісі Бернаттан скрипкада алғашқы сабақтарды алды. Сзигети скрипкаға өте жақсы қабілет танытты. Бірнеше жыл өткен соң, әкесі оны консерваторияда тиісті білім алу үшін Будапештке алып барды. Бірақ біраз уақыттан кейін, жеткіліксіз ұстазбен сабақ алғаннан соң, Сзигети Франц Лист атындағы музыка академиясына емтихан тапсырып, әдеттегі кешігулер мен формальды процедураларсыз тікелей Женө Хубайдың класына қабылданды. Берлинде Жозеф Иоахимнің шәкірті болған Хубай сол кезде Еуропадағы ең белгілі ұстаздардың бірі және венгр скрипка мектебінің негізін салушы ретінде танымал болды. Сзигети Хубайдың студиясында Франц фон Векси, Эмиль Тельмани, Джелли д'Арани және Стефи Гейер сияқты скрипкашылармен бірге оқыды.

Керемет бала

Сол кезде Еуропада жас чех виртуозы Ян Кубеликтің керемет табысына шабыттанған, қатаң оқыту және құлшыныспен қолдау көрсеткен ата-аналардың арқасында көптеген дарынды балалар өмірге келді. Хубай студиясы да осы үрдістен тыс қалмады; Сзигети және оның басқа да дарынды шәкірттері Лист академиясында оқып жүргенде, арнайы концерттерде және салондық кештерде жиі өнер көрсетті. Дебютіне дейін 2 жыл Будапешт консерваториясында оқыды. Сзигети келесі бірнеше айды кішкентай венгр курорт қаласындағы жазғы театр труппасымен бірге өткізді, халық операсының арасында шағын концерттер берді. Осыған ұқсас, келесі жылы ол Франкфурттағы циркте "Jóska Szulagi" деген атпен өнер көрсетті. 1906 жылы Хубай Сзигетиді Берлиндегі Жозеф Иоахимға ойнатуға алып барды. Иоахим әсерленді және Сзигети оның жетекшілігінде оқуын аяқтауын ұсынды. Сзигети Хубайға деген адалдығы мен Иоахим мен оның студенттері арасындағы жақын қарым-қатынастың болмауы себепті ұсыныстан бас тартты.

Көлемнің кеңілуі

Жоахиммен кездесуден кейін Сзигети Англиядағы кең ауқымды концерттік турнеге шықты. Турдың ортасында, Суррейде ол музыканы сүйетін бір жұппен танысты, олар оны дерлік қабылдап, белгісіз мерзімге олармен бірге тұруға шақырды. Англия бойынша ол көптеген сәтті концерттер берді, соның ішінде оған арналған тұңғыш шығарманың премьерасы – Гамильтон Хартидің скрипкалық концерті. Осы кезеңде Szigeti аңызға айналған әнші Нелли Мелба және пианиношылар Ферруччо Бузони мен Вильгельм Бэкхаус сияқты жұлдызды ансамбльмен бірге гастрольде болды. Сол кездегі танымал француз флейташысы Филипп Гобер және жас әнші Джон Маккормак та осы турларға қатысты. Жаңа таныстықтардың ең маңыздысы Бузони болды. Көрнекті пианист және композитор Сзигетидің өркендеу кезеңіндегі ұстазы болды, және олар Бузони 1924 жылы қайтыс болғанға дейін жақын дос болып қала берді. Сзигетидің өзі мойындағандай, Бузонимен кездеспей тұрғанда оның өмірі жас дарынды музыкантқа тән жалқаулық пен беймәлімдікпен сипатталған. Ол көп ойланбастан, көңіл көтеруге арналған салондық пьесалар мен таң қалдыратын виртуоздық номерлерді ойнауға үйреніп қалған. Ол ұлы шеберлердің шығармаларын жақсы білмеді, оларды орындай білді, бірақ толыққанды түсіне алмады. Сзигети айтқандай, Бузони – әсіресе Бахтың «Шаконе» шығармасын мұқият зерттеу арқылы – «мені жасөспірімдік немқұрайлылықтан біржола шығарды».

