Кіріспе
Америка опера әншісі (1913–1975)
Америкалық опера теноры
the American operatic tenor
Ричард Такер (28 тамыз 1913 – 8 қаңтар 1975) – американдық опера теноры және канторы. Ұзақ жылдар бойы Метрополитен операсымен байланысты болған Такердің мансабы көбінесе АҚШ-та өркендеді.
Ерте өмір
Текер Нью-Йорктің Бруклин қаласында Ривн (Рубин) Тикер болып дүниеге келді. Ол 1911 жылы АҚШ-қа көшіп келген Бессарабиялық еврейлердің бес баласының ең кішісі еді. Оның әкесі Исруэль (Сэм) Тикер және анасы Фания Ципа (Фанни) Тикер балалары қабылдаған «Такер» атына қарсы болды, бірақ кіші ұлы бірінші сыныпқа барғанда, ол Такер деген тегімен тіркелді. Оның музыкалық қабілеті ерте жасында байқалды және төменгі Манхэттендегі Тиферет Израиль синагогында Сэмюэл Вайссердің жетекшілігімен дамытылды. Жастық шағында Текердің қызығушылығы спортпен айналысу мен мектепте жақсы оқудың арасында ауысып тұрды, сонымен қатар ол канторлыққа оқып, тойлар мен бар мицваларда ән шырқады. Ақырында ол Нью-Джерси штатының Пасаиктегі Еммануэль ғибадатханасында жартылай штатты канторлықтан Бронкстағы Адат Израиль ғибадатханасында және 1943 жылдың маусым айында үлкен әрі беделді Бруклин еврей орталығында толық штатты канторлыққа көтерілді. Осыған дейін Текердің табысының басым бөлігі Манхэттеннің киім-кешек ауданындағы Reliable Silk Company компаниясындағы сатушы ретіндегі апталық комиссиясынан түсті. 1936 жылдың 11 ақпанында Такер Манхэттеннің төменгі шығыс бөлігіндегі кошерлік банкет залы «Гранд Мэншн» иелері Леви мен Анна Перелмуттың кіші баласы (және жалғыз қызы) Сара Перелмутқа үйленді. Текердің қызына үйленген кезде Перелмуттардың музыкаға дарынды үлкен ұлы Якоб, жартылай уақытты джаз скрипкашысы және лирикалық тенор вокалисі болғаннан кейін, ұлттық радио жұлдызына айналып, опералық мансапқа көз тіккен еді. Сол Хюроктың басқаруымен, енді Ян Пирс деп аталған Перелмуттардың ең үлкен баласы, Метрополитен Опера компаниясының бас менеджері Эдвард Джонсон оған әсерлі сынақтан кейін келісімшарт ұсынғанда өз мақсатына жетті. Пирс 1941 жылдың 29 қарашасында Метте сәтті дебют жасағанда, оның қарындасы мен күйеуі Пирстің ата-анасымен бірге тұрып жатқан еді.
