Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Австрия дирижері (1890–1956)
Austrian conductor (1890–1956)
Эрих Клайбер (5 тамыз 1890 – 27 қаңтар 1956) – классикалық туындыларды интерпретациялауымен және «Жаңа музыканы» қолдаушы ретінде танымал австриялық, кейін аргентиналық дирижер. Клайбер Венада дүниеге келді. Прага консерваториясында оқығаннан кейін, сол кездегі неміс тілінде сөйлейтін елдердегі болашақ дирижерлердің дәстүрлі жолын ұстанды – опера театрында репетитор болып бастап, одан кейін жоғары лауазымдарға көшті. Дармштадт (1912), Бармен-Эльберфельд (1919), Дюссельдорф (1921) және Мангейм (1922) қалаларындағы қызметтерінен кейін, 1923 жылы Берлин мемлекеттік операсының музыкалық директоры болып тағайындалды. Берлинде Клайбердің ұқыпты музыканттығы мен жаңашыл бағдарламалары оған жоғары бедел әкелді. Бірақ 1933 жылы Германияда нацистік партия билікке келгеннен кейін, ол олардың қатыгез саясатына наразылық білдіріп, қызметтен кетіп, отбасымен бірге Буэнос-Айреске көшті. Өмірінің соңына дейін ол бос дирижер ретінде халықаралық опера театрларында және концерт залдарында гастрольдік өнер көрсетті. Ол Лондондағы Корольдік опера театрын құруға үлкен үлес қосты, бірақ 1950-ші жылдары Берлин мемлекеттік операсына оралу жоспары саяси себептерге байланысты сәтсіз аяқталды. Клайбер Моцарт, Бетховен және Рихард Штраустың көрнекті дирижері ретінде танылды және Альбан Берг сияқты заманауи композиторларды қолдады, оның «Воццек» операсының тұсаукесерін өткізді. Ол 65 жасында Цюрихте кенеттен қайтыс болды.
Erich Kleiber (5 August 1890 – 27 January 1956) was an Austrian, later Argentine, conductor, known for his interpretations of the classics and as an advocate of Neue Musik. Kleiber was born in Vienna, and after studying at the Prague Conservatory, he followed the traditional route for an aspiring conductor in German speaking countries of the time, starting as a répétiteur in an opera house and moving into conducting in increasingly senior positions. After holding posts in Darmstadt (1912), Barmen Elberfeld (1919), Düsseldorf (1921) and Mannheim (1922) he was appointed in 1923 to the important post of musical director of the Berlin State Opera. In Berlin, Kleiber's scrupulous musicianship and enterprising programming won him a high reputation, but after the Nazi Party came to power in Germany in 1933, he resigned in protest against its oppressive policies, and left the country, basing himself and his family in Buenos Aires. For the rest of his career he was a freelance, guest conducting internationally in opera houses and concert halls. He played an important part in the creation of The Royal Opera in London, but a plan for him to return to the Berlin State Opera in the 1950s fell foul of politics. Kleiber was regarded as an outstanding conductor of Mozart, Beethoven and Richard Strauss and encouraged modern composers, including Alban Berg, whose Wozzeck he premiered. He died suddenly in Zürich at the age of 65.
Алғашқы жылдар
Клайбер 1890 жылғы 5 тамызда Венаның Виден қаласында, мұғалім доктор Франц Отто Клайбер мен оның әйелі Вронидің екінші баласы ретінде дүниеге келді. Клайбердің әкесі 1895 жылы, ал анасы келесі жылы қайтыс болды. Клайбер мен оның әпкесі анасының ата-анасымен Прагаға көшіп кетті. 1900 жылы, әкесі қайтыс болғаннан кейін, Клайбер Венаға әпкесімен бірге тұрып, гимназияда оқыды. Ол Музикверенде, Фольксоперада және Густав Малер музыкалық директоры болған Хофоперадағы қойылымдарды тамашалады. Досы Ханс Галмен бірге Клайбер композитордың өзі дирижерлік еткен Малердің Алтыншы симфониясын тыңдады; соңында Клайбер Галға дирижер болу ниетін білдірді. Гал дирижер болудың дәстүрлі жолы неміс тілінде сөйлейтін елдердегі көптеген опера театрларының бірінде коррепетитор (репетитёр) болып бастау екенін айтты, бірақ Клайберге ешқашан фортепианода ойнауды үйретпеген еді. 1908 жылғы шілдеде Клайбер Венадан Прагаға Карл университетіне өнер, философия және өнер тарихын оқуға кетті. 1911 жылы ол Жаңа неміс театрында жаттықтырушы болып жұмысқа орналасты және 1912 жылы Альфред Пикавермен бірге жұмыс істеді. Дармштадт соты театрының интенданты Клайбердің әлеуетін байқап, оны дирижерлікке шақырды. Ол Дармштадтта жеті жыл жұмыс істеді. 1919 жылы Бармен Эльберфельдке, 1921 жылы Дюссельдорфқа және 1922 жылы Мангеймге тағайындалды.
Kleiber was born in Wieden, Vienna, on 5 August 1890, the second of the two children of Dr Franz Otto Kleiber, a teacher, and his wife Vroni, née Schöppl. Kleiber's father died in 1895 and his mother died the following year. Kleiber and his sister went to live with his maternal grandparents in Prague. In 1900, after the death of his grandfather, Kleiber returned to Vienna to live with an aunt and study at a Gymnasium. He was able to attend performances at the Musikverein, the Volksoper and Hofoper where Gustav Mahler was the musical director. With his friend Hans Gál, Kleiber heard a performance of Mahler's Sixth Symphony, conducted by the composer; at the end, Kleiber told Gál that he intended to be a conductor. Gál pointed out that the traditional route to becoming a conductor was to start as a Korrepetitor (répétiteur) in one of the many opera houses in German speaking countries, but Kleiber had never been taught to play the piano. In July 1908 Kleiber left Vienna and studied art, philosophy, and art history at the Charles University in Prague. He was taken on as a coach at the New German Theatre in 1911, and began to get work as an accompanist, working in 1912 with Alfred Piccaver. The intendant of the Darmstadt Court Theatre spotted Kleiber's potential and invited him to conduct there. He worked at Darmstadt for seven years. Further appointments followed at Barmen Elberfeld in 1919, Düsseldorf in 1921 and Mannheim in 1922.