Ауру және жаңа бастамалар

1913 жылы Сзигетиде туберкулез диагнозы қойылып, оны емделу үшін Швейцарияның Давос қаласындағы санаторийге жіберді, бұл оның концерттік мансабына үзіліс әкелді. Санаторийде болғанда ол пневмониядан айығып жатқан композитор Бела Бартокпен қайта жақындасты. Дәрігер оған күніне 25-30 минут скрипка тартуды ұсынды. Олар консерваторияда оқыған кезінде бірін-бірін сырттай таныған еді, бірақ енді олар 1945 жылы Барток қайтыс болғанға дейін жалғасатын достық қарым-қатынас орнатты. 1943 жылы Сзигети Бартокты соңғы рет Нью-Йорк қаласындағы (Манхэттен) Синай тауы ауруханасында, ауруы күшейген кезде көруге рұқсат алды, ол оған түрік поэзиясын оқып берді, олар аурухана төсегінде бірге жатқанда. 1917 жылы толық жазылып, 25 жасында Сзигети Женева музыка консерваториясының скрипка профессоры болып тағайындалды. Сзигети бұл жұмыс, жалпы алғанда, қанағаттандырса да, студенттерінің көптегенінің орташа деңгейде болғандықтан көбінесе көңіліне сыймайтынын айтты. Женевадағы оқыту жылдары Сзигетиге музыканы өнер ретінде, сондай-ақ камералық музыка, оркестрлік орындау, музыка теориясы және композиция сияқты басқа да салаларды тереңірек түсінуге мүмкіндік берді. Осы жылдары Сзигети 1917 жылғы Ресей революциясынан кейін Женевада қалған орыс текті Ванда Островскамен танысып, ғашық болды. Олар 1919 жылы үйленді.

Америкалық тұңғыш рет

1925 жылы Сзигети Леопольд Стоковскиймен танысып, оған Бахтың ре минорындағы шаконын орындады. Екі аптадан соң Сзигети Филадельфиядағы Стоковскийдің менеджерінен сол жылы Филадельфия оркестрімен өнер көрсетуге шақыратын телеграмма алды: бұл оның американдық дебюті болды. Сзигети бұрын ешқашан американдық оркестрмен ойнаған емес, тіпті олардың бірін де естімеген, кейін ол сахналық қорқыныш сезінгенін жазды. Ол американдық концерт өміріне таң қалды, оның жарнамасы мен танымалдылығын қамтамасыз ететін агенттер мен менеджерлер американдық концерт залдарында қандай музыка орындалатынын көп жағдайда анықтайтын. Ол олардың ұлы композиторлардың шығармаларына қызығушылық танытпай, бала кезінде тастап кеткен жеңіл салондық музыканы артық көретініне сенді. (Өмірінің соңына дейін Сзигети бір естен кетпес, сигар шегетін импресарионың сөзін әдетте қайталап отырды, ол Бетховеннің Крейцер сонатасы туралы былай деді: "Білесіз бе, мырза Дзигеди, мен не айтып жатқанымды жақсы білемін, сіздің Крейцер сонатаңыз көрермендерімді қатты жалықтырады!")

Халықаралық бедел

1930 жылға қарай Сзигети көрнекті халықаралық концерттік скрипкашы ретінде танымал болды. Ол Еуропа, Америка Құрама Штаттары және Азияда кеңінен өнер көрсетті, сондай-ақ сол дәуірдің көптеген жетекші аспапшыларымен, дирижерлерімен және композиторларымен танысты. 1939 жылы соғыстан және нацистердің еврейлерді қудалауынан қашу үшін Сзигети әйелімен бірге Америка Құрама Штаттарына көшті, онда олар Калифорнияда қоныстанды. (Бір жылдан кейін Барток та Америкаға қашып келді, ал ол келгеннен кейін екі күн өткенде ол Сзигетимен бірге Вашингтондағы Конгресс кітапханасында сонаталық концерт өткізді.)

