Карл Шурихт: Неміс дирижерінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Неміс дирижері (1880–1967)

Карл Адольф Шурихт (3 шілде 1880 – 7 қаңтар 1967) – неміс дирижері.

Өмір және мансап

Шурихт Германия империясының Данциг қаласында (Гданьск) дүниеге келді; оның әкесінің отбасы құрметті орган жасаушылар болды. Оның анасы Аманда Вусиновская, некеден кейін көп ұзамай жесір қалған (Карлдың әкесі Карл Конрад Шурихт досын құтқаруға тырысқанда Балтық теңізінде суға батып кетті, ол туылмай үш апта бұрын), ұлын жалғыз тәрбиеледі. Оның балалық шағы музыкамен ерекшеленді: "Жазғы демалыс күндері әр жексенбі сайын біз үш үлкен ашық арба жалдап, ауылға шығатынбыз. Пикниктен кейін біз Бах, Гендель және Мендельсонның хорлық шығармаларын бірге әндейтінбіз". Ол музыкаға деген талантын ерте жастан-ақ көрсетті, алты жасынан бастап фортепиано мен скрипканы үйренді. Он бір жасында ол композиция жаза бастады және анасы Берлинге, содан кейін Висбаденге көшіп кеткенде академиялық және музыкалық оқуын жалғастырды. 20 жасында Майнц қаласындағы Штадт-театрда коррепетитор лауазымына ие болды, ал екі жылдан кейін композиция үшін Кучинский қоры сыйлығын және Феликс Мендельсон стипендиясын жеңіп алды. Содан кейін ол Берлинде Эрнст Рудорфтың қолында фортепиано мен Энгельберт Хампердинктің қолында композиция оқыды, кейіннен Лейпцигте Макс Регердің қолында жұмыс істеді, камералық шығармалар, сонаталар мен лидерлерді жариялады. Дирижер мамандығына қызығушылық танытып, ол Германияда оперетталар, опералар, хорлық қоғамдар мен симфониялық концерттер өткізді. Осы уақыт ішінде ол репетицияларда және концертте Артур Никиш, Феликс Вайнгартнер, Эрнст фон Шух, Феликс Моттл, Ханс Рихтер, Карл Мюк және Густав Малер сияқты аңызға айналған орындаушыларды көруге мүмкіндік алды. Шурихт Малермен Германиядан тыс жерлерде де жұмыс істеді. 1939 жылы 5 қазанда, "Фейк соғысы" кезінде, оның Амстердам Концертгебуг оркестрімен Малердің "Дас Лид фон дер Ерде" операсын орындауын "Герр Шурихт, Германияның бәрі!" деп айқайлаған әйел бұзған. (Бұл орындау CD-де қол жетімді.) 1958 жылы Венада өткен Халықаралық Густав Малер қоғамының алтын медалімен марапатталған алғашқы адам. 1930 жылдан 1939 жылға дейін Шевенингендегі Гаага фестивалінде жұмыс істеді, ал 1942 жылдан 1944 жылға дейін Дрезден филармониясының қонақ дирижері болды. Ол 1944 жылдың 1 қазанында оркестрдің директоры болып тағайындалады деп күтілді, бірақ соғыс күшейген сайын оркестрдің қызметі тоқтады. Шурихт өзі тұтқындалатыны туралы ескерту алды да, Швейцарияға қашып кетті. Ол Цюрихте тұрып, Мария Марта Банцке үйленді және "Orchestre de la Suisse Romande" оркестрін басқарды. 1940-шы жылдардың аяғы мен 1950-ші жылдары Шурихт бүкіл Швейцарияда, 1946 жылы Парижде Салцбург фестивалінің қайта ашылуында және Голландия, Люцерн, Экс-ан-Прованс және Монтрё фестивалдерінде дирижерлік етті. 1956 жылы Вена филармониясы АҚШ-қа алғаш рет гастрольге шыққанда, Шурихт жақында қайтыс болған Эрих Клайбердің орнын басып, алты апта бойы Андре Клюйтенспен дирижерлік қызметте болды. Ол 86 жасында Швейцарияның Корсо-сюр-Веве қаласында қайтыс болды және оның денесі оның туған қаласы Висбаденде, сол қаланың құрметті азаматы ретінде жерленді.

Schuricht was born in Danzig (Gdańsk), German Empire; his father's family had been respected organ builders. His mother, Amanda Wusinowska, a widow soon after her marriage (Carl's father Carl Conrad Schuricht drowned in the Baltic Sea while trying to save a friend, three weeks before he was born), brought up her son alone. His childhood was surrounded by music: "Every Sunday in summer we used to hire three large open carriages and go out into the country. After the picnic we would join in singing choral works by Bach, Handel and Mendelssohn." He showed a talent for music at an early age, studying piano and violin from the age of six. By eleven he was composing, and continued his academic and musical studies when his mother moved to Berlin, then to Wiesbaden. At 20 he obtained the post of Korrepetitor at the Stadttheater in Mainz, and two years later won the Kuczynski Foundation prize for composition and a Felix Mendelssohn scholarship. He then returned to Berlin to study piano under Ernst Rudorff and composition with Engelbert Humperdinck, later working under Max Reger in Leipzig, publishing chamber pieces, sonatas and lieder. Attracted by the profession of conductor he undertook tours in Germany conducting operettas, operas, choral societies and symphony concerts. During this time he had the chance to watch at rehearsal and in concert such legendary interpreters as Arthur Nikisch, Felix Weingartner, Ernst von Schuch, Felix Mottl, Hans Richter, Karl Muck and Gustav Mahler. Schuricht continued to conduct Mahler outside Germany. On October 5, 1939, during the so called Phony War, his conducting with the Amsterdam Concertgebouw Orchestra of Mahler's Das Lied von der Erde was disrupted by a woman heckler who called out "Deutschland über alles, Herr Schuricht!" (This performance is available on a CD.) Schuricht was the first recipient of the Gold Medal of the Internationale Gustav Mahler Gesellschaft in Vienna in 1958. Schuricht worked at the Hague/Scheveningen Festival from 1930 to 1939, and was guest conductor of the Dresden Philharmonic from 1942 to 1944. He was expected to take over as director of the orchestra on October 1, 1944, but escalation of the war ended the orchestra's activities. Schuricht himself received a warning that he was about to be arrested, and fled to Switzerland. He settled in Zürich, where he married Maria Martha Banz and conducted l'Orchestre de la Suisse Romande. During the late 1940s and 1950s Schuricht conducted throughout Switzerland, at the re opening of the Salzburg Festival in 1946, in Paris, and at the festivals of Holland, Lucerne, Aix en Provence and Montreux. When the Vienna Philharmonic first toured the US, in 1956, Schuricht replaced the recently deceased Erich Kleiber, sharing the conducting during the six weeks with André Cluytens. He died at the age of 86 in his home at Corseaux sur Vevey, Switzerland, and was buried in Wiesbaden, as an honorary citizen of that city.