Опералық мансап
Пирс Текердің әншілік талантына күмәнданып, оның опералық амбицияларын ашық қолдамағанмен (екі күйеубаласы мен олардың отбасылары арасындағы қайғылы жарылысқа себеп болды, ол толыққанды жазылмаған көрінеді), Пирс Текерді дирижер және аранжировщик Завел Зилбертспен таныстырды, ол Текерді Пауль Альтхаус назарына түскенше дайындады, Альтхаус белгілі тенор болды. Альтхаус Текердің жалғыз ұстазы болды. Ұстазының кеңесіне қарамастан, Текер 1943 жылы «Метрополитен Операсының «Әуе аудицияларына»» қатысты, бірақ жеңіске ие болмады. Бірақ, Меттің бас менеджері Эдвард Джонсон Бруклиндегі еврей орталығына Текердің әнін тыңдау үшін алдын ала хабарламай келгенде, Джонсон тенорға тағы бір прослушивание ұсынды және жақын арада оған келісімшарт берді. 1945 жылдың 25 қаңтарында Эмиль Купердің жетекшілігімен Текер «Ла Джокондада» Энцо Гримальдо рөлінде дебют жасады. Мет тарихындағы ең сәтті дебюттердің бірі болған бұл дебют, Текердің Меттің соғыстан кейінгі дәуіріндегі жетекші американдық теноры ретінде 30 жылдық мансабын баяндады. Метрополитендегі дебютінен екі жыл өткен соң, Текер Италияның Верона қаласындағы амфитеатрда «Ла Джокондадағы» табысын қайталауға шақырылды, онда зейнеткер тенор және Верона тумасы Джованни Зенателло жас Мария Калласты да шақырған еді. Екі жылдан кейін, 1949 жылы, Артуро Тосканини Текерді Герва Неллимен бірге «Аиданың» толық концерттік орындалысында Радамес рөлін орындау үшін NBC хабар таратуына шақырғанда, Текердің қарқынды мансабы расталды. Бұл оқиға радио мен теледидардан естіліп, көрінді және ақырында LP, CD, VHS және DVD форматында жарық көрді. Бұл ұлттық теледидарда көрсетілген алғашқы толық опералық қойылымдардың бірі болды. Келесі жылдары Текердің лирикалық дауысы лирикалық-драматикалық дауысқа айналды. Оның стильдік ерекшеліктері, әсіресе итальяндық қайғыға деген құштарлығы сыншылар тарапынан әрдайым мақталып отырмағанмен, оның ерекше дыбыс тембрі, мінсіз техникасы, тақау дикциясы және туған тілдегі айтылуы оның ойнаған әр ролінде жалпы мақтауға ие болды. «Мен үшін Ричард Текер – және әрқашан болады – «итальяндық» тенор», – деп жазды Люциано Паваротти Джеймс А. Дрейктің рұхсат етілген өмірбаянының алғы сөзінде. «Жусси Бьорлинг сияқты, ол сыншылар мен жұртшылықты жеңу үшін итальяндық болып туылғаның міндетті емес екенін дәлелдеді». Жусси Бьорлинг, Джузеппе Ди Стефано, Марио Дель Монако және, ақырында, Ян Пирс сияқты көптеген аңыз тенорлар (Сэр) Рудольф Бинг Метрополитенге жетекшілік еткен жылдары келді де кетті. Текер үстем тенор болып қала берді және үнемі жаңа сынақтарға тап болды. Оның мансабының көп бөлігінде ерекше актер болмағанмен, Текер 1970 жылдың қаңтарында Франко Зефиреллидің режиссерлігімен «Паглиаччиде» Канио рөлін жаңаша түсіндіргенде тәжірибелі сыншыларға күшті әсер етті. Тенор сол кезде 60 жасқа жуықтаған еді. Метрополитен Операсының әр маусымы алдында және кейін Текер АҚШ-тағы концерттік сахналарда өнер көрсетті. 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында Текер Нью-Йорктегі Левисон стадионында Альфредо Антонинидің жетекшілігімен ашық аспан астындағы концерттер сериясында жиі өнер көрсетті. Опералық мансабының бойымен Текер еврейлік сенеуін сақтады. Ол кошерлік үйді ұстады және Рош Хашана, Йом Кипур және еврей діни күнтізбесіндегі басқа да қасиетті оқиғаларда, әсіресе Чикагода әнші ретінде қызмет етті. Ол өзінің үш ұлының, Берелдің (Барри, 1938 жылы туған); Дэвид Н. Таккер, М.