1930-шы, 1940-шы жылдар мен 1950-шы жылдардың басында Сзигети көптеген жазбаларды жасап, маңызды мұра қалдырды. Ерекше жазбалардың ішінде жоғарыда аталған Конгресс кітапханасының сонаталық концерті; Бенни Гудманның кларнетте және композитордың фортепианода орындауымен Бартоктың «Контрасттар» студиялық жазбасы; Бруно Вальтер, Гамильтон Харти және сэр Томас Бичем сияқты дирижерлердің басшылығымен Бетховеннің, Брамстың, Мендельсонның, Прокофьевтің (No. 1) және Блохтың скрипкалық концерттері; сондай-ақ И.С. Бахтың, Бузонидің, Кореллидің, Гендельдің және Моцарттың әртүрлі шығармалары бар. Оның соңғы жазбаларының бірі Бахтың жеке скрипкаға арналған алты сонатасы мен партитасы болды; техникасы сол кезде айқын түрде нашарлағанмен, жазба Сзигетинің терең түсінігі мен интерпретациясы үшін бағалы. 1944 жылы Сзигети Джек Бенниге қосылып, «Голливудтың асханасы» фильмінде Франтишек Дрдланың «Сувенир» комедиялық қойылымында өнер көрсетті.

Кейінгі жылдар

1950 жылдары Сзигетидің қолында артрит пайда бола бастады және оның ойнауы нашарлап кетті. Техникалық шеберлігі әлсірегеніне қарамастан, оның зиялы қабілеті мен музыкалық өрнегі бұрынғыдай күшті болды, ол концерттеріне көп көрерменді тартуын жалғастырды. 1956 жылы қарашада Италияның Неаполь қаласында, Кеңес Одағы Венгриядағы көтерілісті басып жаншығаннан кейін, ол сахнаға шыққанда, көрермендер құлшыныспен қол соғысып, «Жан тегі Венгрияға!» (италияша «Viva l’Ungheria!») деп шулап, концертті он бес минутқа кешіктірді. 1960 жылы Сзигети ресми түрде сахнадан зейнеткерлікке шығып, әйелімен бірге Швейцарияға оралды. Ол негізінен оқыту ісіне берілді, бірақ халықаралық скрипка сайыстарында төрешілік ету үшін жиі саяхаттап тұрды. Оның дәрістеріне Еуропа мен АҚШ-тың түкпір-түкпірінен келген үздік студенттер білім алды. Олардың бірі – Арнольд Штайнхардт, ол 1962 жылдың жазын Сзигетимен бірге өткізді. Ол «Жозеф Сзигети – мендей музыкант болуға ұмтылатын үлгі: ізгіленуге құштар, жаңашыл, сезімтал, терең сезінуге қабілетті, білімді» деген қорытындыға келді. Өмірінің соңына қарай Сзигети денсаулығы нашарлап, қатаң диетада болуға мәжбүр болды және бірнеше рет ауруханаға түсті, бірақ достары оның мінезіндегі көңілділікке ешқандай зиян келтірмеді деп мәлімдеді. Ол 1973 жылдың 19 ақпанында 80 жасында Швейцарияның Люцерн қаласында дүние салды. «The New York Times» газеті алдыңғы бетке шығарған некрологта 1966 жылғы скрипкашы Ехуди Менухиннің мына сөзі келтірілді:
Біз мәдениетті және кішіпейіл скрипка виртуоздарының, музыкант және адам ретінде аристократтардың, осы қиын заманда Джозеф Сзигети тұлғасында сақталғаны үшін шүкіршілік ете білуіміз керек.

