Кіріспе

Карл Август Леопольд Бём (1894–1981) – австриялық дирижер. 1894 жылдың 28 тамызында дүниеге келген, 1981 жылдың 14 тамызында қайтыс болды. Ол Моцарт, Вагнер және Рихард Штраустың музыкасын орындауымен ең көп танылды.

Білім

Карл Бём Грац қаласында дүниеге келген. Әкесі заңгер болғандықтан, ол заңгерлік мамандықты оқып, осы салада докторлық диссертациясын қорғады, содан кейін туған қаласы Грацтағы консерваторияға түсті. 1927 жылы Дармштадт қаласының бас музыкалық директоры болып тағайындалды. 1931 жылы Гамбург мемлекеттік операсының сол лауазымына тағайындалды және 1934 жылға дейін осы қызметте болды. Бірақ Гров музыка және музыканттар сөздігі Бёмнің Байройт қойылымдарын "өзінің қасиеттерін керемет көрсеткені" үшін жоғары бағалады. "Таймс" газеті Вагнердің өнерін "жеңіл және позитивті" деп бағалап, "драманың толық салмағы мен тереңдігін ашуға біраз тартынғандай" екенін айтты. Deutsche Grammophon үшін оркестрмен бірнеше жазба жасалды. Бёмге LSO президенті атағы берілді, ол өмірінің соңына дейін осы лауазымды сақтап қалды. 1970 жылдары ол Ковент-Гардендегі Корольдік опера театрында екі рет дирижерлік етті: 1977 жылы "Фигароның үйленуі" және 1979 жылы "Сонымен барлығы да осылай" операларын қойды.

Өлім, отбасы, мұра

Бём 86 жасында Зальцбургте қайтыс болды. Ол Штраустың "Швейгеме Фрау" (1935) және "Дафне" (1938) атты соңғы шығармаларының премьерасын өткізді, олар оған арналған, барлық маңызды операларын жазды (бірақ көбінесе партитураларды қысқартты) және Вена мен Дрездендегі, сондай-ақ Зальцбург фестиваліндегі қызметі кезінде Штраустың операларын күшті актерлік құраммен үнемі жаңартып отырды. Бём Моцарттың опералары мен симфонияларын ырғақты тұрақты орындағаны үшін мақтанды, ал 1960 жылдары Берлин филармониясымен Моцарттың барлық симфонияларын жазуға оған сенім артты. Оның Вагнерге деген шапшаң, тікелей көзқарасы, сондай-ақ Брамс, Брукнер және Шуберт симфонияларын оқуы да жанкүйерлерді баурады. 1971 жылы Вена филармониясымен жазған Бетховен симфонияларының толық жинағы да жоғары бағаланды. Ол Альбан Бергтің авангард опералары "Воззек" және "Лулу" стандартты репертуарда орнықпастан бұрын оларды насияттап, жазды. Бём осы шығармаларға жазған түсіндірмелерінде Бергпен оркестрлеуді талқылағанын және бұл партитурада өзгерістерге әкелгенін айтты (ол бұрын Ричард Штраусспен де осылай болған). Бір сыншы оны 20 ғасырдың ең ұлы дирижерлерінің бірі деп сипаттады. Гров оның туралы былай дейді:

Құрметтер мен марапаттар

Бёмнің марапаттарына мыналар жатады: 1943: Соғыс еңбегі үшін екінші сыныпты семсерсіз (Kriegsverdienstkreuz II. Klasse ohne Schwerter); 1959: Австрия Республикасына қызметтері үшін күміс Құрмет ордені; 1960: Германия Федеративтік Республикасының Ұлы Мерит кресі (Großes Verdienstkreuz); 1964: Венаның Құрмет жүзігі; 1967: Берлин өнер сыйлығы; 1970: ғылым және өнер саласындағы Австрияның Құрмет кресі; 1976: Құрмет легионының командирі; Штирияның Құрмет жүзігі; және 2012: «Граммофон» журналының Даңқ залы.