Д. (1941 жылы туған); және Генридің (1946 жылы туған) діни тәрбиесіне қадағалады. Текердің «Колумбия рекордс» компаниясымен ұзақ мерзімді келісімшарты болды, соңынан «RCA Victor» үшін де жазды. Бірақ, оның мансабының ұзақтығына қарағанда, Текердің коммерциялық жазбалары пропорционалды түрде аз және оның көркемдік әріптестерінің көпшілігі бойынша, оның дауысының күші мен толықтығын жеткіліксіз жеткізеді. Алайда, сопрано Леонтине Прайспен бірге жазған жазбаларында (әсіресе «Мадама Баттерфляй» және «Ла форса дель дестинода») оны әрдайым жақсы қоңыраулы дауыспен және сенімді драмалық қатысумен көрсетеді. Ол сондай-ақ Веронадағы дебютінен әріптесі Мария Калласпен бірге «Аиданың» әйгілі жаздыруын жасады. Ол Джордж Лондонмен бірге Вердидің «Реквиемін» жазды. Көптеген басқа коммерциялық жазбалар, сондай-ақ оның концерттері мен эфирлік қойылымдарының жеке жазбалары цифрлық түрде қайта өңделген және CD және онлайн жүктелетін форматта қол жетімді. Оның «Файрстоун дауысы» және «Белл телефон сағаты» бағдарламаларындағы ұлттық теледидардағы бірқатар өнерлері кинескоп және бейнелену түрінде сақталды және VHS және DVD форматында қайта шығарылды. Тенордың Зефиреллидің «Паглиаччи» қойылымындағы Канио рөлінің толық бейнеленуі, оны Текердің досы және тенор әріптесі Франко Кореллидің Туридду рөлінде ойнаған «Кавальерия рустиканамен» жұптастырылуы тиіс болған, құқықтық себептерге байланысты теледидардан көрсетілмеді және коммерциялық түрде жарық көрмеді. Текердің жасалған қоғамдық бейнесі бәсекеге толы, өте сенімді өнерші болғанымен, сахнадан тыс мінез-құлқы қарапайым, бірақ әрдайым қамқор адам болды, әсіресе жанкүйерлер мен әріптестеріне қатысты. Мансабына кері қарауға бейім емес Текер әрқашан сәтте өмір сүрді және өмірге балаша көзқарас сақтады. Ол сондай-ақ кейбір әріптес әншілеріне әзілдер жасауға бейімділік танытты, көбінесе қойылымның қолайсыз сәтінде күлімдеуге себеп болды. Бірде, «Ла форса дель дестино» хабар таратуы кезінде баритон Роберт Мерриллге Текер Меррилл сахнада ашқан кішкентай сандыққа жалаңаш суретін тығып қойды. Кейінірек Меррилл тенор досын «Дэмон Ранион әңгімелерінен тікелей шыққан түпнұсқа» деп сипаттады.
Өлім
1975 жылдың 8 қаңтарында Текер Мичиган штатының Каламазуо қаласындағы қонақүйінде, Роберт Мерриллмен бірлескен ұлттық концерттер сериясымен гастрольде жүрген кезде күрт жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның қоштасу рәсімі 10 қаңтарда Метрополитен опера театрының сахнасында өтті, бұл құрметке ие болған жалғыз әнші.
Мұра
Оның қайтысынан кейін көп ұзамай, жесірі, ұлдары, әріптестері мен достары Ричард Такер музыка қорын құрды, мақсаты – "сыйлы жас әншілерге көмек көрсету арқылы Американың ең ұлы тенорының есімін сақтау" еді. Осы жылдар ішінде Ричард Такер қоры, жыл сайынғы теледидарлық концерттерін Лучано Паваротти және басқалар жүргізіп тұрды, үнемі ең ірі вокалдық музыка гранттары мен стипендияларын тағайындады. Алғашқы иегері Роквелл Блейк болды, сопранолар Рене Флеминг, Дебора Войт, Изабел Леонард, тенорлар Ричард Лич, Стивен Костелло, Джеймс Валенти, Майкл Фаббиано және басқа да әлемдік деңгейдегі опера әншілері осы гранттардың иегерлері атанды. Метрополитен операсындағы еңбегіне құрмет көрсету мақсатында Нью-Йорк қаласы Линкольн орталығының жанындағы саябақты Ричард Такер алаңы деп атады.