Жеке өмір

1918 жылы Женевада сабақ беріп жүргенде, Сзигети Ванда Островскамен танысып, ғашық болды. Ол Ресейде дүниеге келген және 1917 жылғы революция кезінде Женевадағы пансионда қарындасымен бірге қалған еді. 1919 жылы Сзигети мен Островска үйленуге шешім қабылдады, бірақ Еуропадағы саяси жағдайдың тұрақсыздығына байланысты олардың жолында көптеген күтпеген бюрократиялық кедергілер туды. Бірінші мәселе – Островсканың отбасымен байланыс орнату мүмкін болмауы, сондықтан жұбайлар ата-анасының келісімінсіз, тек Островсканың әпкесі мен пансион директорының рұқсатымен үйленуге мәжбүр болды. Бұдан әрі бюрократиялық қиындықтар жас жұптың үмітін күйретуге айналды, бірақ соңында жауапты шенеуніктер оларға үйленуге рұқсат берді. Сзигети мемуарларында Барон де Монтлонгтың сөздерін еске алады: «Егер мүмкін болса, заңның әрекетсіз жатқан қағидасының құрбаны болмайық. Осы екі жастың бақытын қажетсіз кешіктіргім келмейді, егер көмектесе алсақ. Соғыс пен революциялардың салдарынан барлық заңдар бұрмаланып, өзгертілді. Бір рет жақсы мақсат үшін оларды өзгертейік, иә?» Олардың жалғыз қызы Ирен (1920-2005) туылмас бұрын, 1920 жылы Сзигети Берлинде Капп төңкерісі кезінде қалып, Женеваға қайта алмады. Бүкіл қала жалпы ереуілге ұшырап, пойыздар жүрмеді. Оның жоспарланған концерті жоспарланғандай өтпеді, бірақ ол төңкеріс аяқталғанша Берлинде «созылған күндер» өткізуге мәжбүр болды. Сзигети былай деп жазады: «Жас болашақ әкелерге тән біршама пессимизммен әйелімнің жағдайын көзге елестету мүмкін болмағандықтан, менің үшін барлық қиындықтардан да үлкен азап болды». 1940 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Сзигетилер Еуропадан АҚШ-қа көшті, ал Ирен Швейцарияда қалды, сол жылы пианист Никита Магалоффқа (1912-1992) үйленді. Олар Калифорнияға қоныстанды, онда табиғатты жақсы көретін Ванда өз бағын өсіруге қуанды. Досына жазған хатында Сзигети Калифорниядағы өмірін былай сипаттады: «Ванда бақытты, бау-бақшамен, тауық пен қоян өсірумен, консервілер жасаумен және қауырсыннан жасалған паштет дайындаумен айналысып жатыр. Ол үйінен шықпайды, тіпті Нью-Йоркқа қысқа сапарға да бармайды, мен оны жақсы түсінемін! Екі ит, экзотикалық құстарға толы құс үйі, қызанақ, жүзім, клубника, аспаржа, артишок, әдемі гүлдер (камелиялар да бар!), барлығы біздің кішкентай әлемімізде». 1942 жылы қаңтарда киножұлдыз Кароль Ломбардтың өмірін қиған ұшақ апатынан Сзигети мүжілмей құтылды. Концертке Лос-Анджелеске бара жатқан Сзигети Нью-Мексико штатының Альбукерки қаласындағы жанармай құю аялдамасында TWA 3 рейсіндегі орынын соғыс уақытында басымдыққа ие болған 15 солдатқа босатуға мәжбүр болды. Ұшақ түнеуде бағытынан ауысып, соғыс уақытындағы қараңғылық жағдайында Лас-Вегастағы аралық аялдамадан ұшып шыққаннан кейін тау жартасына құлап, борттағы барлық адам қаза тапты. 1950 жылы Сзигети Еуропалық концерттік турнеден оралғаннан кейін Эллис аралында ұсталды және Ішкі қауіпсіздік заңы бойынша бес күнге қамалды. Иммиграция және натурализация қызметі оны анықталмаған айыптардан арылтып, босатты. Эллис аралынан босатылған кезде «Нью-Йорк Таймс» газеті Сзигетидің АҚШ үкіметі «төңкерісшіл» деп санайтын комитеттер мен ұйымдардың «меценаты немесе демеушісі» болғанын хабарлады. Босатылғаннан кейін Сзигети өмірінде ешқашан саяси ұйымға мүше болмағанын, бірақ соғыс кезінде «осы немесе сол мақсатқа» ақша бергенін немесе атын бергенін айтты. Келесі жылы ол америкалық азамат болып қабылданды. Бұл пікір Сзигетидің сыншылар мен музыканттар тарапынан қабылдануының жалпы сипатын жақсы көрсетеді: оның музыкалық түсінігі, зиялылығы және интерпретациясының тереңдігі барлық жағынан мақталған болса да, оның ойнауының техникалық жағына қатысты пікірлер әртүрлі болды. Оның әуені кейде әр орындалуда біркелкі болмаған сияқты. Мысалы, 1926 жылы «Нью-Йорк Таймс» газетінде жарияланған рецензияда оның орындауының қатал және құрғақ болғаны, сондай-ақ рухтың жоқтығы айтылды. «Мырза Сзигети тек құрғақ дыбыс пен бұрышты фразаларға ғана емес, сонымен қатар нашар интонациялы үзінділерге де бейім болды». Ал өткен жылы сол басылымда Бетховеннің концертінен кейін «Мырза Сзигетидің өте кішкентай, бірақ әдемі әуені, сәнділігі және бітімі бар екені айтылды. Ол тынышқандықпен ойнады, бұл көрермендерге ұнады, бірақ басқа скрипкашылар табатын күш пен кеңдік болмады... Мырза Сзигетидің музыкалық шеберлігіне, интерпретациясының шынайылығына және оның көркемдік стиліне құрмет пен сыйлылыққа лайық екені анық».

In 1918, while teaching in Geneva, Szigeti met and fell in love with Wanda Ostrowska. She was born in Russia and had been stranded by the Russian Revolution of 1917 with her sister at a finishing school in Geneva. In 1919, Szigeti and Ostrowska decided to get married, but due to the turbulent political situation in Europe, many unexpected bureaucratic obstacles were thrown up in their path. The first problem was the impossibility of contacting Ostrowska's family, and the couple were forced to go ahead without parental consent, with the permission only of Ostrowska's sister and the headmistress of the finishing school. Further bureaucratic entanglements threatened the young couple's hopes, but eventually the officials responsible granted them a dispensation to marry. Szigeti recalls in his memoirs the words of Consul General Baron de Montlong at the critical moment: Let us not, if we can avoid it, fall victim to the dead letter of the law. I don't want to postpone the happiness of these two youngsters if we can help it. All laws have been twisted and tortured out of semblance of law, what with war and revolutions. For once let's twist and turn one for a good cause, yes? Just before the birth of their only child, daughter Irene (1920 2005), Szigeti found himself stuck in Berlin during the Kapp Putsch of 1920, unable to return to Geneva. The entire city had been paralyzed by a general strike, and the trains were not running. His scheduled concert could not go on as planned, but he was forced to stay in Berlin for "interminable days" while the Putsch ran its course. Szigeti writes: " the impossibility of communicating by phone or wire with my wife whose condition I pictured with the somewhat lurid pessimism usual to young prospective fathers was certainly a greater torment to me than all the other discomforts put together". By 1940, the outbreak of World War II forced the Szigetis to leave Europe for the United States, while Irene remained in Switzerland, having married pianist Nikita Magaloff (1912 1992) earlier that year. They settled in California, where Wanda, always fond of nature, was delighted to be able to raise her own garden. In a letter to a friend, Szigeti describes their California life: Wanda is happy, doing wonders with her gardening, chicken and rabbit raising, preserve and pâté de foie making. She doesn't budge from our place, doesn't want to come back to New York even for a visit, which I, for one, can well understand! Two dogs, an aviary full of exotic birds, tomatoes, grapes, strawberries, asparagus, artichokes, lovely flowers (camellias too! ), right in our own little world. Szigeti narrowly escaped being killed in the plane crash that claimed the life of movie star Carole Lombard in January 1942. Szigeti, who was on his way to Los Angeles for a concert, was forced to give up his seat on TWA Flight 3 at a refueling stop in Albuquerque, New Mexico, to allow the plane to take on 15 soldiers who, it being wartime, had priority. The plane, off course at night and with wartime blackout conditions in effect, crashed into a mountain cliff after takeoff from an intermediate stop in Las Vegas, killing everyone on board. In 1950, Szigeti was detained at Ellis Island upon returning from a European concert tour and was held for five days under the Internal Security Act. He was released after an Immigration and Naturalization Service inquiry cleared him of unrevealed charges. At the time of his release from Ellis Island, the New York Times reported that Szigeti had been a "sponsor or patron" of committees or organizations viewed as "subversive" by the U. S. government. Szigeti said after his release that he had never belonged to any political organization in his life, but that gave money or loaned his name to "this cause or that" during the war. The following year, he became a naturalized American citizen.</blockquote>
This comment illustrates well the general nature of Szigeti's reception by both critics and fellow musicians: while his musical insights, intellect, and depth of interpretation were almost universally lauded, the purely technical aspect of his playing was awarded a more mixed reaction. His tone in particular seems to have been occasionally uneven from performance to performance. A 1926 recital review in The New York Times, for example, laments that his performance was stiff and dry in its observance of letter and its absence of spirit Mr. Szigeti was not only inclined to dryness of tone and angularity of phrase, but there were also passages of poor intonation. In contrast, a review from the previous year in the same journal remarked after a performance of the Beethoven concerto that Mr. Szigeti has a rather small but beautiful tone, elegance, finish. He played with a quiet sincerity which grew upon the audience, though not with the virility and sweep that other violinists find it is clear that Mr. Szigeti is a player to command esteem and respect for his musicianship, for the genuineness of his interpretations, and his artistic style.

Жазушы

Америкада болған кезінде Сзигети жазуға бейімделді; оның "Серілермен байланысқан: естеліктер мен ойлар" атты естеліктері 1947 жылы жарық көрді. "Нью-Йорк Таймс" газеті кітапты жақсы бағалады: сипаттамасында кітап "толық анархиялық принциппен құрылған, әрбір эпизод пен анекдот дерлік өздігінен қалдырылған" делінгенімен, олар "Онда өмірдің мәзірі бар, және ол апаттар мен жеңістерді анық тарауларға жіктеу салтынан құлшыныспен қарсы тұрумен ерекшеленеді" деп мәлімдеді. Сзигети музыканттың мұндай үдемелі дамуы "шынайылықтың мөрі, сынақ пен қателік арқылы қалыптасқан жеке көзқарас белгісі жоқ" орындауға алып келеді деп сенді. Сол сияқты, ол музыка индустриясының музыка жасау мәдениетіне тигізетін әсеріне күмәнмен қарады. Сзигетидің пікірінше, жазу шартының тартымдылығы және оның мейлігімен бірден "жетістікке" жету көптеген жас суретшілерді музыкалық жарамдылығы жетпей тұрып туындыларын жазуға итермеледі, осылайша жасанды түрде жылдам даму мәселесіне және оның нәтижесінде музыкалық жасқануына себепкер болды. Сзигети сондай-ақ скрипка техникасына қатысты өз тәсілдерін ұзақ және егжей-тегжейлі түсіндіреді. Ол скрипкашы белгілі бір бөлімді ойнаудың ең оңай немесе ең әсерлі виртуоздық жолын таңдауға емес, негізінен музыкалық мақсаттарға ұмтылуы керек деп санады. Ол әсіресе дыбыстық бояуға қатысты: ол "Ойыншы композитордың нақты немесе болжамды ниеттеріне қарағанда, тиімділік пен жайлылыққа негізделген саусақтардың дыбыстық бояуындағы кенеттен өзгеруге сейсмограф сияқты сезімталдық танытуы керек" деп кеңес берді. Басқа да маңызды тақырыптар: скрипкашының сол қолының ең тиімді орны, Бела Бартоктың скрипкаға арналған шығармалары, стандартты репертуардағы кең таралған қателіктер мен редакциялық теңсіздіктер туралы ескертулердің тізімі және ең бастысы, кез келген скрипкашының техникалық және көркемдік дамуы үшін И.С. Бахтың алты сонатасы мен партитасының маңызы.

During his time in America, Szigeti took to writing; his memoirs, With Strings Attached: Reminiscences and Reflections were published in 1947. The New York Times reviewed it favorably: although in their description the book was "constructed along utterly anarchistic lines, with each episode and anecdote left pretty much on its own", they asserted that "It also has the flavor of life in it, and it is marked by an exhilarating revolt against the custom of arranging catastrophes and triumphs under neat chapter headings". Szigeti believed that such accelerated development of a musician led to performances that "lack(ed) the stamp of authenticity, the mark of a personal view evolved through trial and error." In a similar vein, he was skeptical of the effects produced by the recording industry on the culture of music making. In Szigeti's opinion, the allure of the recording contract and the instant "success" that it implied led many young artists to record works before they were musically ready, and thus contributed to the problem of artificially fast development and resulting musical immaturity. Szigeti also offers a lengthy and detailed explanation of his approach to violin technique. He believed that a violinist should be concerned primarily with musical goals, rather than simply choosing either the easiest or most impressively virtuosic way to play a certain passage. He was particularly concerned with tone color: he advised that "The player should cultivate a seismograph like sensitivity to brusque changes of tone colour caused by fingerings based on expediency and comfort rather than the composer’s manifest or probable intentions." Other topics prominently discussed include the most effective position of a violinist's left hand, the violin works of Béla Bartók, a cautionary list of widely accepted misprints and editorial inaccuracies in the standard repertoire, and most notably, the vital importance of J. S. Bach's Six Sonatas and Partitas for any violinist's technical and artistic development.

Жаңа музыка

Сзигети жаңа музыканың жақтаушысы болды және концерттерінде классикалық туындылармен қатар, жаңа немесе көпшілікке беймәлім шығармаларды жиі орындайтын. Сзигети сонымен қатар Эжен Изаидің жалғыз скрипкаға арналған алты сонатасының біріншісіне арналған тұлға болды. Шындығында, Изаидің сонаталар жазуға шабыттанғаны Сзигетидің И.С. Бахтың алты сонатасы мен партитасын орындауын тыңдағаннан кейін болды, оларға осы сонаталар заманауи балама ретінде жазылған. Мүмкін, Сзигетидің ең табысты музыкалық серіктестігі досы Бела Бартокпен болды. Барток оған арнаған алғашқы шығарма – 1928 жылы скрипка мен оркестр (немесе фортепиано) үшін жазылған Бірінші рапсодия. Румыния және венгр халық әуендеріне негізделген бұл рапсодия 1928 жылы жазылған екі скрипка рапсодиясының бірі болды (екіншісі Золтан Секелиге арналған). 1938 жылы Сзигети мен кларнетші Бенни Гудман Бартоктан трио тапсырысын алды. Бастапқыда 78 айналымдық пластинканың екі жағына сыйымды, қысқа туынды болмақ болған бұл шығарма, көп ұзамай мақсатынан асып, фортепиано, скрипка және кларнетке арналған үш бөлімнен тұратын «Контрасттар» атты туындыға айналды. 1944 жылы, Сзигети мен Барток Еуропадағы соғыстан қашып АҚШ-қа көшіп келген кезде, Бартоктың денсаулығы нашарлап, депрессияға тап болды. Ол қаржылық жағдайға мұқтаж болды, бірақ жаңа шығармалар жазуға шабыттанбады және туындылары американдық тыңдарманға ұнамайды деп ойлады. Сзигети американдық композиторлар мен баспагерлер қоғамынан қаржы жинап, Бартоктың емделуіне көмектесті, содан кейін дирижер және отандасы Фриц Райнермен бірге Серж Куссевицкиді Бартоктан ақырында оның аса танымал болған «Оркестрге арналған концертті» тапсырыс беруге көндірді. Бұл туынды Бартокқа қаржылық тұрақтылық сыйлады және оның рухани күйін көтерді. Жаңа туындыларды орындаумен қатар, Сзигети басқа да заманауи композиторлардың, әсіресе Сергей Прокофьев пен Игорь Стравинскийдің музыкасын насихаттады. Ол Прокофьевтің Бірінші скрипкалық концертін репертуарының тұрақты бөлігіне енгізген алғашқы скрипкашылардың бірі болды және Стравинскийдің шығармаларын жиі орындап, жазды (соның ішінде 1945 жылы композитормен бірге фортепианода жазылған «Duo Concertante»). Ол тіпті Бергтің скрипкалық концертін екі рет жазды, Димитри Митропулостың жетекшілігімен. Ең танымал жазуларының бірі – Блохтың концерті, 1939 жылы Шарль Мунк жетекшілік еткен «Orchestre de la Société des Concerts du Conservatoire» оркестрімен жасалған премьералық жазу (алғашқыда Columbia LP пластинкасында, кейін Membran CD-де қайта басылды).

Szigeti was an avid champion of new music, and frequently planned his recitals to include new or little known works alongside the classics.</blockquote>

Szigeti was also the dedicatee of the first of Eugène Ysaÿe's Six Sonatas for Solo Violin; in fact, Ysaÿe's inspiration to compose the sonatas came from hearing Szigeti's performances of J. S. Bach's Six Sonatas and Partitas, to which they are intended as a modern counterpart. Perhaps Szigeti's most fruitful musical partnership was with his friend Béla Bartók. The first piece Bartók dedicated to him was the First Rhapsody for violin and orchestra (or piano) of 1928; the rhapsody, based on both Romanian and Hungarian folk tunes, was one of a pair of violin rhapsodies written in 1928 (the other being dedicated to Zoltán Székely.) In 1938, Szigeti and clarinetist Benny Goodman teamed up to commission a trio from Bartók: originally intended to be a short work just long enough to fill both sides of a 78 rpm record, the piece soon expanded beyond its modest intent and became the three movement Contrasts for piano, violin and clarinet. In 1944, by which time Szigeti and Bartók had both fled to the United States to escape the war in Europe, Bartók's health was failing and he had sunk into depression. He was in dire need of money, but felt no inspiration to compose and was convinced that his works would never sell to an American audience. Szigeti came to his friend's aid by securing donations from the American Society of Composers and Publishers to pay for Bartók's medical treatment, and then, together with conductor and compatriot Fritz Reiner, persuaded Serge Koussevitzky to commission from Bartók what eventually became his much beloved Concerto for Orchestra. The work's success brought Bartók some measure of financial security and provided him with a much needed emotional boost. As well as performing new works dedicated to him, Szigeti also championed the music of other contemporary composers, notably Sergei Prokofiev and Igor Stravinsky. He was among the first violinists to make Prokofiev's First Violin Concerto a standard part of his repertoire, and frequently performed and recorded works of Stravinsky (including the Duo Concertante, recorded with the composer at the piano in 1945.) The Berg Violin Concerto he even recorded twice, under the baton of Dimitri Mitropoulos. Most famously, Szigeti recorded the Bloch concerto, a premier recording made in 1939 with the Orchestre de la Société des Concerts du Conservatoire conducted by Charles Munch (originally released on Columbia LP and reissued on Membran CD).